naaqisi

m.f.dh eeg naaqish.

-da: (magac, dhedig, keli) arrin ama talo falanqayn.

m.f.dh eeg naaqus². la-mid: naaqisid.

-da: (magac, dhedig, keli) hoos u dhigid: wax ka dhimid. Xiinka mooteerku naaqusid ayuu u baahanyahay.

m.f.dh eeg naaqusi. la-mid: naaqisin.

-ga: (magac, lab, keli) dhimaal aan buuxin. Cabirka naqsi baa ku jira. Dh: dhinnaan, nuqsaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, baaq u jeedin. Dh: baaqid.

(Baaqsi-ga)

(xoolo) Aan waqtigii uu rimi lahaa, rimin.

m.l la-mid: baaqsasho.

m. n., [collective] livestock that does not conceive at the expected time

-ga: (magac, lab, keli) ka baaqsi - wax la qaban lahaa ama meel iyo madal ka maqnaansho.

baaqsi -ga: (magac, lab, keli) neef xilligii uu rimi lahaa tebiyay oo aan rimin. Dh: tebis. Li: rimay.

de: livestock that does not conceive at the expected time

lx: baaqsi

pd: (-ga)

ps: n0-m-col

key: baaqsi

-ta: (magac, dhedig, keli) daaqidda tigaadda iyo dhirta.

-ga: (magac, lab, keli) soofsiga xoolaha iyo cosobsigooda. Daaqsi buu ku fogaaday geelii maanta.

m.l la-mid: laaqin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laaqin.

laaqis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg laaqid.

-ka: (magac, lab, keli) yeedhmo lagu raadinayo wax maqan ama wax la helay lagu sheegayo. Dh: baafin.

naaqus¹: m.l.kh 1. N. ah: wax aan dhaamayn. 2. N. ah: qof garashadiisu yartahay. la-mid: naaqis¹.

naaqus²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Wax yaraaday noqosho. 2. Qof aan dhammayn noqosho. la-mid: naaqis².

naaqus¹: m.l.kh 1. N. ah: wax aan dhaamayn. 2. N. ah: qof garashadiisu yartahay. la-mid: naaqis.

naaqus²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Wax yaraaday noqosho. 2. Qof aan dhammayn noqosho. m.f.dh, naaqusid. la-mid: naaqis.

m. n. (adj.): shortage; less, minus; mentally deficient

naaqus: v. reduce, cut back ~ down, decrease; subtract

-ah: (adj) incomplete (in-kom piliit); short (shoort); insufficient (in safi shant) ~ naaqis

(fal) yaree oo inta uu yahay hoos uga dhig Codka raadiyooga naaqus. Dh: naagis.

naaqus: (tilmaame) dhiman ah; an dhammaystirnayn ah. Shaag naaqus ah baabuur ha ku kaxayn.

naaqus -ka: (magac, lab, keli) dhiman oo wax ka maqan yihiin. Miisaanka naaquska ka ilaali.

naaqus-ka: (magac, lab, keli) qof maankiisu dhannayn. Inankan baabuur buu ka dhacay oo waa naaqus.

m.l la-mid: naawin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg naawin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg naaxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'ur' meel kufid. Saaqista gaaska ayaannu dareennay.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaaqid.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof cajis ka dhigid. la-mid: cajisi.

v. debilitate ~ weaken, tire someone out

(fal) wahsi ku rid, in uu caajiso sabab u noqo, qof caajisan ka dhig. Caajisi ninka oo ha u sheekayn.

de: debilitate ~ weaken, tire s.o. out

lx: caajisi

pd: (caajisiyey)

ps: v2a=tr

key: caajisi

f.g2 (-iyay, -isay) Wax naajax ka dhigid.

(fal) arrin ama wax kale, guul ka dhig.

(Naaqiib-ta)

Kalluun: bogla'.

m.dh Nooc kalluunka ka mid ah.

f. n., [collective] fish species

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc kalluuk ka mid ah. Baddan waxaa ku badan nangibar

cf: bogla'; kalluun

de: fish sp.

lx: naaqiib

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: naaqiib

-ah: (adj) realistic (ri-ya-lis-tik); factual (faak-ju-wal); pragmatic (paraag-maa-tik); practical (paraak-ti-kal) ~ xaqiiqa ah

(Anaakici-da)

(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.

m.dh Koox ciidan ah oo si gaar ah u tababbaran oo cadow lala dagaallamayo dhulkiisa loo diro si uu u fadqalalleeyo.

