murti — Macnaha & Turjumaada

1

(Murti-da)

2

1. Ulajeeddo kasmo iyo aqoon iyo waaya'aragnimo ku dhisan oo ama cusub ama la dhaxlay oo fil weyn, oo sida eg ama runtu tahay, si sarbeeb ah ama cad, dadka u barta, oo hadalka iyo maansada iyo heesta iyo maahmaahda iyo waxyaalo kale oo suugaanta kamid ah, laga dhex helo; hadal saamays weyn leh; suugaan; xigmad; quluud.

3

2. Duluc; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ulajeeddo kasmo, aqoon iyo waaya-aragnimo ku jirto oo hadalka, heesaha, gabayada iyo wixi lamida laga dhex helo; xigmad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ulajeeddo kasmo, aqoon iyo waaya-aragnimo ku jirto oo hadalka, heesaha, gabayada iyo wixi lamida laga dhex helo; xigmad.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] content, scope; essential point of literature; culture, cultural heritage

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the essence of a speech or a piece of text; saying (seeying); proverb (proveerb)~oraah, maahmaah

waa la naqliyay ✓

1

Massima

2

Maxim

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal ereyo kooban ah ha yeeshee xambaarsan macno weyn oo dhaqan diin waano ama waxsheeg sida oo aqoon iyo waayo aragnimo ku salaysan. Hadal waa murti iyo maaweelo. Dh: maantooley, xikmad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: milgo, quluud, ulajeeddo

2

de: content, scope; essential point of literature; culture, cultural heritage

3

lx: murti

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: murti

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Murud leefid.

waa la naqliyay ✓

v. run one's finger round the inside of a vessel to get at the last drops

waa la naqliyay ✓

1

cf: murug

2

de: run one's finger round the inside of a vessel to get at the last drops Also: murdi

3

lx: muri

4

pd: (muriyey)

5

ps: v2a=

6

key: muri

waa la naqliyay ✓

1

(Hurti-da)

2

Wax la huri karo, laga maarmi karo.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): superfluity; avoidable, dispensible, superfluous

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax laga maarmi karo; wax la huri karo, Dh: hurtiweyto.

waa la naqliyay ✓

1

de: superfluity; [atr.] avoidable, dispensible, superfluous

2

lx: hurti

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

key: hurti

waa la naqliyay ✓

1

(Marti-da)

2

Qof cid ku soo hoydey ama muddo gaaban la jooga haya, inta uu joogona la dhoweyna hayo oo cunno iyo meel uu seexdo loogu talaggela hayo.

waa la naqliyay ✓

1

marti¹: m.l (marti, m.dh) Qof laga soo dhaweeyey guri aanu lahayn.

2

marti²: m.dh.u Dad laga soo dhaweeyey guri aanu lahayn.

3

marti³: f.g/mg1 (-iyay, -iday; -iyi) M./u m.: cid marti u noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

marti¹: m.l (marti, m.dh) Qof laga soo dhaweeyey guri aanu lahayn.

2

marti²: m.dh.u Dad laga soo dhaweeyey guri aanu lahayn.

3

marti³: f.g/mg1 (-iyay, -iday; -iyi) M./u m.: cid marti u noqosho. m.f.dh, martiyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. guest; guests, visitors

2

marti v. be a guest, seek hospitality

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) guest (gest); invitee (in-vaaytii); visitor (viz'iter)

2

marti -yey / say: (v) guest (gest)

waa la naqliyay ✓

1

Ospiti

2

Guests

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid marti ugu hoyo. Caawa reerka marti berrina dawgaa lagugu ridi

2

marti-da: (magac, dhedig, keli) socoto ilaahayoon dad gaar ah u socon oo reer u soo hoyata. Dh: dayf.

waa la naqliyay ✓

ضيْف زائر

waa la naqliyay ✓

1

(Mufti-ga)

2

Caalin weyn oo laga waraysto wixii la aqoon waayo ama laysku qabto oo shareecada lug ku leh; Abwaan, xagga diinta; Buuni.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal/-iyo, m.dh) (dii.) Caalin weyn oo arrimaha diinta Islaamka laga wareysto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal/-iyo, m.dh) (dii.) Caalin weyn oo arrimaha diinta Islaamka laga wareysto.

waa la naqliyay ✓

m. n. Mufti (Muslim legal expert)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) a Moslem scholar who interprets the shari'a; [Islamic law]; mufti (maf'ti)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) caalim weyn oo la weydiiyo wixii masalo diini ah ee la garan waayo ama la isku qabto. Dh: buuni.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: buuni, fatwo

3

de: Mufti (Muslim legal expert)

4

lx: mufti

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: mufti

waa la naqliyay ✓

multi-, préf. - hordhig; wax badan ka leh.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Badar bisil, subag, caano, malab iyo wixi lamida oo weel ku haray far ku tirid. 2. Cunto weel ka wada dhammayn. la-mid: mudri.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Badar bisil, subag, caano, malab iyo wixi lamida oo weel ku haray far ku tirid. 2. Cunto weel ka wada dhammayn. m.f.dh, murdin. la-mid: mudri.

