Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-da: (magac, dhedig, keli) ukun sida kubadda u wareegsan qolofina ku dahaadhan tahay oo xawayaanka aan naaslleyda ahayni dhalaan sida. shimbiraha badhkood, kalluunka haadda iyo wixii la mid ah. Digaagaddu naalo ayay dhashaa. Dh: ugac, beed, ugxan.

waa la naqliyay ✓

1

(Naalla-da)

2

1. Wax wanaagsan; khayr.

3

2. Caloolsami; farax.

4

3. War lagu farxo; bishaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. good fortune ~ news, happiness, unforgettable situation

2

naallo: v., pl., opt. form: let us be (there)!; may we be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) rajo iyo iddidiilo wax wanaagsan maanka lagu hayo.

2

naallo -da: (magac, dhedig, keli) dhagax badan oo meel la toomiyey muddo qarniyaal horeed ah; dhisme gaboobay oo ah dhagax la isdulsaaray oo kor loo dheereeyay. Dh: taallo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xirmo qaad ah oo majin ka yar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mijin jaad ah oo afar meelood loo qaybiyay meel ahaan. Dh: niic

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed oo ka naasnaasi; ka shallaytan. Kibirka daa haddii kale eed oo aalo. Dh: eerso, naasnaasi, qoomamee, eed, shallaytee. Li: mahadi.

2

aalo-da: (magacwadareed) qaalmaha yaryar ee laba jirsada, gaadhay na xilligii caanaha laga gudhin lahaa. Dh: aaran, dhal, eelo.

3

aalo -ha: (magac, lab, keli) eeg aale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaalin ~ qaalmo

2

de: heifer, young female cattle; heifers

3

lx: aalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: aalo

waa la naqliyay ✓

1

v., pl., present habitual: we are (in a place)

2

naal v., pl., neg., present habitual: we are not (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

(Kaala-da)

2

Wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto; siin; diiqo; xoolaggooyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nin guursaday xoolaha la siiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. contribution, handout, charity

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gargaar loo fidiyo qof guursaday. Dh: kaale.

waa la naqliyay ✓

1

de: contribution, handout, charity

2

lx: kaalo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: kaalo

waa la naqliyay ✓

1

(Naada-da)

2

1. War, iyadoo afka lagaga dhawaaqa hayo, dadweynaha la gaarsiiyo.

3

2. Iib, qofba qofkuu ka waxbixin og yahay, wax laga iibsho; xaraash.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ogeysiis dad loo bandhigayo. 2. Bandhig iib oo tartan ku jiro.

waa la naqliyay ✓

f. n. slogan; street-seller's cry ~ announnt; war-cry

waa la naqliyay ✓

name-f slogan; announcement; war-cry

waa la naqliyay ✓

-naadada: (n) sale by auction: auctioneering. Ex: naado ayaa lagu gaday; it was sold by an auction

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurxoon oo cid walba naadinayso.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) iib fagaare ka socda, oo qofka ugu baayacaad sarreeya laga iibsho. Gurigan waxaa lagu gaday naado.

2

naado -da: (magac, dhedig, keli) cod dheer oo la gaadhsiinayo dad badan oo wax iibsanaya ama khabar loo sheegayo.

3

naado -da: (magac, dhedi, keli) naag xun oo bido ah. naadsan: (tilmaame) wax la naadiyay ciddii lahaydna iman ah. Alaabtani way naadsan tahay oo weli lama sheegan.

waa la naqliyay ✓

1

de: slogan; street-seller's cry ~ announcement; war-cry

2

lx: naado

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: naado

waa la naqliyay ✓

1

1. (Naafa-da) a) Xubin, wax gaarey darteed, hawshay qaban jirtey gabta. b) Qof heeran; naafo ah; jaban; curyaan.

2

2. (Naafa-ha) toddobada xiddigood oo naafcadduhu ugu horreeyo, dirirkuna ugu danbeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada raqaha iyo toddobada daalallida; waa xiddigo xagaa.

waa la naqliyay ✓

1

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

2

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

3

naafo³: f.mg3 (-ftay, -fatay) la-mid: naafow².

waa la naqliyay ✓

1

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

2

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

waa la naqliyay ✓

f. n. disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) lame (leeym); disabled (dis eey-balidh); deformed (dhis foor midh). Ex: nin naafo ah; a disabled man

2

naafo -naafada: (n) handicap (heen 'dhi kaap)

waa la naqliyay ✓

1

Invalidità

2

Invalidity

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof waxyeello qaba oo laxaadkiisu dhannayn. Dh: curyaan.

2

naafo-da: (magac, dhedig, keli) waxyeello weyn oo qofka waxtarkiisa kala dhantaasha.

