mugir

mourir, v. - dhimasho; geeriyood.

mourir de faim - macaluulid, gaajo u dhimatid.

-ta: (magac, dhedig, keli) mugdi ka dhigid madoobayn.

/magar/ (n) qofka wax dhaca.

name-m bright, brilliant, counselor, radiant

v.tr. - qalabayn.

(Murgid-da)

Wax murugsan ama murgey noqosho; isku darmid; qasmid.

m.f.dh eeg murug³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax murugsan ama murgay oo meel laga guntay iyo si loo furo midna la garanayn noqosho. Mareegta magasha murgidda ka ilaali. Dh: murgis, qasmid.

murgid -da: (magac, dhedig, keli) arrin jahawareerid oo meel xalkeeda laga eego la garan waayid. Dh: qasmid, jahawareerid. Li: xaluhelid.

m.dh la-mid: murjin.

-ta: (magac, dhedig, keli) si ula kac ah xadhig iskugu duubid oo wax murgamay ka dhigid. Xadhigga murginta ka daa. Dh: qasid.

murgin -ta: (magac, dhedig, keli) si ula kac ah arrin u jahawareerin oo meel xalkeeda laga eego ka weecin. Dh: jahawareerin, qasid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg murgin. murgisan: (tilmaame) isku qasan oo aad u murgamay.

rougir, v. - gaduudin

surgir, v. - soo bixid; soo shaac bixid

(Mir-ta)

Wax habeenkii inta la hurdo dhaca ama yimaada ama la falo.

2. Goortaas lafteeda.

mir¹: m.l Wax tiradoodu hal tahay.

mir²: m.dh 1. Falalka habeenkii dhaca ama la sameeyo. 2. Habeen. 3. Roob habeen da'a. 4. Daajinta geel habeen la daajiyo.

mir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Habeen nafley cunto siin. 2. (f.mg) Col, roob iyo wixi lamida habeen imaansho. 3. Xoolo, badar iyo wixi lamida oo isku dhex jira sida ay leeyihiin u kala saarid.

mir¹: m.l Wax tiradoodu hal tahay.

mir²: m.dh 1. Falalka habeenkii dhaca ama la sameeyo. 2. Habeen. 3. Roob habeen da'a. 4. Daajinta geel habeen la daajiyo.

mir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Habeen nafley cunto siin. 2. (f.mg) Col, roob iyo wixi lamida habeen imaansho. 3. Xoolo, badar iyo wixi lamida oo isku dhex jira sida ay leeyihiin u kala saarid. m.f.dh, mirid.

num: one ~ a piece of (something)

mir [feminine] n. seed, pip, kernel; fruit; grain crops

mir [feminine] n. event ~ action at night time

mir v. occur ~ come in the middle of the night (e.g., rain; an attack)

-ta: (n) [singular of miro-ha] seed (siidh)

mir -ta: (n) midnight feeding, usually infant feeding ~ miridh-da

mir -tay / miratay: (v) do some activities in the middle of the night

(fal) saq dhexe oo habeennimo ku gud. Caawa mir intay hurdaan. Dh: guur.

mir: (fal) habeen xoolo daaji. Lo'du galabtay soo fushee caawa soo mir. Dh: daaji.

mir: (fal) shiid samee oo dhagaxaan dad ku tuurtuur. Kac naga mir waraabaha.

mir-ka: (magac, lab, keli) hal qudha; xabbad keliya. Wixii aan kuraasi hayay mir kama yaallo. Dh: midh.

mir-ta: (magac,dhedig, keli) daaqsinta habeenkii xoolaha la daajiyo; xunto saq dhexe wax la cuno. Xooluhu xalay mirtii ayay ku raageen oo saaka ayay yimaaddeen. Li: barqasho.

(Mug-ga)

1. Weel ama wax kale oo gudo leh, inta qaadkiisu le'eg yahay.

2. Kol; mar.

m.l 1. Weel ama wax kale oo gudo leh, inta qaadkiisu le'egyahay. 2. Inta shay gudo leh buuxin karta. 3. Kol; mar.

m.l 1. Weel ama wax kale oo gudo leh, inta qaadkiisu le'egyahay. 2. Inta shay gudo leh buuxin karta. 3. Kol; mar.

Volume

Volume

m. n. capacity, volume, amount a vessel can contain

mug m. n. present time; at this moment, for now, currently

/mag/ (n) koob dheg leh (fujaan).

mug: /mag/mugging;(v) dhicid (qof xoog wax uga boobid).

