Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Moosid-da)

2

Biyo socda ama fadhiya, moos celiya ama weeciya u sameyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg moos³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) moos biyuhu maraan samayn: biyo socda moos celiya ama weeciya u samayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Hoosid-da)

2

Hoos u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hoos³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadh ama hoos u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Moodid-da)

2

1. Si gef ah wax u garasho; wax wax kale u qaadasho, la noqosho, la ahaansho, malayn.

3

2. Gudbid; dhaafid; marid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mǫod².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ka gudbid oo horay u dhaafid. Ninkii moodid uun buu nagu dhaafoo ma fadhiisan. Dh: maris.

2

moodid -da: (magac, dhedig, keli) malayn aan la hubin oo shey sidii uu ahaa ama si an ahayn loo qaato. Moodid markhaati ma gasho. Dh: malayn, moodis. Li: hubid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ogaal li'i; war la'aan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan u maarayn. Dh: maammulid, moolis.

waa la naqliyay ✓

1

(Moosin-ka)

2

1. Dabayl xilli ku socota oo ka dhacda Badweynta Hindi iyo Aasiyada Koofure. Waa labo: mid koofur-galbeed oo dhacda afar bilood (Maajo-Agosto) oo labo bilood oo celcelis ahi (tangambili) ku xigaan (Setember-Oktoobar) iyo mid woqooyi-bari oo iyana afar bilood dhacda (Nofember-Febraayo) oo iyadana ay ka danbeeyaan labo kale oo bilood oo celcelis ah (Maarso-Abriil).

3

2. Xilli; waqti.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Dabayl xilli ku socota oo ka dhacda badweynta Hindiya iyo Aasiyada koofureed. 2. Xilli; wakhti. 3. Nooc ka mid ah doonyaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Dabayl xilli ku socota oo ka dhacda badweynta Hindiya iyo Aasiyada koofureed. 2. Xilli; wakhti. 3. Nooc ka mid ah doonyaha.

waa la naqliyay ✓

m. n. monsoon

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilli munaasabadeed oo wax u gaar ah. Waa moosinkii bad furanka doonyaha. Dh: mawsim, xilli.

2

moosin-ka: (magac, lab, keli) dabayl xilliyeed ka dhacda badweynta Hindiya iyo Koonfurta Aasiya. Waxa dhacaya waa dabaylihii moosinka.

waa la naqliyay ✓

1

de: monsoon

2

lx: moosin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: moosin

waa la naqliyay ✓

1

(Toosid-da)

2

1. Hurdo ama jiif ka kicid, baraarugid.

3

2. Wax toosan noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg toos². la-mid: toos¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hurdada ka kicid, baraarugid. Toosidda wax iigu wacan qaylada.

2

toosid -da: (magac, dhedig, keli) si aan baydhbaydh lahayn u socod, qumid.

3

toosid -da: (magac, dhedig, keli) wax toosan noqosho, hagaagid, dariiqa cebe oo la raaco.

waa la naqliyay ✓

/taakal/ (v) 1. moosid (xallin dhibaato iwm) (v) 2. qabasho (gacanta ku dhigid) (v) 3. qalab- ciyaareed ama hiwaayadeed. (n) 4. aalad wax lugu qaado (aalad wax lugu dallaco, sida wiishka).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciid daad celisa dhinac u rogitaan: moos uu daad maroamayn. Dh: moosid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) moosidda lafteeda. Moosniinka aqalka wiilka yar u daa. Dh: moosid, moositaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aloosid-da)

2

Qaanqaamin, abaabulid. kicin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aloos.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawl la qabanayo diyaarinteed. Hawl kastaa aloosid ayay u baahan tahay. Dh: abaabulid, iskudubbaridid, qaanqaamin, qabanqaabin, kicin.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroosid-da)

2

Aroos gelid; guursasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aroos². la-mid: aroos¹ (1), aroosgal¹, aroosgelid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh si sharci ah, u guursasho; gabadh la aqalgelid. Aroosidda, annagu na waan kala qayb galaynnaa saaxiibkeen Bile. Dh: guursasho, aroosasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg goosh². la-mid: goos¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhul badan, safar ku marid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg goosan².

waa la naqliyay ✓

1

(Hooshid-da)

