naasdiid

m. n., [compound] warmonger

-ka: (magac, lab, keli) cid colaad iyo dagaal u darban oon nabad doonayn. Mucaarad kastaa nabaddiid maaha. Li: nabaddoon.

de: warmonger

lx: nabaddiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: nabaddiid

(Gaadiid-ka)

Waxa la carto oo lagu guuro ama lagu socdaalo ama lagu dhoofo ama hawlo kale lagu qabsado, (dayuurad, markab, baabuur, awr, kd.).

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

m. n., [collective] beast of burden; transport, vehicle, transportation

-ka: (n) means of transportation (traanispoorteey-shin)-, transport (traanis poort); conveyance (kon veeyns)

Trasporto

Transport

-ka: (magacwadareed) wax kaste oo loo adeegsado in la fuulo ama wax lagu rarto, sida awrta, baabuurta, diyaaradaha iyo wixii la mid ah. Anigu gaadiidka badda waan nacaa. Dh: muur.

de: beast of burden; [ext.] transport, vehicle, transportation

lx: gaadiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: gaadiid

نَقُل

m.f.dh eeg baashir.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baashiraad.

(fal) dhamista caanaha ama dhaadhista naaska ka joogso.

caanadiid: (tilmaame) qof caanadhamistu ka badatay ama ay wadnaha ka qabteen, oo dhamistooda kahda ama ka joogsada oo iska soo taaga. Axmed waa caanaddiid.

m.dh Heensasaar.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg faandigaad.

(Gaardiyid-da)

Socod lagu gaardiya hayo, socosho; cayaarsiis ku socosho.

m.f.dh eeg gaardi². la-mid: gaardin, gaardis.

-da: (magac, dhedig, keli) si ciidan bandhig maraya u socod; gaardi ku socosho.

name-m sleepless; insomniac; alert

magac loo baxsho wiil oohin badan oo aan laga seexan.

m.dh la-mid: naakirad.

-da: (magac, dhedig, keli) islaan la qabo oo odaygeeda xeer la'aan kaga tegta. Dh: naashiso, naakiro.

(fal) war aad hayso ku muran inaadan ogayn.

m.f.dh eeg qaaddac.

-da: (magac, dhedig, keli) diidid oo arrin socda si qayaxan uga hor imasho. Xisbiyada mucaaradku waxay ku heshiiyeen qaaddicidda doorashada.

-ka: (magac, la, keli) samo caasiyid; xumo doonid: sharka caan ku ah. Li: samaddoon. samaddiide-ha: (magac, lab, keli) eeg samaddiid.

name-m cleanness; pure

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale bariidin.

(Aadid-da)

Meel u socosho; tegid.

m.f.dh eeg ąad³; la-mid: ąad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: tegid, aaditaan.

aadid -da: (magac, dhedig, keli) «ku~> qof ama wax kale ka hortegistiisa ama ku beegnidiisa.

(Aasid-da)

Xabaal ku ridid; duugid; xabaalid.

m.f.dh eeg aas². la-mid: aas¹.

m. n. acid

-ka: (n) acid (aa sidh) ~ aashito, aasidh

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka u qodidda qof dhintay ama wax kale oo ciidda ku roggid. Dh: aasitaan, duugis, xabaalid. Li: faqid.

de: acid

lx: aasid

pd: (-ka)

ps: n-m

syn: aashito, aasidh

key: aasid

(Naadi-ga)

1. Bulsho ama dad kale oo kooban oo dani ka dhexayso oo hadba kulma; urur.

2. Aqalka ama meesha ururradaasi isugu yimaadaan ama ku shiraan.

naadi¹: m.l (-iyo/-iyaal, m.l/dh) 1. Rug dad isku dan ahi ku kulmaan. 2. Dad isugu tegay arrimo siyaaso, jinsiyad, ama bulsho.

naadi²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax la rabo in dad badan la ogeysiiyo ku dhawaaqid. 2. Wax la rabo in la iibiyo qiimihiisa ku dhawaaqid.

naadi¹: m.l (-iyo/-iyaal, m.l/dh) 1. Rug dad isku dan ahi ku kulmaan. 2. Dad isugu tegay arrimo siyaaso, jinsiyad, ama bulsho.

naadi²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax la rabo in dad badan la ogeysiiyo ku dhawaaqid. 2. Wax la rabo in la iibiyo qiimihiisa ku dhawaaqid. m.f.dh, naadin.

m. n. club, league, association; club house

naadi: v. announ ~ cry out about one's wares

-yey /say: (v) 1. announce (a nawnsi) by calling upon; give notice; notify (nooti faay). 2. sell by auction ~ xaraash

naadi: -ga: (n) private social or sport club (kalaabj, community club; party (paarti). Ex: Naadiga Wagad; Weged Club

(fal) baadi aad heshay dadka ugu dhawaaq. Naadi inaad hayso xoolo baadiya.

naadi-ga: (magac, lab, keli) goob ama dhisme ay ku kulmaan dad leh dan iyo ujeeddo isku mida. Gurigayagu wuxuu u dhowyahay naadiga dhallinyarada. Dh: xarun.

naadi-ga: (magac, lab, keli) urur ka dhexeeya dad isku mihno ah. Naadiga saraakiisha iyo naadiga macallimiinta yaa wada ciyaaray.

naadi -ga: (magac, lab, keli) koox ku midawday ciyaar ka mid ah ciyaaraha caanka ah. Naadiga tenesku wuxu casuumay naadiga buulka.

