Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

naax¹: m.l la-mid: naaxid.

2

naax²: f.mg1 (-xay, -xday) Nafley cayilid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday) Nafley cayilid. m.f.dh, naaxid.

waa la naqliyay ✓

v. grow ~ become fat

waa la naqliyay ✓

-ayday: (v) gain weight; become fat or plump; fatten (faaten) ~ cayil

waa la naqliyay ✓

(fal) cayil oo wax buuran noqo. Naax si aad u qurux badnaato. Dh: shishlaw, buurnaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: grow ~ become fat

2

lx: naax

3

pd: (naaxay)

4

ps: v1=

5

key: naax

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley cayilin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley cayilin. m.f.dh, naaxin.

waa la naqliyay ✓

v. fatten

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) fatten (faaten); breed stock

waa la naqliyay ✓

(fal) cayili oo buurnee. Dibigaaga naaxi ha bgalee. Dh: shishlee, buurree.

waa la naqliyay ✓

1

de: fatten

2

lx: naaxi

3

pd: (naaxiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: naaxi

waa la naqliyay ✓

name-unisex success; safe, rescued, delivered

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) eeg naseexo.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan caato iyo weyd ahayn; shilis; cayillan; naaxay; xowsan.

2

2. Aan yarayn, aan dhuubnayn; aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Buurasha-da)

2

1. (°) Cayilid, naaxid.

3

2. (°) Weynaansho.

4

3. (legdan, dagaal, kd.) korka ka fuulid; legdid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayil-ka)

2

Hilib iyo baruur badan yeelad; naaxid; shishlaan; buurnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayilid-da)

2

Hilib iyo baruur badan yeelasho; wax shilis ama buuran noqosho; naaxid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayilin-ta)

2

Wax cayillan ka dhigid; naaxin.

waa la naqliyay ✓

Naaxsan, buuran, shilis.

waa la naqliyay ✓

1

(Farow-ga)

2

1. Gammaanka jaad kamid ah oo Afrika keliya laga helo; wuxuu lee yahay oogo cad oo daliigo madmadow oo dheerdheeri ku wada dhilan yihiin.

3

2. Xoolaha aad u naaxa oo dhinacyada laallaab iyo daliigo ku yeesha.

4

3. Xararka rarada, kd., lagu dhigo jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Riir-ka)

2

1. Waxa la tolayo, jarriinka ama afafka dhuudhuuban oo laga jeexo, si waxa serjigoodu u sinnaado.

3

2. Cayil; shishlaan; naaxid.

waa la naqliyay ✓

1

(Riirid-da)

2

1. Afka ka jarriimid; af sinsiman u yeelid.

3

2. Cayilid; naaxid.

waa la naqliyay ✓

1

buuri¹: m.l 1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; tabaako. 2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno). 3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo: sigaar, shurug, saliid, daawo, udgoon iyo wixi lamida. 4. Buuriga la qiiqiyo.

2

buuri²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof ama wax cayilin, naaxin; wax weynayn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) 1. Neef qalasho. 2. Nafley naaxid.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc cawska ka mid ah oo lo'du aad ugu naaxdo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg naaxsan. la-mid: naaxsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: naaxsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc cawska ka mid ah oo lo'du aad ugu naaxdo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax cayilay ahaansho. m.f.dh, naaxsanaan.

waa la naqliyay ✓

/faaten/ (v) naaxid, cayilid.

waa la naqliyay ✓

(eraycodeed) erey lagu dhawaaqo kolka xanuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac baa badanaa ka dabadhaca (sida: naa Kaaha; naa Ubax).

waa la naqliyay ✓

u.j Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac ayaa badanaa ka dabadhaca. Tusaale: “Naa Kaaha!”, “Naa Ubax”. la-mid: naayaa.

waa la naqliyay ✓

u.j Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac ayaa badanaa ka dabadhaca. Tusaale: Naa Kaaha! Naa Ubax. la-mid: naayaa.

waa la naqliyay ✓

inter. hey!

waa la naqliyay ✓

(interjection); you!; hey!; especially used to attract attention when talking to female person ~ naayaa Ex: naa kaalay!; hey! come here

