mud — Macnaha & Turjumaada

1

(Mud-ka)

2

(xoolo) cad tahar iyo jiir iyo baruur isugu dhafan oo shafka iyo candhada u dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

1

mud: m.l Cad, tahar iyo baruur isugu jira oo shafka iyo candhada u dhexeeya (geel).

2

mųd: f.g1 (-day, -dday) 1. Shay badanaa fiiqan meel ku turqid. 2. Cid daawo durid.

waa la naqliyay ✓

mųd: f.g1 (-day, -dday) 1. Shay badanaa fiiqan meel ku turqid. 2. Cid daawo durid. m.f.dh, mudid.

waa la naqliyay ✓

1

v. pierce; poke, prick; give an injection (to)

2

mud m. n. fatty meat from below the stomach

waa la naqliyay ✓

/madh/ (n) dhoobo.

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) [with preposition ku] 1. penetrate with a sharp object; puncture (pangkjar); perforate (peer fa reeyt); pierce (pi-irs); jab (jaab); prod (paroodh). 2. inject (in jakt) with syringe (sariinj)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid xanuunsanaysa irbad dawo ku jirto ku dur oo dawada ku sii. Wiilka xummadbaa haysee noo mud. Dh: turuq, dur.

2

mud: (fal) shay caaro fiiqan leh sida mudaca irbad iyo wixii la mid ah jidh ama meel kale ku turuq. Qodax ku mud dhiig yari ha ka soo yaacee. Dh: dur, turuq, dalooli.

3

mud-ka: (magac, lab, keli) cad geela kaga yaal sararta oo ah inta xundhurta ka sarreysa waana cad isugu jira tahar, jiidh iyo baruur. Mudkaa laga cunaa geel hadduu kaa awaal go'e.

4

mud-ka: (magac,lab, keli) qiyaasaha badarka sharci ahaan loo bixiyo lagu qiyaaso mid ka mid ah oo u dhiganta sacab muggii. Labo mud bixi. Dh: sacab.

waa la naqliyay ✓

n., dhoobo, -adi, dhoobo hareedaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Banban-ka)

2

Hubka lagu dagaallamo mid ka mid ah; lugaa loo mudaa kolkiibana, xabbado aad u badan baa ka dhaca; boobe (ama bamban).

waa la naqliyay ✓

1

* (Barlammaan-ka)

2

1. Shirka mudaneyaasha tolku doorto, oo sharciyadana dejiya, siyaasada dowladdana dusha ka ilaaliya.

3

2. Golaha ama aqalka mudaneyaashu ku shiraan (ama baarlammaan).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caarad-da) Afka dhuuban oo waranka iyo irbadda iyo wixii lamid ah, oo wax muda: fiiq.

2

2. (Caarad-ka) Xoolaha weligood, kolka la wado, kuwa ugu horreeya, kamid ah; aan dabaadi ahayn - hordhac.

waa la naqliyay ✓

1

(Cidda-da)

2

Muddo go'an oo haweenka laga dhinto iyo kuwa la furo, tirsadaan, oo intay ku jiraan ayan guursan karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirboor-ta)

2

Xiisad dabayl ah oo isku duuban oo dhexda ka daloosha oo si xoog badan isugu wareegeysa iyadoo labadeeda madax mid dhulka ku haysa midna kor iyo cirka ku tog yahay; waxay badanaa kicisaa boor (leexo) lig ah oo cirka mudaya; cirwareen; qode.

waa la naqliyay ✓

1

(Daawad-ka)

2

1. Waxa la daawado; in la daawado mudan.

3

2. Daawasho.

waa la naqliyay ✓

1

* (Dalkummar-ka)

2

Xaashiyo rasmi ah oo buug qaabki leh oo dawladi dadkeeda dalal shisheeye u socdaalaya u goyso; waxay caddaynayaan haybta iyo tolka qofka. Qofkii sitaa wuxuu dalkiisa iyo dalalka shisheeyahaba ka mudan yahay in la dhawro oo xumi iyo dhibba laga ilaaliyo. Baasaboor

waa la naqliyay ✓

1

(Dawa-da)

