murtiyeyn

f.g2 (-yeeyay, -yeysay) Hadal, hees, gabay iyo wixi lamida murti u yeelid.

v. reason logically, use logic; give scope ~ substance to

(fal) hadalka inta murtida ah uun sheeg. Soo koob oo murtiyee hadalkaaga. Dh: murtiyay. Li: bajalaqso, baahbaahi.

de: reason logically, use logic; give scope ~ substance to (a speech ~ literary work)

lx: murtiyee

pd: (murtiyeeyey)

ps: v2b=tr

key: murtiyee

-ta: (magac, dhedig, keli) madoobayn oo mugdi aan waxba la kala arkayn ka dhigid. Dh: madoobayn.

[MURIYEY] Grewia tembensis 01

m.f.dh eeg murwee. la-mid: marweyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xilkasnimo iyo hannaan marwonimo ku dhaqmid.

(fal) koob oo murtida oo qudha sheeg: wixii muhiim ah dheh. Qodobbadii shirka soo murtiyee.

f.mg2 (-yeeyay, -yeysay) Cid marti u noqosho.

m.f.dh eeg miciyee.

m.f.dh eeg murugee.

m.dh (fiisikis) Habka qulqul quman looga dhalin karo qulqul talantaaliya oo ka imanaya dhaliye danab.

Rectification

m.f.dh eeg bartiree.

m.f.dh eeg mardimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq dheer jeexid. Mardimaynta ku heshiiya. Dh: xarriiqid.

m.dh (baayoloji) Isbedellada koritaanka nudaha ee ka bilaabma sahlanaan ilaa uu ka noqdo dhisme kakan, kaas oo khaas u ah shaqooyin gaar ah. Meesiyeyntu waxay dhacdaa xilliga koritaanka uurjiifka, dib isu kabid, iyo dhinaca dhirtana waxqabad caydineed.

m.dh (baay.) Isbedellada koritaanka nudaha ee ka bilaabma sahlanaan ilaa uu ka noqdo dhisme kakan, kaas oo khaas u ah shaqooyin gaar ah. Meesiyeyntu waxay dhacdaa xilliga koritaanka uurjiifka, dib isu kabid, iyo dhinaca dhirtana waxqabad caydineed.

-ta: (magac, dhedig, keli) raadka daadku ku sameeyo dixaha iyo niiska dushiisa. Dh: mulacyays.

m.f.dh eeg tarbiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, tarbiyad ku rabayn.

(Burunjiyeyn-ta)

Dubaaxin; jarcayn; qarqarid.

m.f.dh eeg burunjiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hilib jarjarid oo murmurayn. Burujiyeyn ayaa jiidhka loo engejaa. buruq -da: (magac, dhedig, keli) hilibka candhada naasleydu ka koobantahay, midhaha iyo carjawda naasaha dhexdooda ku jirta. Naasa gudhan buruq yaraa, badina ballaadhanaa.

(Horatibyeyn-ta)

Wax, xilliguu dhici lahaa ka soo hormarin; deddejin; (ama horatibyeyn).

m.f.dh eeg horatibyee. la-mid: horatabyeyn, horutibyeyn, horutub-yeyn.

(Horutibyeyn-ta)

(arrin, kd.) horay u ridid; deddejin; mindirraacin.

m.dh la-mid: horatibyeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixi la mid ah, horay u ridid. Dh: deddejin, mindirraacin.

m.dh eeg carabiyee. la-mid: carabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) Carabi ka dhigid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan laga maarmi karin, aan laga fursan karin.

-ta: (n) hospitality (hospitaaliti) ~ soo-dhawayn-ta, diyaafadin. Ex: waxaan ugu mahadnaqay martigalintoodii; I thanked them for their hospitality

-ta: (magac, dhedig, keli) dad marti ah sooryeyn oo sed iyo seexadba siin. Dh: sooryeyn, bariin.

martigelin-ta: (magac, dhedig, keli) eeg martiqaad.

-da: (magac, dhedig, keli) sed iyo seexad marti la siiyo. Loog ayaa martigelyo u wanaagsan.

m.f.dh eeg muraaddee. la-mid: munaaddeyn, munaaddo, muraaddo.

m.f.dh eeg qurbacyee. la-mid: qurbacyeys.

Legalizzazione

Legalization

-ta: (magac, dhedig, keli) sharci ka dhigid; sharciyeys.

-ta: (magac, dhedig, keli) toorrey ku dhufasho; toorrey ku gawricid ama toorrey ku mud mudid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilaalin; waardiyeys.

m.dh la-mid: mushaalliyeyn.

-ka: (magac, lab, keli) war si rasmi ah ay dawlad ama maammul u sii daayo ama shir rasmi ah ka soo baxa. Warmurtiyeedkii shirka ka soo baxay lama faahfaahinnin.

(Biyeyn-ta)

Biyo ka dhigid, ku shubid.

m.f.dh eeg biyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) weel biyo ku shubid. Biyeynta dhiilaha weylahaa oommane ka danbaysiiya. Dh: dhaamin.

biyeyn -ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darid. Wallee biyeynta caanaha lagaama karo waa wax gaajo ku soo korey. Dh: badhxid, xariirid.

biyeyn-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku shubidda beerta, iyo waxii la mid ah. Biyeynta beerta soo dhammeeya kaddib hadhimeeya. Dh: waraabin.

m.f.dh eeg buree. la-mid: burareyn, burareys, bureys.

