murcaanyo

m.dh la-mid: muraayad.

name-f mirror; glass. syn: Mandarad. Cf: Biladdaya

magac loo bixiyo gabadh quruxbadan oo dhalaalka iyo nadaafaddeeda muraayad lagu masaalay.

m.dh la-mid: murcanyo.

(Quraanya-da)

Bahal xasharaadka kamid ah, oo jaadad badan u kala baxa, oo beel beel u dega: maamulkoodu siyaalo badan buu kan dadka ugu eg yahay. Buulallada dhexdeeda hawsha laga qabto oo kale, meel laga qabtaa waa dhif; qaarkood yar (laboodka iyo boqoradaha yaryar) baalal bay lee yihiin; oogadoodu waxay u kala baxdaa madax iyo saab iyo qaar danbe, oo uurkii uga dhigan, iyo lix addin iyo labo gees; (ama quraanjo).

m.dh.u Cayayaan yaryar jaadad badan, beelbeel u degta oo aan baalal lahayn, lehna lix addin iyo labo gees. la-mid: quraanjo.

m.dh.u Cayayaan yaryar jaadad badan, beelbeel u degta oo aan baalal lahayn, lehna lix addin iyo labo gees. la-mid: quraanjo.

f. n., [collective] ants; ant {generic}

-quraanyada: (n) ants (aantis); ant (aant) ~ quraanjo, qudhaanyo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qudhaanjo.

bw: qudhaanyo ~ quraanjo

cf: dhuurcaso

de: ants; ant {generic}

lx: quraanyo

pd: (/da)

ps: n0-f-col

key: quraanyo

(Mudaniyo) N Grewia schweinfurthii Burret. Tiliaceae.

-da: (magac, dhedig, kel) geed qadhaab dhafaruurta ka yar oo bixiya midho yaryar oo casaada oo la cuno.

-da: (tilmaame) naag aan wanaagga iyo xumaanta kala aqoon oo doqon ah.

caanyo -da: (magac, dhedig, keli) farsamaxumi aan wax si fiica loo qaban.

caanyo -da: (magac, dhedig, keli) eeg caanyeys.

(Maanya-da)

1. Heesaha ugaarta.

2. Bad.

3. Geed xoolaha qaarkood daaqaan.

maanyo¹: m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo xeebta iyo Jubbada hoose, waxaa laga sameeyaa dhecaan geed; qubley, manyiikay, libin, waaray.

maanyo²: m.dh 1. Bad. 2. Hees ay dabatadu ugaarta ku sasabato. 3. Nooc dhirta ka mid ah oo ay xawayaanku nafaqo ka helaan marka ay cunaan.

m.dh 1. Bad. 2. Hees ay dabatadu ugaarta ku sasabato. 3. Nooc dhirta ka mid ah oo ay xawayaanku nafaqo ka helaan marka ay cunaan.

n. song relating to hunting ~ fishing

maanyo [feminine] n. sea

maanyo [feminine] n., [collective] plant species, used for grazing

-maanyada: (n) sea (sii); ocean (ow shan) ~ bad-da

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal guud oo cufan oo cabsi leh oo laga dareemo daruuraha iyo mawjadaha badda oo meel fog ka muuqda. Habeenka ay soo onkoddo maanyo madaw mayay baa laga baqaa. Dh: mawjad, rayo.

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) magac ay Soomaalidu badda u taqaan. Biyo maanyo sixirka iyo ishaba waa u daawo. Dh: bad.

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurta lagu ciyaarsiiyo oo inta jirjirka loo jiifsado ilmaha la ciyaarsiinayo lagu fadhiisiyo faraha lugah dushooda oo kol kor loo qaado kolla hoos loo dhaadhiciyo isaga oo loo heesayo. Dh: bidhibidhi, bidhinbidhi.

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) geed ay xooluhu daagaan. Maanyo ayuu xoolihiisii u soo guray.

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) sakaarada dhedig. Maanyo orod laguma gaadho. Dh: yac. Li: atoor.

(xiddigo)

Meereyaasha qorraxda, kooda toddobaad.

pr. n., loc. Uranus (the seventh planet)

-da: (magac, dhedig, keli) meeraha toddobaad ee qorraxda.

de: Uranus (the seventh planet) {It}

initial: u

lx: Uraano

ps: n0-loc

key: Uraano

m.l Geedka diirta marka uu laba dhegood dhaafo oo laanna uusan weli yeelan. la-mid: gureeyo.

-da: (magac, dhedig, keli) hab lagu sameeyo hasha rimi weyda oo ah fandhaal maydhax lagu duubo oo sibisha lagaga xoqo si loogu daweeyo oo ay u rinto.

m.dh Xul. la-mid: miraayo.