-ga: (n) capacity (ka paas 'ati); volume (yool 'i-yuum)

(ereycodeed) u dhigma mudh; wa'. Annaga oon eegeynba ayuu mug nagu soo yidhi. Dh: mudh.

mug-ga: (magac, lab, keli) weel ama wax u dhigma oo gun lihi inta halbeeg sadexjibaaran ee uu gudihiisa ku qaadi karo; walax godani inta ay gudeheeda ku qaadi karto.

mug-ga: (magac, lab, keli) inta uu gudaha shaygu le'eg yah. Taangi aad u mug weyn ayaan biyaha ku shubtaa. Dh: qaad.

mug (falkaabe) erey lagu cabbiro amminka kolkaa la joogo. Muggan ayuu baxayaa. Dh: hadda, eegga, imminka, amminka.

n., kalax, -i.

mur¹: m.l Kalluun aad u yaryar oo markaas ugxantii ka baxay oo lullumada qaabkeeda

mur²: m.dh Wadiiqo yar.

mur³: f.mg1 (-ray, -rtay) Ka m.: orod cid kaga dheereyn.

mųr: m.l Xubinta taranka ee haweenka.

mur¹: m.l Kalluun aad u yaryar oo markaas ugxantii ka baxay oo lullumada qaabkeeda leh.

mur²: m.dh Wadiiqo yar.

mųr: m.l Xubinta taranka ee haweenka.

(fal) wax afka ka jar oo af gamuuran u yeel. Usha mur. Dh: gamuur, gamuun.

mur -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aad u qadhaadh. Dh: deebaaq.

mur-ka: (magac, lab, keli) xabag aad u qadhaadh oo nabarrada aan diilaacin ee bararka leh iyo meelaha xummadda leh la dulmariyo oo dawo laga dhigto. Intaanu saanfuurku dillaacin mur mari.

mur, n.m. - derbi; gidaar.

mettre au pied du mur - ka gar helid; ka rayn.

sauter, faire le mur - cararid.

mür, adj. - marka midhuhu bislaadaan; bislaad (sida midhaha).

pas mûr - aan weli baaluqin; aan qaangaarin.

agir, v. - Wax Qabasho; Wax Falid; Layska dhigo; ula dhaqmo; Socodsiin; Sida ay wax u shaqaynayaan; in shaqo ah.

(tilmaame) qof calool buuran.

cuir, n.m. - Suun ka samaysan saan.

cuir chevelu - Haraga madaxa ee timaha hoostooda.

fuir, v. - baxsad; orday; ordid; orod; carar; hawl gabid.

f.g2 (-iyya, -isay) Dhar, derin iyo wixi lamida wax dusha ka saarid.

miir¹: m.l 1. Wax la miiray. 2. la-mid: miyir. 3. la-mid: miirid¹.

miir²: m.dh 1. la-mid: miid. 2. Meel yar oo biyo qabatin leh.

miir³: f.g1 (-ray, -rtay) Hoore gufur ka saarid.

miir¹: m.l 1. Wax la miiray. 2. la-mid: miyir.

miir²: f.g1 (-ray, -rtay) Hoore gufur ka saarid. m.f.dh, miirid.

v. filter, strain

-ay/tay: (v) draw off liquid by filtration: leach (liij); filter (fil'tar); percolate (peer 'kileeyt), strain (ista-reeyn), elutriate (i-li-tiri-yeeyt)

(fal) dareere wax kale ku dhex jira dhinac uga shub; inta saafiga gaar u shub. Dh: sooc.

miir: (fal) laba dareere oo isku jira kala saar oo kala shub. Subagga iyo biyah kala miir.

miir -ka: (magac, lab, keli) deyr dhagax ama leben ah. Miir adag ayaa wershedaha lagu maageeraa.

miir -ta: (magac, dhedig, keli) subag, malab iyo wixii la mid ah inta miidda ah ee qushka oo dhan laga sifeeyo. Malab miir ah ayaa la ii keenay.

de: filter, strain

lx: miir

pd: (miiray)

ps: v1=tr

key: miir

muer, V. - xuub dhacsi sida maska.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: mihi.

f.g2 (-iyay, -isay) Murud leefid.

v. run one's finger round the inside of a vessel to get at the last drops

cf: murug

de: run one's finger round the inside of a vessel to get at the last drops Also: murdi

lx: muri

pd: (muriyey)

ps: v2a=

key: muri

m. n. sealing wax; seal, stamp

-ka: (magac, lab, keli) gaadiidka la rarto ee awrta dameeraha baabuurta iyo wixii la mid ah. Nin muur lihi waa maalqabeen. Dh: gaadiid.

a: moor

bw: Arabic

de: sealing wax; seal, stamp

lx: muur

pd: (-ka Pl: muurar (ka))

ps: n4-m

key: muur

-ga: (magac, lab, keli) qori ka mid ah kuwa dibida lagu meeraro ee beerta lagu qodo xagga dambe waxa lagaga xidhaa marasho iyo labo digir xagga horana kootar harqoodka ku xidhan.

ugar¹: m.l 1. Inan. 2. Harag xoolaad oo la idiimay.

ugar²: m.dh (-ro, m.l) Kiish ama boorso harag ka samaysan.

