Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.l (-fyo, m.dh) Fuf caws ah. la-mid: malaf.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baar jilicsan oo ged cawsaadku bixiyo kolka uu cosobka yahay Dh: curub, yurub.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Derin, jawaan, raar, iyo wixi lamida oo duugoobay. la-mid: duruf (1).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) derin, jawaan, raar, iyo wixii la mid ah oo duugoobay. Dh: duruf.

waa la naqliyay ✓

1

(Guluf-ka)

2

Col yar oo faras ah.

waa la naqliyay ✓

1

guluf¹: m.l 1. Koox yar oo fardooley ah oo dagaal u jeedda. 2. Orod aan xawli ahayn oo waqtiga dhiillada iyo colaadda la sameeyo. 3. la-mid: gulfid.

2

guluf²: f.mg1 (-lfay, -luftay; -lfi) 1. Koox yar oo fardooley ah dagaal aadid. 2. Orod aan xawli ahayn waqti coolad iyo dhiillo jirto samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Koox yar oo fardooley ah oo dagaal u jeedda. 2. Orod aan xawli ahayn oo waqtiga dhiillada iyo colaadda la sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

v. attack with a small party of horseman; canter, gallop slowly

2

guluf m. n. small mounted war-party

3

guluf n., [collective] husk, stubble ~ hay given to livestock

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the act of engaging in a war-game

2

guluf colaadeed: war game (woorgeeym)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) koox yar oo fardooley ah dagaal aadid.

2

guluf -ka: (magac, lab, keli) orod aan xawli ahayn waqti coolad iyo dhiillo jirto samayn.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hanti iyo maamul la leeyahay. Dh: kulki, maal, hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Mulul-ka)

2

1. Qof dumar ah oo uur danbe yeeshay, isagoo weli ilmihii hore nuujina haya.

3

2. Naag sano walba dhasha.

4

3. Neef rimman oo haddana weli la maalayo.

waa la naqliyay ✓

1

mulul¹: m.l 1. (m.u) Haweenay ama neef xoolaad oo uur yeeshay ama rimay iyada oo ilmihii weli nuujinaysa. 2. M. ah: dheddig dad ama xoolaad oo sano walba dhasha. 3. M. ah: neef ari ah oo aad caato u ah. 4. la-mid: mululid.

2

mulul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Dheddig dad ama xoolaad isaga oo weli ilmihii hore nuujinaya rimid ama uur yeelasho. 2. Neef ari ah aad u caatoobid.

waa la naqliyay ✓

1

mulul¹: m.l 1. (m.u) Haweenay ama neef xoolaad oo uur yeeshay ama rimay iyada oo ilmihii weli nuujinaysa. 2. M. ah: dheddig dad ama xoolaad oo sano walba dhasha. 3. M. ah: neef ari ah oo aad caato u ah.

2

mulul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) 1. Dheddig dad ama xoolaad isaga oo weli ilmihii hore nuujinaya rimid ama uur yeelasho. 2. Neef ari ah aad u caatoobid. m.f.dh, mululid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] woman ~ female animal that became pregnant while still suckling her previous child

waa la naqliyay ✓

1

(fal) adoo lagu nuugayo rin; adoo irma uur yeelo. Kolkaad afartan baxdaba mulul.

2

mulul: (fal) dhicis nool oo xilligii uu uurka ku jiri lahaa ay u dhammaan noqo. Wax uurka ku jiroow mulul.

3

mulul -ka: (magac, lab, keli) neef yar oo dhicis ah naftuna ku jirto. Ridii mulul bay dhashaye kaalay anqari. Dh: dhicis.

4

mulul-ka: (magac, lab, keli) haweeney uur dambe yeelatay iyadoo weli ilmihii hore nuujinayso.

