naaq — Macnaha & Turjumaada

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo naylaha cidda. Naaq badanaa nayluhu.

2

naaq -da: (magac, dhedig, keli) ci'da magast riyaha. Naaqda waxaraha waan ka naxa.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg naafaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Bogla'-da)

2

(kalluun) Naaqiib.

waa la naqliyay ✓

1

(Naaqiib-ta)

2

Kalluun: bogla'.

waa la naqliyay ✓

1

(Naaqis-ka)

2

Aan dhammaystirnayn; qabyo ah; aan dhammayn; wax ka maqan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabya-da)

2

Wax aan dhammayn oo wax ka maqan yihiin; dhantaal; naaqis.

waa la naqliyay ✓

1

mahadnaq¹: m.l 1. Ereyo xushmad iyo qaddarin loo jeediyo cid samafashay. 2. la-mid: mahadniqid.

2

mahadnaq²: f.mg1 (-qay, -qday; -niqi/naaqi) U/ku m.: cid samafashay ereyo xushmad iyo qaddarin leh u jeedin.

waa la naqliyay ✓

1

naaqis¹: m.l la-mid: naaqus¹.

2

naaqis²: f.mg1 (-say, -stay) la-mid: naaqus².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg naaqish.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: naaqusi.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: naaqusid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: naaqusin.

waa la naqliyay ✓

1

naaqus¹: m.l.kh 1. N. ah: wax aan dhaamayn. 2. N. ah: qof garashadiisu yartahay. la-mid: naaqis¹.

2

naaqus²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Wax yaraaday noqosho. 2. Qof aan dhammayn noqosho. la-mid: naaqis².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax naaqus ka dhigid. la-mid: naaqisi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg naaqus². la-mid: naaqisid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg naaqusi. la-mid: naaqisin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Ku xigeenka naaquudaha doonta.

waa la naqliyay ✓

1

mahadnaq¹: m.l 1. Ereyo xushmad iyo qaddarin loo jeediyo cid samafashay.

2

mahadnaq²: f.mg1 (-qay, -qday; -niqi/naaqi) U/ku m.: cid samafashay ereyo xushmad iyo qaddarin leh u jeedin. m.f.dh, mahadniqid.

waa la naqliyay ✓

1

naaqus¹: m.l.kh 1. N. ah: wax aan dhaamayn. 2. N. ah: qof garashadiisu yartahay. la-mid: naaqis.

2

naaqus²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Wax yaraaday noqosho. 2. Qof aan dhammayn noqosho. m.f.dh, naaqusid. la-mid: naaqis.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): shortage; less, minus; mentally deficient

2

naaqus: v. reduce, cut back ~ down, decrease; subtract

waa la naqliyay ✓

/dhiminish/ (v) yarayn, naaqusin.

waa la naqliyay ✓

/flaat/ (adj) 1. siman, bagafsan (adj) 2. xalleefsan (adj) 3. banjar ah, shaag banjar ah (taayir) (adj) 4. qayaxan, iska-cad. e.g. She gave a flat refusal. (adj) 5. dabacsan, siiba codka muusiga (n) 6. guri-degaan, (adv) 7. go'an (aan saa'id iyo naaqus lahayn).

waa la naqliyay ✓

Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac baa badanaa ka dabadhaca (sida: naa Kaaha; naa Ubax).

waa la naqliyay ✓

u.j Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac ayaa badanaa ka dabadhaca. Tusaale: “Naa Kaaha!”, “Naa Ubax”. la-mid: naayaa.

waa la naqliyay ✓

u.j Erey qof dumar ah loogu dhawaaqo ama loogu yeero ama lagu soo jeediyo; magac ayaa badanaa ka dabadhaca. Tusaale: Naa Kaaha! Naa Ubax. la-mid: naayaa.

waa la naqliyay ✓

inter. hey!

waa la naqliyay ✓

(interjection); you!; hey!; especially used to attract attention when talking to female person ~ naayaa Ex: naa kaalay!; hey! come here