-ka: (magac, lab, keli) dhallaan ama canug yar.

ugar -ka: (magac, lab, keli) harag la aslay.

ugar -ta: (magac, dhedig, keli) kiishad ama shandad yar.

(Ugid-da)

Dab ku kululayn iyadoo aan la taabsiine lagu dhoweeyo keliya; (weel) hanbalyayn.

m.f.dh eeg ug.

-da: (magac, dhedig, keli) hadhuub ama dhiil qori dab ah ku cugid. Dh: ugis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ugid.

-ka: (magac, lab, keli) miskiin ama qof baahan. Ugurka wax baa la siiyaa.

unir, v. - alxamid; ururid; isuteegid.

unir par le mariage - guursi; la guursado.

/oogar/ (v) galab looxaanta ama dhulka lugu duleeliyo.

/oogar/augurs, auguring, augured; (v) 1. calaamad ama wax kuu saraadiya wax xun ama wax fiican (jirro ama caafimaad). e.g. A long drought doesn't augur well for a good harvest. 2. qof wax-sheega (faaliya in qof guulaysanayo ama khasaarayo).

s.f. - been.

m.dh la-mid: Cubid; culid.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar cusub oo billaabmi doonta, ciyaartoyda kala safan doonta kala doorad. Dh: cubtan.

cugid-da: (magac, dhedig, keli) weel caano lagu shubanayo, culid. Dh: hogayn, culid, cugitaan.

m.dh la-mid: cumur.

(Digir-ta)

Iniino la abuuro oo cunno ahaan loo cuno; waa yaryar yihiin, qaabkooduna wuxuu u eg yahay qaabka kellida. Waa jaadad badan.

digir¹: m.dh 1. Dabar. 2. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

digir²: m.dh Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan. la-mid: dįir².

m.dh 1. Nooc dalagga ka mid ah, dhala miro u eg qaabka kellida, leh midabbo iyo jaadad kala geddisan; diir. 2. Dabar. 3. Midab madow oo ilkuhu yeeshaan.

f. n., [collective] beans, peas

(Dighir) All.Som. Vigna unguiculata (L) Walp. Aggreg. Papilionaceae.

All. Som. Phaseolus mungo L. Papilionaceae.

All.Som. Phaseolus vulgaris L. Papilionaceae.

S Canavalia ensiformis (L) DC. Papilionaceae.

S Canavalia gladiata (Jacq.) DC. Papilionaceae.

-ta: (n) bean (biin); pea (pH); peas (piis)

-ka: (magac, lab, keli) labada qori ee nugiga hareeraha kaga jira ee jigirtidu gasho midkood.

digir-ta: (magac, dhedig, keli) jaad badarka ka mid ah oo noocyo badan leh oo nafaqo badan.

cf: dhabannacaso

de: beans, peas

lx: digir

pd: (-ta)

ps: n2-f-col

key: digir

تَنبِيهِ، تَحْذِيرٍ، إِنْدَارِ

(Dugid-da)

1. Ebyoomid: dhammaansho.

2. Afgenbi u dhicid; jabid; bi'id.

dųgid: m.f.dh eeg dųg².

-da: (magac, dhedig, keli) ba' iyo ba'ayaale la kulmid. Dh: hoogid.

-ka: (magac, lab, keli) heerka kulaylka ama qabowga hawada.

hugar -ka: (magac, lab, keli) cod dad aan kuu muuqan. Dh: cod.

m.dh la-mid: xogid.

-da: (magac, dhedig, keli) haragga iyo hilibka gacanta ku kala saarid. Dh: hugis.

m.f.dh eeg hugi.

m.l H. ah: maro, busto iyo wixi lamida oo dusha la iska saaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg hugid.

juger, v. - garsoorid.

-ka: (magac, lab, keli) xadhig tidcan oo gaaban oo muurka jeenyaha hore lagaga xido si aanay u baxsan. Dameerka magarka ha ku adkayne ku seetee. Dh: dabar.

s.f. - sixir, fal.

/maajik/ (n) 1. sixir 2. indha-sarcaad.

(Magid-da)

1. Mag bixin, gudid.

2. Qaan ama wax kale oo laysku lee yahay bixin, gudid.

m.f.dh eeg mag².

-da: (magac, dhedig, keli) cid wax loo geytay mag siin. Magid lagu heshiis yahay dhib ma leh. Dh: kafalid, magis. Li: bi'in, dafirid.

magie, n.f. - Sixir; indhasarcaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg magid. magitaan -ka: (magac, lab, keli) eeg magid.