naakhuude

v. put on airs of a chief towards someone, show superiority to

de: put on airs of a chief towards s.o., show superiority to

initial: u

lx: u naakhuudee

pd: (naakhuudeeyey)

ps: v2b= expr

key: u_naakhuudee

m.dh Xog yar oo laga helo arrin qarsoon.

-da: (magac, dhedig, keli) xog yar oo laga helo arrin qarsoon.

m.dh la-mid: naakirad

capitaine (de bateau).

m.dh la-mid: naakirad.

f. n. woman who refuses to live with her husband

-da: (magac, dhedig, keli) eeg naashiso.

bw: Arabic

de: woman who refuses to live with her husband

lx: naashuusho

pd: (/da)

ps: n6-f

see: naakirad

key: naashuusho

akhrud! eray lagu yidhaahdo qofka ficilkiisa la sarriigto. Dh: buus! hus!

name: David

de: David

lx: Daauud

ps: name-m

key: Daauud

-da: (magac, dhedig, keli) wax walba inta u fiican.

nakhwe -ha: (magac, lab, keli) geed dawo ahaan loo isticmaalo oo cid ay calooshu casirayso inta loo kariyo fuudkiisa la siiyo: geed carruurta loo kariyo.

Yaahuu!

Erey laga horgeeyo wixii wax habaara; 'cuqdaa iyo cawradaa cun'!; 'Islahel!'

e.d Erey laga horgeeyo qof habaartamay. Tusaale: “Cuqdaa iyo cawradaa cun!”, “Islahel!”.

e.d Erey laga horgeeyo qof habaartamay. Tusaale: Cuqdaa iyo cawradaa cun! Islahel!

inter. Same to you!; May it happen to you!

(ereydhawaaq) laga horgeeyo qof habaartamay, cuqdaa iyo cawradaa; isla hel! Yaahuu ku dheh hadduu kula hadlo. Dh: qul! buus!

de: Same to you!; May it happen to you! Formula for throwing back a curse or an insult

initial: y

lx: yaahuu

ps: intj

syn: islahel

key: yaahuu

و عليك

(Aashuun-ka)

Weel biyaha lagu shubto oo laga sameeyey dhoobo; malbo; jalxad; shaanbi; ballaas.

m.l (-uummo/-uunno, m.dh) Weel tebedda u eg, dhoobo ka samaysan oo biyaha lagu shubto. la-mid: ashuun.

m.l (-uummo/-uunno, m.dh) Weel tebedda u eg, dhoobo ka samaysan oo biyaha lagu shubto. la-mid: ashuun.

m. n. water-jar made of clay; jug

-ka: (n) a large, often rounded, water vessel of earthenware ~ ashuun, jalxad

-ta: (magac, dhedig, keli) weel weyn oo dhoobo laga sameeyo oo biyaha lagu shubto. Dh: ashuun, jalxad, malbo, shaanbi, ballaas, mardabaan.

bw: sp: ashuun ~ ashun

de: water-jar made of clay; jug

lx: aashuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: jalxad

key: aashuun

(Baaruud-da)

Habaas qarxada oo xabbadda gudaheeda ku jira oo kolkii leebka (qarxiyaha) buntukhu ku dhaco, qaraxda oo gumuca rida.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

f. n., (mass n.): gunpowder, pulver

nickname-m gunpowder; pulver. Lit: warmonger

-da: (n) gunpowder (gan powdhar)

magac loo baxsho wiil la filayo inuu noqdo dagaalyahan ama mid diirdiirran oo firfircoon.

-da: (magac, dhedig, keli) walax qaraxda oo olol bixisa. Waxa loo adeegsadaa oo lagu dhex guraa rasaasta, bambooyinka iyo miinooyinka qarxa. Baarka baarkiisow, baaruudda ololka dheer low, hoy beeryarow 'e' dheh. Haaruudda qaraxdiyo bambaa laygu bilbilaaye.

bw: Arabic

de: gunpowder, pulver

lx: baaruud

pd: (-da)

ps: n0-f-mass

key: baaruud

name-m beloved; David; Prophet in the holy Qur'an

-da: (n) dice (dhaays)

-ga: (magac, lab, keli) ciyaar lagu dheelo laf yar oo siddeed gees ah oo dhinacyadeeda siman ay mid walba tiro dhibco ahi ku taal. Dh: laandhuu.

m.dh 1. Awood, karti. 2. Hadal been ah.

m.l (-dyo, m.dh) Bir weyn oo libaax-badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

(fal) aad ugu farax oo raalli ka noqo. Dahabkan ayuu wiilkaagii kuu keenee maasuud. Dh: mabsuud.

