naynaasid

(Naynaas-ta)

Naanays.

naynaas¹: m.dh la-mid: naanays¹.

naynaas²: f.mg1 (-say, -stay) la-mid: naanays³.

f. n. nickname

-ta: (n) nickname (nik-neeym) ~ naanays

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg naanays.

de: nickname

lx: naynaas

pd: (-ta)

ps: n1-f, n2a-f

see: naanays

key: naynaas

(Kaynaanid-da)

Hayaamid.

m.f.dh eeg kaynaan².

-da: (magac, dhedig, keli) nacas jahawareersan noqosho.

naanaabid-da: (magac, dhedig, keli) meehannaabid oo carcaraaf ku jirid.

m.f.dh eeg naanays³. la-mid: naynaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) naanays ku magacaabid. Dhallinyaradu naanaysid iskana daayaan.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Qof ceeb ku tilmaaman ahaansho. la-mid: naanaysan.

(tilmaame) qof ceeb ku tilmaaman ahaansho. Dh: naanaysan.

(Nuunaasid-da)

Hadal nuunaas ah ku hadlid; guryamid; gunuunucid; guraabbaasid.

m.f.dh eeg nuunaas². la-mid: nuunaas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) calaacal iyo diidmo ku gurxamid. Dh: duryamid, gunuunucid.

m.f.dh eeg nashnaash². la-mid: naashnaashid.

m.f.dh eeg naabnaab². la-mid: naabnaab¹, naannaab¹, naannaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) mid shiddo iyo fagri haleeleen noqosho. Dh: naannaabid.

m.dh la-mid: naabnaabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) marba naas dhiigin. Naasnaasintu daranddoori maaha.

naasnaasin-ta: (magac, dhedig, keli) nabsi horay loo galay abaalkiisa helid oo shallayto iyo murug ku jirid. Nabsi kii dhitaystaa naasnaasinaayee.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qataarid.

m.f.dh eeg saynsaab².

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) hagoog ama dabool ku qarin, daboolid.

saynsaabid-da: (magac, dhedig, keli) qarsoomid.

-da: (magac, dhedig, keli) deyr ood ama derbi ah samayn. Aqalka xaydaabid ayaa u hadhay. Dh: ijaarid, xayndaabis.

(Aynad) C Commiphora microcarpa Chiov. Burseraceae.

C Commiphora erosa Vollesen. Burseraceae.

C Commiphora ciliata Vollesen. Burseraceae.

-ka: (magac, lab, keli) geed caleemaad ka baxa laagaha. Aynaad ayaar u goo maqasha ha xasishee.

-da: (magac dhedig, keli) dad iyo duunyoba barakoobid; tarmid dhaqaale yeelasho. Yabaalbax ha waayin oo yaasid ku waar. Dh: tannaadid, liibaanid, tarmid, hodmid. Li: hoogid.

-da: (magac, lab, keli) sac markaa dhalay meeshuu ku ogaa ilmihiisa tegid, isagoo cod iyo orod samaynaya.

(Asaasid-da)

Asaas u yeelid; bilaabid; (ama aasaasid).

m.f.dh eeg asaas². la-mid: aasaasid.

vl. n. act of founding

-da: (n) the act of creating or founding

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore u jirin, yagleelid. Dh: aasaasid.

de: act of founding

lx: asaasid

pd: (-da)

ps: vn2-f

key: asaasid

m.f.dh eeg aynab².

-da: (magac, dhedig, keli) dad badan, iyo wixii la mid ah isku kol wada dilid. Aynabiddu waa ceeb ninkii aqli lehow. Dh: layn, xasuuqid.

m.dh la-mid: asaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) unkidda wax cusub oo la bilaabo. Waxa la oggolaaday aasaasidda xisbi cusub.

(Basaasid-da)

1. Jaasuusid.

2. Dufan lays marsho waayid.

m.f.dh eeg basaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) bisaarad iyo cawlaan kugu dhaca dhaashixumo awgeed.

basaasid -da: (magac, dhedig, keli) si qarsoodi ah warka uga soo helid.

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

m.dh la-mid: cinaadid.

(Cayaarid-da)

Cayaar ka qaybgelid; dheelid.

m.f.dh eeg cayaar². la-mid: ciyaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ka qaybgelid. Dh: dheelid.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid caymo siin.

v. save, rescue ~ help someone; lead

(fal) cid kale, hoggaami oo caynaanka u hay.

de: save, rescue ~ help s.o.; [ext.] lead

lx: caynaani

pd: (caynaaniyey)

ps: v2a=tr

key: caynaani

(Dayaamid-da)

Dayaan ka yeerid; daryaamid.

m.f.dh eeg dayaan². la-mid: daryaamid, diryaamid, diyaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dayaan iyo qaylo samayn. Buuraha ayaa dayaamiddu xoog ugu soo baxdaa.