5

mulul -ka: (magac, lab, keli) neef rimman oo haddana weli la maalayo. Sacu waa mulule lisidda ka joojiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: woman ~ female animal that became pregnant while still suckling her previous child

2

lx: mulul

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

key: mulul

waa la naqliyay ✓

1

(Muluq-a)

2

1. Ilmo carruur ah oo kolkaas dhashay; murjuc.

3

2. Wax wixii uu huwanaa ama uu haystey ama uu lahaa laga wada qaado oo aan wax lagu reebin, laga diiro, laga murxiyo, laga xayuubsho.

4

3. Aan wax qabin, diiran, muruxsan, qaawan.

waa la naqliyay ✓

1

muluq¹: m.l (-lqo, m.l/muluq, m.dh) Ilmo da'diisu ka yartahay (6) lix bilood; murjuc.

2

muluq²: m.dh 1. Qof qaawan; murduq. 2. Qof wixii uu lahaa ama haystay laga wada qaaday.

waa la naqliyay ✓

1

muluq¹: m.l (-lqo, m.l/muluq, m.dh) Ilmo da'diisu ka yartahay (6) lix bilood; murjuc.

2

muluq²: m.dh 1. Qof qaawan; murduq. 2. Qof wixii uu lahaa ama haystay laga wada qaaday.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. baby, newborn child

2

muluq m. n. nudity, nakedness; stripping (of rank, etc.)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) 1. baby; small child 2. infant (in fant) ~ murjuq

2

muluq -ah: (adj) naked (neey 'kidh); nude (nuudh) ~ qaawan, mutuxan, suxudsaaxud

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu cabbiro dhalasho ilbidhiqsi ah oon dhib iyo wakhti dheer midna lahayn.

2

muluq -da: (magac, dhedig, keli) bildhaan kol keliya ishu qabato oo hadana qarsoonta. Libaaxa muluqdiisii uun baan arkay. Dh: midhikh, bilig.

3

muluq -da: (magac, dhedig, keli) dhalasho ilbidhiqsi ah oon dhib iyo wakhti dheer midna lahayn.

4

muluq -da: (magac, dhedig, keli) nadiifin guddaafad la nadiifiyo oon waxba la reebin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Qare markaas soo baxay oo yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: mirif.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: suful.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof baahi xoog weyni ka muuqato oo aan qarsan.

2

suluf -ka: (magac, lab, keli) qof iimaanlaawe ah, aan wax xoolo ah lahayn. Dh: caydh.

waa la naqliyay ✓

m.l Digirta baalkeeda kore.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hunguri xumo aan la dhergin. Qof yuluf qaba wax kastaa la yaraada. Dh: walaf

waa la naqliyay ✓

1

(Malaf-ka)

2

Daaqa madaxiisa jilicsan (ama muluf).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: muluf.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) daaq jilicsan oo xooluhu jecel yihiin. Lo' melef daaqday durduro ka sug. Dh: muluf, wade. Li: caws.

2

malaf -ka: (magac, lab, keli) doosee ay ku jiraan waraaqo caddayn ah oo meel shaqo, cilmi ama dan kale loo leeyahay loo geeyo si looga daalacdo macluumaadka ku saabsan qofkaa. Ardaydii waa la dirayaaye malafkaaga oo buuxa keen. Dh: melef doosee, dokimanta, caddaymo. Wa: malafyo.

3

malaf -ka: (magac, lab, keli) buqshad roon oo faaruq ah oo waraaqaha lagu qaato. Waraaqaha malaf iskaga rid way kaa uskagoobayaane. Dh: buqshad. Wa: malafyo, malafaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Lufluf-ka)

2

Cunno ama waxyaalo kale oo badan oo kala jaad jaad ah oo laysku dardaray; hanbooyin laysku daray.

waa la naqliyay ✓

1

lufluf¹: m.l.u Cunto hambo ah oo laysu soo uruuriyey.

2

lufluf²: f.g1 (-fay, -ftay) Cunto yar oo hambo ah uruurin.

waa la naqliyay ✓

1

lufluf¹: m.l.u Cunto hambo ah oo laysu soo uruuriyey.

