naq — Macnaha & Turjumaada

1

(Naq-a)

2

Caleenta iyo cawska cusub oo roobku soo saaro; doog; tigaad.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi. m.f.dh, naqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fresh growth (of grass, etc.) after a rain

2

naq v. arbitrate, deal with a legal case

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) green vegetation; greenery (giriineri) ~ nabaad, doog, laac

2

naq -ay I day: (v) return (riteen); revert (riveert); give back ~ celi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garran oo gar falanqaynteed u joog Garta naq Ilaahayna kaga baq.

2

naq: (fal) wax la yidhi dib u dheh oo kaga daba celi.

3

naq-a: (magac, lab, keli) roob mar da'a oo doog iyo xareed reeba, Xoolaha gee meel naq leh.

4

naq-a: (magac, lab, keli) eed loo jeediyo nin abaal loo galay oo abaaldarro lagala kulmay. Dh: canaan.

5

naq-a: (magac, lab, keli) eray lagu joojiyo gaadhi dameerka. Naq dheh dameerku wuu cararayaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Agan-ka)

2

1. (Ceel) biyo badan leh; banqi.

3

2. Cosob ama naq badan; aftin.

waa la naqliyay ✓

1

(Akhriyid-da)

2

Erey ama hadal qoran kicin; ku dhawaaqid; naqid; marin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaar-ka)

2

1. Cawska iyo caleemaha baxa haya midabkooda.

3

2. Doog, naq, cosob.

waa la naqliyay ✓

1

(Cosob-ka)

2

Daaq cusub; naq.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doog-ga) Doogaad; naq; tigaad.

2

2. (Doog-ta) Nabarka biskooda soo labakaclayntiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Doomaar-ta)

2

1. Geedo yaryar oo saaruqda kamid ah oo aan caleemo dhab ah iyo jirrid midna lahayn; waa cagaaran tahay waxayna ka baxdaa dhagxanta iyo goomaha iyo wixii la mid ah oo biyaha ku dhexjira korkooda; Waxay u eg tahay xayn - xayndhada ku korsocodkeeduna waa dhib oo waa lagu sidbadaa; ajo.

3

2. Naq degellada ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Guddoon-ka)

2

1. Gar la naqayey ama arrin la galay, waxa laga soo qaaday ama talada laysla gartay oo lagu heshiiyey oo lagu dhammeeyey.

3

2. Wax talis gooyey oo jideeyey; sharci; qaanuun; xeer; qeydo.

waa la naqliyay ✓

1

(Horujeed-ka)

2

(dugsi) weli waxbarashadii loogu talaggalay ku gudajira oo aan dhammayn; aan naqtiin ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Jadeer-ka)

2

1. Geed naqkubbax ah, oo xooluhu daaqaan.

3

2. Meel dheer aadid.

waa la naqliyay ✓

La mahadshey; mahad loo naqay.

waa la naqliyay ✓

1

(Maxkamad-da)

2

Aqalka ama meesha garta lagu naqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqash-ka)

2

Xarad ama midabyo ama wax kale ku qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqaysad-ka)

2

1. Naq yeelasho.

3

2. Xulasho, doorasho, togasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqid-da)

2

1. Wax dib u celin; soo celin.

3

2. Akhriyid; meerin; marin.

4

3. (gar) soorid; celin.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqiisad-da)

2

Biro yaryar oo isgala oo shukaanta iyo doonnida isu haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqraac-a)

2

Meel roob ka da'ay oo naq ka baxay oo loo guuro, oo cidda loo raro.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqraacid-da)

2

Geeddi naqraac ah, cid u rarid, u guurid.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqshad-da)

2

Naqash; xarar.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqshadayn-ta)

2

Naqshad ama naqshado u yeelid, ku qurxin; xardhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Naqtiin-ka)

2

1. Wax hor loo bartay oo la dhammeeyey, oo kol kale lagu noqdo.

3

2. Qofka wax uu hor u bartay ku noqda ee aan horujeedka ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo naylaha cidda. Naaq badanaa nayluhu.

2

naaq -da: (magac, dhedig, keli) ci'da magast riyaha. Naaqda waxaraha waan ka naxa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dacwad cesho oo wixii gar ah sheego. Si fiican gartaada u nago.