2

1. Wixii cudurrada, nabarrada, kd., inta lagula tacaalo (ismarin; cabbid, isku mudid, dhaymo, ...) fayoobi keena.

3

2. Dawaco; dayo.

waa la naqliyay ✓

Si adag u mudan; dhidban.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaabid-da)

2

Si xoog leh wax meel ugu mudid, ugu adkayn, dhidbid.

waa la naqliyay ✓

Meel si adag ugu mudan; la dhidbay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidbid-da)

2

Si xoog leh meel ugu mudid, uga taagid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibqallooc-a)

2

Bahal caarada la bah ah oo ku nool dalalka kulul oo engegan; wuxuu lee yahay lix lugood iyo labo ciddiyood oo sida birqaabka wax u qabta iyo dabo dheer oo xubno leh oo kor u qaroofan oo ku dhammaata caarad daloosha oo wax mudda oo uu waabaayadiisa ka dhiijiyo; qaniinyadiisu waa xanuun badan tahay, kolkolna waa loo dhintaa; hangaralle.

waa la naqliyay ✓

1

(Durid-da)

2

1. Wax fiiqan oo jir ama wax kale muda ama dhexgala; mudid.

3

2. Qeydada iyo qaanuunka oo wax laga sheego si xooggooda iyo kartidooda wax loogu dhimo oo loo baabbi'iyo ama loo yareeyo; waxkasheegid; burin.

waa la naqliyay ✓

1

(Eedaadid-da)

2

1. Silic iyo saxariir mudasho.

3

2. Xanuun la taahid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhi-ga)

2

1. (dad) salka oo dhulka lagu hayo iyadoo madaxa iyo dhabarku, toos xagga cirka ugu taagan yihiin, luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin.

3

2. Dad koox ah oo arrin gaar ah inay ka taliyaan ama wax ka qabtaan loo magacaabay; meesha ay hawsha ku hayaan ama muddada ay hadba hawsha ku gudajiraan oo ka hadlayaan; shir; urur.

4

3. Dad badan ama xoolayow badan oo wada deggan.

5

4. (xoolo) boqol; tiro; wegen; kadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Fajayn-ta)

2

Qof oogadi faraha aad ugu mudmudid oo ugu garaacid, si jirku u baraarugo, siiba muruqyada iyo seedaha, oo u debecdo dhiigguna qummaati ugu wareego.

waa la naqliyay ✓

1

(Faja-da)

2

Oogada dadka oo faraha aad loogu mudmudo oo loogu garaaco, si jirku u baraarugo, dhiigguna qummaati ugu wareego; (ama fujo).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

1

(Fikasha-da)

2

Wax wax hayey ama la hayey ama wax ku mudnaa ama ku tiirsanaa, xoog sidbasho ku jirto u boodid, u bixid, u siibasho; fakasho; filqasho.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof wax turqa ama wax irbadeeya. Dh: turqe, iraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) erey lagu cabbiro soo bixid ama muuqasho kedis ah oon horay loo filan. Libaax ayaa meel gaaban mudh ka soo yidhi.

2

mudh: (tilmaame) qaawan oon waxba xidhnayn. Arrad ayuu mudh yahay.

3

mudh: (tilmaae) toosan ah: aan qalqalooc lahayn ah. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd.

4

mudh: (fal) si fiican uga lugbax; dhanka kale uga bax. Godka dhiniciisa kale mudh ka dheh.

5

mudh-a: (magac, dhedig, keli) qaawanaan.

6

mudh -a: (magac,dhedig, keli) toosni aan qalqalooc lahayn. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd. Dh: toosan.

waa la naqliyay ✓

1

mudo: f.g3 (-utay, -udatay) 1. Abaalgud istaahilid. 2. Cid u baahasho.

2

mųdo: f.g3 (-ųtay, -ųdatay) Wax meel ku turqasho.

waa la naqliyay ✓

mųdo: f.g3 (-ųtay, -ųdatay) Wax meel ku turqasho. m.f.dh, mųdasho.

waa la naqliyay ✓

v. deserve, merit, be worthy of

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baahiyi ha kuu geyso; Alle ha ku bado. Haddii ad awr kale weyday awrkaaga garboole mudo.