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: meraayo.

m.dh (dii.) Jidbo; burur.

m.dh (dii.) Jidbo; burur.

f. n. ecstasy, religious exaltation; trance; rapture

-da: (magac, dhedig, keli) farxad iyo kalgacal qofka saaqa oo dareenkiisa gilgila. Dh: farxad, jibbo, kalgacal. Li: cadho.

de: ecstasy, religious exaltation; trance; rapture

lx: muraaqo

pd: (/da)

ps: n0-f

key: muraaqo

-da: (magac, dhedig, keli) laababka wareegsan ee ku yaalla laabta haweenka Dh: maraar.

(Murjaan-ta)

Dhagax-la-mood guduud iyo midabyo kaleba leh, oo bahallo yaryar oo badda ku jiraa sameeyaan, inta u dega beelo beelo, murjaantana u yeela qaabab badan: qaar sida geedaha laamo u leh, qaar buur dhagax ah noqda, qaar jasiirado waaweyn noqda; (ama marjaan).

murjaan¹: m.l Geed weyn, laf adag oo qoryihiisa kaneecada iyo wixi lamida laga shito. la-mid: murjeen.

murjaan²: m.dh 1. Dhagax-la-mood qaali ah, midabbo badan leh, ka samysma dheecaan adkaaday oo ay dhalaan bahallo yaryar oo badda ku jira, oo suuqiyadaha dumarku isku qurxiyaan laga sameeyo. 2. Wax kasta oo murjaanta laga sameeyo. la-mid: marjaan.

m.dh 1. Dhagax-la-mood qaali ah, midabbo badan leh, ka samysma dheecaan adkaaday oo ay dhalaan bahallo yaryar oo badda ku jira, oo suuqiyadaha dumarku isku qurxiyaan laga sameeyo. 2. Wax kasta oo murjaanta laga sameeyo. la-mid: marjaan.

f. n., [collective] coral

(Murgian) S Boswellia neglecta S. Moore. Burseraceae.

S Boswellia rivae Engl. Burseraceae.

-ka: (magac, lab, keli) macdan dhagax qaali ah ka samaysan oo laga soo saaro badda gunteeda waxa sameeya xayawaan aad u yaryar oo badda gala. Dh: marjaan.

murjaan-ka: (magac, lab, keli) geed quwaxxanjo leh oo ka baxa buuralayda. Dh: midhofur.

bw: Arabic

de: coral

lx: murjaan

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: murjaan

murqaan¹: m.l la-mid: marqaan¹.

murqaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) la-mid: marqaan².

m. n., [abstract] high from ~ effect of an intoxicant (as khat)

(fal) wax mirqaansan noqo: jaad ku fiyaan. Maanta ragga la barjee oo la murqaan. Dh: mirqaan.

murqaan -ka: (magac, lab, keli) fudfudayd iyo baraarug siyaada ah oo la dareemo kolka jaad la qayilo. Murqaan baan la seexan waayay. Dh: mirqaan, murqaam.

de: high from ~ effect of an intoxicant (as khat)

lx: murqaan

pd: (-ka)

ps: n-m-abs

see: marqaan (and related forms)

key: murqaan

name-f power from God, divine favor leading to success. Syn: Burhaan

(fal) cid kale hadal u jeedi waano ah ama canaan ah.

duraanso: (fal) cid kale, bari oo tuug.

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax dhadhankiisa jeclaysasho. 2. Sheeko, salaax, iyo wixi lamida u bogid.

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax dhadhankiisa jeclaysasho. 2. Sheeko, salaax, iyo wixi lamida u bogid. m.f.dh, macaansasho.

v. sweeten, make something sweet (for oneself); be fond of, love

(fal) aad u dhandhanso oo jeclayso. Macaanso dhadhanka malabka.

macaanso: (fal) isku illaw oo sii socoshadeeda jeclayso. Habeenkii hurdada macaanso.

de: sweeten, make s.t. sweet (for oneself); be fond of, love

lx: macaanso

nt: macaansad (ka) [vn-m], macaansasho (/da) [vn-f], macaansi (ga) [vn-m]

pd: (macaansaday)

ps: v3a=

key: macaanso

m.dh la-mid: muraaddeyn.

f.mg3 (-saday, -satay) Soo m.: muraad qunsasho; danaysasho.

f.mg3 (-saday, -satay) Soo m.: muraad qunsasho; danaysasho. m.f.dh, muraadsasho.

v. take an interest for oneself; be involved in

-day/tay: (v) help yourself to; serve oneself

(fal) danahaaga iyo ujeeddadaada qabso Dh: danayso.

muraadso: (fal) casuumad duco ah samayso Sheekhii ayaa yidhi muraadso.

de: take an interest for oneself; be involved in

lx: muraadso

nt: muraadsasho (/da) [vn-f], muraadsi (ga) [vn-m]

pd: (muraadsaday)

ps: v3a=

key: muraadso

f.mg3 (-ooday, -ootay) 1. (dii.) U m.: arrin diimeed u jidboosho. 2. U m.: ciyaar u bururid.

