muruqle

m.l la-mid: Muqlay; muqlo.

m. n. resin producing tree species; resin of such a tree

(Muglai) C, NFD, 0g, May, S Boswellia microphylla Chiov. Burseraceae.

C, N Boswellia neglecta S. Moore. Burseraceae.

N Commiphora trucata Engl. Burseraceae.

C Boswellia rivae Engl. Burseraceae.

-ha: (magac, lab, keli) cudur shilin la yidhaa oo xoolaha ku dhaca oo ay dhici karto in shilin qaniintayi sababto, Dh: shilin, shilinow.

a: muqlay

de: resin producing tree sp.; resin of such a tree

lx: muqle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: muqle

(Muruq-a)

1. Xubnaha oogada nafleyda qaarkooda ka samaysan jiir soohan oo duuban oo kolna isku soo roora kolna kala baxa oo xubnaha kale dhaqdhaqaajiya.

2. Xanuun ka yimaada muruq gala ama ku roora meel aan meeshiisii ahayn (sida kan lafta garabka hoosteeda gala).

muruq¹: m.l (-qyo, m.dh) Xanuun ka yimaada muruq gala ama ku roora meel aan meeshiisii ahayn (sida kan lafta garabka hoosteeda gala).

muruq²: m.l (-qyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Sooh unugyadiisu ay leeyihiin awood isku roor iyagoo sameynaya xoog ama dhaqaaq. Muruqyadu waxay leeyihiin, habab ay tamarta kiimikaad ugu rogi karaan tamar makaanikaad.

muruq¹: m.l (-qyo, m.dh) Xanuun ka yimaada muruq gala ama ku roora meel aan meeshiisii ahayn (sida kan lafta garabka hoosteeda gala).

muruq²: m.l (-qyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Sooh unugyadiisu ay leeyihiin awood isku roor iyagoo sameynaya xoog ama dhaqaaq. Muruqyadu waxay leeyihiin, habab ay tamarta kiimikaad ugu rogi karaan tamar makaanikaad.

m. n. muscle; muscular ~ rheumatic pain

Uvaria denhardtiana 10

-a: (n) [Plural muruqadda] muscle (ma-sal)

-a: (magac, lab, keli) cad adag oo ku jin hilibka dhexdiisa oo seedo miidhan ah oo sid isbiriinka marna kala baxa marna isku soo uur

muruq -a: (magac, lab, keli) xanuun kayimaad muruqyada midkood oo si noqda oo qofka uu qab taa meeshaas xanuunaysa uu dhaqaajin karin aadna u xanuun kulul. Wiilkii muruq baa gab wuu ordi kari waayay. Dh: xidid.

cf: jiiraggo', turuq

de: muscle; muscular ~ rheumatic pain

lx: muruq

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: muruq

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof qayla badan oo hadal aan macne lahayn ku hadla.

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof qayla badan oo hadal aan macne lahayn ku hadla.

(Burudle) S Seddera hirsuta Hall.F. Convolvulaceae.

-ha: (magac, lab, keli) qofka meel walba oo aan loo oggolayn ama raalli looga ahayn gala.

-ha: (magac, lab, keli) qofka furinkat sameeya, iibsha ama ka shaqaysta. Dh: roodhiile, furinle.

m. n. sardine

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid murugo gayeysiin.

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid murugo gayeysiin. m.f.dh, murugayn.

(Gurunle) S, C Adenia aculeata (Hook. F.) Engl. Passifloraceae.

n., (ambury) dhullax, -i, mal, mashi, kasoo bax, -i.

(Hurbunleh) S, May Dactyloctenium aegyptium (L) Willd. Gramineae.

May, S Dactyloctenium scindicum Boiss. Gramineae.

-ha: (magac, lab, keli) ciyaar la ciyaaro. Aniga iyo axmed kurtuble ayaanu ciyaarnay. Dh: hurdub.

m.l la-mid: mundul.

-ha: (magac, lab, keli) eeg mundule.

(Muriole) S Phyllanthus pseudoniruri Muell-Arg. Euphorbiaceae.

-da: (magac, dhedig, keli) qashiiradda qalin qoriga lagu qoro. Aabbo xurufley ii soo iibi. Dh: xururufley, qashiraad.

m.l (-layaal, m.l/dh) Waqti gaajo aad u darani jirto oo cuntadu yar tahay.

-ha: (magac, lab, keli) waqti gaajo aad u darani jirto oo cuntadu yar tahay.

m.l la-mid: abashuqle.

(fal) si macnodarro ah iskaga hadal Dururuqlee sidii qof aan fayoobayn. Dh: tororoglee.