2

mudo: (fal) turqo oo iska irbad ugu duro. Dibiga mudo oo fiinyada ku xidho.

waa la naqliyay ✓

1

de: deserve, merit, be worthy of

2

lx: mudo

3

nt: mudasho (/da) [vn-f]

4

pd: (mutay / mudatay)

5

ps: v3b=tr

6

key: mudo

waa la naqliyay ✓

1

muud¹: m.l la-mid: muudid.

2

muud²: m.l (-do, m.dh) (baayoloji) Dareere hurdi-caddaan saafiya ah, kaasi oo soo hadha marka dhiiggu xinjiroobo kaddib, badanaana wuxuu ka kooban yahay balaasmo aan lahayn wakiillada xinjirowga dhiigga.

3

muud³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Si dhuumasho ama qarsoodi ah kayn ama biyo dhexdood u marid. 2. Ka m.: biyo, kayn iyo wixi lamida meeshii laga galay ma'ahee meel kale oo ka fog ka soo bixid. 3. U m.: meel si qarsoodi ah u aadid.

waa la naqliyay ✓

1

muud¹: m.l (-do, m.dh) (baay.) Dareere hurdi-caddaan saafiya ah, kaasi oo soo hadha marka dhiiggu xinjiroobo kaddib, badanaana wuxuu ka kooban yahay balaasmo aan lahayn wakiillada xinjirowga dhiigga.

2

muud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Si dhuumasho ama qarsoodi ah kayn ama biyo dhexdood u marid. 2. Ka m.: biyo, kayn iyo wixi lamida meeshii laga galay ma'ahee meel kale oo ka fog ka soo bixid. 3. U m.: meel si qarsoodi ah u aadid. m.f.dh, muudid.

waa la naqliyay ✓

v. move (through something) slowly and with difficulty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) halkaad joogtey ka soco oo si qarsoodi ah meel kale u tag. Kala maqan ratiga muuda iyo Mooggan rarataaye.

2

muud -ka: (magac, lab, keli) fuuqa macaan ee dareeraha ah ee midhaha iyo qadhaabku leeyihiin. Sonkortu waa muudka qasabka. Dh: muuq, miid.

waa la naqliyay ✓

1

de: move (through s.t.) slowly and with difficulty

2

lx: muud

3

pd: (muuday)

4

ps: v1=

5

key: muud

waa la naqliyay ✓

1

(Bud-da)

2

Godka qofka dhinta la geliyo; xabaal; qabri; iil.

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr¹.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

Ruqur

waa la naqliyay ✓

f. n. grave, tomb

waa la naqliyay ✓

/bad/ (n) fiiddy geethy.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qabriga ruuxa dhinta lagu aaso ee lagu duugo. Raggii aniga ii burin lahaa, waa bud aakhiro'e. Dh: xabaal.

2

bud -ka: (magac, lab, keli) ul madax kuusan ama buuran leh oo gaaban. Bud buu dabada u qabtay ninkay is qardoofeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: grave, tomb

2

lx: bud

3

pd: (-da Pl: budad (ka))

4

ps: n4-f

5

key: bud

waa la naqliyay ✓

n., (of ruminants) calalnaqsi, -gi, calyacelis, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

dud¹: m.dh Baadiye, duur.

2

dųd¹: m.dh Cid meel wada deggan.

3

dud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: “Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday”. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin.

4

dųd²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: did.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin. m.f.dh, dudid.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. sulk, be in a bad mood, get angry

2

dud v. scatter, disperse (out of fear)

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become angry; anger (ang-ger) ~ carood, cadhood, xanaaq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cadho kaga tag ciddii aad danwadaagta ahaydeen; cadho kaga tag lammaanahaad u dhaxday. Dh: umal.

