muus — Macnaha & Turjumaada

1

(Muus-ka)

2

1. Miro dheerdheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bislaadaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaan yihiin; geedka muusku, geed dhab ah ma aha; waa caws weynaadey, caleemihiisuna waa wax dhab u balballaaran oo dheerdheer; (ama moos).

3

2. Mandiil daab leh oo isku laabanta oo lagu xiirto.

waa la naqliyay ✓

1

muus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Mindiil daab leh, isku laabanta, oo lagu xiirto. 2. la-mid: moos².

2

muus²: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid.

waa la naqliyay ✓

1

muus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Mindiil daab leh, isku laabanta, oo lagu xiirto. 2. la-mid: moos.

2

muus²: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid. m.f.dh, muusid.

waa la naqliyay ✓

1

v. flow out of the ground

2

muus m. n. banana

3

muus m. n. razor

waa la naqliyay ✓

1

(Mus) All. Som. Musa sp. Musaceae.

2

All. Som. Musa paradisiaca L. Musaceae.

3

S Ensete ventricosum (Welw.) Cheesman. Musaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) banana (ba nan a) ~ moos

2

muus -ay / -tay: (v) embank (embaank); dam (dhaam), dam up, earth up ~ moos

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed caleemo dhaadheer oo balballaadhan bixiya oo gun jilicsan iyo midho rooshaan u baxa leh oo dhala khudradda muuska. Dh: moos.

2

muus-ka: (magac, lab, keli) midho dhaadheer oo soo yare xoodan oo si qurux badan oo rooshaamo ah u baxa kolkay bislaadaanna midabkoodu waa huruud jaalle ah oo aad u macaan. Soomaaliya waa waddannada ugu caansan dhoofinta muuska Dh: moos.

3

muus-ta: (magac, dhedig, keli) mindiil daab leh oo isku laabanta oo aad u af badan oo waayadii hore lagu xiiran jiray. Muus ii soo ibi. Dh: maddiil, daar.

waa la naqliyay ✓

Xabeed

waa la naqliyay ✓

1

(n) the free slime of the mucous membranes, composed of secretion of the glands, along with various inorganic salts.

2

balqan

waa la naqliyay ✓

/myuukas/ (n) duuf (diif).

waa la naqliyay ✓

name: Moses

waa la naqliyay ✓

name-m drawing out, extracting from water; Moses, prophet in the Holy Qur'an

waa la naqliyay ✓

1

de: Moses

2

lx: Muuse

3

ps: name-m

4

key: Muuse

waa la naqliyay ✓

m.dh Qosol yar oo dhoolluhu muuqdaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qosol yar oo dhoolluhu muuqdaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Daf-ka)

2

Qalabka muusikada mid kamid ah oo ka samaysan qori koobaaban oo haragwaxar la jilciyey ku rogan yahay serjigana dawanno yaryari kaga jiraan ama ka lulliishaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoolbir-ka)

2

Qosol yar oo dhoolluhu muuqdaan, qoslid; muusood.

waa la naqliyay ✓

1

(Falsami-da)

2

Wax qaab iyo qurux leh oo la curiyo; wax farsamo isha iyo uurku jeclaystaan iyo farshaxannimo leh; (suugaan) hadal, kd., maanku jeclaysto oo jeel iyo macaan iyo xudduud ka helo; Falsamidu waa jaadad badan: wax qoran ama xardhan ama aslan ama daabacan ama masawiran, ... wax la dhisay ama dhoobo ka samaysan, ama hub iyo alaabo iyo marashi ah; wax la falkiyey ama la tolay; sheeko ama maanso; maadeys ama cayaar; muusika: laga luuqiyo ama la tumo ama la yeersho...; farsamo; farshaxan; fan; (ama falsamo).

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Galaayuus-ka)

2

Muusannow; dhaadasho; qaylo.

waa la naqliyay ✓

1

(Maadeys-ka)

2

Sheeko suugaaneed oo dhacday ama dhici karta, oo inta dad jilo la daawado si waxbarasho ama aqoon kale looga dheefa ama muusikada iyo cayaaraha ku jira loogu raaxaysto; riwaayad.

waa la naqliyay ✓

1

(Maliidda-da)

2

Mindi yar; mandiil; muus.

waa la naqliyay ✓

1

(Malkad-ka)

2

Dhuun dheer oo afka u ballaaran, oo la afuufo, oo qalabka muusikada kamid ah (ama markad).

waa la naqliyay ✓

1

(Mandii-sha)

2

1. Bir yar oo xalleefsan oo labada dhinac ama midkood af ku leh.

3

2. Mindiyaro; maliiddo; muus.

waa la naqliyay ✓

1

(Moos-ka)

2

1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talaggalay inuu biyaha daadka ah celiyo.

