mutumaad

-da: (magac, dhedig keli) xukun ama go'aan ka soo saarid. Qaadigu xukumaadda ku degdegey. Dh: xukumid.

xukumaad -da: (magac, dhedig, keli) hogaan ma mul hayn oo masuul ahaan. Dh: xukumid.

-da: (n) lease (liis); contract (koon tarakt) ~ qandaraas. Ex: kunturaad sanad ah baan saxiixay; I signed a one year lease

m.l Qof shaqaale ah oo aan farsamo gaar ah lahayn, kuna nool waxa ka soo baxa xooggiisa. la-mid: addinmaal.

m.l Qof shaqaale ah oo aan farsamo gaar ah lahayn, kuna nool waxa ka soo baxa xooggiisa. la-mid: addinmaal.

v. labor, strive, use physical strength

muruqmaal vl. n. labor, manual labor

-ka: (n) laborer (leey-ba-rar); manpower (meen paawar) ~ shaqaale

-ka: (magac, lab, keli) shaqaalaha hoose sida kuuliga iyo xammaaliinta. Muruqmaal miishaar fiican ha la siiyo. Dh: shaqaale, xoogsato.

m.f.dh eeg mutuxan. la-mid: mataxnaan, mataxnaansho, mutuxnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) soo taagnaan oo jikaar iyo dood keenid.

-da: (n) interpretation (in-ter-pa-teey-shin); translation (taraanis-leey-shin); explanation (ikis-pala-neey-shin) ~ tarjumaad, tarjumo

m.dh Shaqo gacmeed.

-da: (magac, dhedig, keli) shagan sasho oo cudud ku meelmarid. Dh: shaqaysasho.

(Mustacmarad-da)

Dal hab isticmaar lagu haysto; beel.

m.dh (-do, m.l) Dal xukun gumaysi ku hoos jira.

m.dh (-do, m.l) Dal xukun gumaysi ku hoos jira.

f. n. colony

-da: (magac, dhedig, keli) dal awood siyaasadeed dhaqaale iyo tacliineed lagu haysto oo dad dibad kaga soo duulay ay xaqdarro ugu taliyaan.

bw: Arabic

cf: isticmaar

de: colony

lx: mustacmarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: mustacmarad

umaad¹: m.l Geeri, mawd, dhimasho.

umaad²: f.mg1 (-day, -dday) Nafley dhimasho.

(fal) geeriyoo; dhimo.

umaad -ka: (magac, lab, keli) geeri; dhimasho.

gumaad¹: m.l 1. Baabi'inta wax la baabi'iyo. 2. la-mid: gumaadid.

gumaad²: f.g1 (-aaday, -aatay) Wax baabi'in.

gumaad¹: m.l Baabi'inta wax la baabi'iyo.

gumaad²: f.g1 (-aaday, -aatay) Wax baabi'in. m.f.dh, gumaadid.

m. n. destruction; extermination; elimination

gumaad v. destroy, exterminate, eliminate

-ka: (n) genocide (jene-saayd); holocaust (holokoost) ~ xasuuq

gumaad -ay: (v) slaughter (islooter)-, massacre (maasseker)-, kill indiscriminately

(fal) cid kale, si aanan kala sooc lahayn u laa. Dh: xasuuq, baabi'i.

gumaad -ka: (magac, lab, keli) dad si wadar ahaana loo laayay oo aan hubaysnayn ama dagaal ku jirin.

(Kumaad-ka)

Tiro taxan, kan jagada kunka ku abbaaran. (1OOOd.).

m.l.t Derajada sagaal boqol sagaashan iyo sagaal ka hooseyso.

numeral: thousandth

-ka: (magac, lab, keli) tiro taxan, kan jagada kunka ku abbaaran; (1000).

de: thousandth

lx: kumaad

pd: (-ka)

ps: num-ord-m

key: kumaad

(Muqmad-da)

Oodkac.

m.dh Hilib aad u yaryar oo shiilan oo cunno ahaan dad u keydsadaan; oodkac.

m.dh Hilib aad u yaryar oo shiilan oo cunno ahaan dad u keydsadaan; oodkac.

f. n. small pieces of meat preserved in ghee; jerky

-da: (n) small cut and fried meat prepared as a delicacy ~ ood-kac

-da: (magac, dhedig, keli) cad jidh ishin ah oo inta liidad loo jeexjeexo oo la qallajiyo ka dibna aad loo yaryareeyo oo inta subag lagu shiilo xeedho lagu cabbeeyo aroosyadana loo digo. Dh: oodkac, murmure, luqmad.

de: small pieces of meat preserved in ghee; jerky

lx: muqmad

pd: (-da)

ps: n1-f

syn: oodkac {N}

key: muqmad

(Muraad-ka)