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) qof dumar ah loogu yeedho, ama lagu soo jeediyo. Dh: naayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Naq-a)

2

Caleenta iyo cawska cusub oo roobku soo saaro; doog; tigaad.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi. m.f.dh, naqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fresh growth (of grass, etc.) after a rain

2

naq v. arbitrate, deal with a legal case

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) green vegetation; greenery (giriineri) ~ nabaad, doog, laac

2

naq -ay I day: (v) return (riteen); revert (riveert); give back ~ celi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garran oo gar falanqaynteed u joog Garta naq Ilaahayna kaga baq.

2

naq: (fal) wax la yidhi dib u dheh oo kaga daba celi.

3

naq-a: (magac, lab, keli) roob mar da'a oo doog iyo xareed reeba, Xoolaha gee meel naq leh.

4

naq-a: (magac, lab, keli) eed loo jeediyo nin abaal loo galay oo abaaldarro lagala kulmay. Dh: canaan.

5

naq-a: (magac, lab, keli) eray lagu joojiyo gaadhi dameerka. Naq dheh dameerku wuu cararayaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaq-a)

2

1. Astaan (dhaqdhaqaaq, if, dhawaaq, cod.) lagu wada hadlo ama wax laysku faro ama laysku garansiiyo; ishaaro.

3

2. Hal hays, hadaf.

waa la naqliyay ✓

1

baaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cod dheer oo ay isugu yeeraan dad badan oo raabe-raabe u socda si aanay u kala lumin. 2. Cod ama calaamad gaar ah oo ciidan isugu afgarto. 3. Hadal ama dhaqdhaqaaq maldahan oo cid wax lagu fahamsiyo. 4. la-mid: baaqid.

2

baaq²: m.l (-qyo, m.dh) (taar.) War cad oo rasmi ah.

3

baaq³: f.mg1 (-qay, -qday) Baaq samayn.

waa la naqliyay ✓

1

baaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cod dheer oo ay isugu yeeraan dad badan oo raabe-raabe u socda si aanay u kala lumin. 2. Cod ama calaamad gaar ah oo ciidan isugu afgarto. 3. Hadal ama dhaqdhaqaaq maldahan oo cid wax lagu fahamsiyo.

2

baaq²: m.l (-qyo, m.dh) (taar.) War cad oo rasmi ah.

3

baaq³: f.mg1 (-qay, -qday) Baaq samayn. m.f.dh, baaqid.

waa la naqliyay ✓

signal

waa la naqliyay ✓

m. n. call, summoning from afar, gesture, signal; alert; greeting, password; hint

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) gesture (jes sher); signal (sig-nel) —Syn: gesticulation, sign.

2

-u baaq -ay/day: (v) hint (hint); clue (kuluu); hail (heel);

3

-ku baaq -ayday: (v) proclaim (poro- kaleym); announce (a-nawnsi); suggest (sa gejest)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u baaq - cid kale cod dheer oo ujeeddo gaar ah sida u jeedi. Adduunyada dhammaanteed, ugu baaqnay taladii.

2

baaq -a: (magac, lab, keli) hadal kooban oo ujeeddo wata oo cid ku aaddan.

3

baaq -a: (magac, lab, keli) afgarasho ay samaystaan ciidamo ilaashanaya sirtooda. Waa hadal, qoral ama wax kale oo maldahan oo uu ciidan isku afgarto. Baaq baa ciidankii kale loo diray.