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) qof dumar ah loogu yeedho, ama lagu soo jeediyo. Dh: naayaa.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xtay; -nixi) 1. Cabsi iyo welwel kedis ah dareemid. 2. U n.: qof wax wanaagsan la jeclaysasho iyadoo laga xanunsanayo dhib haysata.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xtay; -nixi) 1. Cabsi iyo welwel kedis ah dareemid. 2. U n.: qof wax wanaagsan la jeclaysasho iyadoo laga xanunsanayo dhib haysata. m.f.dh, nixid.

waa la naqliyay ✓

v. be startled, frightened; feel sorry, sad, aggrieved, regretful, timid

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1, become afraid; scare (iskeer), be frightened (fareeyt'enidh), panic (paanik)-, shock (shook). 2. feel pity or sorrow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareen cabsi ah oo degdeg ah dareen: argagax oo naftaada u sas. Adoon arkayn haddi meel haw lagaaga yidhaa nax.

2

nax: (fal) naxariisi ha ku gasho oo dabacsanaan muuji. Agoonka u nax.

waa la naqliyay ✓

1

de: be startled, frightened; feel sorry, sad, aggrieved, regretful, timid

2

lx: nax

3

pd: (naxay)

4

ps: v1=intr

5

key: nax

waa la naqliyay ✓

1

(Faax-a)

2

Faaf; ballaarad; kalabbax; faalal; fitaax.

waa la naqliyay ✓

1

faax¹: m.l 1. Nacas. 2. la-mid: faafid. 3. la-mid: feex.

2

faax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: faaf².

waa la naqliyay ✓

v. spread (out), extend

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kala fid; dhinacyada u kala bax. Dh: fid. ballaadho, faaf, firaax.

2

faax-a: (magac, lab, keli) faafidda shey kalabaxo. Dh: faalal, fitaaxid, ballaadhasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: spread (out), extend

2

lx: faax

3

nt: faax (a) [vn2a-m] 'extension'

4

pd: (faaxay)

5

ps: v1=intr

6

key: faax

waa la naqliyay ✓

1

(Gaax-da)

2

1. (caano) nafley irmaan oo goortii la lisi jirey ama la nuugi jirey aan la taaban, caanaha ku urura ama isgaargaara oo ay siddo; caanaha aan neefka laga lisine la kaydiyo oo dib loo dhigo

3

2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caano isgaaray oo candho xoolaad ku baaqday. 2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caano isgaaray oo candho xoolaad ku baaqday. 2. Wixii waqtigii la soo saari jirey aan la soo saarin ee la urursho oo dib loo dhigo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

f. n. accumulation of milk in the udder of a female animal when milking is delayed

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caano naasaha ku ururay; caano naasaha isku gaadhay.

waa la naqliyay ✓

1

de: accumulation of milk in the udder of a female animal when milking is delayed

2

lx: gaax

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: gaax

waa la naqliyay ✓

1

(Maax-da)

2

Biyaha hoose oo inta ilaha soo raaca, ceelasha laga cabbey soo buuxsha.

waa la naqliyay ✓

1

maax¹: m.dh Biyo badan oo ceel ku jira, oo dhulka hoose ka soo baxay.

2

maax²: f.g1 (-xay, -xday) Biyo dhex marid.

waa la naqliyay ✓

1

maax¹: m.dh Biyo badan oo ceel ku jira, oo dhulka hoose ka soo baxay.

2

maax²: f.g1 (-xay, -xday) Biyo dhex marid. m.f.dh, maaxid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): water that accumulates in a well; spring

2

maax v. be full (of a well); flow, gush (of water)

3

maax v. produce, create, expand (upon)

4

maax v. cross (over), traverse

waa la naqliyay ✓

name-m flow, gush (of water); to be full (said of a well); produce, create

waa la naqliyay ✓

-da: (v) accumulation of water, especially in a well

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil ay hooyadii dhashay xilli labadiisa waalid midkood uu ubad ka quusnaa da' ahaan ama ay is lahayd waad dhalmadeysay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha ilaha ceelasha ka soo baxa kolka biyihii horay ugu jiray laga qayo. Ceelku wuu gudhaye maaxda suga.

2

maax-da: (magac, dhedig, keli) hadal dib loo goodo oo kolka la dhammeeyaba haddana dib loo bilaalo.

waa la naqliyay ✓

1

naab¹: m.l la-mid: naabid.

