Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-a: (magacwadareed) dhirta inta geed gaabka ah cawskana ahayn. Geelu nagaadh buu noo daaqaa. Dh: xoogcaddo.

waa la naqliyay ✓

name-f permanence, stability; make stable or permanent. Cf: Negeeye. Syn: Negaad

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo gabadh dhalatay xilli ay hooyadeed u dhawdahay inay reerka ka socoto oo dhalashadeeda ay ku nagaatay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) oolid; guurid la'aan. Beeshu maanta waa nagaad. Li: geeddi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) doogaal ay geeduhu fiilaan. Geelu nagadh ayuu maanta soo daaqay Dh: fiil, fuf.

waa la naqliyay ✓

1

nagaadi¹: m.l la-mid: negaadi¹.

2

nagaadi²: f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: negaadi².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ooli oo safar ka jooji. Nagaadi wiilka oo ha kaxayn.

2

nagaadi -ga: (magac, lab, keli) degganaanshaha meel lagu nool yahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nagaadh aan qodax lahayn oo ka baxa balliyada iyo dooxyada dhinacyadooda. Waxa uu leeyahay midho kuwa bunka u eg, dhirta dawada leh na waa ka mid. Adaarbiciid baa ka soo baxayoo, arlada quruxdiyo udgoonka ku yaal, ishii aragtaa ayaan badan! Dh: adarbiciid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo nagaadh.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nagaadh xooluhu daaqaan oo dhirta daawada leh ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) ciyaar loo tumo qofka saarku hayo oo jiib iyo jabaq habdhac qurxoon leh oo raggu ciyaaro geeraar iyo midho qurxoonna hay ku sigibtiraan kolkolla habluhu sacabka u giijiyaan. Waa ciyaar qadiimi ah oo caan ku ah gobollada Waqooyi Galbeed, Galgaduud, Togdheer, Awdal iyo meelo kale. Qalabka lagu tumo ama loo qaato waxaa ka mid ah durbaan yar iyo ul yar oo lagu tumo iyo jeedal lagu dheelo. Ninka baarcaddaha loo tumaa wuxu yidhaa: kolka la isoo galgalaayo wilaalbaa i garab jooga golxad bay igu hayaan.

2

baarcadde -ha: (magac, lab, keli) ninka hoobalka ah laftiisa. Baayir waa baarcadde ciyaar badan.

3

baarcadde -ha: (magac, lab, keli) geed nagaadheed baxsha ubax cad oo qurux badan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedcagaar ka mid ah noocyada la cuno; geed nagaadh caleemo balballaadhan leh oo laga sameeyo salaadka koosaarta cuntada laga dhigto oo badhi leh. Dh: begel.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nagaadh ay xoolaha qaarkood daaqaan oo dhadhanka caanaha ka dhiga wax khadhaadh oo dhib lagu dhamo. Dh: caanaxaraarshe. caanaley -da: (magacwadareed) noolaha dhedig, intooda caanaha leh. Dh: naasley, caanooley.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nagaadh ay xoolaha qaarkood daaqaan oo caanahooda khadhaadh ka dhiga. Dh: caanakhadhaadhshe.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) doog; naq; cosob.

2

cagaar -ka: (magac, lab, keli) midabka doogga loo yaqaan ee u eg tigaadda iyo nagaadhka soo baxa. Samaale, shaadh cagaar ah buu ku labisan yahay. Dh: doog.

3

cagaar -ka: (magac, lab, keli) iniinta subagga ugu horeeya ee caanaha la lulaayo; haan la lulayo, burcadka ka baxa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed nagaadheed udgoon oo meelaha barrimada ka baxa xooluhuna daaqaan, dumarku na u adeegsadaan isbilidda iyo udgoonaynta subagga la shiilayo. Dh: callaydhshe, geedxamar.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kel) magaca guud ee qodaxda geed nagaadhka.

2

caraancar -ka: (magac, lab, keli) eeg caraacar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nagaadh jaadad badan ah oo dhulka badankiisa ka baxa. Cawsku, waa tigaad engegan oo ka kooban laamo yaryar oo aan jirrid iyo caleemo la sheego toona lahayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed nagaadh ka baxa bannaannada oo la bah ah jaleelada.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed nagaadh oo ka baxa dhulka aan buuralayda ahayn jiilaalkiina xooluhu cunaan. Waxa kale oo loo adeegsadaa uumiga caruurta daaweyntooda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed nagaadh ubax leh oo ka baxa bariimada xooluhuna daaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) sarciga la beerto inta ay ka midka yihiin heedda qamadiga iyo sarreenku. Sannadkan banka geedgaab ayaa si wanaagsan uga baxay.

