nagaar-deeb
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
NAGAAR-DEEB
(Nagardeb) C Corchorus stenophyllus (Schum.) Weimarck. Tiliaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nagaardeeb
m.l Geednagaar qodax leh oo xooluhu daaqaan.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
NAGAARDEEY
(Nagardei) C Pleuropterantha revoilii Franch. Amaranthaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
NAGAAR-DHIB
(Nagar-dib) N Pleuropterantha revoilii Franch. Amaranthaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gargaar-degdeg
m.l (daawo) Habab takhtareed oo la adeegsado marxaladaha lama filaanka ah dhakhsana u baahan si loogu gargaaro qof dhaawacmay ama buka inta an isbitalka la jiifin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fagaaree
f.mg2 (-reeyay, -raysay) U f.: fagaare u samayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fagaaree
v. do in public; compete, run ~ hold a sporting competition; referee; witness
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fagaaree
(fal) madal la wada joogo, keen.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
fagaaree
de: do in public; compete, run ~ hold a sporting competition; referee; witness
lx: fagaaree
pd: (fagaareeyey)
ps: v2b=
key: fagaaree
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
magaadee
(fal) dambas ku dar buuriga. Buuriga ii magaadee. Dh: dambasee.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
NAXAREEB
[NAHAREB] Commiphora incisa 03
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
amaaradee
(fal) calaamadee ama u yeel summad si loogaga garto wax yaabaha u eg. Dh: sumadee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wagaradee
f.g2 (-deeyay, -deysay) Wagaradka u xirid ama giijin (faras). la-mid: wegeredee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wagaradee
(fal) suunka ku giiji kooraha. Wagaradee kooraha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fagaaragee
f.g2 (-geeyay, -geysay) Wax meel fagaare ah ku soo bandhigid.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
NAGAAR-CAD
(Nagar-ad) N Leucas abyssinica (Benth) Briq. Labiatae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
YAGAR-GEEL
(Yagar-gel) May Sida ovata Forsk. Malvaceae.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Meegaar-dheer
Goobays lagu af meero tooxda weyn ee laga jarayo jaandiga iyo wixii ah birnugayl fidsan oo dul siman.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
SAGAARO-LEGED
(Sagaro-lagget) N Ormocarpum kirkii S. Moore Papilionaceae.
N Lannea malifolia (Chiov) Sacleux. Anacardiaceae.
N Ormocarpum muricatum Chiov. Papilionaceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
NAGAAR-MADOW
(Nagar-madow) N Halothamnus somalensis (N.E.Br.) Botsch. Chenopodiaceae.
C Crotalaria dumosa Franch. Papilionaceae.
N Justicia phillipsiae Rendle. Acanthaceae.
N Endostemon tereticaulis (Poir) Ashby. Labiatae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sagaaroleged
-ka: (magac, lab, keli) geed laf adag oo midab madow oo ka baxa qardooyinka ama buuraha.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
WARAABO-REEB
(Warabo-reb) May, S Commiphora africana (A.Rich.) Engl. Burseraceae.
S Commiphora gowlello sprgue. Burseraceae.
NFD Commiphora kua (J.F.Royle) Vollesen. Burseraceae.
NFD Commiphora habessinica (0.Berg.) Engl. Burseraceae.
C Commiphora incisa Chiov. Burseraceae.
NFD Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
YABAARA-YEEL
(Yabara-yel) C Gardenia fiorii Chiov. Rubiaceae.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Bangaala-Deesh
pr. n., loc. Bangladesh
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaadeen
v., neg. condition: I / he / they would not have been
ahaadeen v., pl., opt. form: may they be!