2

naab²: m.dh (daawo) Qolof qallalan oo fuusha bishimaha qofka marka uu harraado ama uu bukoodo; jiil.

3

naab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax fur ku adkeyn. 2. Ku n.: wax la kor saaray wax kale ku dhejin.

waa la naqliyay ✓

1

naab¹: m.dh (daaw.) Qolof qallalan oo fuusha bishimaha qofka marka uu harraado ama uu bukoodo; jiil.

2

naab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax fur ku adkeyn. 2. Ku n.: wax la kor saaray wax kale ku dhejin. m.f.dh, naabid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] chapped lips (due to thirst, heat, etc.)

2

naab: v. stop up and level (a hole, etc.)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax fur ku adkee.

2

naab: (fal) wax la kor saaray wax kale ku dheji.

3

naab -ka: (magac, lab, keli) maro la saaro miisaska aqalka si loogu qurxiyo.

4

naab-ka: (magac, lab, keli) walax wax la dul saaray ku dhedjin. Dh: nabid.

5

naab -ta: (magac, dhedig, keli) qolof qallalan oo fuusha bishimaha qofka marka uu harraado ama uu bukoodo. Dh: jiil.

waa la naqliyay ✓

1

naaf¹: m.l (-fo, m.l) 1. Xiddig ka mid ah ururka naafo. 2. (m.w) Toddobada xiddigood oo “naafcadduhu” ugu horreeyo, “dirirkuna” ugu dambeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada “raqaha” iyo toddobada “daalallida”; waa xiddigo xagaa.

2

naaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Naafo ka dhigid; dhaawicid; curyaamin. la-mid: naafee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, naafo ka dhig oo curyaami. Dh: naafee.

2

naaf -ka: (magac, lab, keli) xiddig ka mid ah falagga oo dayaxu habeenba mid la fadhiisto oo ururka naafo ka tirsan.

3

naaf -ka: (magacwadareed) toddobada xiddigood oo 'naafcadduhu' ugu horreeyo, 'dirirkuna' ugu dambeeyo. Waa urur xiddigo oo u dhexeeya toddobada 'raqaha' iyo toddobada 'daalallida' oo la arko xagaaga.

waa la naqliyay ✓

1

(Naag-ta)

2

1. Qof dumar ah oo weyn; haweeney.

3

2. Qof dumar ah oo la guursadey; maranti; afo; oori; arad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Haweenay la guursaday; afo; oori; arad; maranti. 2. Haweenay karti iyo xishood leh. 3.Labada qof ee isqaba midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Haweenay la guursaday; afo; oori; arad; maranti. 2. Haweenay karti iyo xishood leh. 3.Labada qof ee isqaba midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. woman; wife

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. naago-naagahra] woman (woman); female (fii meel) ~ haween. Ex: xuquuqda naagaha; women's rights

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) magac guud oo dumarka ka dhexeeya oo la adeegsado kolka mid qudha oo dumar ah in laga hadlo la doonayo. Dadku waa nin iyo naag. Wa: naago.

2

naag-ta: (magac, dhedig, keli) haweenay la guursaday. Dh: afo, oori, arad, maranti.

3

naag-ta: (magac, dhedig, keli) haweenay karti iyo xishood leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: woman; wife

2

lx: naag

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

xe: afo, arad, maranti, oori

6

xv: dumar

7

key: naag

waa la naqliyay ✓

زَوْجَةَ امْرَأَةَ

waa la naqliyay ✓

1

v., pl., present habitual: we are (in a place)

2

naal v., pl., neg., present habitual: we are not (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo naylaha cidda. Naaq badanaa nayluhu.

2

naaq -da: (magac, dhedig, keli) ci'da magast riyaha. Naaqda waxaraha waan ka naxa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Naar-ka) Weel wax lagu shubo; seref weyn; qabaal.

2

2. (Naar-ta) Jahannamo; cadaab.

waa la naqliyay ✓

1

naar¹: m.dh (-ro, ml.) 1. Meesha la geeyo jinniga iyo insiga xagga Eebbe danbiilayaasha ka ah marka ay aakhiro tagaan; cadaab. 2. N. ah: wax aad u kulul.

