neefid

(Dheefid-da)

(ka dheefid) Waxtar ka helid; faa'ido ka helid.

(Neefsad-ka)

Neefsasho.

m.l la-mid: neefsasho.

vl. n. act of breathing, respiration

-ka: (mgac, lab, keli) hawada oo la qaato kolna la sii daayo.

a: neefsasho (/da) [vn6-f], neefsi (ga) [vn2a-m]

de: act of breathing, respiration

lx: neefsad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: neefsad

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan faa'iido dambe lahayn noqosho.

/niidh/ (n) baahi (u baahan).

n., (want) dan, -ti, tabaalo, -adi; (poverty) baaho, -adi.

1. (Neef-ka) a) Xoolaha nool mid kamid ah. b) Faras.

2. (Neef-ta) a) Naacawda sankunneefluhu ku nool yahay oo kolna sanbabbada gudohooda gasha oo buuxisa kolna sanka iyo afka ka soo baxda. b) Naacaw kasto meel gudo ah ku jirta ama ka soo baxda.

neef¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xoolaha la dhaqdo mid ka mid ah. 2. Faras si gaar ah u tilmaaman. 3. Qof garasho yar.

neef²: m.dh (-fo, m.dh) 1. Hawada nafleyda. 2. Qaybaha hawadu u kala baxdo mid ka mid ah sida haydarojiinta, ogsojiinta iyo wixi lamida. 3. Cudur dadka ku dhaca oo neefsashadu dhibto.

neef³: m.dh (fiisikis) Wejiga maatarka ee xoogagga isjiidashada ee u dhexeeya saxarrada walaxdu ka koobantahay uu yaryaryahay. Saxarradaasu waxay leeyihiin xorriyad dhadhaqaaq, sidaas awgeedna neefuhu ma laha qaab iyo mug go'an midna.

neef¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xoolaha la dhaqdo mid ka mid ah. 2. Faras si gaar ah u tilmaaman. 3. Qof garasho yar.

neef²: m.dh (-fo, m.dh) 1. Hawada nafleyda. 2. Qaybaha hawadu u kala baxdo mid ka mid ah sida haydarojiinta, ogsojiinta iyo wixi lamida. 3. Cudur dadka ku dhaca oo neefsashadu dhibto.

neef³: m.dh (fiisikis) Wejiga maatarka ee xoogagga isjiidashada ee u dhexeeya saxarrada walaxdu ka koobantahay uu yaryaryahay. Saxarradaasu waxay leeyihiin xorriyad dhadhaqaaq, sidaas awgeedna neefuhu ma laha qaab iyo mug go'an midna.

Gas

Gas

m. n. domestic animal

neef: [feminine] n., (mass n.): breath; air; asthma attack; gas {chemistry}

-ta: (n) 1. breath (bareeth) 2. asthma (aaz-ma). Ex: neef buu qabaa; he is asthmatic

neef: -ka: (n) domestic animal; such as cow or camel

(fal) (soo ~) ur qudhmuun soo daa.

neef -ka: (magac, lab, keli) magac guud ahaaneed oo loo isticmaalo xoolaha marka mid ahaan la tilmaamayo.

neef -ta: (magac, dhedig, keli) hawo ursilloon leb ama nakhas noole ka soo baxa.

نفس، رَبِّو

f.g2 (-iyay, -isay) Ka n.: cid nasasho yar siin.

-da: (magac, dhedig, keli) in yar qaboobid. Cuntadu defidda ayay ku macaan tahay. Dh: qaboobid.

(Eedid-da)

Wax la falay ku bi'id; ku hoogid.

m.f.dh eeg eed². la-mid: eedis.

vl. n. hardship, oppression

-da: (magac, dhedig, keli) fal qaldan oo la sameeyay wixii dhib ka dhashay dusha ku qaadasho oo ka qoomamayn; qalad aad geysatay daraaddii, guuldarraysad ama jabitaan. Eedidda looxtuuridda yaraanta waa la hubaa.

de: hardship, oppression

lx: eedid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: eedid

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg eefid.

(Eegid-da)

Indhaha saarid; dhawrid; dhugasho; fiirin; jalleecid; jeedaalin; arkid.

m.f.dh eeg eeg².

-da: (magac, dhedig, keli) daranyo ka dhabid; baylah ka celin. Ubadku xoolaha kala eegid wanaagsan. Dh: jirid, darnyadhabid, ilaalin.

eegid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, fiirin oo indhaha la raacid; indhaha saarid. Dh: fiiris, eegis, dhawrid, dhugasho, fiirin, jalleecid, arkid.

نظرة

(Gefid-da)

1. Wixii toosnaa oo la rabey in la sameeyo haleeli waayid; seegid.

2. Wax gardarro ah ama xumaato ah, ku kicid; falid, yeelid; gaboodfalid: (ama gafid).

m.dh la-mid: gafid.

-da: (magac, dhedig, keli) wixii toosnaa oo la rabay in la sameeyo seegid.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: leefsii.

v. cause to lick

a: leefsii (leefsiiyey) [v2a=caus]

de: cause to lick

lx: leefi

pd: (leefiyey)

ps: v2a=tr

key: leefi

-ga: (magac, lab, keli) magac guud oo goodirku leeyahay kolka uu hal ka badan yahay. Dh: koox.

m.f.dh eeg nefi.

