naif

(Naf-ta)

Nolosha geedaha iyo dadka iyo nafleyda kale oo dhani gaar u leedahay, oo ay kaga duwan yihiin waxyaalaha aan noolayn, oo keenta inay dhashaan oo isdhalaan oo wax cunaan oo koraan oo dhaqdhaqaaqaan, ... nolol; ruux.

m.dh (-fo, m.l) 1. la-mid: ruux. Waxa nafleyda ku jira oo aan la arkin, lana taaban karin, la'aanteedna aan la noolaan karin. 2. N. ah: wax dhimasho u dhow. 3. N. ma leh: qiimo ama waxtar yari.

m.dh (-fo, m.l) 1. Waxa nafleyda ku jira oo aan la arkin, lana taaban karin, la'aanteedna aan la noolaan karin; ruux. 2. N. ah: wax dhimasho u dhow. 3. N. ma leh: qiimo ama waxtar yari.

f. n. life (principle), soul; self

-ta: (n) life (laayf); soul (sool); spirit (ispiirit) ~ nolol, ruux -a, ruux -da

naf: (prefix) self (sa-laf); —naftayda: myself -naftiisa: himself; —naftooda: themselves; nafteeda; herself; —nafteena: ourselves ~ laf

-ta: (magac, dhedig, keli) ruuxda iyo dhaqaaqa nooluhu leeyahay xayawaanka iyo dhirta oo ay kaga duwan yihiin manoolaha, oo keenta in ay tarmaan, wax cunaan, koraan, dhaqdhaqaaqaan, dhintaan. Dh: ruux, cabdo.

de: life (principle), soul; self

lx: naf

pd: (-ta Pl: nafaf (ka))

ps: n1-f, n4-f

xe: myself

xv: cabdo, ruux

key: naf

دَاتِي رُوحٍ حَيَاةَ

naaf¹: m.l (-fo, m.l) 1. Xiddig ka mid ah ururka naafo. 2. (m.w) Toddobada xiddigood oo “naafcadduhu” ugu horreeyo, “dirirkuna” ugu dambeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada “raqaha” iyo toddobada “daalallida”; waa xiddigo xagaa.

naaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Naafo ka dhigid; dhaawicid; curyaamin. la-mid: naafee.

(fal) cid kale, naafo ka dhig oo curyaami. Dh: naafee.

naaf -ka: (magac, lab, keli) xiddig ka mid ah falagga oo dayaxu habeenba mid la fadhiisto oo ururka naafo ka tirsan.

naaf -ka: (magacwadareed) toddobada xiddigood oo 'naafcadduhu' ugu horreeyo, 'dirirkuna' ugu dambeeyo. Waa urur xiddigo oo u dhexeeya toddobada 'raqaha' iyo toddobada 'daalallida' oo la arko xagaaga.

(finger or toe) (n) (m) a fingernail or toenail.

cidiya fara gacmaha ama cidiya fara cagaha

/neyl/ (n) 1. musmaar (musbaar) (n) 2. ciddi (ciddida). (v) 3. ku musmaarid.

n., (of the finger) ciddi, -di; iron nail, mismaar or musmaar, -ki.

nail, v.tr., musmaar.

nain, adj etn. - cilin.

/weyf/ (n) dib-jir (darbi-jiif, siiba ilmo-yar).

(Nadiif-ka)

Aan uskag iyo wasakh lahayn; daahir.

m.l.kh 1. N. ah: wax aan uskag iyo wasakh lahayn. 2. N. ah: qof aan khayaamo, xaasidnimo iyo wixi lamida lahayn.

m.l.kh 1. N. ah: wax aan uskag iyo wasakh lahayn. 2. N. ah: qof aan khayaamo, xaasidnimo iyo wixi lamida lahayn.

m. n. (adj.): clean item; clean, pure

propre.

name-m clean, pure. Syn: Nadiifo

-ah: (adj) clean (kiliin); pure (piyuur) ~ nadiifsan

magac loo baxsho wiil ay hooyadii ku ammaantay in uu yahay mid ceeb iyo uskagba ka daahirsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) aan usgag iy wisikh toona lahayn. Dharku waa nadiif.

bw: Arabic

cf: xalaal

de: clean item; [atr.] clean, pure

lx: nadiif

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: nadiif

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah cawska oo la bah ah dareemada.

darif -ka: (magac, lab, keli) meel dhinacyada geftinnada ah ee shaygu leeyahay ka mid ah. Darifka foodadayda ayaan ku guntay lacagtii. Dh: cidhif, faraq.

v. make even, even up

de: make even, even up With preposition ku

lx: iniif

pd: (iniifay)

ps: v1=expr

key: iniif

(fal) daciifi oo wax itaal daran ka dhig Naxlina kuu gel Soomaalidaad naafi leedahaye. Dh: daciifi. Li: xoogee.