2

geedgaab -ka: (magac, lab, keli) geedaha inta aan jirrid adag lahayn ee aan dhulka aad uga kicin. Dh: nagaadh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed nagaadh caleentiisa lagu cadanyoodo. Dh: gubtaanyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed nagaadh dhulka ku faalala oo dhala midho yaryar, dhanaan oo la cuno. Dh: hammuudhe.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) magac guud oo cawska iyo nagaadhka iskooda beerta abuuran uga dhex baxa ah oo laga jaro si ay beertu u neefsato.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, dhedig) geed nagaadheed ka baxa xeebaha iyo dhulka ciidda dhanaan oo geelu ku jeelbaxo. Dh: dalluug, xudhuun.

2

hayn -ta: (magacwadareed) geed'abaareed aan qodax lahayn; dalluug.

3

hayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama hanti laguu dhiibay mas'uul ka ahaan. Dh: daranyodhabid, daryeelid.

4

hayn-ta: (magac, dhedig, keli) faraqabsiin uu qof mulki u haysto. Dh: lahaan.

5

hayn-ta: (magac, dhedig, keli) gacanta ku xajin. Dh: xajin.

6

hayn -ta: (magac, dhedig, keli) xafidsanaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nagaadh yar oo dhula kasoobaxa oo aan qodax lahayn oo geelu jecelyahay. Jillabkii xadhaadhaa ninkaan ugu xajiimoo day.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: negaadin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof socdaal lahaa safarkii ka baajin. Dh: oolin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) wax ama arrin, ka gungaadh; ka jibbakeen. Dh: gungaadh.

2

salgaadh -ka: (magac, lab, keli) arrin ama hawl, gunteeda iyo xaqiiqdeeda ogaansho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qiyaas ahaan, xagal caws ama caleen ah. Agaad bay Maryan maqasha u soo gurtay.

waa la naqliyay ✓

1

v. arrive, reach

2

gaadh v.aux: almost do, nearly do (X); just failed to do (X)

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) 1. reach (riij), achieve (a jiiv); arrive (ar raayv); attain (a teeyn); gain (geeyn) ~ gaar. 2. touch (taaj). Ex: gacantiisii baa i gaadhay; his hand has touched me. 3. (adv) almost but not quite: almost (ool moost); nearly (niyar li). Ex: waan gam'i gaadhay; I was almost asleep

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tegay ka dabateg; wax kaa sarreeya taabso. Geelu geel fulay gaadhi maayee ha ka dabafulo.

2

gaadh -ka: (magac, lab, keli) qof meel ilaaliyaa, ruux goob ka dhawra wixii waxyeello u keenaya. Dh: ilaalo, waardiye.

3

gaadh-ka: (magac, lab) wixii waxyeello u keenaya oo dhan ka ilaalin. Guriga boqorka gaadh baa laga hayaa. Dh: dhawris.

waa la naqliyay ✓

nąadh: m.l (-dhadh, m.l) la-mid: nąar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dar shiraac ama harag ah oo xoolaha lagu waraabiyo. Geelu sabaduu joogaaye naadhka u buuxi. Dh: dar.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof aad u fudud. Fagadh faan badan la lama fadhiisto. Dh: biricbiric.

waa la naqliyay ✓

1

(Magaad-ka)

2

Deeb dhanaan oo laga shido geedaha iyo cawska qaarkood.

waa la naqliyay ✓

m.l Budo cad, dhadhan qaraar leh oo tubaakada lagu cuno, siyaabo kalena loo isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l Budo cad, dhadhan qaraar leh oo tubaakada lagu cuno, siyaabo kalena loo isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): acrid salt-like mineral

waa la naqliyay ✓

(Magad) S, N Suaeda fruticosa (L) Forsk. Chenopodiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) baking soda used to flavour chewing tobacco

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) danbas geedo ama dhuxul laga shido oo buuriga canka lagu daro. Buuriga magaad iigu dar. Dh: dambas.

waa la naqliyay ✓

1

de: acrid salt-like mineral (put into chewing tobacco)

2

lx: magaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-mass

5

key: magaad

waa la naqliyay ✓

1

(Nabaad-ka)

2

Waxa dhulka ka soo baxa oo dhir iyo caws ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax dhulka ka soo baxa sida dhirta iyo cawska.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] vegetation, plantlife

waa la naqliyay ✓

name-f vegetation, plantlife

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) green vegetation; greenery (giriineri) ~ naq, doog, laac