2

naqo-da: (magac, dhedig, keli) qooshka intiisa ugu dambaysa ee la dubo. Hoo naqadan dub. Dh: xuddubadhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Aq-da)

2

Dhadhamo iyo dhuuni la'aan; dhanqasho; janqasho; anqasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh A. ah: qof biyo iyo cunto la'aan darteed u liita. la-mid: caq.

waa la naqliyay ✓

m.dh A. ah: qof biyo iyo cunto la'aan darteed u liita. la-mid: caq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] hunger, starvation

waa la naqliyay ✓

-da: (n) extreme lack of water and food; starvation (staarveeyshen) ~ caq

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tusmeeya diidmada dhadhanka dhuuniga. Aq! Cuntadu maanta waa milix uun.

waa la naqliyay ✓

1

a: caq

2

cf: gaajo

3

de: hunger, starvation

4

lx: aq

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-abs

7

key: aq

waa la naqliyay ✓

1

Uyaalka qofka hore oo kooxda ah kolka wax la taaranayo ama falku xaggiisa aada hayo (sida: biyo na siiya; wiilkii baa na arkay); annaga.

2

na: -na — Tiraab ereyada kale lagu xiriiriyo oo tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: a) Waxa Guuleed la siiyey, Warfaana ha la siiyo; libaaxiina la dil; Adiguna ma rabtaa? b) Mana arag, mana maqal; ninna ma iman; sina u yeeli mayo; yaad aragtay? Cidna); oo; xataa.

waa la naqliyay ✓

1

na¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aanay ku jirin. Tusaale: “Idinkaa na siiyay buuggan”.

2

na²: xi. 1. (-na) Qurub lagu xiriiriyo laba tixood. Tusaale: “Dariishadda fur, nalkana demi”. 2. Xataa. Tusaale: “Waxa Guuled la siiyay Warfaana ha la siiyo”. 3. Midkoodna, mana. Tusaale: “Midkoodna ma imaan karo, qofna ma iman”, “Waxaan oo kale weligay ma arkin mana maqlin”.

waa la naqliyay ✓

1

na¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aanay ku jirin. Tusaale: Idinkaa na siiyay buuggan.

2

na²: (-na) xi. 1. (-na) Qurub lagu xiriiriyo laba tixood. Tusaale: Dariishadda fur, nalkana demi. 2. Xataa. Tusaale: Waxa Guuled la siiyay warfaana ha la siiyo. 3. Midkoodna, mana. Tusaale: Midkoodna ma imaan karo, qofna ma iman. Waxaan oo kale weligay ma arkin mana maqlin.

waa la naqliyay ✓

pron., pl. us (not you) [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

1) nous (objet), 2) et, 3) comme, 4) aussi, 5) aucun, 6) un des...

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aanay ku jirin. Iyagaa na salaamay hortaba.

2

na: (xidhiidhiye) loo adeegsado isku xidhka labo tixood. Albaabka xidh, daaqaddana innoo fur.

3

na: (dabakar) lagu ladho weedhaha la xoojinayo sida; Cumarna ha la siiyo waxa la idin siiyay, ama waxa la diiddanyahay sida; Gabdhihii midkoodna ma guursan.

waa la naqliyay ✓

1

(Baq-a)

2

1. Caanaha iyo wixii la mid ah oo xumaada kala-go'iddooda.

3

2. Khamiir; qaab; salsal.

waa la naqliyay ✓

1

baq¹: m.l 1. Caano xumaaday oo aan la dhammi karin. 2. la-mid: biqid.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

baq¹: m.l Caano xumaaday oo aan la dhammi karin.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay. m.f.dh, biqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. curdling ~ spoiling of milk; fermentation

2

baq: vl. n. fear

3

baq: v. become impure (water); be curdled, get spoiled (milk)

waa la naqliyay ✓

1

-ay -day: (v) become bad or spoiled, especially milk; Ex: caano bagay; spoiled milk

2

baq: -ay/day: (v) become afraid (af- reeydh) or fear (fi-yer); be frightened (faraay-tenidh); panic (paanik); scare (iskeer)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano fadhiistay oo xumaaday, noqo. Caano bagay haddaad aragto waa bi'isa naagood.

2

baq: (fal) (ka ~) ka sii fulayoo oo ka cabsoo. Eebbe ka baq.

3

baq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadha wax meel qoyan galay ama ka soo baxay.

4

baq -a: (magac, lab, keli) caano fadhiistay, xumaansho oo kala googo'itaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] hunger, starvation

waa la naqliyay ✓

-da: (n) extreme lack of water and food; have an empty stomach; starvation (istaar-veyshiri)-, starving to death ~ aqda, gaajo iyo oon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baahi weyn oo biyo loo qabo. Caq ayuu Timir u dhintay. Dh: aq, oon, harraad.

waa la naqliyay ✓

1

a: aq

2

de: hunger, starvation

3

lx: caq

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: caq

waa la naqliyay ✓

1

(Faq-a)

2

Hadal hoos laysugu sheego ama laysugu qarsado.

waa la naqliyay ✓

1

faq¹: m.l Hadal hoos la isugu sheegid.