ahaadeen v., pl., opt. form: so they may be
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaadeen
(v) they were or they may become ~ ahaadaan, ahaateen. Ex: haddaan dadaali lahaa maanta sidaan ma ahaadeen; if I had tried my best; I would have not been like this to day [/ would be better]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cagaarad
-ka: (magac, lab, keli) cagaar noqod.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cagaarid
-da: (magac, dhedig, keli) haan la lulayo, cagaarasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daraaree
(fal) cunto duco looga jeedo, samee. Dh: casuumee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faafreeb
m.l Guddiga baara filimada, jaraa'idka, buugaagta iyo riwaayadaha inta aan loo bandhigin dadweynaha.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
faafreeb
m.l Guddiga baara filimada, jaraa'idka, buugaagta iyo riwaayadaha inta aan loo bandhigin dadweynaha.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
faafreeb
m. n. censorship, preventing news from spreading
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
faafreeb
-ka: (n) censorship (sen ser shiip)
faafreeb: -ay/tay: (v) censor (sen ser)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faafreeb
-ka: (magac, lab, keli) dib u eegidda iyo gacan marinta qoraallada ama barnaamijyada la faafinayo, si waxii dhaqanka khilaafsan ama ammaanka wax u dhimaya, looga reebo. Wargeys walba wuxu leeyahay koox u xilsaaran faafreebka.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
faafreeb
de: censorship, preventing news from spreading
lx: faafreeb
nt: faafreeb (faafreebay) [v1=]
pd: (-ka)
ps: n0-m
key: faafreeb
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
faafreeb
رقابة
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faaradee
f.g2 (-deeyay, -daysay) Alwaax faarad ama raando ku simid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
faaradee
f.g2 (-deeyay, -daysay) Alwaax faarad ama raando ku simid. m.f.dh, faaradayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
faaradee
v. plane, smooth
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
faaradee
-yey / faaradaysay: (v) smooth or finish with or as if with a plane ~ raandhee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faaradee
(fal) eeg faaraday.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
faaradee
de: plane, smooth
lx: faaradee
pd: (faaradeeyey)
ps: v2b=
key: faaradee
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lahaadee
v., sg., opt. form: suppose I have / so he may own ...
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lahaadee
de: suppose I have / so he may own ...
lx: lahaadee
ps: v5b-1sg/3m-pot
key: lahaadee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
magaalee
f.g2 (-leeyay, -leysay) Meel magaalo ka dhigid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
magaalee
v. set up a town; make (a village) into a city
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
magaalee
-yey / magaaleysay: (v) urbanise (eerbaneeyz); make urban; make into a city
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
magaalee
(fal) eeg magaalay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
magaalee
de: set up a town; make (a village) into a city
lx: magaalee
pd: (magaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: magaalee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Nabadeed
Nabadi joogto; nabad lug ku leh; (ama nabdeed).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nabadeed
n. phr., genetive: peaceful, having to do with peace
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
nabadeed
(adj) peaceful (piizfuul). Ex: meel nabadeed; a peaceful place
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nabadeed
(tilmaame) qof ama wax nabadda u adeega ama xidhiidh la leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nabadeed
de: peaceful, having to do with peace
lx: nabadeed
ps: np-gen
key: nabadeed
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
nabadeey
(interjection); goodbye (guudhbaay); bye-bye (baay-baay) ~ nabadgalyo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nabadeey
'duco' eray salaan ah oo la isku sagootiyo. Dh: nabadgelyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nabarree
f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax nabarro gaarsiin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nabarree
v. wound, injure; cover someone with wounds
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nabarree
(fal) cid kale, nabarro gaadhsil.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nabarree
de: wound, injure; cover s.o. with wounds (e.g., wound many times)
lx: nabarree
pd: (nabarreeyey)
ps: v2b=tr
key: nabarree
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nagaadin
m.dh la-mid: negaadin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nagaadin
-ta: (magac, dhedig, keli) qof socdaal lahaa safarkii ka baajin. Dh: oolin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
najaarad
-da: (magac, dhedig, keli) aqoon looxaan iyo wixii laga sameeyo ku saabsan. Najaarad nin yaqaan ma qado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
najaasee
f.g2 (-seeyay, -seysay) (dii.) Qof wasakh gaarsiin. la-mid: nijaasee.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
najaasee
f.g2 (-seeyay, -seysay) (dii.) Qof wasakh gaarsiin. m.f.dh, najaasayn. la-mid: nijaasee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
najaasee
v. consider something dirty ~ render it religiously impure
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
najaasee
(fal) nijaas u yeel. Najaasee marada si aanuu ugu tukan. Dh: nijaasee
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
najaasee
de: consider s.t. dirty ~ render it religiously impure
lx: najaasee
pd: (najaaseeyey)
ps: v2b=tr
key: najaasee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nambaree
f.g2 (-reeyay, -reysay) la-mid: lambari.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nambaree
(fal) alaab mid walba nambar gaar ahu yeel. Alaabta ii wada nambaree. Dh: lambaree.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Ogaadeen
m. n., [collective] Ogadeni [clan name in western Somalia.]