2

naar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid naar gelin (Eebbe). 2. Wax aad u gubid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) Harag lo'aad ama geel oo inta hab gaar ah loo sameeyo xoolaha lagu waraabiyo. la-mid: nąadh.

waa la naqliyay ✓

1

naar¹: m.dh (-ro, ml.) 1. Meesha la geeyo jinniga iyo insiga xagga Eebbe danbiilayaasha ka ah marka ay aakhiro tagaan; cadaab. 2. N. ah: wax aad u kulul.

2

naar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid naar gelin (Eebbe). 2. Wax aad u gubid. m.f.dh, naarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wooden drinking trough, water container

2

naar: pr. n., loc. hell

3

naar: v. send to hell, damn

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) inferno (infeerno); hell (heel)~cadaab -naar -ay/tay: (v) send to hell

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qub oo dab ku holci. Dheriga dabka ku naar si uu hore ugu bislaado. Dh: shid.

2

naar: (fal) (kaga ~) xawli aad ah ku kexee. Baabuurka kaga naar oo daadka ka tallaabi.

3

naar -ta: (magac, dhedig, keli) cadaab kulul oo Eebbe u diyaariyey dadka aduunka ku caasiya. Naar Ilaahoow naga hay. Dh: cadaab, Li: jano.

waa la naqliyay ✓

1

de: troublemaker, hell-raiser

2

lx: naar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: naar

waa la naqliyay ✓

1

(Naas-ka)

2

1. Mid kamid ah labada cad oo laabta dumarka ku yaal oo leh qurxub iyo xididdo caanuhu galaan ama maraan iyo ib, dhashoodu ka nuugto.

3

2. Cad kaas ka dhigan oo aan korin oo laboodka ku yaal.

4

3. Cad dhuuban oo candhada caanaleyda ka soo laallaada oo kolka la nuuga hayona ubadku afka gashado, kolka la lisa hayona, sacabka ama wax kale lagu xamatuuriyo.

5

4. Dhuun soo taagan oo wax laga shubo oo weelasha qaarkood lee yihiin; ib; gulgulo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.

waa la naqliyay ✓

m. n. breast, udder, mammary gland, nipple, teat

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. breast (bareest); boob (buub); bosom (buusam); teat (tiit); 2. udder (adher) ~ candho

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cad daloollo yaryar leh oo candhada ku yal oo caanuhu ka soo baxaan. Hooyadu naaska ayey jaqsiisaa ubadka.

2

naas -ka: (magac, lab, keli) madaxa firidu ku taxanto ee gallayda. Dh: madax, sabuul.

3

naas-ka: (magac, lab, keli) dhuun soo taagan oo wax laga shubo co weelasha qaarkood leeyihiin. Naaska baanbadda waa la xidhaa. Dh: dhuun, ib gulgulo.

4

naas-ka: (magac, lab, keli) khasnadda ay rassaastu ku jirto. Qoriga naaskiisa ku xir. Dh: khasnad, candho.

5

naas-ka: (magac, lab, keli) qarbid ama sufraar mijita biyaha laga shubto. Inoofur naaska sibraarka aanu caanaha ka cabnee

waa la naqliyay ✓

1

cf: nuug

2

de: breast, udder, mammary gland, nipple, teat

3

lx: naas

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: naas

waa la naqliyay ✓

ثدي

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meelaha dhulka biyaqabadka leh sida yadamada aan weynayn oo laga cabbi karo illaa hal asbuuc. Dh: dhijaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Waax-da)

2

Afar meelood oo meel; rubi; (1/4).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xyo, m.dh) 1. Wax afar meelood oo is le'eg loo qaybiyey meeshood; rubuc, rubi. Tusaale: “Hasha la qaley waax iga sii”. 2. Qaybaha waaweyn ee kala duwan ee hay'ad maamul u qaybsantahay middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xyo, m.dh) 1. Wax afar meelood oo is le'eg loo qaybiyey meeshood; rubuc, rubi. Tusaale: Hasha la qaley waax iga sii. 2. Qaybaha waaweyn ee kala duwan ee hay'ad maamul u qaybsantahay middood.

waa la naqliyay ✓

1

num. quarter (1/4) share; quarter of an hour; quadrant {mathematics}

2

waax [feminine] n. region, district, province, quarter; department ~ branch of an office

waa la naqliyay ✓