waa la naqliyay ✓

v. get any remaining amount of food with one's index finger

waa la naqliyay ✓

(fal) weel ay cunto ka dhammaatay farta dhinacyadeeda aan ciddidu ku jirin ku soo masax oo wixii soo raaca leefleef.

waa la naqliyay ✓

1

cf: murug

2

de: get any remaining amount of food with one's index finger Also: muri

3

lx: murdi

4

pd: (murdiyey)

5

ps: v2a=

6

key: murdi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: murji.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig dheer duuduub oo marmar. Xadhigga murgi caruusaddu ha ku daashee.

2

murgi: (fal) arrin buuq iyo murame geli oo laaq. Talada murgi haddaad u aragto in la inna mija xaabinayo. Dh: jahawareeri. Li: toosi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xarig iyo wixi lamida si xun isugu marid. 2. Arrin iyo wixi lamida waxaan la xallin karin ka dhigid. 3. Cid murugo gelin. la-mid: murgi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xarig iyo wixi lamida si xun isugu marid. 2. Arrin iyo wixi lamida waxaan la xallin karin ka dhigid. 3. Cid murugo gelin. m.f.dh, murjin. la-mid: murgi.

waa la naqliyay ✓

v. worry, cause worry

waa la naqliyay ✓

1

de: worry, cause worry rw: murug

2

lx: murji

3

pd: (murjiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: murji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid muran gelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid muran gelin. m.f.dh, murmin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dubka ka qaadid. 2. Wax qaawin. 3. Harag iyo wixi lamida dhogorta ka hoolid. 4. Qof meel madal ah aad ugu canaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dubka ka qaadid. 2. Wax qaawin. 3. Harag iyo wixi lamida dhogorta ka hoolid. 4. Qof meel madal ah aad ugu canaansho. m.f.dh, murxin.

waa la naqliyay ✓

v. strip, shave, denude

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) take the skin of; peel (piil)', pare (peer); shell (sheel) ~ diir, fiiq, finjil

waa la naqliyay ✓

(fal) dubka ama haragga ka xoodhi oo ka siib. Dh: mudhxi.

waa la naqliyay ✓

1

de: strip, shave, denude

2

lx: murxi

3

pd: (murxiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: murxi

waa la naqliyay ✓

1

(Halkudheg-ga)

2

Hadal badan ama gabay, kd., ereyga ama tixda murtidiisu ku jirto; halka dulucdu ku uruursan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Ixtiraam-ka)

2

Tixgelis; muuno; murti.

waa la naqliyay ✓

1

(Ixtiraamid-da)

2

Tixgelin; muunayn, murtiyeyn, weyneyn; darajeyn.

waa la naqliyay ✓

1

* (Lahjad-da)

2

(Tilmaamo aan wada sal lahayn).

3

1. Xagga siyaasadda, hadal rasmi ahaan qaran u qaatay, mid ka duwan.

4

2. Xagga suugaanta, hadal aan suugaan iyo murti qoran yeelan.

5

3. Af yare duwan oo qof lee yahay, ama degmo, ama xirfo, kd. ~ Afguri.

waa la naqliyay ✓

1

(Maahmaah-da)

2

Hadal yar oo duuban oo badanaa xaraf ku dhisan oo dad meel deggani isla wada yaqaanniin oo si cad oo suugaaneed u sheega haya murti iyo run la wada og yahay (ama maahmaahyo).

waa la naqliyay ✓

1

(Maaweela-da)

2

Sheekooyin iyo wixii kaloo la mid ah oo qosol iyo murti leh oo waqtiga laysku dhaafiyo; madaddaalo; maadeys.

waa la naqliyay ✓

1

* (Masrax-a)

2

Dhis ama meel wax la daawado la isku tuso, sida filimmo, cayaaro, sheekooyin iyo riwaayado, dad la carbiyey jila hayaan iyo waxyaalo kale oo faro badan; waxaa laysku tusaa wax cilmi iyo murti laga helo ama laga barto.

waa la naqliyay ✓

1

(Milgeyn-ta)

2

1. Milgo ama ulajeeddo wanaagsan hadalka u yeelid; muunayn; xurmayn; murtiyeyn.

3

2. Shabaag milgo ah ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Milga-da)

2

1. Ulajeeddo wanaagsan; murti; quluud; xudduud; muuno; xurmo.

3

2. Shabaag ilo yaryar leh oo kalluunka lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Murtiyeyn-ta)

2

Murti u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Quluud-da)

2

Ulajeeddo naftu u bogto oo ku raaxaysato; macne loo jeelo oo la jeclaysto; murti, xallad; milgo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sheekaxariira-da)