m.dh Koox ciidan ah oo si gaar ah u tababbaran oo cadow lala dagaallamayo dhulkiisa loo diro si uu u fadqalalleeyo.

f. n. raiding party, commando

-da: (magacwadareed) col yar oo naftoodhurayaal ah oo si gaar ah u laylyan oo cadawga lala dagaallamayo dhulkiisa lagu sii dhexdaayo oo gudihiisa ka hawlgala. Anaakicida ayaa dagaalka laga horraysiiyaa.

de: raiding party, commando

lx: anaakici

pd: (-da)

ps: n-f

key: anaakici

(Caajisid-da)

Hawl qaban waayid; ka wahsasho; daal iyo cagajiid wax ku qabasho bilaabid; soo tabar yarayn.

m.f.dh eeg caajis². la-mid: cajisid.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl qaban kari waayid; wahsasho.

m.f.dh eeg caajisi. la-mid: cajisin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wahsi ku dhalin.

(Dabagini) C Dalbergia uaransis (Chiov.) Thulin Papilionaceae.

(Faaqidid-da)

Wax la waayey ama lumay doondoonid; baarid; raadin; fatashid.

m.f.dh eeg faaqid². la-mid: faaqid¹, faaqidaad (2).

-da: (magac, dhedig, keli) xog ama aragti, wax ka sheeg. Dh: faaqidaad.

(fal) cid kale, gee musqul ama meel kale oo lagu kaadsho.

m.f.dh eeg naajax².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg naajax.

m.f.dh eeg naajixi.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl ama wax kale, naajixi.

de: shortage; [atr.] less, minus; [ext.] mentally deficient

hm: 1

lx: naaqus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: naaqus_1

de: reduce, cut back ~ down, decrease; subtract

hm: 2

lx: naaqus

pd: (naaqusay)

ps: v1=

key: naaqus_2

(tilmaame) an buuxin oo wax ka dhiman yihiin ah. Codka makarafoonku wuu naaqusan yahay.

(Naashisa-da)

Naag sharcigu caddeeyey inay ninkii qabey caasi ku tahay oo sidaas darteed ayan wax xaq ah ku lahayn; naakirad.

m.dh la-mid: naakirad.

f. n. recalcitrant wife

-da: (magac, dhedig, keli) eeg naashiddo.

bw: Arabic

de: recalcitrant wife

lx: naashiso

pd: (/da)

ps: n6-f

see: naakirad

key: naashiso

(Naawilid-da)

Filid; malayn.

m.f.dh eeg naawil.

-da: (magac, dhedig, keli) wanaag soo socda filid.

m.l la-mid: nadiifsasho.

s.f. - curyaannimo.

(Raawisid-da)

(doon, markab) majare ku wadid, ku toosin.

m.f.dh eeg raawis³. ld. raawis¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) doon ama mar kab majare toosan ku wadid oo ku toosin.

raawisid -da: (magac, dhedig, keli) saawir afdaran noqosho.

m.f.dh eeg saaqid³.

-da: (magac, dhedig, keli) waxbarasho gudbi waayid.

(fal) saaxi ka dhiq qof, xiskii u soo celin Saaxisii bukaha oo dabiib haddii aad karaysid.

v. discuss, treat ~ deal with a question with someone; debate

bw: Arabic

de: discuss, treat ~ deal with a question with s.o.; debate

lx: la naaqish

pd: (naaqishay)

ps: v1=expr

key: la_naaqish

-da: (magac, dhedig, keli) dhinnaan ay wax ka maqan yihiin. Naaqusnimo alaabta laguma iibin karo.

naaqusnimo -da: (magac, dhedig, keli) naaqus ahaan; maangaabni. Naaqusnimada wilku wuu ku dhashay.

(ereycodeed) lagu tusmeeyo naylaha cidda. Naaq badanaa nayluhu.

naaq -da: (magac, dhedig, keli) ci'da magast riyaha. Naaqda waxaraha waan ka naxa.

(Naas-ka)

1. Mid kamid ah labada cad oo laabta dumarka ku yaal oo leh qurxub iyo xididdo caanuhu galaan ama maraan iyo ib, dhashoodu ka nuugto.

2. Cad kaas ka dhigan oo aan korin oo laboodka ku yaal.

3. Cad dhuuban oo candhada caanaleyda ka soo laallaada oo kolka la nuuga hayona ubadku afka gashado, kolka la lisa hayona, sacabka ama wax kale lagu xamatuuriyo.

4. Dhuun soo taagan oo wax laga shubo oo weelasha qaarkood lee yihiin; ib; gulgulo.

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.