3

2. Biyammareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada.

4

3. Muuska la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Muusaabid-da)

2

Dhoolbirid; muusood.

waa la naqliyay ✓

1

(Muusannaabid-da)

2

Si muusannaw ah u qaylin.

waa la naqliyay ✓

1

(Muusannaw-ga)

2

Qof la ciilay, hadalki uu, inta ku dheeraysto, cid u hiilisa u dhawaaqanayo; habarwacad.

waa la naqliyay ✓

1

(Muusid-da)

2

(biyo, kd.) inta dhulka hoostiisa mara, meel kale ka soo baxa, ka soo fuura, ka soo habya.

waa la naqliyay ✓

1

(Muusika-da)

2

Cilmiga iyo kasmada dhawaaqa, codka, jaanta iyo sacabka dadka cayaara haya oo dhinac ah, iyo dhinaca kale qalabka la yeersho (mid la tumo oo la garaaco sida durbaanka iyo reemaha; mid leh dhuumo la afuufo oo ama qori ah ama maar sida kalarinet iyo kornet; iyo mid boqon ama xarig leh, sida fiyoliin iyo biyaano) oo laga soo saaro yeer macaan oo la jeclaysto oo aan dhabaq lahayn oo ku dhisan hab, jaangooyo, islahelid luuq, dhabaq iyo deelqaaf la'aan, (ama muusiiqa).

waa la naqliyay ✓

1

(Muusood-ka)

2

Dhoolbirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Shanbal-ka)

2

Qalabka muusikada mid ka mid ah oo ka samaysan labo qalbac oo midkiiba meel dhexda ah ka xoldhan yahay oo kolka la isku dhufto, dhawaaq kan koorta u eki, ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

1

(Shanqar-ta)

2

Wax dhegtu maqasho oo aan ahayn codka dadka iyo duunyada iyo yeerta qalabka muusikada; (ama sharqan).

waa la naqliyay ✓

1

(Shareera-da)

2

Qalabka muusikada mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Mus-ka)

2

Xero ood ah, meel kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Meel geeda badan oo aan marin lahayn; xas. 2. Oodda xerada xoolaha inta aan miscilisha ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Meel geeda badan oo aan marin lahayn; xas. 2. Oodda xerada xoolaha inta aan miscilisha ahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. section of a thornbrush fence; interior part of a corral

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) in the center of corral (ko raal'), especially the livestock enclosure made of bush

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel ka mid ah xerada oodda ah. Dh: xus.

2

mus -ka: (maga, lab, keli) ood deyr ah oo meel lagu soo wareejiyo. Dh: deyr, ood.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xero

2

de: section of a thornbrush fence; interior part of a corral

3

lx: mus

4

pd: (-ka Pl: musas (ka))

5

ps: n4-m

6

key: mus

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. he ... not

2

muu question word, vl. pron. does he ? / is he ...?

waa la naqliyay ✓

[pronoun plus negative] 1. he..not. Ex: Cali muu arag; Ali didn't see ~ muusan 2. (interrogative word) why., he..?/ is..he..? ~ miyuu. Ex: Muuse muu orday? did Muse run?

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo ci'da waraabaha. Dh: aaw.

2

muu: (falkaabe) erey falkaab ah oo u dhigma miyuu aarmuu. Muu iskaba aamuso.

3

muu-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la dhaqdo. Muuda usha ka daa. Dh: makas, xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Uus-ka)

2

Dheregdhacsiga kaddib, cunnada beddelantey oo caloosha iyo xiidmaha, kd. ku jirta siiba tan xoolaha daaqa.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunnada nafaqada laga baxay oo ku jirta caloosha iyo xiidmaha (xoolaha daaqa).

waa la naqliyay ✓

m.l Cunnada nafaqada laga baxay oo ku jirta caloosha iyo xiidmaha (xoolaha daaqa).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) chyme (kaaym); undigested food in the stomach, usually of animals

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cuntada shiidantay dheregdhacsi ka dib ee beddelentay ee ku jirta calool iyo xiidmo sii ba ta xoolaha cawsdaaqa ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: chyme, contents of ~ food inside the stomach

2

initial: u

3

lx: uus

4

pd: (-ka Pl: uusas (ka))

5

ps: n4-m, n2-m

6

key: uus

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid. m.f.dh, buusid.

waa la naqliyay ✓

v. dent; squash, bruise

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (n) make a dent in; dent (dent) Ex: baabuurka ha iga buusin; don't dent my car

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax dhuucdhuuci, diisitaan u yeel. Buraashadda adigaa buusay. Dh: dhuuci.