4

baaq -a: (magac, lab, keli) dhawaaq dheer oo ay dad kooxkoox u socdaa isugu baaqaan xilliyada geeddiga ama kolka la kala lumo ama xoola lumay la soo helo. Dh: uubato, lallab.

waa la naqliyay ✓

1

de: call, summoning from afar, gesture, signal; alert; greeting, password; hint

2

lx: baaq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m, n4-m

5

key: baaq

waa la naqliyay ✓

استدعاء

waa la naqliyay ✓

1

(Caaq-a)

2

1. Aan caqli badnayn; nacas; doqon; dabbaal.

3

2. Waalid-caasi.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-qyo, m.dh) C. ah qof aad u garaad yar.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-qyo, m.dh) C. ah qof aad u garaad yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. fool; stupid, foolish, ignorant person; one who lacks respect for parents

waa la naqliyay ✓

-a: (n) wimp (wimp); fool (fuul); stupid, slow, dumb or dull person ~ doqon, axmaq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mid waalid'inkaar ah noqo.

2

caaq -a: (magac, lab, keli) qof waalid'inkaar ah.

3

caaq: (tilmaame) qof aan waalidkiisa raali gelin. Dh: waalidcaasi, waalid'inkaar. Li: baarri.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: caasi, nacas

3

de: fool; stupid, foolish, ignorant person; one who lacks respect for parents

4

lx: caaq

5

pd: (-a Pl: caaqaq (ka))

6

ps: n4-m, n2-m

7

key: caaq

waa la naqliyay ✓

1

(Daaq-a)

2

Cawska iyo geedaha xooluhu cunaan.

waa la naqliyay ✓

1

daaq¹: m.l 1. Caws, caleen iyo wixi lamida oo ay xooluhu cunaan; baad. 2. la-mid: daaqid.

2

daaq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) Caws, caleen iyo wixi lamida cunid (xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

daaq¹: m.l Caws, caleen iyo wixi lamida oo ay xooluhu cunaan; baad.

2

daaq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) Caws, caleen iyo wixi lamida cunid (xoolo). m.f.dh, daaqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pasture, grazing land, vegetation

2

daaq v. graze, eat grass

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) pasture (paas-jer)-, grassland (garaas-laandh)-, pasturage (paas-tareeyj)

2

daaq -ay / day: (v) graze (gareeys)-, browse (baraaws)

waa la naqliyay ✓

1

Pascolo

2

Pasture; grazing

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo, tigaadda, doogga iyo dhirta cun. Geeloow daaq oo daaq markaad gamboor daagdaa laguu yaabaa!

2

daaq-a: (magac, lab, keli) geedaha iyo cawska xooluhu cunaan ee ay calaf ahaan u daaqaan. Jiiddani daaq malaha ee daanta kale geeya xoolaha. Dh: calaf, tigaad, saac, baad.

waa la naqliyay ✓

مَرْعَى

waa la naqliyay ✓

1

(fal) islaweynaw oo kibir kolka noloshaadu sare u kacdo. Dh: kibir.

2

faaq-a: (magac, lab, keli) kibir iyo islaweyni ka yimaad nimco Eebbe oo la mahadin waayo; ismahadin qofku yeesho kolka dhaqaalihiisu biiro. Dh: kibir, qabweyni.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhulka xaadh oo nadiifi. Waar mafiiqda qaado oo daaradda haaq. Dh: xaadh, xaaq, fiiq, salabee.

2

haaq: (fal) waxaad aragtaba laa oo dabargoo. Seefta qaado oo cadawga haaq. Dh: xaaq, laa, xasuuq. Li: badbaadi.

waa la naqliyay ✓

1

(Laaq-da)

2

Hees; luuq; dhawaaq.

waa la naqliyay ✓

1

laaq¹: m.dh 1. Wax isku qasan. 2. Cod dad oo meel dheer laga maqlo.

2

laaq²: f.g1 (-qay, -qday) Wax isku qasid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. intonation, sound of a voice

2

laaq v. stir, mix

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walaaq oo is dhex geli. Shuurada laaq. Dh: qas, walaaq.

2

laaq-a: (magac, lab, keli) walaaqista iyo iskudarka wax kala soocnaa.

3

laaq -da: (magac, dhedig, keli) codka baxa kolka la heesayo. Dh: luuq, dhawaaq.

waa la naqliyay ✓

1

naab¹: m.l la-mid: naabid.