3

naafo-ha: (magacwadareed) koox xiddigo ah oo soo baxa xilliga xagaaga waxay u dhexeeyaan ragaha iyo daallalida. Naafuhu waa todaba xiddigood.

waa la naqliyay ✓

1

de: disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

2

lx: naafo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: naafo

waa la naqliyay ✓

معوق

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Nauru

waa la naqliyay ✓

1

de: Nauru

2

lx: Naaro

3

ps: n0-loc

4

key: Naaro

waa la naqliyay ✓

1

(Saala-da)

2

Saxaro engegan oo iniino ah oo xoolaha iyo nafleyda kale qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saxaro kuuskuusan oo geela, ariga iyo ugaarta qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saxaro kuuskuusan oo geela, ariga iyo ugaarta qaarkeed dhigaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): dung (of animals)

waa la naqliyay ✓

1

-saalada: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ digo

2

saalo -saalada: (n) salon (sa-luun); a room or hall for receptions ~ qolka soo dhaweynta

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaar adag oo malmalaasan oo adhiga, geela iyo ugaadha lagu yaqaanno. Saalo geel baa surinkan daadsan. Dh: digo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: digo, saxaro, xaar

2

de: dung (of animals)

3

initial: s

4

lx: saalo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-mass

7

key: saalo

waa la naqliyay ✓

1

(Waala-da)

2

Cayaar raggu cayaaro: labo saf oo iska soo horjeeda oo is tiro le'eg oo jilbajabsan; gacnahaa laga cayaaraa, hees iyo jiibna waa leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid.

waa la naqliyay ✓

1

waalo¹: m.dh Cayaar cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, raggu cayaaro oo labo saf oo iska soo horjeeda, tira isla egna ah, iyadoo jilbajabsan gacmahana lagu cayaaro hees iyo jiibna leh; hellem.

2

waalo²: f.mg3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax waalan noqosho. 2. Ka w.: meel cabsi awgeed uga cararid. m.f.dh, waalasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. hand-clapping game played by two teams of men

2

waalo v. become insane, go mad

waa la naqliyay ✓

-waashay I waalatay: (v) become mad, crazy, insane or mentally disturbed ~ see also [eeg] waalan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax waalan oo miyir la' noqo; waalliyi ha kugu dhacdo. Waalo oo wajaq ayay dadku isku habaaran. Dh: miyirbeel.

2

waalo -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar raggu ciyaaro oo intay jilba joogsadaan ay laba saf oo is tiro le'eg iskaga soo horjeestaan gacmaha ayaa laga ciyaaraa oo waa la weyweydaariyahees iyo jiibna way wadataa. Waalo ayaan ciyaaraa habeenii. Dh: hellen.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaala-da)

2

1. Xaal.

3

2. Uurkujir; xiidmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xubnaha ragga. 2. Uurkujir.

waa la naqliyay ✓

f. n. intestines, entrails, internal organs

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si ay wax yihiin xilli gaar ah. Dh: xaalad.

2

xaalo -da: (magac, dhedig, keli) uur kujir. Dh: xiidmo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: uurkujir, xaab, xiidmo

2

de: intestines, entrails, internal organs

3

initial: x

4

lx: xaalo

5

pd: (/da)

6

ps: n-f

7

key: xaalo

waa la naqliyay ✓

v.intr. e tr. ku naaloonsho, u riyaaqid; dhadhansasho ka helid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qiimo ridis. Dh: bakhas.

2

baqas-ka: (magac, lab, keli) wax tiro badan. Baqas adhiya boqolaalka geel, baarqab iyo goolal.

3

baqas -ka: (magac, lab, keli) nabad iyo nimcad ku naalood. Baqas baa lagu jiraa badiba reerkiiye. Dh: badhaadhe, baraare, barwaaqo, hodonti. baqasho -da: (magac, dhedig, keli) baxsashada iyo cararka cabsi darteed looga tago goob aad degganayd. Baqashada beesha waxa sababay basaas war beena u keenay. Dh: cararis.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax dusha qolof kaga dahaadhantahay hoostana nololi kaga jirto, ugxanta aan dillaacin digaagadda iyo waxii la mid ah. Dh: ukun, unfax, naalo.

2

beed-da: (magac, dhedig, keli) eeg bayd.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naalo ama ukun xumaatay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naalo ama ukun iyo wax la mid ah, qudhmid.

waa la naqliyay ✓

(fal) naalo iyo wax la mid ah, qudhun oo xumow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naalo iyo wixii la mid ah, qudhmid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) kubbado yaryar oo kankoonsan, qolof na ku rogan tahay oo shinbiraha dhedig, kalluunka, halaqa iyo cayayaan badani dhalaan. Ugac badan ayaa digaagii dhaleen toddobaadkan. Dh: ukun, naalo, ugxan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilli ay soo marto digaagaddu kolkay weydo naalo ay dillaaciso; dhalmada iyo rimayga digaagadda inta u dhaxaysa. Dh: cuq.

2

xafash -ka: (magac, lab, keli) saabaan fudfudud oo kolka la guurayo la qaato gaar ahaan inta laga maarmi karo ee aan qiimo badan lahayn. Dh: cafash.

