muudh — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) maqnaansho xagga maskaxda ah. Dh: daahid, maqnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) erey lagu cabbiro soo bixid ama muuqasho kedis ah oon horay loo filan. Libaax ayaa meel gaaban mudh ka soo yidhi.

2

mudh: (tilmaame) qaawan oon waxba xidhnayn. Arrad ayuu mudh yahay.

3

mudh: (tilmaae) toosan ah: aan qalqalooc lahayn ah. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd.

4

mudh: (fal) si fiican uga lugbax; dhanka kale uga bax. Godka dhiniciisa kale mudh ka dheh.

5

mudh-a: (magac, dhedig, keli) qaawanaan.

6

mudh -a: (magac,dhedig, keli) toosni aan qalqalooc lahayn. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd. Dh: toosan.

waa la naqliyay ✓

1

muud¹: m.l la-mid: muudid.

2

muud²: m.l (-do, m.dh) (baayoloji) Dareere hurdi-caddaan saafiya ah, kaasi oo soo hadha marka dhiiggu xinjiroobo kaddib, badanaana wuxuu ka kooban yahay balaasmo aan lahayn wakiillada xinjirowga dhiigga.

3

muud³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Si dhuumasho ama qarsoodi ah kayn ama biyo dhexdood u marid. 2. Ka m.: biyo, kayn iyo wixi lamida meeshii laga galay ma'ahee meel kale oo ka fog ka soo bixid. 3. U m.: meel si qarsoodi ah u aadid.

waa la naqliyay ✓

1

muud¹: m.l (-do, m.dh) (baay.) Dareere hurdi-caddaan saafiya ah, kaasi oo soo hadha marka dhiiggu xinjiroobo kaddib, badanaana wuxuu ka kooban yahay balaasmo aan lahayn wakiillada xinjirowga dhiigga.

2

muud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Si dhuumasho ama qarsoodi ah kayn ama biyo dhexdood u marid. 2. Ka m.: biyo, kayn iyo wixi lamida meeshii laga galay ma'ahee meel kale oo ka fog ka soo bixid. 3. U m.: meel si qarsoodi ah u aadid. m.f.dh, muudid.

waa la naqliyay ✓

v. move (through something) slowly and with difficulty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) halkaad joogtey ka soco oo si qarsoodi ah meel kale u tag. Kala maqan ratiga muuda iyo Mooggan rarataaye.

2

muud -ka: (magac, lab, keli) fuuqa macaan ee dareeraha ah ee midhaha iyo qadhaabku leeyihiin. Sonkortu waa muudka qasabka. Dh: muuq, miid.

waa la naqliyay ✓

1

de: move (through s.t.) slowly and with difficulty

2

lx: muud

3

pd: (muuday)

4

ps: v1=

5

key: muud

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inta aanay hasha abaahootay giijin ama aanay gaasa bixin. Waataan baaturteedii lahaa, buudhka yey tebine.

2

buudh-ka: (magac, lab, keli) kabo dhinac kasta ka xidhan, inta badan raggu xidho. Kaba buudh ah goortuu xidhuu, kadar is moodaaye. Dh: buud, buudhbuudh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cabbir wax lagu dhereriyo oo u dhigma 30,48 sm. Saddex fuudh weeye gidaarkan dhererkiisu. Dh: fuur.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) carjow ku dhex taalla cunaha. Libaax guudha la leexday, gorgorkiisu hableeyey, garna loo rari waa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Biyo, kayn iyo wixi lamida wax dhex marin, iyadoo aan la arkayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) muud ka keen. Aalaha muudi oo eeg inuu macaan yahay.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax agtaada ku weyn calool adayg ku bixi. Dh: sii, u deeq, quur.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) ur silloon.

waa la naqliyay ✓

/muudh/ (n) 1. sida qofka niyaddiisu hadba tahay (sida inuu faraxsan yahay, murugeysan yahay, caraysan yahay iwm) 2. xanaaqsan (marka qofku uusan faraxsanayn) 3. niyadda qofku siday-tahay.