2

buus: (fal) (is ~) dhan isu badi, baal u uga weeco wax ku jiidhi lahaa, ka leexo wx cidhiidhi ku geliyey. Barbarkii dabayshiyo urtana aad isaga buusto.

3

buus -ka: (magac, lab, keli) xoolaha gubbaha loo bixiyo Nin buus qaada guddi xeerbeegti laguma daro. Dh: gubbe.

4

buus: (qurub) dareen ah oo lagula hadlo ruux aamus oo hadalka jooji laga leeyahay. Buus waxun Alle ku saarye na dhaaf.

5

buus: (qurub) dareen ah oo yidhaahdo qofka habaartama, ka dhigan habaar hoostaada ma dhaafo, isla hel! Buusuhu belaayiyo hadduu, been ka tegi waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dent; squash, bruise

2

lx: buus

3

pd: (buusay)

4

ps: v1=tr

5

key: buus

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hawl si wadaag ah loo qabto; si urur ah hawl u qabasho; beeralaydu iskaashi ay sameeyaan marka beerta la beerayo ama la goynayo oo ay hawsha wada galaan. Dh: goob.

waa la naqliyay ✓

m. n. juice

waa la naqliyay ✓

-kar (n) juice (juus)

waa la naqliyay ✓

1

de: juice {Eng}

2

lx: juus

3

pd: (-ka Pl: juusas (ka))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

key: juus

waa la naqliyay ✓

1

(Kuus-ka)

2

Wax leh qaab buuran ama kankoonsan.

waa la naqliyay ✓

1

kuus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Wax buuran ama qaab kankoonsan leh. 2. K. lacag ah: lacag badan oo wax qiimo leh goysa.

2

kuus²: f.mg1 (-say, -stay) Wax badan meel yar isugu keenid.

waa la naqliyay ✓

1

kuus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Wax buuran ama qaab kankoonsan leh. 2. K. lacag ah: lacag badan oo wax qiimo leh goysa.

2

kuus²: f.mg1 (-say, -stay) Wax badan meel yar isugu keenid. m.f.dh, kuusid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lump, bump, something bulging up

2

kuus v. roll into a ball

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) form into a ball; make round

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka dhig wax kuusan amaba buuran ama urursan. Dh: ururi.

2

kuus -ka: (magac, lab, keli) wax leh qaab buuran amaba kankoonsan.

waa la naqliyay ✓

1

muud¹: m.l la-mid: muudid.

2

muud²: m.l (-do, m.dh) (baayoloji) Dareere hurdi-caddaan saafiya ah, kaasi oo soo hadha marka dhiiggu xinjiroobo kaddib, badanaana wuxuu ka kooban yahay balaasmo aan lahayn wakiillada xinjirowga dhiigga.

3

muud³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Si dhuumasho ama qarsoodi ah kayn ama biyo dhexdood u marid. 2. Ka m.: biyo, kayn iyo wixi lamida meeshii laga galay ma'ahee meel kale oo ka fog ka soo bixid. 3. U m.: meel si qarsoodi ah u aadid.

waa la naqliyay ✓

1

muud¹: m.l (-do, m.dh) (baay.) Dareere hurdi-caddaan saafiya ah, kaasi oo soo hadha marka dhiiggu xinjiroobo kaddib, badanaana wuxuu ka kooban yahay balaasmo aan lahayn wakiillada xinjirowga dhiigga.

2

muud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Si dhuumasho ama qarsoodi ah kayn ama biyo dhexdood u marid. 2. Ka m.: biyo, kayn iyo wixi lamida meeshii laga galay ma'ahee meel kale oo ka fog ka soo bixid. 3. U m.: meel si qarsoodi ah u aadid. m.f.dh, muudid.

waa la naqliyay ✓

v. move (through something) slowly and with difficulty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) halkaad joogtey ka soco oo si qarsoodi ah meel kale u tag. Kala maqan ratiga muuda iyo Mooggan rarataaye.

