mudub — Macnaha & Turjumaada

name-m black; darck; soft

waa la naqliyay ✓

1

(Udub-ka)

2

1. Tiir qori ah oo dheer oo ganto leh oo guryaha lagu dhisto.

3

2.* Dhulka labadiisa caaradood, tan woqooyi iyo tan koofure, middood.

4

3.* Xiddigga Waqooyi; Quddub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dbo, m.l) 1. Tiir xooggan, farraarro leh oo dhismaha aqal Soomaaliga lagu adkeeyo. 2. Tiirar badan oo meel wada yaal. 3. Summad geela lagu dhigo, qaab udub kor u jeeda ah leh oo meelo kala duwan looga dhigo; kabaal. 4. Dhigo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dbo, m.l) 1. Tiir xooggan, farraarro leh oo dhismaha aqal Soomaaliga lagu adkeeyo. 2. Tiirar badan oo meel wada yaal. 3. Summad geela lagu dhigo, qaab udub kor u jeeda ah leh oo meelo kala duwan looga dhigo; kabaal. 4. Dhigo.

waa la naqliyay ✓

pivot

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pole, pillar, post

2

udub pr. n., loc. north ~ south pole; the pole star

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pole (pool); post (powst); pillar (pi-lar)-, log (loog) ~ tiir

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qori weyn ama tiir ganto leh oo aqalka dhexdiisa lagu qotomiyo si uu u xajiyo oo u tiiriyo. Markii udubkii jabay baa aqalkii dumay. Wa: udubbo.

2

udub -ka: (magac, lab, keli) dhulka labadiisa caaro ta woqooyi iyo ta koonfureed midkood. Baraf baa qariyay labada udub ee dhulka.

3

udub -ka: (magacwadareed) beel meel gees ah taal. Mohollin baa udubkii deggen yahay.

4

udub -ka: (magac) xiddigga waqooyi. Dh: quddub.

waa la naqliyay ✓

name-m strong; powerful

waa la naqliyay ✓

1

(Gudub-ka)

2

1. Babac.

3

2. (waalo) labada siyood oo lagu cayaara hayo middood (midda kale waa socod).

waa la naqliyay ✓

1

gudub¹: m.l 1. Hab cayaarta waalada loo dheelo oo laba qof si isweydaar ah gacmaha isu dhaafsadaan. 2. Babac. 3. la-mid: gudbid.

2

gudub²: f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn. m.f.dh, gudbid.

waa la naqliyay ✓

1

v. cross, go across, traverse; surpass; pass (an examination)

2

gudub vl. n. something crosswise ~ slanting; act of passing through

3

gudub m. n. one of the two teams of men playing a certain game

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) pass through or over; pass (paas), cross (karoos); go by, ~ baas, dhaaf Ex: wabiga ka gudub; cross the river

2

ku gudub -ay I tay: (v) block up (balook ap); cause a stoppage, obstruct

3

gudub -ah: (adj) diagonal (daayagenal); crosswise (karooswaays); cornerwise. Ex: gudub u dhig; put it crosswise

waa la naqliyay ✓

(fal) si jiif ah u dhig: si dadab ah wax u dhig. Qoriga gudub u dhig.

waa la naqliyay ✓

1

judub¹: m.l Gacanta oo faruhu duubanyihiin oo inta kor loo qaado si xoog leh wax loogu dhufto; tantoonyo.

2

judub²: f.g1 (-dbay, -dubtay; -dbi) Faraha gacanta oo duuban si xoog leh wax ugu dhufasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Gacanta oo faruhu duubanyihiin oo inta kor loo qaado si xoog leh wax loogu dhufto; tantoonyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gacanta oo faruhu duubanyihiin oo inta kor loo qaado si xoog leh wax loogu dhufto. Dh: tantoonyo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Mudug [region in central Somalia.]

waa la naqliyay ✓

(n) Mudug; the central region of Somali

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaawani aan waxba la sidan. Qof muddug ah maxaad ka yeeli.

waa la naqliyay ✓

1

cf: Gaalkacyo

2

de: Mudug [region in central Somalia]