2

naab²: m.dh (daawo) Qolof qallalan oo fuusha bishimaha qofka marka uu harraado ama uu bukoodo; jiil.

3

naab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax fur ku adkeyn. 2. Ku n.: wax la kor saaray wax kale ku dhejin.

waa la naqliyay ✓

1

naab¹: m.dh (daaw.) Qolof qallalan oo fuusha bishimaha qofka marka uu harraado ama uu bukoodo; jiil.

2

naab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax fur ku adkeyn. 2. Ku n.: wax la kor saaray wax kale ku dhejin. m.f.dh, naabid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] chapped lips (due to thirst, heat, etc.)

2

naab: v. stop up and level (a hole, etc.)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax fur ku adkee.

2

naab: (fal) wax la kor saaray wax kale ku dheji.

3

naab -ka: (magac, lab, keli) maro la saaro miisaska aqalka si loogu qurxiyo.

4

naab-ka: (magac, lab, keli) walax wax la dul saaray ku dhedjin. Dh: nabid.

5

naab -ta: (magac, dhedig, keli) qolof qallalan oo fuusha bishimaha qofka marka uu harraado ama uu bukoodo. Dh: jiil.

waa la naqliyay ✓

1

naaf¹: m.l (-fo, m.l) 1. Xiddig ka mid ah ururka naafo. 2. (m.w) Toddobada xiddigood oo “naafcadduhu” ugu horreeyo, “dirirkuna” ugu dambeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada “raqaha” iyo toddobada “daalallida”; waa xiddigo xagaa.

2

naaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Naafo ka dhigid; dhaawicid; curyaamin. la-mid: naafee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, naafo ka dhig oo curyaami. Dh: naafee.

2

naaf -ka: (magac, lab, keli) xiddig ka mid ah falagga oo dayaxu habeenba mid la fadhiisto oo ururka naafo ka tirsan.

3

naaf -ka: (magacwadareed) toddobada xiddigood oo 'naafcadduhu' ugu horreeyo, 'dirirkuna' ugu dambeeyo. Waa urur xiddigo oo u dhexeeya toddobada 'raqaha' iyo toddobada 'daalallida' oo la arko xagaaga.

waa la naqliyay ✓

1

(Naag-ta)

2

1. Qof dumar ah oo weyn; haweeney.

3

2. Qof dumar ah oo la guursadey; maranti; afo; oori; arad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Haweenay la guursaday; afo; oori; arad; maranti. 2. Haweenay karti iyo xishood leh. 3.Labada qof ee isqaba midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Haweenay la guursaday; afo; oori; arad; maranti. 2. Haweenay karti iyo xishood leh. 3.Labada qof ee isqaba midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. woman; wife

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. naago-naagahra] woman (woman); female (fii meel) ~ haween. Ex: xuquuqda naagaha; women's rights

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) magac guud oo dumarka ka dhexeeya oo la adeegsado kolka mid qudha oo dumar ah in laga hadlo la doonayo. Dadku waa nin iyo naag. Wa: naago.

2

naag-ta: (magac, dhedig, keli) haweenay la guursaday. Dh: afo, oori, arad, maranti.

3

naag-ta: (magac, dhedig, keli) haweenay karti iyo xishood leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: woman; wife

2

lx: naag

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

xe: afo, arad, maranti, oori

6

xv: dumar

7

key: naag

waa la naqliyay ✓

زَوْجَةَ امْرَأَةَ

waa la naqliyay ✓

1

v., pl., present habitual: we are (in a place)

2

naal v., pl., neg., present habitual: we are not (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

1. (Naar-ka) Weel wax lagu shubo; seref weyn; qabaal.

2

2. (Naar-ta) Jahannamo; cadaab.

waa la naqliyay ✓

1

naar¹: m.dh (-ro, ml.) 1. Meesha la geeyo jinniga iyo insiga xagga Eebbe danbiilayaasha ka ah marka ay aakhiro tagaan; cadaab. 2. N. ah: wax aad u kulul.