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Ogaadeen
nickname-m discoverer; to find out; get to know; become aware or realize; look after; take care of. Lit: he who takes care of or looks after another
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Ogaadeen
de: Ogadeni [Ogaden clan name in western Somalia]
lx: Ogaadeen
pd: (-ka)
ps: n0-m-col
key: Ogaadeen
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qasaaree
(fal) wax lagu hungoobay ka yeel.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ragcadee
(fal) meel daloosha ragcad ku awd. Kabta ii ragcadee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
saanreeb
m.l (-byo, m.dh) 1. Cudur geela ku dhaca oo tabar-yaraan ku reeba. 2. S. ah: neef geel ah oo caato ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saanreeb
-ka: (magac, lab, keli) cudur geela ku dhaca oo tabaryaraan ku reeba.
saanreeb -ka: (magac, lab, keli) neef geel ah oo caato ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sagaalee
(fal) sagaal ka dhig: tiro sagaal ah gaadhsii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tagaabee
f.g2 (-beeyay, -beysay) Cid taageerid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tagaabee
v. help ~ assist someone materially
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tagaabee
cf: kaalmee
de: help ~ assist s.o. materially
initial: t
lx: tagaabee
pd: (tagaabeeyey)
ps: v2b=tr
key: tagaabee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wadaadee
(fal) wadaad iska dhig; shaqo wadaad qabto qabo ama si wadaad u lebiso. Reerka culimo kali ma joogtee u wadaadee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagaafee
f.g2 (-feeyay, -feysay) Neef xagaafo shilin, ragaad kaga gurid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xakaaree
(fal) kaydi oo isticmaalkiisa mar dambe u riix oo dib u dhigo. Xakaaree hadhuudhka oo bohosha ku rid. Dh: kaydi, xakir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xawaaree
f.mg2 (-reeyay, -raysay) Ku x.: ayadoo la ordayo meel xoog ugu wareegid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xawaaree
v. run fast
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xawaaree
(fal) degdeg xoog ah samee. Xawaaree oo dadka dhaaf. Dh: xawaaray.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xawaaree
de: run fast
initial: x
lx: xawaaree
pd: (xawaareeyey)
ps: v2b=intr
key: xawaaree
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
afar-gees
-ka: (n) square (isku-weer) ~ isku wareeg
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cagaariye
m.l (-yayaal, m.l/dh) (baayoloji) Walaxda mas'uulka ka ah midabka cagaaran ee dhirta badidoodu leedahay, molikiyuulka cagaariyuhu waa xudunta ugu muhimsan ee nuugista ilayska marka la eegayo falgallada ilayska ee footoosintasiska.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cagaariye
-ha: (magac, lab, keli) maatarka midabka cagaarka u sameeya dhirta, kaas oo muhiim u ah si ay dhirtu quudkeeda u sameysato.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cayaareed
n. phr., genetive: pertaining to ~ intended for a game; related to dramatic acting; concerned with dancing
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cayaareed
de: pertaining to ~ intended for a game; related to dramatic acting; concerned with dancing
lx: cayaareed
ps: np-gen
key: cayaareed
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabandeeb
(Dabandeeb-ka)
Noqnoqod badan; socsocod.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabandeeb
dabandeeb¹: m.l Socod dan la'aan ah oo la iska daba noqnodo. la-mid: dabandeebid.
dabandeeb²: f.mg1 (-bay, -btay) Si dan la'aan ah isaga daba noqosho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabandeeb
m.l Socod dan la'aan ah oo la iska daba noqnodo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabandeeb
v. walk back and forth; come and go; go to and fro; keep saying the same things
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabandeeb
-ka: (magac, lab, keli) noqnoqod badan; socsocod noqnoqod badan. Dabandeeb baa ku dili haddaad dabadhoontahaye.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabandeeb
de: walk back and forth; come and go; go to and fro; [fig.] keep saying the same things
lx: dabandeeb
pd: (dabandeebay)
ps: v1=
key: dabandeeb
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hagarbeel
-ka: (magac, lab, keli) daacadnimo iyo lillaahi wax u qabasho. Dh: hagarla'aan.