(Fajaasid-da)

Nabar fajaas ah, ku dhufasho.

m.f.dh eeg fajaas². la-mid: fajaas¹ (2), fujaas¹, fujaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) qallacaynta awrku mid kale uu miciyaha ku dhufto. Dh: qallac.

fajaasid -da: (magac, dhedig, keli) qof iyo wax la mid ah, qalab bir ah ku garaacid oo ku saafid.

fajaasid -da: (magac, dhedig, keli) shinni dhulka ku daadin. Fajaasidda beertu nin yagaan bay ku roon tahay. Dh: shinniyayn.

-da: (magac, dhedig, keli) murgaamidiye firfricooni ku soo korodha qofka, marka uu qaato wax baraaruja oo la cabbo ama la cuno.

-da: (magac, dhedig, keli) diyaarinta qoos loogu talagalay in kimis laga dubto.

(Ganaaxid-da)

Ganaax saarid; eedsiin.

m.f.dh eeg ganaax².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, abaal xun marin. Dh: ciqaabid, tacsiir, taqsiir.

(Hagaasid-da)

Yaraantii, korriimo wanaagsan waayid: hagaas noqosho.

m.f.dh eeg hagaas². la-mid: hagaas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hagaas noqosho; korriimo wanaagsan waayid. Dh: hagaasnimo.

(Hayaamid-da)

Meel fog oo abaari ka sokayso u guurid; kaynaanid.

m.f.dh eeg hayaan².

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u fog oo nabad ama naq leh u rarid. Dh: dalandoolid, qayaadid, kaynaanid.

(Hinaasid-da)

Qof isgarabtaagid, inuu qof kale ka adkaado darteed; hiilin.

m.f.dh eeg hinaas².

-da: (magac, dhedig, keli) qof hinaasan ahaansho. Dh: masayrid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, xiiso u qabid.

(Jaynafid-da)

Oogo aan dhaaddanayn yeelasho.

m.f.dh eeg jaynaf².

-ka: (magac, lab, keli) maqaar u qallaley dufan la'aan. Dh: engeg, qallal.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Geeddi dheer oo aan nasasho lahayn wadid. 2. (f.mg) Ku k.: cid wax ku tuurid.

v. drive away, cause someone to migrate a long distance

-yey / say: (v) make a long journey for search of rain and pasture for the livestock ~ hayaami

(fal) wax meel fog u rar.

de: drive away, cause s.o. to migrate a long distance

lx: kaynaani

pd: (kaynaaniyey)

ps: v2a=tr

key: kaynaani

(Layaabid-da)

Yaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax ka fajacid oo la amakaagid. Dh: irkigid, ashqaraarid.

(Malaasid-da)

1. Malaas iyo dhoobo ku wada daboolid.

2. (gaadiidka dagaalka, qol, dhalo, ...) wax adag oo aan xabbadda iyo waxyaalaha qarxadaa karin, ku daboolid, ku qafilid.

m.f.dh eeg malaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) buuxin oo meel faaruq ah u diidid. Kubbaayadda shaaha ah malaasidda ka daa way bilgane. Dh: buuxin.

malaasid -da: (magac, dhedig, keli) dalool furan wada gufayn oo wada daboolid. Kaashka shimbiraha malaasidda ka daa oo daldalool u yeel. Dh: awdid, gufayn.

malaasid -da: (magac, dhedig, keli) duuduubid oo sida kubbadda goobo uga dhigid. Carruurtu malaasidda dhoobada way ka helaan.

m.dh la-mid: mayayid.

(fal) carcaraafi oo kolba waxaan jirin ku daali. Dh: meehanaabi, jahawareeri.

-da: (magac, dhedig, keli) dhedhejin.

-da: (magac, dhedig, keli) kabo ragcad ku samayn. Kabatolahaasi nacaalidda si fiican ay u saaraa.

-ka: (magac, lab, keli) raynrayn ka dhalata bishaaro wanaagsan

nayaayir-ka: (magac, lab, keli) ku taamid lagu taamo wax wanaagsan oo la filayo. Dh: filasho, yididiilo, rajo. Dh: quus.

nayaayir-ka: (magac, lab, keli) is kala garasho iyo soo noqosho suuxitaan ama fikir lala fogaaday laga soo miiraabo.

-da: (magac, dhedig, keli) geeddi dheer guurid. Socdaal qayaadid ah ayaan Yugaandha ku tegney. Dh: hayaamid, guurid, qayaadis.

(Qiyaasid-da)

Qiyaasta wax lee yihiin sheegid, cabbirid; malayn.

m.f.dh eeg qiyaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) inta uu noqon karo maanka ka cabbirid oo qaddar aan la hubin u malayn. Dh: malayn.

(Tanaadid-da)

Tanaad noqosho; hodmid; taajirid.

m.f.dh eeg tanaad².

-da: (magac, dhedig, keli) qofku marka uu isku fillaado dhinac wax barsho iyo dhinac dhaqaaleba ee uu muuqdo.

-da: (magac, dhedig, keli) si tiigsasho ah ugu qaylin, yeedhmo la isu qaylsho ugu yeedhid. tayaaqsad -ka: (magac, lab, keli) qaylo ku tiigsad. Tayaaqsad baan maqlayaa.