2

faq²: f.mg1 (-qay, -qday; fiqi) Hadal hoos isugu sheegid; shawrid.

waa la naqliyay ✓

1

faq¹: m.l Hadal hoos la isugu sheegid.

2

faq²: f.mg1 (-qay, -qday; fiqi) Hadal hoos isugu sheegid; shawrid. m.f.dh, faqid.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) whisper (wispar)-, soft speak

2

faq -ay / day: (v) speak quietly and privately

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fadh oo god iyo wax la mid ah qod; ciidda god ka soo quf. Dh: qod. Li: aas.

2

faq-a: (magac, lab, keli) (la ~) la xanshaashaq: hoos ula hadal.

3

faq-a: (magac, lab, keli) hadal labo qof iyo in ka badani si gaar ah ugu wada hadasho si qarsoodi ah oo ay wax isku weydiiyaan. Dh: sir.

waa la naqliyay ✓

m.dh Harraad iyo gaajo badan.

waa la naqliyay ✓

(fal) wixii uu mutaystay u xukun. Dh: xaq, haqsii, mag.

waa la naqliyay ✓

1

jaq¹: m.l la-mid: jal¹ (1).

2

jaq²: f.g1 (-qay, -qday) Wax nuugid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Wax nuugid. m.f.dh, jaqid.

waa la naqliyay ✓

v. suck

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) suck (sak) ~ nuug

waa la naqliyay ✓

(fal) afka shay dareere ah oo meel ku jira ku nuug. Dh: nuug, muudso.

waa la naqliyay ✓

1

de: suck

2

lx: jaq

3

pd: (jaqay)

4

ps: v1=tr

5

key: jaq

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) la-mid: liq.

waa la naqliyay ✓

1

v. swallow

2

laq v. sink, drown

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) swallow (iswaalow) ~ liq, dhunji

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax liq; hunguriga wax mari.

2

laq-a: (magac, lab, keli) curdin yar oo soo koraya. Dh: laqan.

waa la naqliyay ✓

1

a: nuun

2

de: N [letter of the Somali alphabet] Voiced alveolar nasal; can be double

3

lx: na'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: na'

waa la naqliyay ✓

Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac baa badanaa ka dabadhaca (sida: naa Kaaha; naa Ubax).

waa la naqliyay ✓

u.j Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac ayaa badanaa ka dabadhaca. Tusaale: “Naa Kaaha!”, “Naa Ubax”. la-mid: naayaa.

waa la naqliyay ✓

u.j Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac ayaa badanaa ka dabadhaca. Tusaale: Naa Kaaha! Naa Ubax. la-mid: naayaa.

waa la naqliyay ✓

inter. hey!

waa la naqliyay ✓

(interjection); you!; hey!; especially used to attract attention when talking to female person ~ naayaa Ex: naa kaalay!; hey! come here

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) qof dumar ah loogu yeedho, ama lagu soo jeediyo. Dh: naayaa.

waa la naqliyay ✓

1

nab¹: m.l la-mid: nabyo.

2

nab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Cid fal ama hadal aanay samayn ama dhihin ku sheegid; masabidid. 2. Is n.: wax hurda iska dhigid. 3. Ku n.: wax meel ku dhejin. 4. Ciid, timo iyo wixi lamida dhejin. 5. la-mid: naab³.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) 1. Cid fal ama hadal aanay samayn ama dhihin ku sheegid; masabidid. 2. Is n.: wax hurda iska dhigid. 3. Ku n.: wax meel ku dhejin. 4. Ciid, timo iyo wixi lamida dhejin. 5. la-mid: naab². m.f.dh, nabid.

waa la naqliyay ✓

v. stick ~ paste on; press, crush; slander

waa la naqliyay ✓

/naab/ (v) qabasho (qof lugu qabto fal-xun siiba tuugnimo).

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. make false allegation against someone; slander (islaandar); malign (malaayn); defame (dhifeem); traduce (tara-dhuus); vilify (vilavaay) ~ masabbid. 2. —ku nab -ay / tay: (v) stick (istik); for example glue or tape; fasten (faas'an); attach (ataaj) ~ ku dhaji

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro meel si degdeg ah u gelid. Jiirkii godkaa buu nab yidhi. Dh: dalaq, nam.