2

lufluf²: f.g1 (-fay, -ftay) Cunto yar oo hambo ah uruurin. m.f.dh, luflufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] remains, remnant, leftovers

2

lufluf: v. collect ~ gather something up (leftovers, remains)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) scraps (iskaraapis); leftover bits of food

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hanbooyin iyo wax soo hadhay. Dh: gurguro.

2

lufluf -ka: (magac, lab, keli) waxyaalo kala duduwan oo hambooyin ah; hanbooyin la isku daray. Dh: hadhaa, jaabojaabo, leefleef.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sixir daran oo aad u adag.

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) erey u dhigma dhamee oo meesha ka nadiifi. Albaabka hortiisa waxa qashin yaalla mulukh ka sii. Dh: muluq, mululuq.

2

mulukh -da: (magac, dhedig, keli) bildhaan k keliya ishu qabato oo hadana qarsoonta Dh: midhikh, bilig.

3

mulukh: (ereycodeed) erey lagu cabbiro dhalasho ilbidhiqsi ah oon dhib iyo wakhti dheer midna lahayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xiirid moolo a oon madaxa wax timo ah lagu reebin. Dh: moolo, dhakacambo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Caano ciir ah dhay ku darid.

waa la naqliyay ✓

(fal) caano ciir ah dhay ku darid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun ku dhaca xoolaha oo socodkooga xumeeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Muquuf-ka)

2

Birta faraska afka loo gesho oo xakamaha; (ama muquus).

waa la naqliyay ✓

1

muquuf¹: m.l (-fyo, m.dh) Birta xakamuhu hayo ee faraska afka loo geliyo. la-mid: muquus¹.

2

muquuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Muquurid. 2. Qof meel si macno la'aan ah u dhex marmarid.

waa la naqliyay ✓

m. n. horse's bit (part of the bridle)

waa la naqliyay ✓

-aytay: (v) swim under water

waa la naqliyay ✓

1

(fal) faras xakame ku xidh oo muquuf afka u geli.

2

muquuf -ka: (magac, lab, keli) bir xakamaha faraska xagga hore kaga xidhan oo faraska afka loo geliyo. Dh: durmad, muquus.

3

muquuf-ta: (magac, dhedig, keli) meel jilicsan oo biyo fadhiisin ah oo la go'da wixii ku joogsda. Dh: muquufti.

waa la naqliyay ✓

1

a: muquus

2

de: horse's bit (part of the bridle)

3

lx: muquuf

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: muquuf

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la soo ururiyey oo la isku daray. Ololaan wax kaga qaynsan jirey ululuf duullaane.

waa la naqliyay ✓

1

luf¹: m.l (-faf, m.l) Cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray.

2

luf²: f.g1 (-fay, -ftay) Wax yar uruurin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tiny piece, particle, corpuscle

2

luf v. collect, gather (up)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax yar uruurin.

2

luf -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jidhka ka soo foocan oo la moodo inay hawo buuxisay.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. he ... not

2

muu question word, vl. pron. does he ? / is he ...?

waa la naqliyay ✓

[pronoun plus negative] 1. he..not. Ex: Cali muu arag; Ali didn't see ~ muusan 2. (interrogative word) why., he..?/ is..he..? ~ miyuu. Ex: Muuse muu orday? did Muse run?

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo ci'da waraabaha. Dh: aaw.

2

muu: (falkaabe) erey falkaab ah oo u dhigma miyuu aarmuu. Muu iskaba aamuso.

3

muu-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la dhaqdo. Muuda usha ka daa. Dh: makas, xoolo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg alif.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Dhasha biciidka. la-mid: bulul.

waa la naqliyay ✓

1

buuf¹: m.l Xuddun.

2

buuf²: m.dh 1. Duufsi. 2. B. ku hay: ladnaan. Tusaale: “Cali buuftuu ku hayaa”.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. umbilical cord, navel

2

buuf [feminine] n. puff, sound of a breath of air

waa la naqliyay ✓

1

buuf! (ereycodeed) tilmaama dibbiro xoog ah. Sidii buufimo, buuf tummaallow, buuftu maadaa? Dh: fuuf.