(Aasmid-da)

Xabaalmid; duugmid.

m.f.dh eeg aasan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogmid; wax aasamay oo ciidi ku rogmatay noqosho. Ceelka aasmidda ka ilaaliya, dib looma qodi karayee.

(Baadid-da)

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

m.f.dh eeg baad².

m.f.dh eeg bąad².

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

m.f.dh eeg baas².

-da: (magac, dhedig, keli) ka gudbidda itixaan iyo waxii la mid ah.

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad wax ku sugayso ku raagid oo ku caajisid.

m.f.dh eeg daad².

(Faadid-da)

(cunno, kd.) raagid iyo oollimaad darti la xumaansho; khaashid.

m.f.dh eeg faad.

-da: (magac, dhedig, keli) rogidda maro ama daah. Dh: feydid.

faadid-da: (magac, dhedig, keli) hurdo aan waxba la dareemin seexad; hurdo daal keenay la gam'id.

1. (Faasid-da) Faas la dhicid ama ku dhufdhufasho; masaarayn.

2. (Faasid-ka) Xun ama xumaaday.

faasid¹: m.l (-diin, m.dh) Qof sameeya waxyaalaha foosha xun ee diintu reebtay.

faasid²: m.f.dh eeg faas². la-mid: faashid.

m.l (-diin, m.dh) Qof sameeya waxyaalaha foosha xun ee diintu reebtay.

m. n. immoral, vicious ~ corrupt person

(tilmaame) wax xun oo aan habboonayn.

faasid -da: (magac, dhedig, keli) faas la dhicid, faas ku dhufdhufasho. Dh: masaarayn.

faasid -ka: (magac, lab, keli) qof aan wanaagsanayn oo xun; qof fitan iyo belaayo abuura. Faasidka wa in la toosiyaa. Dh: mufsid. Li: saalix, wanaagsane, suubbane.

bw: Arabic

de: immoral, vicious ~ corrupt person

lx: faasid

pd: (-ka Pl: faasidiin (ta))

ps: n2a-m

key: faasid

(Gaadid-da)

Wax aan digtooneyn oo aan is jirin, inta loo soo dhuunto, wax yeelid.

m.f.dh eeg gaad². la-mid: gaadis, gaadmo, gaadniin.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, u gabbasho oo si dhuumasho ah ugu kuurgalid. Dh: gaadis, gaadmo. Li: badheedhid.

(Gadiid-da)

Hooska harkii waxa bixiyey gondohooda ku soo urura.

m.l Waqtiga kala bara gelinka hore iyo gelinka dambe.

Apparent time

name: Gadid

f. n., [collective] barren ~ unfertile land

gadiid [feminine] n. midday; noontime shadow (when shadows are smallest)

nickname; name-m midday; noontime shadow (when shadows are smallest); barren, infertile land (born on barren land)

magac loo baxsho wiil dhashay milay duhur ah ama qurux badan oo sida dharaarta u cad.

-ka: (magac, lab, keli) maalinta badhtankeeda marka uu hadhku labadaada gondood joogo. Dh: duhur.

(Haadid-da)

Duulid; lalid; bidid.

m.f.dh eeg hąad³. la-mid: haadis².

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kor uga duulid; hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo diyaaradaha. Haadiddu shinbiraha qaar way ku adagtahay. Dh: haadis, biibid, lalid. Li: daadegid.

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku h.: si hunguri weyni ku jirto wax u boobid. 2. Ku h.: si ku celcelis ah qalab aan af lahayn wax ugu goyn.

(fal) cunto iyo wixii la mid ah, si isdabajoog ah u cun ama u boob.

hadiid: (fal) (ku ~) dhagax, feedh iyo wixii la mid ah, si isdaba joog ah cid kale ula dhac. Dh: darandoorri.

(Jaadid-da)

1. Jaad cunid; qayilid.

2. (ku jaadid) Hawl gaar ah u yeelid, siin, ku qaybin.

m.f.dh eeg jaad².

-ka: (magac, dhadig, kali) qaad cunid. Jaadid badan ayaan sameeyey. Dh: barjayn.

(Laadid-da)

Laad ku dhufasho.

m.f.dh eeg laad².

-da: (magac, dhedig, keli) lugta faygeeda hore ee ku abbaaran dhinaceeda kore, xoog wax ugu dhufad; leed ku dhufasho. Dh: harraatiyid.

madiid¹: m.l la-mid: midiid¹.

madiid²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: midiid².

m.f.dh eeg naab³. la-mid: naab¹, nabid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel wax ku dhedjin. Dh: naab, nabid.

(Naadin-ta)

Naado cid war ku gaarsiin ama wax ku iibin.

m.f.dh eeg naadi².

-ta: (magac, dhedig, keli) baadi la hayo meel madal ah ka sheegid.

(Naadir-ka)

Aan had iyo goor la heli karin ama aan meel walba laga heli karin; dhib lagu helo ama lagu arko; lagu diimo; dhif ah.

naadir¹: m.l.kh Aan had iyo goor la heli karin (wax); dhif ah.

naadir²: m.l (juqr) Bar ku dhisan aragtida aan sababaysnayn ee laga helo samada gudaheeda, taas oo lid ku ah fuqa.

naadir¹: m.l.kh Aan had iyo goor la heli karin (wax); dhif ah.

naadir²: m.l (juqr) Bar ku dhisan aragtida aan sababaysnayn ee laga helo samada gudaheeda, taas oo lid ku ah fuqa.

m. n. rare item

name-m rare, precious