naddarid

-da: (magac, dhedig keli) hadhuudh iyo wax la mid ah, biyo u galid oo dhadhan iyo urba isbeddelid.

haddaarid -da: (magac, dhedig keli) caajis iyo daal dareemid.

(Naarid-da)

Naar gelin; cadaabid.

m.f.dh eeg naar³.

-da: (magar, dhedig, keli) fogayn oo Shaydaan iyo dhibtiisa Eebbe ka magangalid. Shaydaan iska naariddu way fiican tahay.

naarid-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cadaabid holac ku tuurid. Naarid Ilaahbaa laga baryaa. Dh: cadaabid.

f.g2 (-iyay, -isay) Qiimeyn; sharaf; tixgelin.

f.g2 (-iyay, -isay) Qiimeyn; sharaf; tixgelin. m.f.dh, qaddarin.

v. respect, honor, value, appreciate

-yey / say: (v) respect (ris-pakt), honor also honour (oo-nar); esteem (is-tiim); regard (ri-gaardy, show respect for ~ ixtiraam, xurmee, sharaf

(fal) qiimee; ixtiraam iyo xushmayn ut samee. I qaddari walaal, kaa quusan waayee.

de: respect, honor, value, appreciate

lx: qaddari

pd: (qaddariyey)

ps: v2a=tr

key: qaddari

m.dh la-mid: aadaamid.

(Baddalid-da)

Beddelid.

m.dh la-mid: beddelid.

-da: (magac, dhedig, keli) doorin oo wixii wax aan ahayn ku beddelis. Baddalidda shaqaalaha waa laga fiirsadaa. Dh: beddelis.

m.dh Safarka biyaha dushooda ama hawada dhexdeeda.

-da: (magac, dhedig, keli) badmaaxid oo arrimaha badaha khibrad u yeelasho. Badmarid nin ku daalayoo waxaan ahay, doonya loo raraye. Dh: badmaaxid.

-ka: (magac, lab, kali) xiddig ka mid ah sagaalka cirjiidh ee loo adeegsado faalka magiiganaha, wuxuu na ka dhexeeyaa Jaamac iyo Istamiic.

m.f.dh eeg dardar³. la-mid: barbarid, berberid, dardar¹, derder¹, derderid.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) biirbiirin.

dardarid -da: (magac, dhedig, keli) dareere ama wax kale oo weel ku jira, kolba in yar ka qaadid.

m.dh eeg dawdar². la-mid: dawdar¹; dowddarid.

(Madaarid-da)

1. Hadal cid loogu duurxula hayo, ku hadlid; duurxulid; araarasho.

2. Talalid; taahid.

m.f.dh eeg madaar².

-da: (magac, dhedig, keli) hadal cid loogu duurxulayo ku hadlid. Madaaridda jooji oo ujeeddadaada sheeg. Dh: duurxulid araarasho, hordhac.

madaarid -da: (magac, dhedig, keli) sida dameeraha u ciyid. Naga daa madaaridda dameer ma tihide. Dh: ciyid, qaylyid.

madaarid -da: (magac, dhedig, keli) hurdada ku taahid. Waa la hurdaaye madaaridda hoos u dhig. Dh: madaaris.

m.dh la-mid: nacaladid.

-da: (magac, dhedig, keli) lacnad Eebber korka uga tuurid.

(Qaddarin-ta)

Qaddar u yeelid; sharrifid; qiimayn; tixgelin; weyneyn.

m.f.dh eeg qaddari. la-mid: qaddaris.

-ta: (n) honor also honour (oo-nar-ing)-, respect (ris-pakt); consideration (kon-sida-reey-shin), courtesy (koor-tisi) ~ ixtiraam, tixgelin

-ta: (magac, dhedig, keli) ixtiraamid oo cid kale tixgelin ama weynayn.

m.l la-mid: qaddarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaddarid.

m.f.dh eeg saddan.

(Waddacid-da)

1. Anbabbixin; sagootiyid.

2. (bad) hab badda hirarkeeda loogu cayaaro oo loogu tabeeyo oo loo raaco.

m.f.dh eeg waddac². la-mid: waddac¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale. anbabbixin; sagootiyid.

waddacid-da: (magac, dhedig, keli) hab badda hirarkeeda loogu ciyaaro oo si tabaysan laysugu raaciyo. Waddacidda waa la bartaa.

m.f.dh eeg budaddar².

m.f.dh eeg taddawur³. la-mid: taddawur¹.

m.f.dh eeg taxaddar².

m.dh la-mid: beddelmid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhalanrogmid oo wixii wax ka duwan noqosho.

-da: (magac, dhedig, keli) meel halka caadiga ah ka saraysa gaadhid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax ku mammanaan oo aad u danayn. Dh: mamid. daddaamin -ta: (magac, dhedig, keli) cid wax ku mamsiin oo jecleysiin.

m.f.dh eeg dardaran¹. la-mid: berbermid, derdermid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dardaran oo maanka wax ka gaadheen ahaan.

m.f.dh eeg dowddar². la-mid: dawdarid.