2

buuf -ka: (magac, lab, keli) xuddunta oo yeelata qaab buufsan ama soo foocsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Duuf-ka)

2

1. (-°) a) Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab darti; siin. b) Quus. c) (dagaal) soo farabbaxsasho; weyrax.

3

2. Xaaraan; baqti; wax xun.

waa la naqliyay ✓

1

duuf¹: m.l 1. Hilib la nacay. 2. la-mid: duufid.

2

dųuf¹: m.l 1. Xaaraan; baqti; wax xun. 2. la-mid: dįif. 3. la-mid: dųufid.

3

duuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku d.: cid si loola dagaallamo ku boodid.

4

dųuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka soo d.: soo farabbaxsasho (dagaal); weyrax.

waa la naqliyay ✓

1

duuf: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku d.: cid si loola dagaallamo ku boodid. m.f.dh, duufid.

2

dųuf: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka soo d.: soo farabbaxsasho (dagaal); weyrax. m.f.dh, dųufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): mucus, snot

2

duuf m. n. emaciated animal; any prohibited thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) nasal mucus (neey-sal miyukas); snot (isnaat); phlegm (faleem); rheum (ruum) ~ diif

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bakhti oo naftu ha kaa baxdo.

2

duuf: (fal) dhimashada horteed noqo qof aan macno lahayn. Naga tag duuf ku baxe.

3

duuf -ka: (magac, lab, keli) neef isaga oo aan la xalaalayn dhintay.

4

duuf -ka: (magac, lab, keli) dareere ka yimaadda sanka. Nin duray hayo duuf lagama waayo. Dh: siin.

waa la naqliyay ✓

fuuf! (ereycodeed) lagu tusmeeyo neefsashada xoogga ah. Cadhuu fuuf ta hayaa.

waa la naqliyay ✓

Gacan

waa la naqliyay ✓

/galf/ (n) 1. gacan. e.g. The gulf of Adan (n) 2. khilaaf-weyn. e.g. They used to be good friends but a great gulf has developed between them.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cowda galka u ah timirta ee lagu soo rido ama lagu keeno. Guufka timirta ha tuurin ee xoolaha siiya.

2

guuf -ka: (magac, lab, keli) wixii aad u taagan ee coof ah.

3

guuf -ka: (magac, lab, keli) kiish raashin ah oo buuxa oo afka ka tolan. Dh: joonyad.

waa la naqliyay ✓

1

huuf¹: m.l la-mid: hiif¹.

2

huuf²: f.g1 (-fay, -ftay) la-mid: hiif².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale canaano oo hiif.

2

huuf -ka: (magac, lab, keli) canaanta iyo haraamista cid kale. Dh: hiif.

waa la naqliyay ✓

1

(Luuf-ka)

2

1. (hilib, rooti); in is-haysata; go'; cad.

3

2. (cayaar) liif.

waa la naqliyay ✓

1

luuf: f.g1 (luufay, luuftay) la-mid: liif².

2

lųuf: m.l (luufaf, m.l) 1. Cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray (hilib, rooti). 2. la-mid: liif¹.

waa la naqliyay ✓

lųuf: m.l (-faf, m.l) 1. Cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray (hilib, rooti). 2. la-mid: liif.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. slice of (meat), piece of leftover food

2

luuf m. n. game in which stones ~ wooden balls are thrown into a hole

waa la naqliyay ✓

1

(Luf) May Ochna inermis Penzig Ochnaceae.

2

N Allophylus rhoiphyllus ? Sapindaceae.

3

May Mundulea sericea (Willd) A. Chev. Papilionaceae.

4

May Markhamia zanzibarica (DC) Engl. Bignoniaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta luufka dheel. Dh: liif.

2

luuf -ka: (magac, lab, keli) ciyaar dhagxaan xalxalleefsan ama kubbado qori ah oo la tuuro ama la dilindilleeyo lagu ciyaaro. Luuf an ciyaarnee kaalaya. Dh: buul, liif.