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) daaqa iyo geedaha soo baxa. Nabaad badan ayey meeshu leedahay

2

nabaad-ka: (magac, lab, keli) sonkor sida nacnaca u buurbuuran oo la muudmuudsado, Nabaadka dhallaanka ayaa biyaha loogu daraa, Dh: nacnac-nabaad, sonkornabaad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: vegetation, plantlife

3

lx: nabaad

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-col

6

key: nabaad

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: negaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) oolid; safar ka baaqasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Nagaar-ka)

2

Dhirta iyo geedaha yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhir yar-yar oo gaagaaban.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhir yar-yar oo gaagaaban.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] shrub, bush, low vegetation

waa la naqliyay ✓

Hermannia sp. 'A' 01

waa la naqliyay ✓

1

(Nagar) N Halothamnus somalensis (N.E.Br.)Botsch. Chenopodiaceae.

2

N Crotalaria emarginella Vatke. Papilionaceae.

3

N Phyllanthus spinosus Chiov. Euphorbiaceae.

4

C,N Psilotrichum gloveri Suesseng. Amaranthaceae.

5

N Indigofera phillipsiae Bak. F. Papilionaceae.

6

C Oldenlandia richardsonioides (K.Schum) Verdc. Rubiaceae.

7

N Indigofera tritoides Bak. Papilionaceae.

8

C Psilotrichum tomentosum Chiov. Amaranthaceae.

9

C, N, Og Hermannia paniculata Franch. Sterculiaceae.

10

Og, N Echiochilon verrucosum (Beck) Johnston. Boraginaceae.

11

Seddera arabica (Forsk) Choisy. Convolvulaceae.

12

N Seddera latifolia Hochst & Steud. Convolvulaceae.

13

N Seddera pedunculata (Balf.F.) Hall.F. Convolvulaceae.

14

N Ecbolium violaceum (Vahl) Hillcoat & Wood. Acanthaceae.

15

C Cleome tenella L.F Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) underbrush (an-dher-buraash); underwood (an-dher-wuudh)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ugbaad iyo doog.

2

nagaar-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nagaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: shrub, bush, low vegetation

2

lx: nagaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: nagaar

waa la naqliyay ✓

name-f permanence, stability; make stable or permanent. Cf: Negeeye. Syn: Nagaad

waa la naqliyay ✓

-ay/tay: (v) rest (rast); not transmuting stay. Ex: reerkii waa nagaadey; the family is not transmuting

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ka baagasho laga baaqdo geeddi horay u qorshaysnaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Ragaad-ka)

2

1. (geel, kd.) a) Cagta oo qodaxi muddo. b) Qodaxda cagta mudda lafteeda.

3

2. Cagasaaro dhagax laga dhiso oo midiba mid ka sarrayso oo guryaha loogu yeelo in lagu fuulo ama lagaga soo dego; sallaan; jaranjaro.

waa la naqliyay ✓

1

ragaad¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Qodax weyn oo geela cagtiisa hoose mudda. 2. Sallaanka (jaranjarada) meesha cagta la saaro. 3. Bir madax ballaaran, daab leh oo geela cudurrada looga gubo.

2

ragaad²: f.mg1 (-day, -dday) Neef geel ah cagtiisa hoose qodax mudid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Qodax weyn oo geela cagtiisa hoose mudda. 2. Sallaanka (jaranjarada) meesha cagta la saaro. 3. Bir madax ballaaran, daab leh oo geela cudurrada looga gubo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pain from a thorn in the foot (in camels, etc.)

2

ragaad v. injure by piercing the foot (of thorn)

3

ragaad m. n. staircase

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) injury in a camel's foot, caused by prickle (piri-kal); or thorn (thoon)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) sallaan dhagax ama shub ah oo si kala sarreeysa u samaysan oo guryaha dabaqyada ah lagu koro. Ragaadka ma kori karto hooyo oo haddeed waa waayeel. Dh: jaranjaro, sallaan.

