murugo — Macnaha & Turjumaada

1

(Muruga-da)

2

Wax saamays daran leh oo maanku la murgo; caloolxumo; (ama murug).

waa la naqliyay ✓

1

murugo¹: m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: murug² (1).

2

murugo²: m.dh (c.naf.) Xaalad maskaxeed oo qofku aad u qalbi xunyahay. Dhaqdhaqaaqu wuxuu noqon karaa mid kacsan oo aan xasillooneyn ama mid gaabiya oo an firfircooneyn. Dabeecadda qofka waxa ka muuqata rajobeel iyo beelosheeg. Hurdada, cuntada iyo fakarkaba oo xumaada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (c.naf.) Xaalad maskaxeed oo qofku aad u qalbi xunyahay. Dhaqdhaqaaqu wuxuu noqon karaa mid kacsan oo aan xasillooneyn ama mid gaabiya oo an firfircooneyn. Dabeecadda qofka waxa ka muuqata rajobeel iyo beelosheeg. Hurdada, cuntada iyo fakarkaba oo xumaada.

waa la naqliyay ✓

f. n. anxiety, worry

waa la naqliyay ✓

-murugada: (n) sorrow (soor oo); misery (miz 'ari); dejection (dijak-shiri); gloom (gluum) ~ murug, tiiraanyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) welwel iyo uurkutaallo; caloolyaw lala mashquulo oo naftu walbahaar joogto ah ku jirto. Dh: murug, uurkutaallo, walbahaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: anxiety, worry

2

lx: murugo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: murug

6

key: murugo

waa la naqliyay ✓

حزن

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Murugo dareemid. la-mid: murgoo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Murugo dareemid. la-mid: murgoo.

waa la naqliyay ✓

(fal) welwel oo uurkutaallo ku jr. Geeridu waa xaq e murugoo oo ha ooyin. Dh walbahaar, tiiraanyoo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: murudso.

waa la naqliyay ✓

v. lick food from one's forefinger

waa la naqliyay ✓

(fal) ku murugoo oo xil gaar ah iska saar. Kolkaad dhoofto nasoo murugso.

waa la naqliyay ✓

1

de: lick food from one's forefinger

2

lx: murugso

3

nt: murugsad (ka) [vn-m], murugsasho (/da) [vn-f]

4

pd: (murugsaday)

5

ps: v3a=

6

key: murugso

waa la naqliyay ✓

1

1. (Murug-ga) a) Midab ka kooban midabyo isku darsamay; camaajiir. b) Wax wax badan isku kor laablaabma oo la kala bixbixin waayo (dun, xarig, ...).

2

2. (Murug-ta) Arrin xusuusteedu saamays weyn leedahay, oo laga naxo; uurkutaallo; caloolxumo; hammi; welwel; welbahaar; islahadal; (ama murugo).

waa la naqliyay ✓

1

murug¹: m.l 1. Cayayaan geedka digirta ka cuna caleenta. 2. Isku marmidda xarig, dun iyo wixi lamida ay isku milqaan.

2

murug²: m.dh 1. la-mid: murugo 1. Uurkutaallo; caloolxumo. 2. la-mid: murud.

3

murug³: f.g1 (-rgay, -rugtay; -rgi) 1. Xarig iyo wixi lamida si aad ah isku dhex gelid. 2. Arrin iyo wixi lamida wax aan la xallin karin noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

murug¹: m.dh 1. la-mid: murugo. Uurkutaallo; caloolxumo. 2. la-mid: murud.

2

murug²: f.g1 (-rgay, -rugtay; -rgi) 1. Xarig iyo wixi lamida si aad ah isku dhex gelid. 2. Arrin iyo wixi lamida wax aan la xallin karin noqosho. m.f.dh, murgid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. worry, anxiety, preoccupation, mental ~ emotional torment

2

murug v. worry, be worried ~ deeply concerned

3

murug m. n. mixture, tangle; multicolored pattern

4

murug [inchoative] v. get mixed up, become entangled, be tangled

5

murug: m. n., (mass n.): crumbs, remaining contents of food

waa la naqliyay ✓

[MURUK, MURUGH) Uvaria denhardtiana 02

waa la naqliyay ✓

(Morug) C Uvaria denhardtiana Engl.&Diels Annonaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ay/tay: (v) become complex; perplex (peer palaks); complicate (kom pilkeeyt)

2

murug -ta: (n) sorrow (soor'oo); misery (miz'ari); dejection (dijak shin) ~ walbahaar, murugo, tiiraanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku maran oo isku gunguntan.