2

Sheeko gaaban oo murti iyo sarbeeb leh, oo dad ama duunyo layska mala'abuurtay ku saabsan, oo lagala baxo waano iyo tusaale salka ku haya dhaqanka dadka, kan xun iyo kan fiicanba; maantooley.

waa la naqliyay ✓

1

(Suugaan-ta)

2

1. Wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama saamays weyn oo la dareemo leh; murti; xigmad.

3

2. Hadal xallad ama quluud ama xudduud la xiiseeyo leh.

4

3. Hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

5

4. Laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yiri.

6

5. Naq: doog; cosob; magool; (ama soogaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Xigmad-da)

2

Murti (ama xikmad).

waa la naqliyay ✓

1

(Xikaaya-da)

2

Qaybaha suugaanta mid ka mid ah; sida googgaalaha bay waxay leedahay ulajeeddo labaad oo murti ah oo dad yari garan karo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal murti badan huwan oo sida uu u yaal macne ka duwan leh.

waa la naqliyay ✓

1

biyadhac¹: m.l 1. la-mid: biyadhaceen. (-cyo, m.dh) Qar sare oo biyaha qulqulaya ay ka daataan. 2. (-cyo, m.dh) Meel godan oo biyo qabatin leh oo qar, buur iyo wixi lamida ku hoos taalla. 3. (-cyo, m.dh) Go'aan; duluc; murti. 4. la-mid: biyadhicid.

2

biyadhac²: f.mg1 (-cay, -cday; -dhici) Xoolo meel biyo leh ka harqasho.

waa la naqliyay ✓

1

guraabbaas¹: m.l 1. Hadal badan oo aan murti lahayn oo qof carraysani ku hadlo. 2. la-mid: guraabbaasid.

2

guraabbaas²: f.mg1 (-say, -stay) Hadal badan oo aan murti lahayn oo caro ku jirto dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

guryan¹: m.l Hadal badan oo aan murti lahayn. la-mid: duryan¹.

2

guryan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hadal badan oo aan murti lahayn dabeebasho. la-mid: duryan².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. War badan oo aan murti lahayn. 2. H. ah: qof hadal badan oo aan murti lahayn ku hadla.

waa la naqliyay ✓

1

(Mucurti-da)

2

Baahi weyn oo wax loo qabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Baahi weyn. la-mid: mucurto.

waa la naqliyay ✓

f. n. craving, strong need

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baahi xoog ah oo wax loo qabo oo uu qofku galo xaalad isciilkaambi ah. Dh: ciilkaambi.

waa la naqliyay ✓

1

de: craving, strong need

2

lx: mucurti

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: mucurti

waa la naqliyay ✓

1

(Amarti-da)

2

Islaweyni; kibir.

waa la naqliyay ✓

m.dh Isla weyni iyo kibir wadajira.

waa la naqliyay ✓

m.dh Isla weyni iyo kibir wadajira. Tusaale: Amartidu waa dabeecad dadka kaa fogaynayso.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] control over other people; superiority, arrogance backed by power

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) islaweyni iyo kibir. Amartidu waa dhaqan xun oo dadka kaa fogeeya.

waa la naqliyay ✓

1

de: control over other people; superiority, arrogance backed by power

2

lx: amarti

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

xe: The child is arrogant (trying to get its way through threats or a tantrum).

6

xv: kibir, islaweyni

7

key: amarti

waa la naqliyay ✓

1

(Guurti-da)

2

Koox waxgarad ah, oo arrin adag inay ku garnaqdo oo wax ka qabato loo magacaabo; guddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Guddi; ikhyaar; duqow.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Guddi; ikhyaar; duqow.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] wise men; council of elders; committee

waa la naqliyay ✓

-da: (n) council of elders

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) odayaal arrimaha dhaqanka iyo talada reeraha gala waxna kala saara. Dh: cuqaal, xeerbeegti.

waa la naqliyay ✓

1

de: wise men; council of elders; committee

2

lx: guurti

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f, n2a-f-col

5

syn: cuquul, guddi

6

key: guurti

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kurtun.

waa la naqliyay ✓

m. n. tree stump

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. stump (istaampy the stump of a tree trunk ~ kurtun. 2. peg (peeg)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedka marka la jaro jirrida yar ee ku hadha dhulka. Kurtinka ka baydha yaanad jabine. Wa: kurtinno.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree stump

2

lx: kurtin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2c-m

5

see: kurtun

6

key: kurtin

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax degdeg looga macaasho ah. Kalluunku waa murbix. Dh: mufiid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg murdi. la-mid: mudrin, mudris, murdis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) weel ay cunto ka dhammatay farta ku xagid oo wixii ku hadhay ka leefleefid. Dh: murdis

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: murdin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel ay cunto ka dhammatay farta ku xagid oo wixii ku hadhay ka leefleefid.

waa la naqliyay ✓

1

(Murgid-da)

2

Wax murugsan ama murgey noqosho; isku darmid; qasmid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg murug³.

waa la naqliyay ✓