1. (Naafa-da) a) Xubin, wax gaarey darteed, hawshay qaban jirtey gabta. b) Qof heeran; naafo ah; jaban; curyaan.

2. (Naafa-ha) toddobada xiddigood oo naafcadduhu ugu horreeyo, dirirkuna ugu danbeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada raqaha iyo toddobada daalallida; waa xiddigo xagaa.

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

naafo³: f.mg3 (-ftay, -fatay) la-mid: naafow².

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

f. n. disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

-ah: (adj) lame (leeym); disabled (dis eey-balidh); deformed (dhis foor midh). Ex: nin naafo ah; a disabled man

naafo -naafada: (n) handicap (heen 'dhi kaap)

Invalidità

Invalidity

-da: (magac, dhedig, keli) qof waxyeello qaba oo laxaadkiisu dhannayn. Dh: curyaan.

naafo-da: (magac, dhedig, keli) waxyeello weyn oo qofka waxtarkiisa kala dhantaasha.

naafo-ha: (magacwadareed) koox xiddigo ah oo soo baxa xilliga xagaaga waxay u dhexeeyaan ragaha iyo daallalida. Naafuhu waa todaba xiddigood.

de: disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

lx: naafo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: naafo

معوق

(Nabid-da)

1. Wax meel ku dhejin.

2. Qof wax uusan falin ku sheegid, ku dhejin; masabbidid.

3. Kabbisid.

m.f.dh eeg nab. la-mid: naabid.

vl. n. sticking on; pressing; slandering, false accusation

-da: (n) the act of making a false accusation ~ nab, masabbid

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku dhejin. Nabida daahu waa fudayd.

nabid-da: (magac, dhedig, kell) (is ~) dhulka isku dhejin oo wax hurda ama gabbanaya iska dhigid. Is nabid indhaha la kala hayaa is nabid maaha.

nabid-da: (magac, dhedig, keli) masabidid oo aanu samayn ku dhejin.

bw: nab

de: sticking on; pressing; [ext.] slandering, false accusation

lx: nabid

pd: (-da)

ps: vn1-f

syn: masabbid

key: nabid

(Nacfi-ga)

Waxkadheef; waxtar; nafac; (ama nafci).

nacfi¹: m.l 1. Wax faa'iido leh. 2. Cunto waxtar leh. la-mid: nafac, nafci.

nacfi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku n.: xoolo, qalab iyo wixi lamida si looga faa'iidaysto u adeegsasho.

nacfi¹: m.l 1. Wax faa'iido leh. 2. Cunto waxtar leh. la-mid: nafac, nafci.

nacfi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku n.: xoolo, qalab iyo wixi lamida si looga faa'iidaysto u adeegsasho. m.f.dh, nacfiyid.

m. n. nourishment, benefit derived

-ga: (n) something to one's advantage; benefit (benafit) ~ nafac

Giovamento

Advantage

-ga: (magac, lab, keli) dheef iyo waxtar uu shay leeyahay. Dh: waxtar, nafac, nafci.

bw: nafci ~ nafac

de: nourishment, benefit derived

lx: nacfi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: waxtar

key: nacfi

-da: (magac, dhedig, keli) nac iyo xumaan uurka ku hayn oo wax aad nacayso araggiisa karhid. Dh: nacis.

nacid-da: (magac, dhedig, keli) diidid oo raalli ka noqon waayid. Dh: diidid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nacid.

Nadiir

/neydar/ (n) ugu liita (heerka ugu hooseeya).

-ka: (magac, lab, keli) ballanqaad adag oo Alle lagu la galo samaynta wax aan waajib ahayn oo uu qofku isa saaro.

nadir, n.m. - Ugu hooseeya; ugu liita.

m.l la-mid: nefis¹.

Spazio

Space

(fal) muddo kooban yar naso. Adeer kaalay shaaha cab oo yar nafis.

nafis: (tilmaame) sahlan oo aan hawl badan lahayn. Shaqadaydu waa nafis oo kuma daalo.

nafis: (tilmaame) waasac oo aan cidhiidhi ahayn. Dh: balaadhan, waasac. Li: ciriiri.

nafis -ka: (magac, lab, keli) nasasho wakhti kooban ah. Xilliga nafiska waxan daalacdaa buug.

nafis -ka: (magac, lab, keli) waasac aan buuq iyo cidhiidhi midna lahayn. Dhulka nafiska ah ayaa lagu nastaa.

nafis-ka: (magac, lab, keli) buushka sigaarka halka dambe kaga jira ee qiiqa filtareeya. Nafiska sigaarku aad buu u qadhmuunaadaa. Dh: filtar.

/na iiv/ (n) qof wax kasta la fudud yihiin (qofka wax fududaysta, badanaa carruurnimo ama waaya-aragnimo la'aan darteed).

(tilmaame) mid aan nadiif ahayn. Dh: nijis.