2

murug: (fal) isla jahawareer oo arrin madaxa ha la isku geliyo. Arrin aabbo weydaay murug. Dh: jahawareer, qasan.

3

murug -ga: (magac, lab, keli) midab ka kooban midabyo isku darsamay. Dh: camaajiir.

4

murug -ga: (magac, lab, keli) qasan iyo walaaq xoog ah oo arrini ay gasho oo xal iyo furdaamin midba loo waayo. Dh: jahawareer.

5

murug -ga: (magac, lab, keli) marmid uu xadhig si xoog ah u marmo oo uu is dhexgalo oo kor iyo hoos isku laablaabmo oo la kala bixin kari waayo.

6

murug -ta: (magac, dhedig, keli) welwel iyo uur ku taallo loo qabo sida wax maqan ama natiijada wax tegey ay noqon doonto. Dh: murugo, uurkutaallo, walbahaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Uruga-da)

2

1. Arrin lala murgo; caloolxumo; uurkutaallo.

3

2. Cudur feeraha ku dhaca; feero; qaaxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Uurkutaallo; tiiraanyo; caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Uurkutaallo; tiiraanyo; caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] worry, grief, depression, deep-seated emotion

2

urugo [feminine] n. tuberculosis, pneumonia, lung disorder

waa la naqliyay ✓

-urugada: (n) resentment (ri-zant-ment); rage (reeyj) ~ see [eeg] umal

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhacdo hore oo laga murugoodo. Urugo iyo ciil buu la madaw yahay agoonka aabbihii la dilay. Dh: uurkutaallo, caloolxumo, murugo.

2

urugo -da: (magac, dhedig, keli) cudur feedhaha ku dhaca. Dh: feedho, qaaxo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloolyow-ga)

2

Wax dhacay oo saamayskood darti talo la walaacdo; talo goosan waayid; uurkawareer; laballaabow; murugo.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiiraanya-da)

2

Arrin lala murugoodo; caloolxumo; uurkutaallo; ciilqab; uurkusiddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Wahan-ka)

2

Islahadal wax la dareensaday ka yimaada; caloolyow; murugo.

waa la naqliyay ✓

1

(Walbahaar-ka)

2

Welwel; murugo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Weer-ka) Bahal dugaagga ka mid ah oo dhurwaaga u eg; dhidar. b) Cad maro ah oo cad oo madaxa lagu xirto, oo murugo weyn lagu muujinayo.

2

2. (Weer-ta) Ereyo taxan oo macne buuxa leh; hawraar; tix; hadal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dareen murugo gocosho ku dheehan tahay leh. la-mid: anguubyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Belo dhibaato weyn oo xambaarsan murugo iyo tiiraanyo. la-mid: balaayo, belo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dareen leh ciil, caro iyo murugo; tiiraanyo.

waa la naqliyay ✓

1

ciilkambi¹: m.l la-mid: ciilkambiyid.

2

ciilkambi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Is c.: ciil ama xanaaq muujin. 2. Is c.: murugood. 3. Iska c.: ka shallayn, ka xumaasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Raadka ka muuqda oogada nafley ee ay ku reebto murugo, jirro iyo wixi lamida. la-mid: gibilmadoobaansho.

waa la naqliyay ✓

1

hammi¹: m.l 1. Murugo iyo walaac ka dhasha arrin murugsan. 2. Niyad, laab. la-mid: qammi.

2

hammi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Murugo iyo walaac la kulmid. 2. Ku h.: wax had iyo jeer ku fekerid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax walaac iyo murugo hayso ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

hundhur¹: m.l Madax foorarinta qof madaxa hoos u foorariyo murugo ama ciil dartiis.