waa la naqliyay ✓

/muudhi/ (adj) niyad baddalan (si u qiiraysan ama murugeysan).

waa la naqliyay ✓

-camalka xun: (n) 1. evil action or deed; wicked (yvikidh) 2. camalxun -camalxumaa /camalxumayd: (adj) ill-tempered; hot-tempered; temperamental (tem-para-men-tel); moody (muudhi); sullen (so-/en); irascible (iraasi-bal), crabby (karaabi); short-tempered ~ dabcixun

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. intention (in-teen-shin); thinking (thing 'king); intent (in tent) ~ niyo, ujeedo. 2. spirit (ispiirit); mood (muudh)

waa la naqliyay ✓

-a: (n) bad mood (muudh);

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bisayl farakucun ah. Dh: muudhmuudh, mannaanakh.

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u karsama oo muudhmuudha. Dh: muudhmuudha.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax la karinayo, aad u muudhmuudhi. Hilibka ka dhuundhuumi carruurta. Dh: muudhmuudhi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aad u bislaasho oo u muudhmuudhid. Hilibku dhuundhuumidda ayuu ku macaan yahay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad u gubtay ahaansho. Dh: muudhmuudhid, gabash.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bisayl dhaafid. Dh: muudhmuudhid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, intay ku bislaan lahayd dhaafin. Karashimin badan baad ku samaysay kalluunka. Dh: bisayldhaafin, muudhmuudhin.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhuundhuumi hilibka oo aad u bislee. Dh: muudhmuudhi. Li: yacyacoodi.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) hilib bisaylkiisa aad loo jilciyey oo dhuudhuumay. Dh: muudhmuudh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) duugaw oo wax aad u humoobay noqo. Go'yahaw moodhmoodh ku kalaan kaa iibsdaye. Dh: moormoor. Li: cusbaw.

2

moodhmoodh: (fal) muudhmuudh oo aad u bisay! dhaaf.

3

moodhmoodh-ka: (magac, lab, keli) bislaanshaha xaddhaafka ah ee cuntada. Hilibku waa hore ayuu bislaadoo moodhmoodh ayuu ku dhaw yahay: Dh: muudhmuudh. Li: qaydiin, caydhiin.

4

moodhmoodh -ka: (magac, lab, keli) humoobid mannaanakh ah. Shamiis moodhmoodh ah ayaad gashan tahay. Dh: calal, hun.

5

moodhmoodh-a: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah ciyaarta fataatiirta oo goobaabin looga dhigo ciyaarta fataatiiraha.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax humoobay oo aad calal ah noqo. Go'yahaw moormoor ku kalaan kaa iibsadaye. Dh: moodhmoodh, muudhmuudh. Li: cusbaw.

2

moormoor: (fal) aad u bilaw oo muudhmuudh.

3

moormoor -ta: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah ciyaarta fataatiirta oo goobaabin looga dhigo ciyaarta fataatiiraha. Kaalay moormoor ila cayaar.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aad u humoobid oo calal u noqosho. Dh: moodhmoodhid, humoobid.

2

moormoorid -da: (magac, dhedig, keli) bisayl darteed la jilcid oo la kala daadasho. Dh: muudhmuudhid.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) jilicsan ah; sida qoosh oo kale ah. Dh: muudhmuudh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u bislaw oo wax jilicsan noqo. Hilib yahaw muudhmuudh had macaanaatide. Dh: bislaaddhaaf.

2

muudhmuudh: (fal) aad u gubo oo googo'. Dabku dhac oo muudhmuudh had kulaylka cadaabta garatide. Dh: dumudh, googo'.

3

muudhmuudh -ka: (magac, lab, keli) bislaasho aad ah oo wax la kaariyayi uu si xoog ah u jilco faraha u raaco. Dh: bisayldhaaf. Li: yacyacood.