2

nab: (fal) aad u cadaadi oo hoos isugu dheji wax kala foocsan. Jalddiga buugga ku nab.

3

nab: (fal) ka sheeg waxaanu odhan ama aanuu samayn. Dh: massabid, haffar.

4

nab: (fal) ku ku dheji. Sabuuradda gidaarka ku nab. Dh: dheji.

5

nab: (fal) ((ku ~) magac ama naanays aanu horay u lahayn u bixiu, Wiilka magaca ad u bixisay ku nab.

6

nab: (fal) (is ~) wax hurda oo gama'san iska dhig oo hadal iyo dhaqdhaqaaq jooji.

waa la naqliyay ✓

1

de: stick ~ paste on; press, crush; [fig. ] slander

2

lx: nab

3

pd: (nabay)

4

ps: v1=

5

key: nab

waa la naqliyay ✓

1

(Nac-a)

2

Xumaan weyn oo uurka laysugu hayo; nacayb; cadownnimo,

waa la naqliyay ✓

1

nac¹: m.l Colaad uurka la isugu hayo; nacayb.

2

nac²: f.g1 (-cay, -cday; -nici) 1. Rabid la'aan. 2. Is n.: quus iyo rajo la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

nac¹: m.l Colaad uurka la isugu hayo; nacayb.

2

nac²: f.g1 (-cay, -cday; -nici) 1. Rabid la'aan. 2. Is n.: quus iyo rajo la'aan. m.f.dh, nicid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] hate, hatred, hostility, aversion

2

nac v. hate, be hostile to; reject

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) dislike (dis laayk); don't like. Ex: ma nacday? don't you like it?

2

nac -a: (n) dislike (dis laayk); aversion (aveershin); distaste (dis-teeys)

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro ulaynta shawdh wax lagu uleeyo.

2

nac: (fal) karah oo ha jeclaan. Nac dadka xunxun Dh: sanif, necbaw. Li: jeclow.

3

nac-a: (magac, lab, keli) xumaan uurka cid loogu hayo. Naca cadowgu waa waajib.

waa la naqliyay ✓

1

(Naf-ta)

2

Nolosha geedaha iyo dadka iyo nafleyda kale oo dhani gaar u leedahay, oo ay kaga duwan yihiin waxyaalaha aan noolayn, oo keenta inay dhashaan oo isdhalaan oo wax cunaan oo koraan oo dhaqdhaqaaqaan, ... nolol; ruux.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fo, m.l) 1. la-mid: ruux. Waxa nafleyda ku jira oo aan la arkin, lana taaban karin, la'aanteedna aan la noolaan karin. 2. N. ah: wax dhimasho u dhow. 3. N. ma leh: qiimo ama waxtar yari.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fo, m.l) 1. Waxa nafleyda ku jira oo aan la arkin, lana taaban karin, la'aanteedna aan la noolaan karin; ruux. 2. N. ah: wax dhimasho u dhow. 3. N. ma leh: qiimo ama waxtar yari.

waa la naqliyay ✓

f. n. life (principle), soul; self

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) life (laayf); soul (sool); spirit (ispiirit) ~ nolol, ruux -a, ruux -da

2

naf: (prefix) self (sa-laf); —naftayda: myself -naftiisa: himself; —naftooda: themselves; nafteeda; herself; —nafteena: ourselves ~ laf

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ruuxda iyo dhaqaaqa nooluhu leeyahay xayawaanka iyo dhirta oo ay kaga duwan yihiin manoolaha, oo keenta in ay tarmaan, wax cunaan, koraan, dhaqdhaqaaqaan, dhintaan. Dh: ruux, cabdo.

waa la naqliyay ✓

1

de: life (principle), soul; self

2

lx: naf

3

pd: (-ta Pl: nafaf (ka))

4

ps: n1-f, n4-f

5

xe: myself

6

xv: cabdo, ruux

7

key: naf

waa la naqliyay ✓

دَاتِي رُوحٍ حَيَاةَ

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gaa, -gayd) la-mid: neg.

waa la naqliyay ✓

1

/naag/ (v) 1. u calaacalid (ku yuusid) 2. wal-wal gelin (dhib ku abuurid).

2

nag: /naag/ (n) qofka cabashada iyo yuuska badan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) dhammaad ah oon waxba ku jirin, Ceelku waa nag. Dh: faruq

2

nag-ta: (magac, dhedig, keli) habeenka badhtankiisa xilli wax walba gam'aan. Xalay nagtii dhexe ayuu baxay. Dh: saq.

waa la naqliyay ✓