3

lx: Mudug

4

ps: n0-loc

5

key: Mudug

waa la naqliyay ✓

(Muthun) S, C Thylachium thomosii Gilg. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

nu.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: murud.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun caloosha ku sameysma siiba midhiqirka. Illayn jacaylku waa nabar waa nudub calooleed, oo lagama nuuxsado.

waa la naqliyay ✓

name-m leader. Cf. Qutb

waa la naqliyay ✓

(fal) si degdeg ah wax ucun. Dudubi qadada ragbaa ku sugayee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) harraatida xagga hore loo tuuro. Dh: laad.

waa la naqliyay ✓

1

(Muddug-ga)

2

1. Aan la wehelin; keli ah.

3

2. Aan waxba sidan; qaawan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aan la wehelin; keli ah. 2. Aan waxba sidan; qaauan. 3. Faro maran; aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aan la wehelin; keli ah. 2. Aan waxba sidan; qaawan. 3. Faro maran; aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. alone, solo; naked person, bare ~ stripped thing

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aan wax dhar ah sidan oo sidii hooyadii ku dhashay ah. Wiilki arrad buu muddug yahay. Dh: qaawani, mucsur.

2

muddug-ga: (magac, lab, keli) aan la wehelin oo kelidii oo qudha ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: alone, solo; naked person, bare ~ stripped thing

2

lx: muddug

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: murdux, qaawan

6

key: muddug

waa la naqliyay ✓

1

(Muddul-ka)

2

Aqal badanaa qol keliya ah oo wareegsan oo saqaf kor u fiiqan leh; (ama mundul, mundulle).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mundul.

waa la naqliyay ✓

m. n. circular hut with thatch roof

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hut (hat) ~ mundul

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aqal wareegsan oo badanaa qol keliya ah oo saqaf kor u fiiqan leh. Beereleydu muddul dhooba ah ayay dhistaan. Dh: mutulle, mutul, mundul, gombis.

waa la naqliyay ✓

1

a: mundul

2

de: circular hut with thatch roof

3

lx: muddul

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: muddul

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha ama caleenta daadso oo wax diiran noqo. Dh: galdhac, diiran, murux.

2

mudhux -a: (magac, lab, keli) wax aan dhogor ama diir lahayn. Dh: murux.

3

mudhux-a: (magac, lab, keli) diiridda midhaha bislaada diirka laga mudhxiyo sida kuwa garaska. Midhaha mudhuxa la sug. Dh: murux.

waa la naqliyay ✓

(fal) meelo badan ka turturuq. Bacda mudmud oo daldalooli. Dh: daldalooli.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dacwad ooge cid soo eedeeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Mundul-ka)

2

Muddul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Aqal wareegsan oo inta badan dhis iyo dhoobo ka samaysan oo leh saqaf dhis iyo caws ah oo kor u fiiqan. la-mid: muddul, mundulle.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Aqal wareegsan oo inta badan dhis iyo dhoobo ka samaysan oo leh saqaf dhis iyo caws ah oo kor u fiiqan. la-mid: muddul, mundulle.

waa la naqliyay ✓

m. n. circular hut with thatch roof

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hut (hat) ~ muddul

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aqal wareegsan oo badanaa qol keliya ah oo saqaf kor u fiiqan leh. Dh: mutulle, mutul, mundule, gombis.

waa la naqliyay ✓

1

a: mundulle (/ha) [n7-m]

2

de: circular hut with thatch roof

3

lx: mundul

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: mundul

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax aad u yar. Dh: nusqaalo, huubo.

2

muqdur -ka: (magac, lab, keli) mugdi aad u daran ama madaw. Dh: gurcud. Li: caddo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: murdad.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. M. ah: qof aan dhar xirnayn. 2. M. ah: nafley dhogor ama baalal aan lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. M. ah: qof aan dhar xirnayn. 2. M. ah: nafley dhogor ama baalal aan lahayn. murduxan f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Nefley wax murdux ah ahaansho. m.f.dh, murduxnaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): naked person; something bare; stripped, naked

waa la naqliyay ✓

1

de: naked person; something bare; [atr.] stripped, naked

2

lx: murdux

3

pd: (-a)

4

ps: n-m

5

syn: muddug

6

key: murdux

waa la naqliyay ✓

name-f beloved

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto ama soor.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) buurnaan ka so foodhacda xundhurta oo carruurta badhkeed ay yeelato. Wiilku xundub ayuu yeeshay. Dh: buuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Dub-ka)

2

1. (oogada dadka) haragga docdiisa kore oo midabka leh.