2

naar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid naar gelin (Eebbe). 2. Wax aad u gubid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) Harag lo'aad ama geel oo inta hab gaar ah loo sameeyo xoolaha lagu waraabiyo. la-mid: nąadh.

waa la naqliyay ✓

1

naar¹: m.dh (-ro, ml.) 1. Meesha la geeyo jinniga iyo insiga xagga Eebbe danbiilayaasha ka ah marka ay aakhiro tagaan; cadaab. 2. N. ah: wax aad u kulul.

2

naar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid naar gelin (Eebbe). 2. Wax aad u gubid. m.f.dh, naarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wooden drinking trough, water container

2

naar: pr. n., loc. hell

3

naar: v. send to hell, damn

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) inferno (infeerno); hell (heel)~cadaab -naar -ay/tay: (v) send to hell

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qub oo dab ku holci. Dheriga dabka ku naar si uu hore ugu bislaado. Dh: shid.

2

naar: (fal) (kaga ~) xawli aad ah ku kexee. Baabuurka kaga naar oo daadka ka tallaabi.

3

naar -ta: (magac, dhedig, keli) cadaab kulul oo Eebbe u diyaariyey dadka aduunka ku caasiya. Naar Ilaahoow naga hay. Dh: cadaab, Li: jano.

waa la naqliyay ✓

1

de: troublemaker, hell-raiser

2

lx: naar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: naar

waa la naqliyay ✓

1

(Naas-ka)

2

1. Mid kamid ah labada cad oo laabta dumarka ku yaal oo leh qurxub iyo xididdo caanuhu galaan ama maraan iyo ib, dhashoodu ka nuugto.

3

2. Cad kaas ka dhigan oo aan korin oo laboodka ku yaal.

4

3. Cad dhuuban oo candhada caanaleyda ka soo laallaada oo kolka la nuuga hayona ubadku afka gashado, kolka la lisa hayona, sacabka ama wax kale lagu xamatuuriyo.

5

4. Dhuun soo taagan oo wax laga shubo oo weelasha qaarkood lee yihiin; ib; gulgulo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.

waa la naqliyay ✓

m. n. breast, udder, mammary gland, nipple, teat

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. breast (bareest); boob (buub); bosom (buusam); teat (tiit); 2. udder (adher) ~ candho

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cad daloollo yaryar leh oo candhada ku yal oo caanuhu ka soo baxaan. Hooyadu naaska ayey jaqsiisaa ubadka.

2

naas -ka: (magac, lab, keli) madaxa firidu ku taxanto ee gallayda. Dh: madax, sabuul.

3

naas-ka: (magac, lab, keli) dhuun soo taagan oo wax laga shubo co weelasha qaarkood leeyihiin. Naaska baanbadda waa la xidhaa. Dh: dhuun, ib gulgulo.

4

naas-ka: (magac, lab, keli) khasnadda ay rassaastu ku jirto. Qoriga naaskiisa ku xir. Dh: khasnad, candho.

5

naas-ka: (magac, lab, keli) qarbid ama sufraar mijita biyaha laga shubto. Inoofur naaska sibraarka aanu caanaha ka cabnee

waa la naqliyay ✓

1

cf: nuug

2

de: breast, udder, mammary gland, nipple, teat

3

lx: naas

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: naas

waa la naqliyay ✓

ثدي

waa la naqliyay ✓

1

naax¹: m.l la-mid: naaxid.

2

naax²: f.mg1 (-xay, -xday) Nafley cayilid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday) Nafley cayilid. m.f.dh, naaxid.

waa la naqliyay ✓

v. grow ~ become fat

waa la naqliyay ✓

-ayday: (v) gain weight; become fat or plump; fatten (faaten) ~ cayil

waa la naqliyay ✓

(fal) cayil oo wax buuran noqo. Naax si aad u qurux badnaato. Dh: shishlaw, buurnaw.

waa la naqliyay ✓