3

luuf -ka: (magac, lab, keli) in yar oo hilib, rooti iyo wixii la mida ah. Dh: in, go', cad.

waa la naqliyay ✓

/myuul/ (n) baqal (faras iyo dameer iska-dhalay).

waa la naqliyay ✓

mule, n.f. - baqal (ka ay faraska iyo dameerku iska dhalaan).

waa la naqliyay ✓

n., baqlad, -di; he mule, baqlad lab.

waa la naqliyay ✓

s.m. - baqal.

waa la naqliyay ✓

1

muud¹: m.l la-mid: muudid.

2

muud²: m.l (-do, m.dh) (baayoloji) Dareere hurdi-caddaan saafiya ah, kaasi oo soo hadha marka dhiiggu xinjiroobo kaddib, badanaana wuxuu ka kooban yahay balaasmo aan lahayn wakiillada xinjirowga dhiigga.

3

muud³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Si dhuumasho ama qarsoodi ah kayn ama biyo dhexdood u marid. 2. Ka m.: biyo, kayn iyo wixi lamida meeshii laga galay ma'ahee meel kale oo ka fog ka soo bixid. 3. U m.: meel si qarsoodi ah u aadid.

waa la naqliyay ✓

1

muud¹: m.l (-do, m.dh) (baay.) Dareere hurdi-caddaan saafiya ah, kaasi oo soo hadha marka dhiiggu xinjiroobo kaddib, badanaana wuxuu ka kooban yahay balaasmo aan lahayn wakiillada xinjirowga dhiigga.

2

muud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Si dhuumasho ama qarsoodi ah kayn ama biyo dhexdood u marid. 2. Ka m.: biyo, kayn iyo wixi lamida meeshii laga galay ma'ahee meel kale oo ka fog ka soo bixid. 3. U m.: meel si qarsoodi ah u aadid. m.f.dh, muudid.

waa la naqliyay ✓

v. move (through something) slowly and with difficulty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) halkaad joogtey ka soco oo si qarsoodi ah meel kale u tag. Kala maqan ratiga muuda iyo Mooggan rarataaye.

2

muud -ka: (magac, lab, keli) fuuqa macaan ee dareeraha ah ee midhaha iyo qadhaabku leeyihiin. Sonkortu waa muudka qasabka. Dh: muuq, miid.

waa la naqliyay ✓

1

de: move (through s.t.) slowly and with difficulty

2

lx: muud

3

pd: (muuday)

4

ps: v1=

5

key: muud

waa la naqliyay ✓

1

(Muug-ga)

2

Wax ishu arkayso; muuqaal.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: muuq.

waa la naqliyay ✓

m. n. aspect, figure, shape, external appearance

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) appearances (apiir'ansi); image (imeey'j) ~ muuq-a

waa la naqliyay ✓

1

a: muuq

2

de: aspect, figure, shape, external appearance

3

lx: muug

4

pd: (-ga Pl: muugag (ga))

5

ps: n4-m

6

key: muug

waa la naqliyay ✓

1

(Muul-ka)

2

1. Wax buuxa; wax tiro badan.

3

2. Wax wax ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. M. ah; wax badan. 2. M. ah: wax, wax ugu wanaagsan. 3. Qof mingis laga tumayo, ciyaaraha loo ciyaaro middooda saddexaad.

waa la naqliyay ✓

m. n. abundance, something full ~ complete; excellent

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) buuxa aad ah oo tira badan. Dh: buux, daf. Li: qabaabsi, naadir.

2

muul -ka: (magac, lab, keli) bawaariista doontal saaran kan ugu weyn.

3

muul -ka: (magac, lab, keli) dhuumaha ama maangaddada biyaha uskagga ah magaalada ka qaada ee badda ama meelaha loogu tala galay geeya. Dh: foos. Wa: muulal

4

muul-ka: (magac, lab, keli) waxa ugu wanaagsan shey meel yaal oo badan. Muul qaado kolka wax lagu doorransiiyo. Dh: haldoor

waa la naqliyay ✓