4

muudhmuudh-ka: (magac, lab, keli) gubasho xog ah oo dubka dadka gaadha oo dhimasho ah ama qarka loo gaadho. Dh: dummudh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aad u bislaasho oo u jilcid. Dh: jilcid. Li: yacyacoobid. muudhmuudhid -da: (magac, dhedig, keli) aad u gubasho. Dh: dummudhid.

waa la naqliyay ✓

1

buudhi¹: m.l Qaalin geel ah isbeddel abaahidoon ah oo xubinteeda taranka ka muuqata.

2

buudhi²: f.mg2 (-iyay, -isay) Qaalin geel sabiisheeda barar abaahidoon ka muuqasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaalin geel ah u baaho abaahin.

waa la naqliyay ✓

(fal) fuudh ku cabbir. Fuudhi inta marada kaa dhiman. Dh: cabbir.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) mid gaadiidka badda ka mid ah oo yar ka aan mooteer lahayn waxa lagu kexeeyaa laba ulood oo afka balballaadhan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax diirka sare ka fujin. 2. Cid huga ka wada qaadid. 3. Timo madax ka wada xiirid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax diirka sare ka fujin. 2. Cid huga ka wada qaadid. 3. Timo madax ka wada xiirid. m.f.dh, muldhin.

waa la naqliyay ✓

v. strip, peel, deprive something of all its grains ~ berries; lay bare

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax diirka sare ka fuji.

2

muldhi: (fal) cid huga ka wada qaadid.

3

muldhi: (fal) timo madax ka wada xiirid.

waa la naqliyay ✓

1

de: strip, peel, deprive s.t. of all its grains ~ berries; lay bare

2

lx: muldhi

3

pd: (muldhiyey)

4

ps: v2a=tr

5

syn: murxi

6

key: muldhi

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) erey u dhigma dhamee oo meesha ka nadiifi. Albaabka hortiisa waxa qashin yaalla mulukh ka sii. Dh: muluq, mululuq.

2

mulukh -da: (magac, dhedig, keli) bildhaan k keliya ishu qabato oo hadana qarsoonta Dh: midhikh, bilig.

3

mulukh: (ereycodeed) erey lagu cabbiro dhalasho ilbidhiqsi ah oon dhib iyo wakhti dheer midna lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Libaax meelo kala dheer isaga goosha oo wax ka dila.

waa la naqliyay ✓

1

(Muudal-ka)

2

Bakhayl; masuug; dhabcaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Bakhayl; dhabcaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Bakhayl; dhabcaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. miser

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul ama buur dhagax madow leh. Dh: maydal, basaqe.

2

muudal -ka: (magac, lab, keli) saluug wax la saluugo oo la iska dhaadhiciyo in intii baahida ka yaryahay. Dh: mansuug.

waa la naqliyay ✓

1

de: miser

2

lx: muudal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: bakhayl, dhabcaal, masuuge, qudur, shaxiix

6

key: muudal

waa la naqliyay ✓

1

(Muudid-da)

2

1. Dhir is haysata ama biyo dhexdood, si qarsoodi ah ama dhuumasho, u marid; dusid.

3

2. Meel inta laga galo, meel kale oo fog laga soo baxo.

4

3. Doolnimo meel ku tegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg muud³. la-mid: muud¹.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) socod doolaallo ah meel ku tegid. Dh: kudaalid.

2

muudid -da: (magac, dhedig, keli) dhir jig abs dhuumasho ah uga dhex dusdusid. Dh: jibaaxid.

3

muudid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka gelid oo bar durugsan oo kale ka bixid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg muudi.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) si qarsoodi ah saarid; kayn jiq ah si qarsoodi ah uga dhex dusin.