Wax lagu tashado ama la damco in la helo ama la sameeyo; wax la doonayo; wax la rabo; dan; qasdi; xaal; ulajeeddo; arrin; xaajo.

muraad¹: m.l (-ddo/-dyo, m.dh) 1. Dan; ujeeddo. 2. Allebari; sab.

muraad²: f.mg1 (-day, -dday) U m.: cid ama meel dan ka yeelasho.

muraad¹: m.l (-ddo/-dyo, m.dh) 1. Dan; ujeeddo. 2. Allebari; sab.

muraad²: f.mg1 (-day, -dday) U m.: cid ama meel dan ka yeelasho. m.f.dh, muraadid.

n. purpose, intent, intention, plan; interest, concern; traditional ceremony

name-m desired purpose; intention, want

-ka: (n) aim (eeym); purpose (peer pas); intention (in teen-shin)

-ka: (magac, lab, keli) dan iyo ujeeddo uu qof wato. Dh: dan.

bw: Arabic

cf: toogo

de: purpose, intent, intention, plan; interest, concern; [ext.] traditional ceremony (in which an animal is slaughtered)

lx: muraad

pd: (-ka)

ps: n2(a)-m

key: muraad

/myuu juwal/ (adj) 1. wadaagis (si loo siman yahay wax u wadaagid). e.g. mutual friends. 2. is-dhaafsi.

m.l Libaax meelo kala dheer isaga goosha oo wax ka dila.

(Muunad-da)

1. Magac; sharaf; ciso; xurmo.

2. Sida wax u eg yihiin.

3. Qurux; midab-wanaag; (ama muuno).

m.dh (-do, m.l) 1. Tayo wanaagsan. 2. Qurux haybad. 3. Xurmo iyo sharaf. 4. Qayb yar oo u taagan alaab la suuqgaynayo lagana arki karo nooca iyo sifada alaabtaas. la-mid: muuno.

m.dh (-do, m.l) 1. Tayo wanaagsan. 2. Qurux haybad. 3. Xurmo iyo sharaf. 4. Qayb yar oo u taagan alaab la suuq-gaynayo lagana arki karo nooca iyo sifada alaabtaas. la-mid: muuno.

Sample

f. n. reputation, prestige, honor, dignity; type, sort, quality; beauty

-da: (n) glory (galoori); praise (pareeyz); great honor ~ xurmo, sharaf. 2. model ~ hab

-da: (magac, dhedig, keli) calaamo ahaan inyar oo shay looga qaato si loo barbar dhigo wax kale oo la libsanayo oo tayadiisa midabkiisa iyo asal ahaantiisana tusaale u noqota. Dh: tusaale.

muunad -da: (magac, dhedig, keli) sharaf iyo xurmo ay cidi leedahay. Muunaddii waalidkaa baa lagugu dhawraa. Dh: sharaf.

muunad -da: (magac, dhedig, keli) midabbo iyo wax wax lagu qurxiyo. Dbarku wuu kala muunad qurux badan yahay: Dh: qurux, muuno.

a: muuno

cf: maamuus

de: reputation, prestige, honor, dignity; type, sort, quality; [ext.] beauty

lx: muunad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: muunad

(Muuqad-ka)

Muuqasho.

m.l la-mid: muuqasho.

-ka: (magac, lab, keli) wax muuqda oo la arki karo ahaan. Muuqadka cadceedda saab ma qariyo.

-ka: (magac, lab, keli) geedgaab bixiya midho cas cas oo cuntada lagu daro.

tamaad -ka: (magac, lab, keli) midhaha ka baxa geedka tamaadka. Dh: xabuub, yaanyo, tamaad, tamaato, tamaandho.

tumaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

tumaal²: m.dh Naag tumaal ah.

m.l (-llo, m.dh) 1. Qof biraha farsameeya. 2. Sab.

m. n. name of a Somali clan

m. n. blacksmith

nickname-m blacksmith

-ka: (n) blacksmith (balaak-is-miith); smith (is-miith) ~ farsamayaqaan; bir tume

-ka: (magac, lab, keli) farsamayaqaan birta tuma.

m.l (-dyo, m.dh) Cunto; gasiin.

m.l (-dyo, m.dh) Cunto; gasiin.

f. n., [collective] behavior, conduct

-da: (n) ill will; resentment (rizentmenf); hatred (heeyterid) ~ guhaad, caddaawo

-da: (maga dhedig keli) qof aad ka itaal roonaatay oo hadal kulul lagu yidhaahdo. Guuhaad iyo afxumo waxaan ku qabo waanad garanayne. Dh: canaan, haddidaad, hanjabaad.

de: behavior, conduct See also: guhaad

lx: guuhaad

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: guuhaad

-ka: (magac, lab, keli) qof baahi xooga qaba. Dh: xaajo, baahi.