2

dud: -ka: (magac, lab, keli) biyo yar oo weel biyood salkiisa ku jira. Dh: duuddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fud-ka)

2

Cad yar oo kankoonsan oo is haysta; bur; fudul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Kuus ciid ah oo is haysta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Kuus ciid ah oo is haysta.

waa la naqliyay ✓

m. n. lump (of soil)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad ama guntin yar oo kankoonsan oo is haysata. Dh: fudul.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fudul

2

de: lump (of soil)

3

lx: fud

4

pd: (-ka Pl: fudad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: fud

waa la naqliyay ✓

1

(Gud-da)

2

Geedka yicibtu ka baxdo; geed-yicibeed.

waa la naqliyay ✓

1

gud¹: m.dh Geed-gaab laamo dhuudhuuban leh oo dhala miro macaan oo loo yaqaan yicib.

2

gud²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid buuryo ka goyn. 2. (f.g) Deyn bixin. 3. (f.mg) Habeen socosho. 4. (f.mg) Ku g.: haweenay daba gurid.

waa la naqliyay ✓

1

gud¹: m.dh Geedgaab laamo dhuudhuuban leh oo dhala miro macaan oo loo yaqaan yicib.

2

gud²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid buuryo ka goyn. 2. (f.g) Deyn bixin. 3. (f.mg) Habeen socosho. 4. (f.mg) Ku g.: haweenay daba gurid. m.f.dh, gudid.

waa la naqliyay ✓

1

v. cut off, clip; circumcise

2

gud v. pay recompense, pay back, compensate

3

gud v. travel at ~ by night

4

gud [feminine] n., [collective] almond tree

waa la naqliyay ✓

Cordeauxia edulis 03

waa la naqliyay ✓

(Gud) C.0g Cordeauxia edulis Hemsl. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ay: (v) 1. pay back or compensate; reimburse (riiimbeers) 2. travel at night ~ gudaal

2

gud -da: (n) name of a wild fruit tree

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u abaal celi. Gud abaalkii laguu galay.

2

gud: (fal) habeen socod samee; inta habeennimada lagu jiro socdaal. Dh: guur.

3

gud: (fal) xubinta taranka ee ilmo yar, cad ka jar, hanjafka ka goo. Hablahaaga sida sunnada ah u gud. Dh: xalaalee.

waa la naqliyay ✓

1

(Hud-da)

2

1. Xubnaha uurkujirta midkood oo inta xuubkii ku rognaa soo jeexa, meel ka soo buurta.

3

2. Xuddunta soo buurata; buuf.

waa la naqliyay ✓

1

hud¹: m.dh (-do, m.l) Xiidmo soo gala meel caloosha ka mid ah oo xuubkii ku dahaarnaa dillaacay.

2

hud²: f.g1 (-day, -dday) Dhar dillaacsan tolid.

waa la naqliyay ✓

f. n. hernia

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xudunta oo soo buurraata. Dh: buuf.

2

hud-da: (magac, dhedig, keli) meel baydhsan ama leexsan.

3

hud-da: (magac, dhedig, keli) xubnaha uurkujirta midkood oo inta xuubkii ku rognaa soo jeexa, meel kasoo buurta.

waa la naqliyay ✓

1

(Kud-ka)

2

Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

waa la naqliyay ✓

1

kud¹: m.l Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

2

kud²: f.g /mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Gam-maan is abaahin. 2. (f.mg) Orod bootin ku bilaabid.

waa la naqliyay ✓

1

kud¹: m.l Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

2

kud²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Gammaan is abaahin. 2. (f.mg) Orod bootin ku bilaabid. m.f.dh, kudid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] anthrax (disease, usually fatal)

2

kud v. leap about; gallop

waa la naqliyay ✓

1

-ay: (v) 1. attack wildly. 2. ran away fast

2

kud -ay: (v) mate (meeyt); to pair animals, especially camels for breeding ~ u hay, abaahi

3

kud -ka: (n) anthrax (aantharaakis); an infectious, fatal disease, especially of cattle and sheep

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cudur dadka iyo xoolaha ku dhaca oo aan inta badan laga kicin. Dh: xaaraan, karaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Lud-da)

2

Cad hilib ah oo baruur leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hilib jiir iyo baruur isugu jira oo aan laf lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hilib jiir iyo baruur isugu jira oo aan laf lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): flesh, fatty piece of meat

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) oogada nafleyda inteeda aan lafta lahayne jüidhka ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: flesh, fatty piece of meat

2

lx: lud

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-mass

5

key: lud

waa la naqliyay ✓

1

° (Mad-ka)

2

Med.

waa la naqliyay ✓

1

mad¹: m.l 1. Dhagax midab madow leh oo haddii la isku dhufto dab dhala oo buuraleyda laga helo. 2. Jiididda la jiido shaqal af carabi ah marka lagu dhawaaqayo. la-mid: med¹.