-ta: (magac, dhedig, keli) oogada noolaha oo gariirta xanuun ama qabow awgii. Bureyn ma leh neef hadduu bakhtiyo oo naftu ka uugaanto. Dh: dubaaxin, jarcayn, qadhqadhid.

curiye¹: m.l (-yayaal m.l/dh) (riw.) Qofka wax curiya.

curiye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (kiimika) Walaxda aan loo sii kala bixin karin walxo ka sii fudud asal haan. Atammada curiyuhu waxay dhammaantood leeyihiin tiro borotoon oo isku mid ah iyo weliba tiro isku mid ah oo elektaroon, taas oo jaangoysa firfircoonaanta kimikaad. Curiyayaasha, dabiici ahaan, laga helo dhulku waa ilaa 92.

curiye³: m.l (-yayaal, m.l/dh) (naxwe) Erey guud oo tilmaama xubin ka mid ah xubnaha uu shay ka koobanyahay, sida erey oo ah xubin ka mid ah weerta ama dibkabe oo ah xubin ka tirsan ereyga.

curiye¹: m.l (-yayaal m.l/dh) (riw.) Qofka wax curiya.

curiye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (kiim.) Walaxda aan loo sii kala bixin karin walxo ka sii fudud asal haan. Atammada curiyuhu waxay dhammaantood leeyihiin tiro borotoon oo isku mid ah iyo weliba tiro isku mid ah oo elektaroon, taas oo jaangoysa firfircoonaanta kimikaad. Curiyayaasha, dabiici ahaan, laga helo dhulku waa ilaa 92.

curiye³: m.l (-yayaal, m.l/dh) (naxwe) Erey guud oo tilmaama xubin ka mid ah xubnaha uu shay ka koobanyahay, sida erey oo ah xubin ka mid ah weerta ama dibkabe oo ah xubin ka tirsan ereyga.

Element

m. n., [collective] element {chemistry}

-curiyaha: (n) [Chemistry & Physics] element (ele-ment)

-ha: (magac, lab, keli) qof wax aan horay u jirin soo saara oo allifa. Dh: hindise.

curiye -ha: (magac, lab, keli) walax kimikeedka u yar oo saafi ah goonina isku taagi karta oo aan u kala soocmi karin wax ka sii fudud. Oksijinka iyo haydarojiinku waa curiyeyaal. Wa: curiyeyaal.

de: element {chemistry}

lx: curiye

pd: (/ha)

ps: n7-m-col

key: curiye

عُنْصُر

m.l (-yayaal, m.l/dh) 1. (dii.) Qof kaniisad ka heesa. 2. (riw.) Qof ka mid ah koox heesta.

-ha: (magac, lab, keli) qof kaniisad ka heesa.

huriye -ha: (magac, lab, keli) qof ka mid ah koox heesta.

m.l la-mid: kurtun.

m. n. tree stump

-ka: (n) 1. stump (istaampy the stump of a tree trunk ~ kurtun. 2. peg (peeg)

-ka: (magac, lab, keli) geedka marka la jaro jirrida yar ee ku hadha dhulka. Kurtinka ka baydha yaanad jabine. Wa: kurtinno.

de: tree stump

lx: kurtin

pd: (-ka)

ps: n2c-m

see: kurtun

key: kurtin

m.f.dh eeg midee. la-mid: mideysiin.

m.dh eeg misee. la-mid: maseyn.

m.f.dh eeg murdi. la-mid: mudrin, mudris, murdis.

-ta: (magac, dhedig, keli) weel ay cunto ka dhammatay farta ku xagid oo wixii ku hadhay ka leefleefid. Dh: murdis

m.dh la-mid: murjin.

-ta: (magac, dhedig, keli) si ula kac ah xadhig iskugu duubid oo wax murgamay ka dhigid. Xadhigga murginta ka daa. Dh: qasid.

murgin -ta: (magac, dhedig, keli) si ula kac ah arrin u jahawareerin oo meel xalkeeda laga eego ka weecin. Dh: jahawareerin, qasid.

(Morio) S Uvaria acuminata Oliv. Annonaceae.

N Grewia tenex (Forsk) Fiori Tiliaceae.

m.f.dh eeg murji. la-mid: murgin.

-ka: (magac, lab, keli) waran yar oo can fiiqan oo daab gaaban leh oo ul ahaan ay ina badan culimada iyo dadka suufiyadu u qatan. Dh: eebo.

m.f.dh eeg murmi.

(Murxin-ta)

1. Dubka kore ka qaadid; wax diiran ka dhigid; qaawin.

2. Dhogorta ka qaadid; ceebayn.

m.f.dh eeg murxi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhogorta ama dubka sare ka hoolid. Murxinta laantu dhib male haddaad faraha wax ku duubato. Dh: mudhxin.

/myuutani/ (n) mucaarad (fallaago).

-ta: (magac, dhedig, keli) wax niyadda ku qabasho oo rajayn.

m.f.dh eeg ribee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ribayn.

ribeyn -ta: (magac, dhedig, keli) si ribo ku jirto ugu baayacmushtarid.

(fal) suryo ku qabo, geli.

m.l la-mid: yibir.

-ka: (magac, lab, keli) eeg yibir

-ha: (magac, lab, keli) qayb mishiinka ka tirsan oo hawada ama neefaha isku cadaadiya oo ururiya.

/fertiv/ (adj) qarsoodi-ah, dhuumashaal