(fal) farax iyo kalgacal ha ku saago oo dareenkiisu ha ku gilgilo. Dh: farxad, jibbo. Li: cadho.

m.dh.u la-mid: quraanyo.

- quraanjada: (n) ant (aant); ants (aantis) ~ quraanyo, qudhaanyo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qudhaanjo.

نملة

-da: (magac, dhedig, keli) midhaha dhanaan ee geedka xamarta ah. Dh: xamar.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg sarcan.

sarcanyo -ha: (magacwadareed) sarac.

(Carsaanya-da)

Nafley kalluunka qolofta ku jira lagu tirsho; waxay leedahay afar lugood iyo labo birqaab oo ay wax ku qabato; hor iyo dibba waa u oroddaa; - qabaanqab; suulalgoys.

m.dh Naflay badda ku nool oo leh sideed lugood iyo labo birqaab oo ay wax ku qabato, hor iyo dibba waa u oroddaa; suulogoys; suulalgoys. la-mid: carcarsaanyo.

m.dh Naflay badda ku nool oo leh sideed lugood iyo labo birqaab oo ay wax ku qabato, hor iyo dibba waa u oroddaa; suulogoys; suulalgoys. la-mid: carcarsaanyo.

Lobster

f. n. crab

-carsaanyada: (n) crab (karaab)

-da: (magac, dhedig, keli) nafley qolofleyda badda ka mid ah oo xeebaha dhow lagu arko. Waxay leedahay siddeed lugood iyo labo farood, oo birqaab oo kale u eg. Waxay awood u leedahay in ay hore iyo dib ba u ordi karto. Carsaanyada sideedii, hadba gees u cararee... Dh: qabaanab, suulalgoys.

de: crab

lx: carsaanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: carsaanyo

m.dh la-mid: gubtahanyo.

(Gubtanio) S Acalypha sp. Euphorbiaceae.

C, S Tragia hildebradtii Muell-.Arg. Euphorbiaceae.

N Forsskaolea viridis Webb. Urticaceae.

N Urtica urens L. Urticaceae.

N Arnebia hispidissima (Lehm) DC. Boraginaceae.

N Lindenbergia sinaica (Decne) Benth. Scrophulariaceae.

-da: (magac, dhedig, keli) geed yar oo dhirta isku mara oo xajiin dadka gubta leh.

-da: (magac, dhedig, keli) midho cast cas oo geed gaabka ka baxa. Mudhcanyo ayay ii soo gurtay hooyaday.

mudhcanyo -da: (magac, dhedig, keli) qadhaab xilli roobaadka geedaha ka soo baxa.

f. n., [collective] ants

-qudhaanyada: (n) ants (aantis) ~ quraanyo, quraanjo

de: ants

lx: qudhaanyo

pd: (/da)

ps: n0-f-col

see: quraanyo {N}

key: qudhaanyo

f.mg3 (-saday, -satay) Qurbaan samaysasho.

(fal) qurbaan samayso. Dh: ducayso,

(Subxaanya-da)

Halaq sida maska u dhuuban, waxse aan cunin.

f. n. non-poisonous snake species

-subxaanyada: (n) harmless snake, grass snake

-da: (magac, dhedig, keli) halaq sida maska u dhuuban, asaan sun lahayn waxna aan qaniinin.

de: non-poisonous snake sp.

initial: s

lx: subxaanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: subxaanyo

m.dh (-dyo, m.dh) (daawo) Buro aan faafin, halisna ahayn oo jirka nafleyda ka soo baxda.

m.dh (-dyo, m.dh) (daaw.) Buro aan faafin, halisna ahayn oo jirka nafleyda ka soo baxda.

m.dh (daawo) Burada aan ku fideyn oo aan baabi'ineyn sooha ama xubinta ay ka baxday isla markaana aan meel kale oo jirka ka mid ah aan tageyn intay dhiigga raacdo; waana burada aan kansarka ahayn.

m.dh (daaw.) Burada aan ku fideyn oo aan baabi'ineyn sooha ama xubinta ay ka baxday isla markaana aan meel kale oo jirka ka mid ah aan tageyn intay dhiigga raacdo; waana burada aan kansarka ahayn.

m.dh Burcad ahaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) qawlaysato dadka dawyada u joogsata ahaan. Faqriga iyo baahida ayaa burcadnimada keenta.

(Carsaanyow-ga)

Cudur xun oo inta oogada meel kaga dhasha, xididdo ku bixiya oo ku faalala oo badanaa loo dhinto; buro-bahalaad; feex (fiix) xun; tulux.