(Nefis-ka)

1. Aan ciriiri ahayn; ballaaran; dallaal; bannaan.

2. Kansho; waqti; fursad.

nefis¹: m.l 1. Meel aan ciriir ahayn. 2. Waqti yar oo hawl laga nasto. la-mid: nafis.

nefis²: f.mg1 (-say, -stay) Hawl muddo yar ka nasasho.

nefis¹: m.l 1. Meel aan ciriir ahayn. 2. Waqti yar oo hawl laga nasto. la-mid: nafis.

nefis²: f.mg1 (-say, -stay) Hawl muddo yar ka nasasho. m.f.dh, nefisid.

m. n. (adj.): place, space, room; (free) time, pause, interval; opportunity; spacious, ample

nefis: v. relax, take a rest ~ break

ah (adj) spacious (ispeey-shas); roomy (ruumi) ~ fitaax

nefis -ay/tay: (v) be lax; get relief (ri-liif); relax (ri-laaksi)

(tilmaame) sahlan oo aan hawl badan lahayn.

nefis: (tilmaame) waasac ah oo aan cidhiidhi ahayn. Dh: balaadhan, waasac. Li: cidhiidhi.

nefis: (fal) muddo kooban yar naso.

nefis-ka: (magac lab, keli) nasasho iyo daalgoosi wakhti kooban ah.

-ga: (magac, lab, keli) qof hunguri ku dagaallama.

(Beegid-da)

1. Miisid; cabbirid.

2. (ku beegid) Ku abbaarid, ku toosin.

m.f.dh eeg beeg². la-mid: beeg¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax qiyaasid ama miisid.

beegid-da: (magac, dhedig, keli) ku toosid. Shirka ku beegidda bisha soo socota. Dh: abbaarid, beegis.

beegid -da: (magac, dhedig, keli) wax la eegad oo ku beegis. Ku beegidda sida uu u yaqaan waad kaa yaabi.

(Beelid-da)

Wax waxtar ah oo hor loo haystey waayid, sida: indhabeelid; dhega-beelid, gurya-beelid.

m.f.dh eeg beel³.

vl. n. act of losing

-da: (n) the state of losing something. Ex: indho beelidda; becoming blind

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad lahayd ama haysatay waayitaankii.

de: act of losing

lx: beelid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: beelid

m.f.dh eeg beer³. la-mid: beeris.

-da: (magac, dhedig, keli) dhir ama hadhuudh beeris. Basal beerid loo soo bannaan baxay.

(Ceesid-da)

Xurmayn; weyneyn.

m.f.dh eeg cees.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka xishood; ka sarriigasho. Dh: xurmayn, weyneyn.

ceesid -da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cid kaa itaal nagan, u tudhid; u naxariisasho. ceesitaan -ka: (magac, lab, keli) eeg ceesid.

(Deegid-da)

Xoolo-beelid; cayroobid; sabool noqosho.

m.f.dh eeg deeg³. la-mid: deeg¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) caydhoobid oo sabool aan waxba haysan noqosho. Dh: saboolid.

(Deeqid-da)

1. Ku fillaansho; wada gaarid.

2. Deeq bixin; wax bixin; siin; diiqid.

m.f.dh eeg deeq².

-da: (magac, dhedig, keli) marka shay ku fillaado ama le'ekaado cidda haysata ama wax lagu qaybshay. Dh: filnaansho, kaafiyid.

(Feerid-da)

1. Cayaar ama dagaal feer ugu dhufasho, ula dhicid.

2. (timo) firid; shanlayn.

3. (caw, kd.) jeexjeexid; dhilid.

m.f.dh eeg feer³.

-da: (magac, dhedig, keli) shanlaynta timo iyo wax la mid ah.

(Gedfid-da)

Gedef u yeelid; dahaarid.

m.dh la-mid: gadfid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dusha ka ilaalin oo dahaadhid.

m.f.dh eeg heec².

(Heegid-da)

Rati ama wax kale lugti iyo geed ama wax kaloo negi, xarig iskula xirid.

m.f.dh eeg heeg.

-da: (magac, dhedig, keli) rati ama noole kale, lugta meel ugu xidhid. Dh: tigtigid.

-da: (magac, dhedig, keli) dusha qoyaan yar ka sii deyn.

(Heerid-da)

Naafo ka dhigid; goyn; dhaawicid.

m.f.dh eeg heer².

-da: (magac, dhedig, keli) naafo ka dhigid; dhaawicid, waxyeellayn. Dh: dhaawacid, heeris.

(Heesid-da)

Hees qaadid, tirin, ka luuqin.

m.f.dh eeg hees².

-da: (magac, dhedig, keli) hees qaadid ama ku luuqayn.

(Jeebid-da)

1. Jeexid; goyn; dillaacin.

2. (ka jeebid) denbi ama gabood la falay, in le'eg oo ciqaab ah, gaarsiin; eedsiin; ka goyn; ka gudid; ka jarid.

m.f.dh eeg jeeb².