2

hundhur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof madaxa hoos u foorarin ciil ama murugo dartiis.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ciil murugo darteed madaxa hoos u foorarin (qof).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dareen xooggan oo murugo leh. 2. Uurkutaallo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Wadey; saaxib; jaal. 2. Qof shaqo, farxad, murugo iyo wixi lamida la qaybsada cid kale.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: murugoo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: murugood.

waa la naqliyay ✓

1

(Murugood-ka)

2

Murugo qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg murugoo. la-mid: murgood.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg murugoo. la-mid: murgood.

waa la naqliyay ✓

v.pat: worry, be anxious

waa la naqliyay ✓

-ay / murugootay: (v) become sad; sadden (saad'an)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) murugo iyo welwel ku jirid. Dh: tiiraanyood.

2

murugood: (fal) welwel oo uurkutaallo ku jir.

waa la naqliyay ✓

1

de: worry, be anxious

2

lx: murugood

3

nt: murugood (ka) [vn-m]

4

pd: (murugooday)

5

ps: v1=pat

6

key: murugood

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax meel yaal sikisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax meel yaal sikisasho. m.f.dh, durugsasho.

waa la naqliyay ✓

v. push aside ~ away; maximize

waa la naqliyay ✓

(fal) ka sii kordhiso intii hore, meeshi hore ka jiido ama ka qaado. Durugso haragga hadhka tag.

waa la naqliyay ✓

1

de: push aside ~ away; maximize

2

lx: durugso

3

pd: (durugsaday)

4

ps: v3a=

5

key: durugso

waa la naqliyay ✓

1

murguco¹: m.dh Lafaha kalaggoysyada. la-mid: murgoco, murkuco¹.

2

murguco²: f.mg3 (-cday, -catay) 1. Xubnaha kalagoysyada lafaha dhaadheer kala maroojin jug ku gaarsiin. 2. Ka m.: arrin sidii loo rabay ka marin habaabid. Tusaale: “Arrintii cali waa ka murgucatay”. la-mid: murgaco, murkuco².

waa la naqliyay ✓

1

murguco¹: m.dh Lafaha kalaggoysyada. la-mid: murgoco, murkuco.

2

murguco²: f.mg3 (-cday, -catay) 1. Xubnaha kalagoysyada lafaha dhaadheer kala maroojin jug ku gaarsiin. 2. Ka m.: arrin sidii loo rabay ka marin habaabid. Tusaale: Arrintii cali waa ka murgucatay. m.f.dh, murgucasho. la-mid: murgaco, murkuco.

waa la naqliyay ✓

f. n. sprain, distortion

waa la naqliyay ✓

(fal) dhaawac murgucasho ahi ha ku gaadho. Gacanta ka murguco.

waa la naqliyay ✓

1

de: sprain, distortion

2

lx: murguco

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: murguco

waa la naqliyay ✓

1

murkuco¹: m.dh la-mid: murguco¹.

2

murkuco²: f.mg3 (-cday, -catay) la-mid: murguco².

waa la naqliyay ✓

(fal) laf ama kala goys jugi ha kaa gaadho oo ka haltagoo. Dh: murguco, murgucoo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg murmure.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Subag, caano, malab iyo wixi lamida oo weel ku haray far ku leefid. la-mid: mudurso, murugso.

waa la naqliyay ✓

(fal) weel cunta ka dhammaatay farta dhinacyadeeda aan ciddidu ku jirin ku soo masaxo oo wixii soo raaca leefleef. Xeedhada shuuradu ka dhammaatay murudso.

waa la naqliyay ✓

1

bw: murugo

2

de: worry, anxiety, preoccupation, mental ~ emotional torment

3

hm: 1

4

lx: murug

5

pd: (-ta)

6

ps: n0-f

7

syn: hammi, uurkutaallo, welwel

8

key: murug_1

waa la naqliyay ✓

1

de: worry, be worried ~ deeply concerned

2

hm: 2

3

lx: murug

4

pd: (murgay)

