Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-da: (magacwadareed) noolaha inta dhedigoodu naas leeyahay ee ilmoodu nuugo. Xayawaanku waa naaslay iyo ugaclay.

waa la naqliyay ✓

v., pl., -ind, simple past tense: we were (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: we were (in a place) {N}

2

lx: naallay

3

ps: v4c-1pl-ind-past

4

key: naallay

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (cilmiga naflayda) Dir ka tirsan lafdhabarleyda oo ka kooban ilaa 250 sinji. Naasleydu waa xayawaan dhiig diirane ahoo maqarkoodu leeyahay qanjidho dhidid, kuwaas oo soo daaya dhidid qoboojiya jidhka. Jidhkoodana waxa ku daboolan timo. Naasleydu dhammaantood waxay leeyihiin naaso, kuwaas oo soo daaya caano ay ku quudiyaan ilmahooda. la-mid: naasaley, naasooley.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (cilmiga naflayda) Dir ka tirsan lafdhabarleyda oo ka kooban ilaa 250 sinji. Naasleydu waa xayawaan dhiig diirane ahoo maqarkoodu leeyahay qanjidho dhidid, kuwaas oo soo daaya dhidid qoboojiya jidhka. Jidhkoodana waxa ku daboolan timo. Naasleydu dhammaantood waxay leeyihiin naaso, kuwaas oo soo daaya caano ay ku quudiyaan ilmahooda. la-mid: naasaley, naasooley.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) nafleyda inta aan ugax dhalin ee naas la nuugo leh. Fiidmeertu waa naasley.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Diqsi weyn oo dhiigga dhuuqa oo laga helo Afrika kana tirsan qaybta “golossina” loo yaqaan “tsé-tsé” oo caarad dheer afka ku leh, maalintii ayuu naaslayda dhiigga ka dhuuqaa, waxayna u gudbiyaan deriskunool keena cudurka hurdada badan. la-mid: gąndi.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Diqsi weyn oo dhiigga dhuuqa oo laga helo Afrika kana tirsan qaybta 'golossina' loo yaqaan 'tsé-tsé' oo caarad dheer afka ku leh, maalintii ayuu naaslayda dhiigga ka dhuuqaa, waxayna u gudbiyaan deriskunool keena cudurka hurdada badan. la-mid: gąndi.

waa la naqliyay ✓

Naaslay

waa la naqliyay ✓

Naaslay

waa la naqliyay ✓

agg. e s.m. - la xariira bisad; qayb naaslay oo hilib cun ah (libaax, bisad, iwm.).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baadlayda inta ukun ama ugac dhasha. Fiidmeertu beedleyda ka mid ma aha ee waa naaslay. Dh: ugacley.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xayawaanka ka mid ah naaslayda oo jiirka la bah ah dabadiisuna taa lo'da u eeg tahay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xayawaanka naaslayda uugu yar oo guryaha gala. Bisadna waa ka ciyaar jiir na waa ka naf, walo. Dh: doolli. Wa: jiirar.

2

jiir-ta: (magac, dhedig, keli) meel taag ah oo socodkeedu yahay fanasho. Jiirta dhabbajirriso nin ka baxay ma daali waayo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) liishaan ama shiishtan. Dh: dhugtan.

2

toog -ta: (magac, dhedig, keli) arrin haggaagtay, arrin aad baahideedii ka baxday, meel martay.

3

toog-ta: (magac, dhedig, keli) qaab ka loo qaybsado biyaha ceel ama wax kale. Dh: miilo, madaysi, kal.

4

toog -ta: (magac, dhedig, keli) in kol naas laga dhiijiyo, toogtu waa qaab lisida naaslayda. Dh: dhiiqsin.

5

toog -ta: (magac, dhedig, keli) roob yar.

waa la naqliyay ✓

félidés, n.m.pl. - nooc naaslayda ka mid ah oo hilibka cunta.

waa la naqliyay ✓

mammifère, n.m. - Naaslay; Xayawaanka inta naaslayda ah

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) eeg naaslay.

waa la naqliyay ✓

1

(Naasaley-da)

2

Nafleyda inta dheddiggoodu ilmo dhalo, oo naaska u dhigo. Waxaa kamid ah: dadka, duunyada, dugaagga, ugaarta, ... nibiriga, fiidmeerta. ~ caanaley, (ama naasooley).

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nafleyda inta ilmaha dhasha oo nuujisa. la-mid: naasley.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nafleyda inta ilmaha dhasha oo nuujisa. la-mid: naasley.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] mammal ~ mammals

waa la naqliyay ✓

-da: (n) animals with milk-producing mammary glands ~ naasleey

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) nafleyda inta ilmo dhasha oo nuujisa. Dh: naasley.

waa la naqliyay ✓

1

a: naasooley

2

de: mammal ~ mammals

3

lx: naasaley

4

pd: (-da)

5

ps: n-f-col

6

key: naasaley

waa la naqliyay ✓

-da: (n) mammals (maama-lis)

waa la naqliyay ✓

1

de: I was (in a place) {N}

2

lx: aallay

3

ps: v4c-1sg-ind-past

4

key: aallay

waa la naqliyay ✓

n. phr. or [adverb] I ... slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... slowly, gently, carefully rw: aal + -tayda

2

lx: aashay

3

ps: np / adv

4

xe: I read it carefully.

5

xv: Aashay baan u akhriyey.