2

muudin-ta: (magac, dhedig, keli) muud ka keen.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of sucking on something, dissolving in the mouth

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax macaan muudsasho oo muuqa ku jira ka nuugid.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of sucking on s.t., dissolving in the mouth

2

lx: muudsi

3

pd: (-ga)

4

ps: vn2a-m

5

key: muudsi

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: muurso.

waa la naqliyay ✓

v. suck on, dissolve something in one's mouth

waa la naqliyay ✓

(fal) nuug oo carrabka iyo faruuryaha muud kaga keen. Iskiriinka laba goor muudso.

waa la naqliyay ✓

1

a: muurso

2

de: suck on, dissolve s.t. in one's mouth

3

lx: muudso

4

pd: (muudsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: muudso

waa la naqliyay ✓

Apparent

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aad loo arkayo oo indhaha cid walba ku dhacaya ah. Aqal baa halkaa iiga muuqda.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof si wanaagsan wax u bixiya oo hura wax uu jecel yahay. Quudha xoolaheega lama qaato. Dh: hura.

waa la naqliyay ✓

(tilmame) dareen dhadhan xun ah oo dhanaan la jiriricoodo oo jirku diido.

waa la naqliyay ✓

1

(Mud-ka)

2

(xoolo) cad tahar iyo jiir iyo baruur isugu dhafan oo shafka iyo candhada u dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

1

mud: m.l Cad, tahar iyo baruur isugu jira oo shafka iyo candhada u dhexeeya (geel).

2

mųd: f.g1 (-day, -dday) 1. Shay badanaa fiiqan meel ku turqid. 2. Cid daawo durid.

waa la naqliyay ✓

mųd: f.g1 (-day, -dday) 1. Shay badanaa fiiqan meel ku turqid. 2. Cid daawo durid. m.f.dh, mudid.

waa la naqliyay ✓

1

v. pierce; poke, prick; give an injection (to)

2

mud m. n. fatty meat from below the stomach

waa la naqliyay ✓

/madh/ (n) dhoobo.

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) [with preposition ku] 1. penetrate with a sharp object; puncture (pangkjar); perforate (peer fa reeyt); pierce (pi-irs); jab (jaab); prod (paroodh). 2. inject (in jakt) with syringe (sariinj)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid xanuunsanaysa irbad dawo ku jirto ku dur oo dawada ku sii. Wiilka xummadbaa haysee noo mud. Dh: turuq, dur.

2

mud: (fal) shay caaro fiiqan leh sida mudaca irbad iyo wixii la mid ah jidh ama meel kale ku turuq. Qodax ku mud dhiig yari ha ka soo yaacee. Dh: dur, turuq, dalooli.

3

mud-ka: (magac, lab, keli) cad geela kaga yaal sararta oo ah inta xundhurta ka sarreysa waana cad isugu jira tahar, jiidh iyo baruur. Mudkaa laga cunaa geel hadduu kaa awaal go'e.

4

mud-ka: (magac,lab, keli) qiyaasaha badarka sharci ahaan loo bixiyo lagu qiyaaso mid ka mid ah oo u dhiganta sacab muggii. Labo mud bixi. Dh: sacab.

waa la naqliyay ✓

n., dhoobo, -adi, dhoobo hareedaad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ur silloon oo ka soo baxda qofka aan afkiisa nadiifin. Muhda waa laga cadaydaa. Dh: gah.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. he ... not

2

muu question word, vl. pron. does he ? / is he ...?

waa la naqliyay ✓

[pronoun plus negative] 1. he..not. Ex: Cali muu arag; Ali didn't see ~ muusan 2. (interrogative word) why., he..?/ is..he..? ~ miyuu. Ex: Muuse muu orday? did Muse run?

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo ci'da waraabaha. Dh: aaw.

2

muu: (falkaabe) erey falkaab ah oo u dhigma miyuu aarmuu. Muu iskaba aamuso.

3

muu-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la dhaqdo. Muuda usha ka daa. Dh: makas, xoolo.

waa la naqliyay ✓

m.l Daaq; caws.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) beertu marka ay bislaato ee madaxa laga soo guro halka la isugu keeno sabuullada, si loo tumo oo firida looga saaro. Uud weyn bayn noqotay beertii. Dh: madaarad.