5

ps: v1=intr

6

key: murug_2

waa la naqliyay ✓

1

de: mixture, tangle; [ext.] multicolored pattern

2

hm: 3

3

lx: murug

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: murug_3

waa la naqliyay ✓

1

de: get mixed up, become entangled, be tangled

2

hm: 4

3

lx: murug

4

pd: (murgay)

5

ps: v1=inch

6

key: murug_4

waa la naqliyay ✓

1

cf: murdi ~ muri

2

de: crumbs, remaining contents of food (which one scrapes off with one's finger)

3

hm: 5

4

lx: murug

5

pd: (-ga)

6

ps: n-m-mass

7

key: murug_5

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid murugo gayeysiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid murugo gayeysiin. m.f.dh, murugayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wixii dulyaal ka dul xayuubso oo ka daliigo. Laanta timirta ka muruxso. Dh: diiro, galdhacso, mudhuxso.

2

muruxso: (fal) si dagidi ay ku jirto u baxso. Muruxso si aan laquu soo qaban. Dh: jar.

waa la naqliyay ✓

s.m. - derbi.

waa la naqliyay ✓

1

(Muug-ga)

2

Wax ishu arkayso; muuqaal.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: muuq.

waa la naqliyay ✓

m. n. aspect, figure, shape, external appearance

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) appearances (apiir'ansi); image (imeey'j) ~ muuq-a

waa la naqliyay ✓

1

a: muuq

2

de: aspect, figure, shape, external appearance

3

lx: muug

4

pd: (-ga Pl: muugag (ga))

5

ps: n4-m

6

key: muug

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) Ku r.: wax ku xoqasho (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) Ku r.: wax ku xoqasho (nafley). m.f.dh, rugasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) (ku ~) nafley wax ama meel ku xoqo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur dadka, xoolaha iyo shimbiraha ku dhaca oo sambabada waxyeeleeya oo xummad badan iyo qufac leh; qaaxo; feero.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur dadka, xoolaha iyo shimbiraha ku dhaca oo sambabada waxyeeleeya oo xummad badan iyo qufac leh; qaaxo; feero.

waa la naqliyay ✓

f. n. chest pain, any respiratory ~ abdominal disease (e.g., tuberculosis); depression

waa la naqliyay ✓

ta: (n) resentment (ri-zant-ment); rage (reeyj); anger (aang-ger); exasperation (ig-zaas-pa-reey-shin) urugo, umal; caro, xanaaq

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) wax is ku dhex mulaaqmay oo aan la kala saari karin.

2

urug-ta: (magac, dhedig, keli) walaac iyo welwel aad u weyn. Aqligaagu wuu naaqusmaa urug daraadeede. Dh: murug, murugo.

waa la naqliyay ✓

1

de: chest pain, any respiratory ~ abdominal disease (e.g., tuberculosis); [ext.] depression

2

initial: u

3

lx: urug

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: urug

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhawaaq wiilka geela jiraa sameeyo markuu rabo inuu isu ururiyo. la-mid: uujo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rkay, -rugtay; -rki) 1. Meel ka sikasho. 2. Meel ka fogaansho. la-mid: duruq.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rkay, -rugtay; -rki) 1. Meel ka sikasho. 2. Meel ka fogaansho. m.f.dh, durkid. la-mid: duruq.

waa la naqliyay ✓

v. shift position, move (oneself)

waa la naqliyay ✓

-durkay / durugtay: (v) move oneself a bit to give space to someone; move yourself a bit; shift (shift) ~ siko. Ex: iga durug; give me a space [move away from me]

waa la naqliyay ✓

(fal) meel dheer teg. Dhankaa iiga durug aan fadhiistee. Dh: siko, fogow

waa la naqliyay ✓

1

bw: siko

2

de: shift position, move (oneself)

3

lx: durug

4

pd: (durkay / durugtay)

5

ps: v1=intr

6

see: durki

7

key: durug

waa la naqliyay ✓

v. bury (for oneself)

waa la naqliyay ✓