2

muud -ka: (magac, lab, keli) fuuqa macaan ee dareeraha ah ee midhaha iyo qadhaabku leeyihiin. Sonkortu waa muudka qasabka. Dh: muuq, miid.

waa la naqliyay ✓

1

de: move (through s.t.) slowly and with difficulty

2

lx: muud

3

pd: (muuday)

4

ps: v1=

5

key: muud

waa la naqliyay ✓

1

(Muug-ga)

2

Wax ishu arkayso; muuqaal.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: muuq.

waa la naqliyay ✓

m. n. aspect, figure, shape, external appearance

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) appearances (apiir'ansi); image (imeey'j) ~ muuq-a

waa la naqliyay ✓

1

a: muuq

2

de: aspect, figure, shape, external appearance

3

lx: muug

4

pd: (-ga Pl: muugag (ga))

5

ps: n4-m

6

key: muug

waa la naqliyay ✓

1

(Muul-ka)

2

1. Wax buuxa; wax tiro badan.

3

2. Wax wax ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. M. ah; wax badan. 2. M. ah: wax, wax ugu wanaagsan. 3. Qof mingis laga tumayo, ciyaaraha loo ciyaaro middooda saddexaad.

waa la naqliyay ✓

m. n. abundance, something full ~ complete; excellent

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) buuxa aad ah oo tira badan. Dh: buux, daf. Li: qabaabsi, naadir.

2

muul -ka: (magac, lab, keli) bawaariista doontal saaran kan ugu weyn.

3

muul -ka: (magac, lab, keli) dhuumaha ama maangaddada biyaha uskagga ah magaalada ka qaada ee badda ama meelaha loogu tala galay geeya. Dh: foos. Wa: muulal

4

muul-ka: (magac, lab, keli) waxa ugu wanaagsan shey meel yaal oo badan. Muul qaado kolka wax lagu doorransiiyo. Dh: haldoor

waa la naqliyay ✓

1

de: abundance, s.t. full ~ complete; [atr. fig.] excellent

2

lx: muul

3

pd: (-ka Pl: muulal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: muul

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Ugaarta midkooda lab ee hoggaamiya inta kale. 2. Dameer weyn oo lab ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Ugaarta midkooda lab ee hoggaamiya inta kale. 2. Dameer weyn oo lab ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. strong adult male monkey, leader of its group

waa la naqliyay ✓

1

de: strong adult male monkey, leader of its group

2

lx: muun

3

pd: (-ka Pl: muunan (ka))

4

ps: n4-m

5

syn: coofaar

6

key: muun

waa la naqliyay ✓

m.l (-qaq, m.l) Bidhaanta ishu aragto. la-mid: muug.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qaq, m.l) Bidhaanta ishu aragto. la-mid: muug.

waa la naqliyay ✓

Visibility

waa la naqliyay ✓

m. n. appearance, aspect; characteristic {chemistry}

waa la naqliyay ✓

-a: (n) appearances (apiir'-ansi); image (zweeyj) ~ hummaag; muug

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) biyaha ama dheecaanka macaan ee aalaha, midhaha iyo waxyaale kale oo la cunaa ay leeyihiin ee la muudsado. Dh: muud.

2

muuq-a: (magac, lab, keli) hummaagga guud ee qof ama wax kale oo si wanaagsan kuugu muuqda. Dh: hummaag, muuqaal, argti.

waa la naqliyay ✓

1

a: muug

2

de: appearance, aspect; characteristic {chemistry}

3

lx: muuq

4

pd: (-a Pl: muuqaq (a))

5

ps: n4-m, n2a-m

6

key: muuq

waa la naqliyay ✓

m. n. sealing wax; seal, stamp

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaadiidka la rarto ee awrta dameeraha baabuurta iyo wixii la mid ah. Nin muur lihi waa maalqabeen. Dh: gaadiid.

waa la naqliyay ✓

1

a: moor

2

bw: Arabic

3

de: sealing wax; seal, stamp

4

lx: muur

5

pd: (-ka Pl: muurar (ka))

6

ps: n4-m

7

key: muur

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kolka hadal aan kala go'ayn oo yuus ah cidi waddo. Dh: yuuska.

waa la naqliyay ✓

1

(Quus-ta)

2

Wax la sugayey ama la filanayey oo rajadii laga qabey baabba'do; rajabbeel; rajaggo'; samir.

waa la naqliyay ✓

1

quus¹: m.l la-mid: quusid.

2

quus²: m.dh Ka rajo dhigidda laga rajo dhigo wax la sugayey ama la waayey.

3

quus³: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid; muquurid.

waa la naqliyay ✓

1

quus¹: m.dh Ka rajo dhigidda laga rajo dhigo wax la sugayey ama la waayey.

2

quus²: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid; muquurid. m.f.dh, quusid.

waa la naqliyay ✓