2

ragaad -ka: (magac, lab, keli) dhaawac cagta geela gaadha sida qodax iyo wixii la mid ah; qodaxmudista cagta geela. Ragaad buu ratigu la dhutinayaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: ugaar.

waa la naqliyay ✓

f. n. game animal

waa la naqliyay ✓

-a: (n) wild animal; game (geeym); usually hunted for food or sport ~ ugaar

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil orodbadni iyo foojignaan laga dareemay yaraantiisii.

waa la naqliyay ✓

-a: (magacwadareed) nafley duurjoog ah oo aan dugaag, haad iyo bahalo kale midna ahayn. oo daaqda, hilibkeeda na la cuno oo ay ka mid yihiin biciidka, dabataagta, cawsha, deerada, sagaarada iyo wixii la mid ah. Dh: ugaar.

waa la naqliyay ✓

1

a: ugaar {N}

2

de: game animal

3

initial: u

4

lx: ugaadh

5

pd: (-dha)

6

ps: n5-f, n2a-f

7

key: ugaadh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ood leh qodxo soo laaban oon dhayal la iskaga furfuri karin. Yagadh baa marada iga qabsaday. Dh: xanan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) agab kala duwan oo iib u joog ah. Baabuurku bagaash faro badan buu sidaa.

2

bagaash -ka: (magacwadareed) qalab iyo alaab qof socoto ahi wato. Bagaashkii Sacdiya, diyaaraddu way ka soo tegtay!

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kala fogaanta cidhifyada uu shay fidsani leeyahy. Masafta balaadh baa loo tolaa dabaqana waa la godaa. Dh: ballaadh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) korka wax kaga tol, wax korka ka saar. Qardhaasta ku dahaadh idiin. Dh: dahaar, jaxaas, duhaar.

2

dahaadh -ka: (magac, lab, keli) wax, wax korka lagaga daboolo oo lagu rogo. Dh: dahaar, duhaadh.

3

dahaadh -ka: (magac, lab, keli) xuub yar oo wax uu ka sokeeyo oo aan si wanaagsan u qarinayn.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) midab lo'du yeelato oo madaw khafiifa ah. Kolba midab iyo madow noqotee, magaadi candho cad oo martida wada, maxaadan u noqon.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aalad sida irbadda ah hayeeshee dherer iyo dhumucba ka weyn oo joonyadaha iyo rarka muurka lagu tolo. Dh maxaad, shootoli, midhaadh..

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg nabaadguuri.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) awr tabaadi ah. Haddii aan nadaadiga la raran naruuradaan geysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Negaadi-ga)

2

Degganaan; guurid la'aan; geeddi ka baaqasho.

waa la naqliyay ✓

1

negaadi¹: m.l 1. Dhaqdhaqaaq la'aan. 2. Socdaal laga baaqdo. la-mid: nagaadi¹.

2

negaadi²: f.g2 (-iyay, -isay) Geeddi ka baajin; dejin. la-mid: nagaadi².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Geeddi ka baajin; dejin. m.f.dh, negaadin. la-mid: nagaadi.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. permanence, stability; permanent settlement

2

negaadi: v. make stable ~ permanent

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ooli oo socod ama safar loo bixi lahaa cid ka baaji. Dhulku waa cabsiye reerka negaadi. Dh: ooli.

2

negaadi-ga: (magac, lab, keli) oolid oo socod ama safar loo bixi lahaa ka baaqasho. Negaadi ayaan ku heshiinnay maanta. Li: geeddi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef geel ah ragaad ka bixin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geel qodax ama geed cagta ka muday ka bixi. Ratiga jilibxidh oo ragaadi.

2

ragaadi: (fal) qorshe ama mashruuc socdo cargaladee oo hor joogso; hawl dibudhac ku keen. Wixi aan dadka dan u ahayn horjoogso oo ragaadi. Dh: lugjiid, wiiq, dibindaabi, luggoo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo aad lahayn xoog ku kaxays. Xabaadh geeliisa ninka kaagii qaaday. Dh: dhac booji.

2

xabaadh: -ka: (magac, lab, keli) geela oo loo kee meel baad iyo biyo leh. Dh: xergeyn, xerrin.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: negaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg nagaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof gaadhay da'dii xilkasnimada oo falalkiisa if iyo aakhiraba lagala xisaabtami karo Soomaaliduna waxay ku qiyaasaan shan iyo toban jir. Samaale willkiisa curad waa qaangaadh. Dh: baaluq, guurgal, gaashaanqaad.

2

qaangaadh -ka: (magac, lab, keli) noole gaadhay xilligii uu bilaabayay in uu tarmo. Dh: baaluq.

waa la naqliyay ✓

v. be happy, prosper

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) prosper (paroos per); flourish (faloorish); do well; be fortunate or successful

waa la naqliyay ✓

(fal) wax nafta farxad iyo raynrayn geliya hel; raaxo iyo barwaaqo guud iyo tu hoose ba ku jir. Dh: baraar, liibaan, barwaaqow.

waa la naqliyay ✓