naqraacid

(Naqraac-a)

Meel roob ka da'ay oo naq ka baxay oo loo guuro, oo cidda loo raro.

naqraac¹: m.l Guuridda la aado meel naq leh. la-mid: naqraacid.

naqraac²: f.mg1 (-cay, -cday) Meel naq leh u guurid.

m.l Guuridda la aado meel naq leh.

v., [compound] follow the rain (with one's livestock) for fresh grazing

(fal) meel roob ka da'ay oo naq leh u guur. Kolba halka doog naqraac.

naqraac-a: (magac, lab, keli) geeddi joogta ah oo kolba halkii naqle u guura. Naqraaca xooluhu way isku calafqaadaan.

de: follow the rain (with one's livestock) for fresh grazing

lx: naqraac

nt: naqraac (a) [vn-m]

pd: (naqraacay)

ps: v1=cmp

key: naqraac

(Garaacid-da)

Xoog wax wax ugu dhufdhufasho; wax la dhicid; ulayn; tumid.

m.f.dh eeg garaac³. la-mid: garaac¹ (3), garaacis.

to dribble, dribbling

vl. n. blow, tap, knock, knocking

-da: (n) the act of beating (biiting); knocking (naaking) ~ garaacis

-da: (magac, dhedig, keli) shey wax kale ku dul tumid, la dhicid. Dh: garaacis.

garaacid-da: (magac, dhedig, keli) dilid oo ul iwm la dhicid. Neefka garaacidda ka daa uqubo iyo aaqilo ayuu leeyahaye. Dh: ulayn.

garaacid -da: (magac, dhedig, keli) ka guulaysasho; ka adkaasho.

de: blow, tap, knock, knocking

lx: garaacid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: garaacid

قَرْعٍ دَقَ طَرْقٍ ضَرْبٍ

m.f.dh eeg dabraac³. la-mid: dabraac¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) «soo~ ehel iyo qaraabo raadsasho.

dabraacid-da: (magac, dhedig, keli) (soo ~) meel cunto leh raadsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) maritaanka waddada toosan.

m.f.dh eeg halraac².

m.f.dh eeg qarraac².

m.dh la-mid: tiqraarid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la kala jeexay, labadiisa dhinac kala durkin. Dh: tiqraarid. taqraarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax la taqraaray ahaan; tiqraarnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) marka uu qof ka daba qaato hadalkii ugu dambeeyey ee qof kale waday. Daabraacidda hadalkayga iska dayoo wax kale u leexo.

m.dh la-mid: halraacid.

(Laabraacid-da)

Wax maqalkooda ama araggooda loo bogey, laabta ka raacid, ka jeclaysasho.

m.f.dh eeg laabraac².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kaa dheer, xiiso iyo boholyow u qabid. Dh: laabraacis, laablaraacid.

(Raadraacid-da)

1. Raadin.

2. Ku dayasho, dabasocosho.

m.f.dh eeg raadraac². la-mid: raad-raac¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la raadinayo raadkiisa raacid oo dabasocosho. Dh: raadgurid.

raadraacid -da: (magac, dhedig, keli) dhacdo taariikheed dabagelid oo cilmibaadhid ku samayn.

raadraacid -da: (magac, dhedig, keli) macluumad meel ay ku qoran yihiin, ka soo xigasho.

m.f.dh eeg raaqraaq.

(Waqdhaacid-da)

Waqdhaacin u qalid, ka dhigid.

m.f.dh eeg waqdhaac². la-mid: waqdhaac¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dar Alle xoolo u qalid. Dh: Allabbari, ducaysi, tadcaar.

m.f.dh eeg qaac². la-mid: qiicid, qiiqaabid, qiiqid.

(Raacid-da)

1. Wax meel u socda ama aadaya la socosho, u wehel yeelid.

2. (xoolo) daaq geyn; daajin; ilaalin; jirid.

m.f.dh eeg raac.

vl. n. companionship, accompanying, going together

-da: (magac, dhedig, keli) cid meel u socota socodka ku biirin; socoto cagta ku darid.

raacid -da: (magac, dhedig, keli) eegid oo daranyada ka dhabid. Carruurtu raacidda xoolaha way ku kala fiican yihiin. Dh: jirid.

raacid-da: (magac, dhedig, keli) fikir iyo aragti la wadaagid oo talo ku waafiqid.

de: companionship, accompanying, going together

lx: raacid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: raacid

مُصَاحَبَة

-da: (magac, lab, keli) sac markaa dhalay meeshuu ku ogaa ilmihiisa tegid, isagoo cod iyo orod samaynaya.

(Faraaci-da)

Xiddigaha raqaha la yiraahdo oo dayuxu maro, tan ugu horraysa oo la yiraahdo godinta, saddexda xiddigood oo ay ka kooban tahay, middood; labada kale waxaa la kala yiraahdaa foocaar iyo fildarro).

faraaci¹: m.l Habeenka dayaxu xiddigta faraacida la fadhiyo.

faraaci²: m.dh Xiddigaha raqaha midkood.

m. n. orbit of the moon

-ga: (magac, lab, keli) xiddigaha saddexda ah ee raqaha loo yaqaan ta ugu soo horraysa. Dayaxa ayaa mara, labada kale na waxa la kala yidhaa: 'foocaar iyo fildarro'. Dh: godin.

de: orbit of the moon

lx: faraaci

pd: (-da)

ps: n2a-m

key: faraaci

(Haraaci-ga)

Biyo waran ama wax la mid ah oo dabayshu aayar rux-ruxayso.

haraaci¹: m.l.kh la-mid: hiraaci¹.

haraaci²: f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: hiraaci².