(adj) gloomy (gu/uuwz); miserable (miz'arabal); ) sorrowful (soor 'owfuul) ~ laga naxo

/myuul/ (n) baqal (faras iyo dameer iska-dhalay).

mule, n.f. - baqal (ka ay faraska iyo dameerku iska dhalaan).

n., baqlad, -di; he mule, baqlad lab.

(Muul-ka)

1. Wax buuxa; wax tiro badan.

2. Wax wax ugu wanaagsan.

m.l (-lal, m.l) 1. M. ah; wax badan. 2. M. ah: wax, wax ugu wanaagsan. 3. Qof mingis laga tumayo, ciyaaraha loo ciyaaro middooda saddexaad.

m. n. abundance, something full ~ complete; excellent

-ka: (magac, lab, keli) buuxa aad ah oo tira badan. Dh: buux, daf. Li: qabaabsi, naadir.

muul -ka: (magac, lab, keli) bawaariista doontal saaran kan ugu weyn.

muul -ka: (magac, lab, keli) dhuumaha ama maangaddada biyaha uskagga ah magaalada ka qaada ee badda ama meelaha loogu tala galay geeya. Dh: foos. Wa: muulal

muul-ka: (magac, lab, keli) waxa ugu wanaagsan shey meel yaal oo badan. Muul qaado kolka wax lagu doorransiiyo. Dh: haldoor

de: abundance, s.t. full ~ complete; [atr. fig.] excellent

lx: muul

pd: (-ka Pl: muulal (ka))

ps: n4-m

key: muul

m.l (-qaq, m.l) Bidhaanta ishu aragto. la-mid: muug.

m.l (-qaq, m.l) Bidhaanta ishu aragto. la-mid: muug.

Visibility

m. n. appearance, aspect; characteristic {chemistry}

-a: (n) appearances (apiir'-ansi); image (zweeyj) ~ hummaag; muug

-a: (magac, lab, keli) biyaha ama dheecaanka macaan ee aalaha, midhaha iyo waxyaale kale oo la cunaa ay leeyihiin ee la muudsado. Dh: muud.

muuq-a: (magac, lab, keli) hummaagga guud ee qof ama wax kale oo si wanaagsan kuugu muuqda. Dh: hummaag, muuqaal, argti.

a: muug

de: appearance, aspect; characteristic {chemistry}

lx: muuq

pd: (-a Pl: muuqaq (a))

ps: n4-m, n2a-m

key: muuq

Qaanuun

sharci

/ruul/ (n) 1. qaanuun (sharci) 2. xukumid; maamulid) 3. mastarad (ul-wax lugu cabbiro).

n., qaynuun, -ki.

-ha: (magac, dhidig, keli) min ka mid ah minanka faalka. Haddii la dhigo oo uu soo hadho wuxuu u daran yahay nin daranyo hayso. Nin wax haystana wadkii weeyaan. Dh: cuqleh.

brûlé, adj. - Gubasho

(Buruq-da)

Bari adag oo kankoonsan oo badanaa la cuno oo dhirta yaryar qaarkeed leedahay; geedka docdiisa hoose oo aasan bay ka baxdaa.

m.dh (-qo, m.l) 1. Bari dhirta qaarkeed dhanka hoose ka bixiso, adag, kuuskuusan oo la cuno. 2. Miro, sida qaraha, babbayga iyo wixi lamida inta jilicsan oo la cuno.

m.dh (-qo, m.l) 1.Bari dhirta qaarkeed dhanka hoose ka bixiso, adag, kuuskuusan oo la cuno. 2. Miro, sida qaraha, babbayga iyo wixi lamida inta jilicsan oo la cuno.

f. n. tuber species, rootcrop; any round fleshy object; eyeball

-da: (n) taproot (taapruut); the fleshy root of plant

-da: (magac, dhedig, keli) cad xumaada oo laga dhexsaaro boogaha. Buruq maleh boogti basar loo dhaye e'. Dh: cardhid, cajir, maal.

buruq -da: (magac, dhedig, keli) cidhibta dugaagga inta danbe ee buuran. Buruqda eyga iyo dawacada lama kala garto. Dh: cidhib.

buruq -da: (magac, dhedig, keli) badhida dhirta qaarkeed ee dhulka ku jirta, intii la qoto ama la rujiyo, la dhilo oo la cuno. Badhi Mandoo macaanaa qabayarana qodaxdiisu kululaa. Dh: bari, badhi.

de: tuber sp., rootcrop; any round fleshy object; eyeball

lx: buruq

pd: (-da)

ps: n1-f

key: buruq

(Bule) S,C Dasysphaera robecchii Lopr., Amaranthaceae.