3

2. Daboolka sare oo ku rogan dhirta iyo miraha iyo wixii soo raaca.

waa la naqliyay ✓

1

dub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maqaar, harag iyo wixi lamida. 2. Qolof adag oo ay dusha ku yeeshaan geedaha ama miraha qaarkood.

2

dųb¹: m.l (-bab, m.l) la-mid: dib¹.

3

dub²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta adag ee weliba ah lakabka ugu hooseeya ee aragga lafdhabarleyda. Lakabka kale waa d.ka bare. Haraggu wuxuu ka koobanyahay nudo isku xidhayaal miiqan, kuwaas oo ay ku dhex jiraan dhuumaha dhiiggu, (dhammaadka dareenwadka iyo naasleyda) goonka tina ah, qanjidhada dufanka iyo narinnada dhididka.

4

dųb²: f.g1 (-bay, -btay) Hilib iyo wixi lamida dab ku solid.

waa la naqliyay ✓

1

dub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maqaar, harag iyo wixi lamida. 2. Qolof adag oo ay dusha ku yeeshaan geedaha ama miraha qaarkood.

2

dub²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta adag ee weliba ah lakabka ugu hooseeya ee aragga lafdhabarleyda. Lakabka kale waa d.ka bare. Haraggu wuxuu ka koobanyahay nudo isku xidhayaal miiqan, kuwaas oo ay ku dhex jiraan dhuumaha dhiiggu, (dhammaadka, dareenwadka iyo naasleyda) goonka tina ah, qanjidhada dufanka iyo narinnada dhididka.

3

dųb: f.g1 (-bay, -btay) Hilib iyo wixi lamida dab ku solid. m.f.dh, dųbid.

waa la naqliyay ✓

1

v. bake, cook, fry

2

dub m. n. skin, peeling, peel

waa la naqliyay ✓

name-m skin; peeling

waa la naqliyay ✓

/dhab/ (v) 1. ku naanaysid, magac ugu yeerid siiba cay ah (v) 2. cod u samayn, sida filin oo kale (v) 3. koobbi filin ka samayn.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. bake (beeyk); roast (rowsf); grill (giriil); broil (barooyel) ~ foornee, sol. Ex: Hooyaday waxay tiri, maanta waxaan dubayaa doolshe; My mother said she would bake a cake today. 2. dub -ka: (n) skin (iskiiri); rind (raayndh); peel (piil)', bark (baak) ~qob, qolof, jir. Ex: dubka ka fiiq; peel the skin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dabka saar oo sol. Innoo dub xasiidda beertaada.

2

dub -ka: (magac, lab, keli) saanta sare ee dadka iyo xayawaanka iyo dhita qaarkeed. Finan baa cunnugga ka soo yaacay dubka. Dh: diir, maqaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Mud-ka)

2

(xoolo) cad tahar iyo jiir iyo baruur isugu dhafan oo shafka iyo candhada u dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

1

mud: m.l Cad, tahar iyo baruur isugu jira oo shafka iyo candhada u dhexeeya (geel).

2

mųd: f.g1 (-day, -dday) 1. Shay badanaa fiiqan meel ku turqid. 2. Cid daawo durid.

waa la naqliyay ✓

mųd: f.g1 (-day, -dday) 1. Shay badanaa fiiqan meel ku turqid. 2. Cid daawo durid. m.f.dh, mudid.

waa la naqliyay ✓

1

v. pierce; poke, prick; give an injection (to)

2

mud m. n. fatty meat from below the stomach

waa la naqliyay ✓

/madh/ (n) dhoobo.

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) [with preposition ku] 1. penetrate with a sharp object; puncture (pangkjar); perforate (peer fa reeyt); pierce (pi-irs); jab (jaab); prod (paroodh). 2. inject (in jakt) with syringe (sariinj)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid xanuunsanaysa irbad dawo ku jirto ku dur oo dawada ku sii. Wiilka xummadbaa haysee noo mud. Dh: turuq, dur.