Swell

v. wrinkle, curl; ruffle; form waves on (water ~ grass)

haraaci vl. n. ruffling of water by the wind

(fal) biyo iyo wixii la mid ah, meel kasta buuxi oo dabayshu ha ku dhaqdhaqaajiso.

haraaci -ga: (magac, lab, keli) biyo meel kastaba buuxiyay, marka ay dabayshu ku dhacayso ee ay dusha ka ruxayso.

(Maraaci-ga)

Salaax; xoodaamis; xoodis.

maraaci¹: m.l 1. Salaaxidda haweeney la salaaxo. 2. la-mid: maraaciyid.

maraaci²: f.mg1 (-iyay, -iday) Haweeney salaaxid.

v. stroke, pat, pet, caress; massage

(fal) salaax oo xoodaami. Maraaci saca oo ka godli. Dh: salaax.

maraaci -ga: (magac, lab, keli) xoodaamin calaacasha gacanta meel jidh ah si fudud loo dul marmariyo. Lo'du maraaciga way ka heshaa. Dh: xoodaan.

bw: salaax, xood, xoodaami

de: stroke, pat, pet, caress; massage

lx: maraaci

nt: maraaci (ga) [vn-m]

pd: (maraaciyay / maraaciday)

ps: v1=tr

key: maraaci

(Abraarid-da)

Jibaaxid; majiirid.

m.f.dh eeg abraar². la-mid: abraar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) bootin fiirsasho la'aan ah. Dh: jibaaxid, majiirid.

abraarid -da: (magac, dhedig, keli) gelitaanka safar aan soo laabasho lahayn. Dadkii hore abraarid ayey geli jireen. Dh: hayaamid. Li: negaansho.

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

m.l la-mid: caraacar.

(Daqramid-da)

Madax ka lafoobid, dhaawac ama nabar ku dhacay darti.

m.f.dh eeg daqran¹. la-mid: dakhramid.

-da: (magac, dhedig, keli) madaxa oo uu qofka dhaawac ka gaadho. Dh: dakhramid.

(Garaabid-da)

Qof wax sameeyey, arrinta ama sababta ku jiiddey, inaan laga fursan karin oo ay garti ahayd aqoonsasho, u qirid; marmarsiinyo aqbalid.

m.f.dh eeg garow².

Attenuazione

Mitigation

-da: (magac, dhedig, keli) «u» qofkii lala mormaayay oo la fahamsiiyo in uu isagu xaq ku joogo. Garaabid lagama helo xaqa qofkii diiddan oo dhan.

(Garaacis-ga)

Garaacid.

m.dh la-mid: garaacid.

vl. n. act of beating

-ta: (n) the act of beating (biiting); knocking (naaking) ~ garaacid

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dhicid.

de: act of beating

lx: garaacis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: garaacis

-da: (magac, dhedig, keli) neef, birayn ama xalaalayn.

m.dh la-mid: hiraacin.

vl. n. wrinkle; rippling (of water ~ grass)

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, meel kasta buuxin oo in yar dhaqdhaqaaqid. Dh: haraacis.

de: wrinkle; rippling (of water ~ grass)

lx: haraacin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: haraacin

-ka: (magac, lab, keli) eeg haraacin.

-da: (magac, dhedig, keli) wada socosho oo jid wada marid.

m.l.w eeg jariidad.

m. n., pl. newspapers, journals

-ka: (n) newspaper (nuuz-peper); newsprint (nuuz-piriint)

-ka: (magac, lab, keli) wargeys wararka lagu daabaco. Dh: wargeys.

jaraa'id -ka: (magacwadareed) qoraallada saxaafadda ee milay ku soo baxa.

de: newspapers, journals

lx: jaraa'id

pd: (-ka Sg: jariidad)

ps: n8-m-pl

key: jaraa'id

vl. n. confiscation, taking away

de: confiscation, taking away

lx: kaqaadid

pd: (-da)

ps: vn1-f

see: qaad

key: kaqaadid

m.f.dh eeg karaar³.

-da: (magac, dhedig, keli) xawli ku socod.

(Mayracid-da)

Goor gabbal-gaab ah ama fiid-horaad, xoolo daajin.

m.f.dh eeg mayrac². la-mid: mayricid.

-da: (magac, dhedig, keli) galab daajin.

-da: (magac, dhedig, keli) kabo ragcad ku samayn. Kabatolahaasi nacaalidda si fiican ay u saaraa.

(Nasraani-ga)

Qof diintii Nebi Ciise haysta; Kiristaan; Masiixi.

m.l (-iyiin, m.l) (dii.) Qof sheegta inuu haysto diinta nebi Ciise.