maasuud -ka: (magac, lab, keli) bir weyn oo libaax badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

makhuur¹: m.l la-mid: maquurid.

makhuur²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: maquur².

v. immerse oneself under (water), dive

(fal) biyaha wada dhexgeli oo ku wada qari. Wiilka biyaha ku makhuur cabsidu ha ka ba'dee. Dh: quusi, muquur, limmi.

makhuur -ta: (magac, dhedig, keli) quusidda biyaha la quuso ee madax iyo mijo la wada dhex galo biyaha. Makhuur nimaan aqoon dabbaal ma yaqaan. Dh: muquur.

bw: maquur (and related forms)

de: immerse oneself under (water), dive

lx: makhuur

nt: makhuur (ka) [vn-m]

pd: (makhuuray)

ps: v1=tr

xv: Arabic

key: makhuur

naamuus¹: m.l la-mid: maamuus¹.

naamuus²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: maamuus².

(fal) cid kale maamuus oo tixgeli.

naamuus -ka: (magac, lab, keli) cid kale maamuusid oo tixgelin.

-ha: (magac, lab, keli) qof noloshiisa u quudha qadiyad uu rumaysan yahay. Soomaaligu diinta wuxu u yahay nafhure. Dh: naftiihure.

nashuug¹: m.l Tubaakada la calaashado.

nashuug²: f.mg1 (-gay, -gtay) Tubaako calaalin.

(fal) buuri fuud ama nuug.

nashuug -ga: (magac, lab, keli) fuudidda buuriga.

(Saakuun-ta)

Maalinta saaddanbe xigta oo ka shishaysa.

fk. Maalinta saaddambe xigta.

fk. Maalinta saaddambe xigta.

f. n. day after the day after tomorrow; in two ~ three days time

(pronoun) after tomorrow ~ saaddambe

-ta: (magac, dhedig, keli) maalinta saadanbe ka sii danbaysa; maalinta manta ku afar ah. Dh: saakuub

de: day after the day after tomorrow; in two ~ three days time

initial: s

lx: saakuun

pd: (-ta)

ps: np-f-time

key: saakuun

m.l.u Nooc ka mid ah dhagxaanta qaaliga ah oo dhawr midab oo kala duwan u sii kala baxa.

m.l.u Nooc ka mid ah dhagxaanta qaaliga ah oo dhawr midab oo kala duwan u sii kala baxa.

-ka: (magac, lab, keli) dhagax qaali ah oo jaadad badan leh.

m. n. Jew; Israeli

-ga: (n) Jew (juu)

a: Yuhuudi

bw: Arabic

de: Jew; Israeli

initial: y

lx: Yahuudi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: Yahuudi

m. n. bazooka

-baasuukaha: (n) bazooka (ba zuuka)

-ha: (magac, lab, keli) qori hal qof qaado oo xabbado waaweyn oo baaruud badani ku jirto ka dhacdo. Waxa lagula dagaallamaa taangiyada iyo gaadhiyada gaashaaman.

de: bazooka {Eng}

lx: baasuuke

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: baasuuke

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun tacab, xummad iyo casiraad leh oo ay keento bakteeriya ka dhalata biyo iyo cunto aan nadiif ahayn. Ninkii Sahal daahfuud ayaa ku dhacay. Dh: tayfood.

m. n., [collective] maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

-ka: (n) sorghum (soorgem); grain (gareeyn)

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid aht badar beeraha ka baxa oo la cuno oo Soomaalidu beerato. Dh: garaw, masaggo, messeggo.

a: haruur {N}

de: maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

lx: hadhuudh

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: hadhuudh

(Hammuuda-ha)

Geed yar oo dhulka ku faalala oo miro la cuno leh.

m.l (-dayaal, m.l/dh) Geed yar oo dhulka ku faalala oo miro la cuno dhala. la-mid: hammuudo.

m. n., [collective] small plant species, with edible berries

-ha: (magac, lab, keli) geed yar oo dhulka ku faalala oo midho la cuno leh.

de: small plant sp., with edible berries

lx: hammuude

pd: (/ha)

ps: n7-m-col

key: hammuude

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday oo fud iyo faarna aan weli noqon. Dh: karuur. Li: dhay, lis.

(fal) qof ad wax ka sugayso ha ka tegine sug oo marba dhinac kaga kaalay Si walba u maacuudi oo haddaad ka ay waydo noogu yeedh Dh: dhursug, raajici. Li: quuso.

f.g2 (-iyay, -isay) Libaax-badeed maasuud ku dilid.

(fal) ka faraxsii oo aad raalli uga dhig. Waalidkaaga kolkaad aragtaba ka maasuudi. Dh: mabsuudi, farxi.