-ka: (magac, lab, keli) kalgacal xusuus hore oo farxadeed ah. Dh: shooq.

mushaad -ka: (magac, lab, keli) siyaabaha maydiga loo safeeyo si ka mid ah. Fooxa mushaad ku samee.

(Musmaar-ka)

Bir yar oo doc af fiiqan oo wax muda ku leh, docna madax yar, oo alwaaxda ama wax kale layskula dhejiyo; qodob; (ama musbaar).

musmaar¹: m.l (-rro/masaamiir, m.dh) Bir yar alwaaxda layskula qabto, oo af dhuuban iyo sal ballaaran leh. la-mid: musbaar¹.

musmaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Musmaar wax iskula dhejin. 2. Ku m.: cid,cid kale ku dirid. la-mid: musbaar².

musmaar¹: m.l (-rro/masaamiir, m.dh) Bir yar alwaaxda layskula qabto, oo af dhuuban iyo sal ballaaran leh. m.dh.w, masaamiir. la-mid: musbaar.

musmaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Musmaar wax iskula dhejin. 2. Ku m.: cid,cid kale ku dirid. m.f.dh, musmaarid. la-mid: musbaar.

m. n. nail (carpenter's tool)

-ka: (n) nail (neeZ); metallic nail ~ musbaar

Chiodo

Nail

-ka: (magac, lab, keli) bir yar oo dhinac af fiiqan oo wax muda ku leh dhinacna madax yar oo ballaadhan ku leh oo xajisa looxaamaha iyo wixii la isku nabayo. Musmaar abu cashara ah ku tantoon. Dh: musbaar. Wa: masaamiir, masaamiir.

bw: mismaar ~ musbaar

de: nail (carpenter's tool)

lx: musmaar

nt: musmaar (musmaaray) [v1=]

pd: (-ka Pl: masaamiir (ta))

ps: n2-m, n8-m

xv: Arabic

key: musmaar

(tilmaame) dedan oon aad u muugan oo wuxu yahay la garanayn.

Mutux ah.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Qof keli ah oo cidi wehelin ahaansho. 2. Hadal aan asluub iyo xishood lahayn ahaansho. 3. Qof qaawan ahaansho. la-mid: mataxan.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Qof keli ah oo cidi wehelin ahaansho. 2. Hadal aan asluub iyo xishood lahayn ahaansho. 3. Qof qaawan ahaansho. m.f.dh, mutuxnaan. la-mid: mataxan.

der. [adjective] stripped, uncovered, denuded, bare

-mutuxnaa: (adj) 1. naked (neey 'kidh); nude (nuudh); uncovered ~ qaawan, muluq, 2. unblushing

(tilmaame) wax amardiiddo la soo taagan ah oon cabsoonayn. Qof soo mutuxan uun sideed odhan! Dh: mataxan, taagan, yuucan.

mutuxan: (tilmaame) mudh iyo gacan ah oo qaawan oon dhar dushiisa saarnayn. Dh: qaawan, mataxan.

mutuxan: (tilmaame) orod aan joogsi iyo jeedsi midna lahayn ordaya. Dh: maqiiqan, mataxan.

de: stripped, uncovered, denuded, bare

lx: mutuxan

pd: (mutuxnaa)

ps: adj-der

key: mutuxan

m.f.dh eeg mutux². la-mid: matixid, mutixid.

-da: (magac, dhedig, keli) isgiriirixin oo wax neerfis ah oo cadho madax martay iska dhigid. Dh: mataxid.

mutuxid-da: (magac, dhedig, keli) mudh iyo gacan ka dhigid; qaawin oo dharka ka saarid. Dh: qaawin.

mutuxid -da: (magac, dhedig, keli) orod aan joogsi iyo jeedsi midna lahayn ordid. Dh: maqiiqad. mutuxnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax mutuxan oo qaawan ahaan. Dh: mataxnaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax muud leh carrabka iyo faruuryaha ku nuugid iyadoo muudka neef dib loogu jiidayo.

(Muuqaal-ka)

Muuqasho; muug.

muuqaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Muug. 2. Waxa la daawado oo dhan sida filinka, masraxiyadda iyo wixi lamida.

muuqaal²: m.l (naxwe) Qaab muujinaya habdhaca falka oo la xiriira muddada dheer ama gaaban ee falku dhacayo iyo dhammaadshihiisa.

muuqaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Muug. 2. Waxa la daawado oo dhan sida filinka, masraxiyadda iyo wixi lamida.

muuqaal²: m.l (naxwe) Qaab muujinaya habdhaca falka oo la xiriira muddada dheer ama gaaban ee falku dhacayo iyo dhammaadshihiisa.

Feature

m. n. appearance, aspect, view

-ka: (n) appearance (apiir'ansi)-, sight (saayt); image (imeey'j); perspective (peerispektiv) ~ hummaag; muuq