2

mud: (fal) shay caaro fiiqan leh sida mudaca irbad iyo wixii la mid ah jidh ama meel kale ku turuq. Qodax ku mud dhiig yari ha ka soo yaacee. Dh: dur, turuq, dalooli.

3

mud-ka: (magac, lab, keli) cad geela kaga yaal sararta oo ah inta xundhurta ka sarreysa waana cad isugu jira tahar, jiidh iyo baruur. Mudkaa laga cunaa geel hadduu kaa awaal go'e.

4

mud-ka: (magac,lab, keli) qiyaasaha badarka sharci ahaan loo bixiyo lagu qiyaaso mid ka mid ah oo u dhiganta sacab muggii. Labo mud bixi. Dh: sacab.

waa la naqliyay ✓

n., dhoobo, -adi, dhoobo hareedaad.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. he ... not

2

muu question word, vl. pron. does he ? / is he ...?

waa la naqliyay ✓

[pronoun plus negative] 1. he..not. Ex: Cali muu arag; Ali didn't see ~ muusan 2. (interrogative word) why., he..?/ is..he..? ~ miyuu. Ex: Muuse muu orday? did Muse run?

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo ci'da waraabaha. Dh: aaw.

2

muu: (falkaabe) erey falkaab ah oo u dhigma miyuu aarmuu. Muu iskaba aamuso.

3

muu-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la dhaqdo. Muuda usha ka daa. Dh: makas, xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Uub-ta)

2

Hog dheer; booraan; god; hataq.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) 1. Carun ka yimaad xubinta taranka ee nafley dhashay. 2. (-bo, m.l) God dhuuban oo hoos u dheer.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) god dheer oo dhuuban; hog dheer oo hoos aad ugu qodan. Uub ha qodin, haddii aad qodda na ha dheerayn, adiga uuni ku dhici doontaana mooyee. Dh: booraan. Dh: uubo.

2

uub: -ta: (magac, dhedig, keli) eeg uubo.

waa la naqliyay ✓

1

(Buub-ka)

2

1. (geel) aan jabsanayn ee weli buubaal ah; didid dhow oo rarka la carara oo wax kala daadsha.

3

2. Orod; duulis; dheerayn.

waa la naqliyay ✓

1

buub¹: m.l 1. B. ah: rati marka la raro dida. 2. la-mid: buubid.

2

buub²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Rati raran didid. 2. Dayaarad, shimbir iyo wixi lamida duulid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) 1. Rati raran didid. 2. Dayaarad, shimbir iyo wixi lamida duulid. m.f.dh, buubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. run away, reject loads (of a camel)

2

buub vl. n. young unbroken male camel

3

buub v. fly

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. fly (falaay) ~ duul. 2. a camel who has run away with his load

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr raran, cabsi la carar oo rarka tuur. Hayin awrkaan ahayn markuu markuu buubo, dhiiluhuu jejebiyaaye. Dh: did.

2

buub: (fal) xaashiyo iyo waxii la mid ah isku dhex yaac oo dabaysha kolba dhan u raac. Kitaabkii wuu buubay.

3

buub -ka: (magac, lab, keli) didmada faraha badan e awrku rarka ku cusub yahay. Hadduu aniga bari iigu yimid, waan ka buubsanahay.

4

buub -ka: (magac, lab, keli) haad meel ka kacid. Ragdooxatadii way buubtay. Dh: duul.

waa la naqliyay ✓

1

(Duub-ka)

2

Maro dhuuban oo si gaar ah loo sameeyey oo loo qurxiyey oo raggu madaxa ku xirto; cimaamad.

waa la naqliyay ✓

1

duub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maro yar oo si gaar ah madaxa loogu xirto. 2. D. ah: xirmo tubaako, dhis, gaarso iyo wixi lamida ah.

2

duub²: f.g1 (-bay, -btay) Xoolo si loo kaxeeya meel isugu keenid.