2

uud -ka: (magac, lab, keli) doog dillaacay oo ubax baxshey.

waa la naqliyay ✓

1

de: pasture, meadow; land with piled straw ~ haystacks (after a harvest)

2

initial: u

3

lx: uud

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: uud

waa la naqliyay ✓

m. n. club, cudgel

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. budhadh-ka] strong wooden stick; bat (boat); cudgel (kajel); club ~ bur, dhamas

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg bud.

2

budh: (tilmaame) weel aan meel dhiman lahayn. Xeedha bur ah buu gacalkii noo keenay Dh: budh, buuxa, tif, daf. Li: madhan, faaruq.

waa la naqliyay ✓

1

de: club, cudgel

2

lx: budh

3

pd: (-ka Pl: budhadh (ka))

4

ps: n4-m

5

key: budh

waa la naqliyay ✓

1

(Buud-ka)

2

Jaadadka doonyaha mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Doon meel dhexaad ah oo qaadda afar boqol ilaa kun kintaal. 2. Kabaha waaweyn ee ay askartu qaadato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Doon meel dhexaad ah oo qaadda afar boqol ilaa kun kintaal. 2. Kabaha waaweyn ee ay askartu qaadato.

waa la naqliyay ✓

m. n. medium-sized boat

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kabo lagu xarragoodo ee wada xidhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: medium-sized boat

2

lx: buud

3

pd: (-ka Pl: buudad (ka))

4

ps: n4-m

5

key: buud

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kaadi, mantag iyo wax la mid ah, afka hore soo joogso. Matag baa i soo cudhay markaan, ciirtii fuuqsadaye.

2

cudh-ka: (magac, lab, keli) inta hore ee wax dhuun leh, sida bunduq iyo wixii la mid ah. Dh: cur.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuud-ka)

2

1. Qoriqadiid udgoon oo la shito.

3

2. Cayaar qori yar (cuud) iyo ulo, lagu cayaaro.

4

3. Good, xoolo.

5

4. (badar) jariirta aad loo yaryareeyo.

waa la naqliyay ✓

1

cuud¹: m.l 1. Qori caraf udgoon leh oo la shito. 2. Jiriir badar oo aad loo yaryareeyey; xanbab. 3. Nooc ka mid ah cayaaraha dhallinyartu dheesho oo qori yaryar lagu faniijiyo, kaddibna inta ay yoolka u jirto lagu xisaabtamo. 4. la-mid: cood.

2

cuud²: f.mg1 (-day, -dday) Ciyaar cuud dheelid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qori caraf udgoon leh oo la shito. 2. Jiriir badar oo aad loo yaryareeyey; xanbab. 3. Nooc ka mid ah cayaaraha dhallinyartu dheesho oo qori yaryar lagu faniijiyo, kaddibna inta ay yoolka u jirto lagu xisaabtamo. 4. la-mid: cood.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] incense; granules of ground grain

2

cuud m. n., [collective] wealth, property, prosperity

3

cuud m. n. lute

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) incense (insens); an aromatic gum, that is burned to produce a pleasant odor; frankincense; aromatic gum ~ foox

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah qalabka muusikada oo leh 12 xadhig oo la giijiyey oo badanaa lagu tumo heesaha qaaciga ama qaraamiga. Dh: kaman, dhadoon.

2

cuud -ka: (magac, lab, keli) jidhiidha badarka ee aadka loo yaryareeyo.

3

cuud-ka: (magac, lab, keli) xoolaha la dhaqdo ama hanti kaleba. Dh: cood, xoolo.

4

cuud -ka: (magac, lab, keli) qori udgoon leh oo la shito. Cuudku waa udgoone guriga inoogu shid. Dh: qoricuud.

5

cuud -ka: (magac, lab, keli) ciyaar qori yar iyo ul lagu ciyaaro.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duud-da) a) (-°) Dhir badan oo waaweyn oo xoonsan; toon; kayn. b) Buuro xiriira.

2

2. (Duud-ka) Dul; kor; dhabar.

waa la naqliyay ✓