-ha: (magac, lab, keli) min ka mid ah minanka faalka. Dh: uqle.

cuqle-ha: (magac, lab, keli) qof cadho iyo xumaan badan oo aan cabasho kala joojin.

(Curuq-a)

Daal laga garto muruqyada iyo seedaha kolka fadhi lagu raago.

curuq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Laab ama guntin yar oo gala wax la tolayo. 2. Xanuun yar oo laga dareemo murqaha iyo seedaha kolka fadhi lagu raago. 3. la-mid: curqid.

curuq²: f.mg1 (-rqay, -ruqday; -rqi) 1. Shay la tolay ama la falkiyey guntiin yeelasho. 2. Kaddib markii fadhi lagu raago xanuun yar murqaha ka dareemid. Tusaale: “Lug baa i curuqday”.

curuq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Laab ama guntin yar oo gala wax la tolayo. 2. Xanuun yar oo laga dareemo murqaha iyo seedaha kolka fadhi lagu raago.

curuq²: f.mg1 (-rqay, -ruqday; -rqi) 1. Shay la tolay ama la falkiyey guntiin yeelasho. 2. Kaddib markii fadhi lagu raago xanuun yar murqaha ka dareemid. Tusaale: Lug baa i curuqday. m.f.dh, curqid.

m. n., [abstract] fatigue, muscle weakness

curuq v. feel fatigue, have soft muscles

-ay / day: (v) muscle stiffness resulting from prolonged sitting

-a: (magac, lab, keli) daal laga dareemo muruqyada iyo seedaha kolka fadhiga lagu raago.

curuq-a: (magac, lab, keli) cudur caajiska iyo cu daalka ka dhashay.

f.mg1 (-rqay, -ruqday; -rqi) la-mid: durug.

(Duula-ha)

1. Habaar-qabe; lala-tage; alla-qaad.

2. Ku colka duullaanka ah kamid ah.

duule: m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dhibaato badan, dhallin yar.

dųule: m.l (-layaal, m.l/dh) Col; qof dųulaya.

m. n. aggressor, attacker, invader

ama Duulaan, wiil dhashay xilli uu aabihii duullaan tegayay ama ku maqnaa. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo mid duula oo cadawga weerara.

de: aggressor, attacker, invader

lx: duule

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: duule

(Furuq-a)

Cudur daran oo lays qaadsiiyo; wuxuu lee yahay, qandho iyo mantag iyo nabarro badan oo jirka ka soo yaaca, kolkay biskoodaanna furuqdhoon ku reeba.

m.l (daawo) Cudur la isqaadsiiyo oo muddo gaaban, waxaa keena fiirus. Astaamo: qandho iyo finan nabar ku reeba maqaarka.

m.l (daaw.) Cudur la isqaadsiiyo oo muddo gaaban, waxaa keena fiirus. Astaamo: qandho iyo finan nabar ku reeba maqaarka.

m. n., [collective] pock mark(s), pox; smallpox

-a: (n) smallpox (smoolpokis)

-a: (magac, lab, keli) cudurrada la is qaadsiiyo mid ka mid ah oo oogada qofka finan millil iyo malax leh ku sameeya maqaarka.

de: pock mark(s), pox; smallpox

lx: furuq

pd: (-a)

ps: n2a-m-col

key: furuq

(Fuula-ha)

1. Docda fardaha laga fuulo.

2. Kan fuulaya ama fuula.

m. n. rider, horseman

-ha: (magac, lab, keli) dhinaca ama docda fardaha laga fuulo.

de: rider, horseman

lx: fuule

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: fuule

name-m giver of victory; God (pagan name)

m.l la-mid: maqli (1).

m. n. fry pan; sauted meat recipe (liver ~ meat with spices fried in fat ~ ghee)

-ha: (magac, lab, keli) weel jaandi ah oo ballaaran oo hareeraha soo laaban oo dabo dheer oo la qabto leh oo wax lagu shiilo. Magle soo qaad oo beerka innoo shiil. Wa: maqlayaal.

a: maqli

de: fry pan; [ext.] sauted meat recipe (liver ~ meat with spices fried in fat ~ ghee)

lx: maqle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: maqle

meule, n.f. - caws la uruuriyo si loo siiyo xoolaha marki dhibaato jirto (abaar, baraf)

meule à aiguiser - dhagaxa wax lagu fiigo; lisin.

moule, n.m. - qaab.

nu.

-ka: (magac, lab, keli) xilliga waariga ee xiraadka ka dambeeya illaa habeen badhka. Dh: migil.

m.dh Daruur madow oo meel fog ka da'aysa.