6

key: aashay

waa la naqliyay ✓

(fal) si aan qorshaysnayn oo kolba meel laga bilaabayo hawl u qabo. Baslaynta jooji si fiican wax u doodndoon. Dh: baslee.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) riyaha loogu yeedho oo la macne ah 'kaalay'.

waa la naqliyay ✓

1

Kaalay!

2

Imaw; agtayda imaw.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here!

waa la naqliyay ✓

(fal) halkan imo; imo meeshan aan joogo. Dh: imo. Li: teg.

waa la naqliyay ✓

1

de: come! Defective imperative form only

2

lx: kaalay

3

pd: (kaaley)

4

ps: v4b-imp-sg

5

see: imow

6

key: kaalay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kei) xigga marka laga shaqeeyo ama la xigo inta miiqyada la nadiifiyay ah ee xadhkaha laga sooho. Maasay aan wadhaf ka sameeyo ii keen. Dh: masay

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhacdo lala yaabo. Dh: fajac.

2

naslad -da: (magac, dhedig, keli) bir af dhuuban oo wax qorta oo qalimmada afka kaga jirta.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xayawaan saalo dhig. Lo' saalaysay oon baa haya. Dh: saalood, saalee

2

saalay: (fal) saalo dhig: saalood.

waa la naqliyay ✓

1

(Waalay-ga)

2

Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Qaalin, dib markii ugu horraysay qooqay; qooqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. male animal coming into rut ~ heat for the first time

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta waalada ciyaar.

2

waalay-ga: (magac, lab, keli) qaalin, dibi ama orgi aan weli adkaan oo joome noqon. Dh: geesbooc. Li: joome.

waa la naqliyay ✓

1

de: male animal coming into rut ~ heat for the first time

2

initial: w

3

lx: waalay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: waalay

waa la naqliyay ✓

(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.

waa la naqliyay ✓

(fal) baabbacada gacanta ku salaax oo dhunko. Aadan waa nin naxariis badan oo carruurta gacana ku baasheeya. Dh: baashee.

waa la naqliyay ✓

Grassland

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin ama xaajo iyo wixii la mid ah falanqay oo faaqid; arrin wax ka sheeg.

waa la naqliyay ✓

(fal) wada gaadh oo wanaag ku caan yeel. Dh: nimcee, wanaaji, maashee, maanshee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

2

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

waa la naqliyay ✓

v., -ind, simple past tense: it [fem.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [fem] was (situated) there

2

initial: t

3

lx: taallay

4

ps: v4c-3f-ind-past

5

key: taallay

waa la naqliyay ✓

(fal) waas oo xilka sii dayntiisa is dul saar. Waastay ninkan arrin baa kaga xidhan hay'adaase.

waa la naqliyay ✓

v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] was (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaallay

4

ps: v4c-3m-ind-past

5

key: yaallay

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg balaslee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) orod kadlayn ah oo joogsi la'aan ah socosho. Nin balaayo waddo balaslayn ma daayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: naasley.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] mammals; those with breasts

waa la naqliyay ✓

1

a: naasaley

2

de: mammals; those with breasts

3

lx: naasooley

4

pd: (-da)

5

ps: n-f-col

6

key: naasooley

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jiibin cid hadalka loo jiibiyo oo wuxuu yidhaahaba waa runtaa la yidhaa. Dh: nacamlays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg nacamlayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) birds that can fly ~ haad

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhunkasho iyo salaaxid. Baashayntu ubadka way barbaarisaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baashayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Bakteeriya kasta oo qaab uleed leh ama u dhuuban sida usha.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Bakteeriya kasta oo qaab uleed leh ama u dhuuban sida usha.

waa la naqliyay ✓

(fal) u subag: dhaashi u mari.

waa la naqliyay ✓

1

(Faallayn-ta)

2

Arrin faallo ka bixin; wax ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg faallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) falanqayn iyo faaqidaad dhinac walba leh; arrin faallo ka bixin iyo wax ka sheegid. Dh: faaqidaad, falanqayn, gorfayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg faallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaallays-ta)

2

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

1

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

2

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

f. n. dagger

waa la naqliyay ✓

1

de: dagger (used in former times to kill infidels)

2

lx: gaallays

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: gaallays

waa la naqliyay ✓

(fal) socod aan kala go' lahayn samee. Dh: habaqlee.

waa la naqliyay ✓

(fal) iftiin sida fallaadhaha ah bixi; walacwalac samee. Warankaygu wuu halaclaynayaa. Dh: halaclee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kalagoyska tagoogta iyo calaacashu halka ay iska galaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haweenay an caqli badnayn.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] brainless ~ stupid female

waa la naqliyay ✓

-da: (n) female fool (fuul), bonehead (bown heed), dunce (dansi)

waa la naqliyay ✓

1

de: brainless ~ stupid female {S}

2

lx: maanlaay

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f-cmp

5

key: maanlaay

waa la naqliyay ✓

(fal) barwaaqee oo wax ka farxiya wada gaadhsii. Rooboow dhulka noo maanshay. Dh: nimcee, wanaaji, maashee, maashay.

waa la naqliyay ✓

1

(Maashayn-ta)

2

Hafin.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg maashee. la-mid: maashays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) act of drowning someone into the water ~ hafin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo khayr wada gaadhsiin oo caamyeelid. Dh: nicmayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: maanshayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maashayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) suuq iyo meherado u samee oo magaalo ka dhig. Hayjadda magaalay oo tukaanno ka fur. Dh: magaalee.

waa la naqliyay ✓

[question word] did you understand? —makasaysaa? are you understanding?

waa la naqliyay ✓