(Fandharid-da)

Nabar oogada ku yaal aayar af ugu yeelid ama mid furan gudihiisa, hawl lagu raago miyir iyo aayar aayar, uga qabasho; farafarayn; qodqodid.

m.f.dh eeg fandhar. la-mid: findhirid, findhirin, findhiris.

-da: (magac, dhedig, keli) nabar oogada ku yaal aayar af ugu yeelid ama mid furan ka dhigid. Dh: farafarayn, qodqodid.

m.f.dh eeg nabdaad.

m.f.dh tacdaar². la-mid: tadcaarid, tamcaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) tacdaar ka dhigid; waqdhaacin.

m.dh la-mid: tacdaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) tacdaar galid: tacdaarid.

(Wandharid-da)

Wax wandharan ka dhigid.

m.f.dh eeg wandhar². la-mid: wandhar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hilib wadhid; saafid; kala dhigdhigid.

m.dh (-do, m.l) la-mid: xadaarad.

f. n. civilization

-da: (n) civilization (sivili-zeey-shin) also civilisation ~ ilbaxnimo, xaddaaro

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xadaarad.

bw: Arabic

de: civilization Alt sp: xadaarad

initial: x

lx: xaddaarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: xaddaarad

(Faddaroobid-da)

Wax faddaraysan noqosho; wasakhoobid.

m.f.dh eeg faddarow². la-mid: faddarow¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wasakh iyo uskag badan yeelasho. Li: nadiifoobid.

m.dh la-mid: maskarjabid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhallin- yaranimo ku dhimasho.

m.dh la-mid: maskarjabid.

(Aarid-da)

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

-da: (magac, dhedig, keli) dadka magaalada Harar dega; reer Harar. Dh: Harari.

-da: (magac, dhedig, keli) midho yaryar oo aad u udgoon oo lagu darsado cuntada. Adaridu waxay ka baxdaa buuraha. Dh: xawaashbuurbuur, geed'adari.

adari -da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha yaryar oo midab cawlan leh qoorta dusheedana qool madaw marsanyahay. Dh: adar, qoolley.

(Darid-da)

1. Weel biyo ama wax kale, wax kaga qaadid.

2. (ku darid) Ku kordhin; ku biirin.

3. (ka darid) Soo (ama sii) xumaansho; sidii hore si ka xun samayn.

m.f.dh eeg dar³. la-mid: daris.

vl. n. adding

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira biyo oo wax godan la dhexgeliyo oo qayb ka mid ah lagu soo qaado.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xanuun sidii hore ka sii xumaansho. Bukaanku ka darid mooyee ka soo rayn maleh. Jumlum ular oo bile.

darid -da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) labo tiro isku biirin ama isu geyn. Dh: wadarayn.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax hore, wax kale ku kordhin.

de: adding

lx: darid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: darid

-da: (magac, dhedig, keli) min ka mid ah minanka faalka.

-ka: (magac, lab, keli) ballanqaad adag Alle lagula galo samaynta wax aan waajib ahan oo uu qofku isa saaro. Dh: nidar.

v. wipe oneself off, dry oneself off

de: wipe oneself off, dry oneself off

lx: addadi

pd: (addadiyey)

ps: v2a=

key: addadi

(Ajarid-da)

Dhib gaarsiin; wax yeelid; dhagrid; dagid.

m.f.dh eeg ajar³. la-mid: ajar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale waxyeelid ama dhib gaadhsiin. Dh: dhagrid, dagid, khatalid.

m.f.dh eeg axar.

(Baarid-da)

1. Wax qarsoon, si runtood loo gaaro, wax ka qabasho: raadin; baanji; baaraan samayn.

2. (ganacsi) aan iibsamin.

baarid¹: m.l.kh B. ah: Wax aad u qabow.

baarid²: m.f.dh eeg baar². la-mid: baaraan, baaris³, baaritaan.

vl. n. investigation, analysis, inspection, search

-da: (n) investigation (investageyshin); inspection (inispekshin); research ~ baaritaan, baaris

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baadhid.

baarid -da: (magac, dhedig, keli) badeeco meel fagaare ah lagu munaadaynayo, qofka qiimaha ugu sarreya sheegay u xukumid.

baarid -ka: (magac, lab, keli) badeeco baartay kolka suuqa la geeyay, cid gadatana la waayey.

a: baaraan, baaris, baaritaan

de: investigation, analysis, inspection, search

lx: baarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: baarid

بَحْثِ، دِرَاسَة

caarid¹: m.dh la-mid: caar¹.

caarid²: m.dh (-dyo, m.dh) (juqraafi) Hirar waa tallantaaliga kicitaanka iyo dhicitaanka ee badda dusheeda, kaas oo dhaca ugu dhawaan maalintii labo jeer waxaana sababa cufisjiidadka dayaxa iyo ka qorraxda oo isna si kan yar u sababa. Badweynnada furan, faraqa u dhexeeya heerarka hirarka sare iyo hirarka gaaban wuxuu ka yaryahay 1 m, laakin badaha gunta gaaban ee qaaradaha saaran faraqu wuxuu gaarayaa in ka badan 6 m, gacannada dhuuban ee hirarka leh waxaa dhici karta faraqu inuu gaaro 15 m ama ka badan.