(Naqid-da)

1. Wax dib u celin; soo celin.

2. Akhriyid; meerin; marin.

3. (gar) soorid; celin.

m.f.dh eeg naq². la-mid: niqid.

-da: magac, dhedig, keli) (gar ~) dacwad ka garramid. Nagisa gartu caddaalad bay doontay.

naqid -da: (magac dhedig, keli) wax akhriyid. Nagida casharka hagagi, Dh: marinta.

naqid-da: (magac, dhedig, keli) dib u celin.

f.g1 (-ilay, -ishay) Ku n.: wax meel ku qoran meel kale ku guurin.

m. n. copy, duplicate

(fal) wax meel ku qoran meel kale u rar. Casharka buugga ku naqil. Dh: naqli.

a: naqal

bw: Arabic

de: copy, duplicate

lx: naqil

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: naqil

(Nasin-ta)

1. Qof hawl haya, hawsha ka deyn ama ka qabasho ama ka beddelid, si uu isaguna kolkiisa u nasto oo u daaltirto.

2. Dhalada carruurta yaryar, god yar oo carjaw aan weli laf adag noqonnin, ku rogan tahay, oo haddii farta lagu taabto jilicsan oo inuu daloolo la moodo.

3. Meel kastoo lafo isugu yimaadaan, oo aan weli adkaan oo awdmin; (ama nasiiso).

nasin¹: m.f.dh eeg nasi.

nasin²: m.dh (-nno, m.dh) (cilmiga naflayda) Meel dhalada ka mid ah oo aan lafoobin, lagana dareemi karo garaaca halbowlayaasha maskaxda. Waxaana lagu yaqaan dhallaanka ilaa gu' jirka ah, kaddibna way lafowdaa way xirantaa. la-mid: nash.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof daalay fursad uu ku nasto ama ku daalgoosto siin.

nasin-ta: (magac, dhedig, keli) nashinta jilicsan ee ilmuhu madaxa ku leeyihiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nasin.

nasis -ta: (magac, dhedig, keli) meesha ay dhakadu ku dhammaato foodda na ka dambaysa ee caruurtu markay yaryar tahay dhaqdhaqaaqda. Dh: nashin.

(Nawir-ka)

Wax dhalaalaya ka dhigid; caddayn.

nawir¹: m.l la-mid: nawirid.

nawir²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax dhalaalaya ka dhigid (wax).

v. shine, polish

(fal) shey, wax dhalaalaya ka dhig.

nawir -ka: (magac, lab, keli) arrin ama meel nawirid.

bw: dhalaal; caddee

de: shine, polish

lx: nawir

nt: nawir (ka) [vn-m]

pd: (nawiray)

ps: v1=tr

xv: Arabic

key: nawir

niais, adj. - Qofka yara maskaxda adag; jaajaale; nacas; doqon.

m.dh (cilmiga naflayda) Heer ay maraan xasharaadka qaarkood intaayan weynaan sida: kaboyaaga marka ukunta ka soo baxaan niinfigu waxay u egyihiin kuwa waaweyn; waxay kaga duwan yihiin oo keliya: a) way ka yaryaryihiin; b) baalal uma soo wada bixin; c) mana baaluqin.

m.dh (cilmiga naflayda) Heer ay maraan xasharaadka qaarkood intaayan weynaan sida: kaboyaaga marka ukunta ka soo baxaan niinfigu waxay u egyihiin kuwa waaweyn; waxay kaga duwan yihiin oo keliya: a) way ka yaryaryihiin; b) baalal uma soo wada bixin; c) mana baaluqin.

nocif, adj. - Dhibaato badan; dhibaato miidhan.

-ka: (magac, lab, keli) lacag isku taal oo jajab loo rogo ama loo beddelo; sarrif.

Xaaxeeyo

tarif, n.m. - qiimo; sicir.

inactif, adj. - aan firfircoonayn.

pr. n., [feminine] Nadifa

de: Nadifa

lx: Nadiifa

ps: name-f

key: Nadiifa

f.g2 (-iyay, -isay) Wax uskagga iyo wasakhda ka bi'in.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax uskagga iyo wasakhda ka bi'in. m.f.dh, nadiifin.

v. clean; wash

-yey / say: (v) make clean or pure; cleanse (kaleensi); purify (piyuu-ri-faay); purge (peerj) ~ sifee. Ex: qolka nadiifi; clean the room

(fal) usgag ama nijaas ka maydh. Aga maydh oo usgagga ka nadiifi.

de: clean; wash

lx: nadiifi

pd: (nadiifiyey)

ps: v2a=tr

key: nadiifi

name-f clean, pure. Syn: Nadiif

magac loo baxsho gabadh ay hooyadeed ku tilmaantay in ay tahay mid ceeb iyo uskag oo dhan ka xalan oo qurux iyo qaayo leh.

négatif, adj. - Erayada; warcelinta dimada ah; calaamodda kala jarka (-); Burinta iyo beenaynta wax la yiri.