3

duub³: f.g/mg1 (-bay,-btay) 1. (f.g) Dermo, maro, xarig iyo wixi lamida dhowr jeer isku-dulwareejin. 2. (f.g) Nabar gaarso ku marid. 3. Cid boqrid. 4. Cajalad, hadal, hees, iyo wixi lamida ku sajalid. 5. (f.g) Xoolo si ay u dheereeyaan u kaxayn. 6. (f.g) Xoolo jihaday u socdeen ka leexin. 7. (f.mg) Isk u d.: qof ku dhegid.

waa la naqliyay ✓

1

duub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maro yar oo si gaar ah madaxa loogu xirto. 2. Nin beeshiisi u soo dooratay in uu madax u noqdo; boqor, ugaas, suldaan, malaaq iyo wixi lamida. 3. D. ah: xirmo tubaako, dhis, gaarso iyo wixi lamida ah.

2

duub²: f.g/mg1 (-bay,-btay) 1. (f.g) Dermo, maro, xarig iyo wixi lamida dhowr jeer isku-dulwareejin. 2. (f.g) Nabar gaarso ku marid. 3. Cid boqrid. 4. Cajalad, hadal, hees, iyo wixi lamida ku sajalid. 5. (f.g) Xoolo si ay u dheereeyaan u kaxayn. 6. Xoolo si loo kaxeeya meel isugu keenid. 7. (f.g) Xoolo jihaday u socdeen ka leexin. 8. (f.mg) Isk u d.: qof ku dhegid. m.f.dh, duubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fold, roll up, wind; put a turban on; appoint as king ~ leader, crown; wrap ~ tie up; bandage

2

duub m. n. turban

waa la naqliyay ✓

(Dob) N Bothriochloa insculpta (A.Rich.) A. Camus. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: <v) 1. roll (root); wrap (raap); fold (fooldh) ~ laab, galool. 2. record (rikoordh). Ex: cajalad ku duub; with tape

2

duub: -ka: (n) 1. roll (rowl); something rolled up ~ galool. Ex: laba duub ii soo dhiib; sei I me two rolls. 2. turban (toorban) Ex:, duub cad; white turban

3

duub: -ay / tay: (v) wrap up (raap ap); enfold (enfooldh)-, fold (fooldh)-, roll (rooZ)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax fidsan isku laablaab. Aloolka duub oo meel ku tiiri. Dh: giringiri. Li: fidi.

2

duub -ka: (magac, lab, keli) cimaamad iyo wixii la mid ah oo raggu madaxa ku duubtaan. Culimadii hore waxa lagu yaqiin duub.

3

duub -ka: (magac, lab, keli) bir wareegsan oo gacanta dumarku gashado inta badanna ka samaysan naxaas. Inanta duub u geli oo da'deed raaci. Dh: jijin.

4

duub -ka: (magac; lab, keli) nin beeshiisu u soo dooratay inuu madax u noqdo oo uu u taliyo. Dh: bogor, hoggaandhaqameed, malaaq, wabar, ugaas, suldaan, islaam.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof wax turqa ama wax irbadeeya. Dh: turqe, iraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) erey lagu cabbiro soo bixid ama muuqasho kedis ah oon horay loo filan. Libaax ayaa meel gaaban mudh ka soo yidhi.

2

mudh: (tilmaame) qaawan oon waxba xidhnayn. Arrad ayuu mudh yahay.

3

mudh: (tilmaae) toosan ah: aan qalqalooc lahayn ah. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd.

4

mudh: (fal) si fiican uga lugbax; dhanka kale uga bax. Godka dhiniciisa kale mudh ka dheh.

5

mudh-a: (magac, dhedig, keli) qaawanaan.

6

mudh -a: (magac,dhedig, keli) toosni aan qalqalooc lahayn. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd. Dh: toosan.

waa la naqliyay ✓

1

mudo: f.g3 (-utay, -udatay) 1. Abaalgud istaahilid. 2. Cid u baahasho.

2

mųdo: f.g3 (-ųtay, -ųdatay) Wax meel ku turqasho.

waa la naqliyay ✓

mųdo: f.g3 (-ųtay, -ųdatay) Wax meel ku turqasho. m.f.dh, mųdasho.

waa la naqliyay ✓

v. deserve, merit, be worthy of

waa la naqliyay ✓