2

mad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Qof dhagax la dhicid. 2. Shaqal af carabi ah ku dhawaaqiddiisa jiidid. la-mid: med².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. black stone, kind of granite

2

mad v. lengthen (a vowel, as in Koranic verse)

waa la naqliyay ✓

/maadh/ (adj) 1. waalan; maskaxda ka jirran 2. Xanaaq; caro (xanaaqsan). 3. ku waalnaan (wax qofku ku waalan yahay oo uu aad u jecelyahay).

waa la naqliyay ✓

1

a: mahdab

2

bw: Arabic

3

cf: Xanafi, Shaafici, Xanbali, Maaliki

4

de: Muslim sect, Islamic school of jurisprudence

5

lx: Mad

6

pd: (-ta)

7

ps: n-f

8

key: Mad

waa la naqliyay ✓

a., waallan; become mad, waallo.

waa la naqliyay ✓

1

(Med-ka)

2

Dhagax; shiid.

waa la naqliyay ✓

1

med¹: m.l la-mid: mad¹.

2

med²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: mad².

waa la naqliyay ✓

m. n. black stone, granite

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhagax ku dil. Med ninka isaga oo reer leh gogoldhaaf sameeya. Dh: mad.

2

med -ka: (magac, lab, keli) xarakada xarfaha badhkood oo la dheereeyo meelo gaar ah oo Qur'aanka Kariimka ah iyadoo la raacayo qaacido tajwid ah. Qur'aanka meeshii med leh jiid.

waa la naqliyay ✓

1

de: black stone, granite

2

lx: med

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

see: mad

6

key: med

waa la naqliyay ✓

1

1. (Mid-da) Meermeerto weyn oo badda kore ka dhex samaysanta.

2

2. (Mid-ka) Tirada labada ka horraysa; keli ah; aan la wehelin; kow; hal.

waa la naqliyay ✓

1

mid¹: m.l.t 1. Erey wax lab oo keli ah tilmaama; hal. Tusaale: “Labadii m. baa yimid”. 2. Dad is- raacsan oo isku ujeeddo ah. 3. Kala m. ah: wax kala duwan. 4. Kala m. ah: fikrad, muuqaal, midab iyo wixi lamida cid ka raacid. 5. Jiididda la jiido shaqalka carabiga marka lagu dhawaaqayo.

2

mid²: m.dh 1. (m.t) Wax tiro ahaan hal ah oo dheddig. 2. Meermeerto weyn oo biyaha baddu sameeyaan.

3

mid³: f.g1 (-day, -dday) Shaqal carabi ah ku dhawaaqiddiisa jiidid.

waa la naqliyay ✓

1

mid¹: m.l.t 1. Erey wax lab oo keli ah tilmaama; hal. Tusaale: Labadii m. baa yimid. 2. Dad is- raacsan oo isku ujeeddo ah. 3. Kala m. ah: wax kala duwan. 4. Kala m. ah: fikrad, muuqaal, midab iyo wixi lamida cid ka raacid. 5. Jiididda la jiido shaqalka carabiga marka lagu dhawaaqayo.

2

mid²: m.dh 1. (m.t) Wax tiro ahaan hal ah oo dheddig. 2. Meermeerto weyn oo biyaha baddu sameeyaan.

3

mid³: f.g1 (-day, -dday) Shaqal carabi ah ku dhawaaqiddiisa jiidid. m.f.dh, midid.

waa la naqliyay ✓

1

num. one; a, an, any; a unit; someone ~ something [feminine.]

2

mid [feminine] n. whirlpool (at sea); vortex

waa la naqliyay ✓

un, unique.

waa la naqliyay ✓