3

xafash -ka: (magac, lab, keli) hadhaaga aan nafciga lahayn ee meel lagaga tego. Dh: hadhaa, xanfash, xashiish.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawlgab oo wax aan loo baahnayn noqo.

2

xanfash -ka: (magac, lab, keli) xilli ay soo marto digaagaddu kolkay weydo naalo ay dillaaciso: dhalmada iyo rimayga digaagadda inta u dhaxaysa. Dh: xafash, cuq.

3

xanfash -ka: (magac, lab, keli) saabaan fudfudud oo kolka la guurayo la qaato gaar ahaan inta laga maarmi karo ee aan qiimo badan lahayn. Dh: xafash, cafash.

4

xanfash -ka: (magac, lab, keli) hadhaaga aan nafciga lahayn ee meel lagaga tego. Dh: hadhaa, xafash, xashiish.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: naallee.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku n.: 1. Farax iyo guul ku jirid. 2. Wax rajo ku eegid. m.f.dh, naallood. la-mid: naallee.

waa la naqliyay ✓

(fal) «kuku raaxayso barwaaqo iyo wanaag. Nabadi dhalatee samo ku naalloo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc caws ka mid ah oo dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo nagaadh.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) abuurka inta dadku dhibsado oo dhan, sida dugaagga, xamaaratada iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Balala-da)

2

1. Geedo waabaayo leh.

3

2. Xoolo ceel la keeno, iyadoo aan yeel loo sidin oo dabadeed baryo lagu waraabsho.

4

3. Bilaw; unug.

5

4. Cudur xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] poisonous plants

2

balalo vl. n. act of taking one's animals to a well without permission to use it, and then begging to water

3

balalo n. beginning, start (of something)

4

balalo [feminine] n., [collective] disease that strikes livestock

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jirro xoolaha ku dhacda marka ay daaqdo geedo sumaysan ama qudhaanjo leh. Lo'da balalootay ha loo gurmado. balalo -da: (magac, dhedig, keli) sunta geedaha qaar leeyihiin ee xooluhu ku bukoodaan ama kuba dhintaan.

2

balalo -da: (magac, dhedig, keli) biyo la doondoono kolka aad sabada ceelka ciidan iyo yeeltoona ku haysan. Balalo ayaan ku soo waraabiyey halaha maanta.

3

balalo -da: (magac, dhedig, keli) dibbiro aad u xun oo nagas buuxiyo neefka calooshiisa, ka dib markuu aad u cunay doog. Waxa suuragal ah in ay xooluhu ku dhintaan balalada.

waa la naqliyay ✓

1

(Caalya-ha)

2

(xoolo cayiley) baruuro lullusha (bari, macal, kd.).

waa la naqliyay ✓

m. n. fat parts of an animal (especially sheep)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xoolo aad u naaxay oo ay baruuro ka lullushaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: fat parts of an animal (especially sheep)

2

lx: caalyo

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-m

5

key: caalyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cod ay haweenku sameeyaan marka ay farxaddu jirto oodhiirrigelin ah. Damallo xooggan ayaa arooska ka dhacaysa. Dh: dalamo, mashxarad.

waa la naqliyay ✓

1

(Faalla-da)

2

Arrin dhacday ama la qoray ama afka laga sheegay oo laga hadlo, in la sii caddeeyo, ama wax looga sheego oo xumaanteeda ama samaanteeda la muujiyo darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

waa la naqliyay ✓

f. n. commentary, exegesis

waa la naqliyay ✓

-da / faallada: (n) editorial (edi-tooriyal); editorial comment; commentary; remark ~ tacliiq, faaqidaad

waa la naqliyay ✓

1

Commento

2

Commentary

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin dhacay ama la qoray ama afka laga sheegay oo wax sii caddaynaya laga sheego. Dh: faaqidaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: commentary, exegesis

2

lx: faallo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: faallo

waa la naqliyay ✓

تعليق

waa la naqliyay ✓

1

gaalow¹: m.l Miro ka baxa geed abaareedka qaarkiis.

2

gaalow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Gaal noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Gaal noqosho. m.f.dh, gaaloobid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) diinta islaamka ka bax oo gaal noqo.

2

gaalow -ga: (magac, lab, keli) diinta ka bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gacala-da)

2

1. Jacaylka la isu qabo.

3

2. Qof dumar ah oo la jecel yahay; gacaliso.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: Gacaliso; gacaltooyo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] love, affection between relatives

2

gacalo: [feminine] n. beloved female relative

waa la naqliyay ✓

- gacalada: (expression) honey (hani); dear (dhiyar); sweetheart, an expression of affection [for women only]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey loogu dhawaaqo qof dumar ah oo la jecelahay; erey dabacsan oo ruux dumar ah oo la jecel yahay loogu yeedho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilaala-da)

2

1. Ciidanka taliska col kamid ah oo nabadda gudaha ilaaliya.

3

2. Cuntub yar oo colka shisheeyaha soo eega oo war ka keena.

waa la naqliyay ✓