2

Boobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hoosh².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) boobidda iyo dhicidda cid kale.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Wax meel dhaafsiin ama gudbisiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Wax meel dhaafsiin ama gudbisiin. m.f.dh, moodsiin.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid sida saxda ah si aan ahayn inuu moodo sabab u noqo. In berri uu shaqaynayo moodsii.

waa la naqliyay ✓

1

(Qooshid-da)

2

Waxyaalo badan oo kala duwduwan (miro, dawooyin, ...) isku darid, isku qasid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qoosh².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) budo iyo dareere isku laaqid oo isku cajiinid. Dh: cajiinid, qooshis.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Mood!) Erey duco ah oo madaxda loo dabbaaldega hayo lagu yiraahdo; Raag!

2

2. (Mood-da) Daliigo balballaaran oo sagalka u eg oo waqtiyada roobka cirka ku dhilma kolka qorraxdu dhacdo.

3

3. (Mood-ka) Maalka inta aan xoolaha nool ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

mood¹: m.l 1. Maalka inta aan xoolaha nool ahayn. 2. Meyd.

2

mǫod¹: m.dh Qorraxdu marka ay soo baxayso fallaaraheeda caadka qabta ee midabka quruxda badan yeesha.

3

mood²: e.d Erey duco ah oo madaxda loo dabbaaldegayo lagu yiraahdo; raag!

4

mǫod²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel dhaafid. 2. (f.lg) Si gef ah wax, u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

mood¹: m.l 1. Maalka inta aan xoolaha nool ahayn. 2. Meyd.

2

mood²: e.d Erey duco ah oo madaxda loo dabbaaldegayo lagu yiraahdo; raag!

3

mǫod: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel dhaafid. 2. (f.lg) Si gef ah wax, u qaadasho. m.f.dh, moodid.

waa la naqliyay ✓

1

v. think, guess, suppose

2

mood v. pass (by), move beyond; surpass

3

mood m. n., [collective] inanimate goods, non-living property (as opposed to livestock); death

4

mood [feminine] n. horizontal streaks of color in the sky after sunset

5

mood inter. hooray! right on!

waa la naqliyay ✓

/muudh/ (n) 1. sida qofka niyaddiisu hadba tahay (sida inuu faraxsan yahay, murugeysan yahay, caraysan yahay iwm) 2. xanaaqsan (marka qofku uusan faraxsanayn) 3. niyadda qofku siday-tahay.

waa la naqliyay ✓

1

-ay/een/nay: (v) 1. presume (piri-zuum); believe (bi-liiv); think (thingk). Ex: mar kasta wuxuu moodaa inuu sax yahay; he always thought he was right ~ u malee. 2. pass (paas); cross (karoos) paths with dhaaf, gudub

2

mood -ka: (n) property (pora parti) ~ hanti

waa la naqliyay ✓

1

'duco' erey duco ah oo wanaag raaga lagu rajeeyo. Rooboow mood raxmad Allaay kaalay.

2

mood: (fal) si ay kuula muuqato u qaado oo u malee. Guuxiisa mood gob inaad ku tahay geeska Afrikoow. Dh: malee.

3

mood: (fal) ka qudub oo dhaaf. Sheekadaa mood oo tu kale innoo bilaw Dh: dhaaf.

4

mood-da: (magac, dhedig, keli) dalliigaha casuuska ah ee cirka ku samaysma marka ay cadceedu dhacdo dabadeed yar.

5

mood-ka: (magac, lab, keli) maradu marka ay aad u madhato ee ay maydhidda iska xajin karayn. Maryaha moodka noqday karbaashka ku tola. Dh: calal, hun.

6

mood-ka: (magac, lab, keli) hanti wixii aan naflay ahayn oo dhan. Li: nool.

7

mood -ka: (magac, lab, keli) wixii cusub ee kolkaa dhallinyaradu la falgasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Moos-ka)

2

1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talaggalay inuu biyaha daadka ah celiyo.

3

2. Biyammareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada.

4

3. Muuska la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

moos¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talagalay inuu biyaha daadka ah celiyo. 2. Biyamareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada. 3. Cabbirka beeraha oo dhan jibaal afar meelood loo qaybiyey meel ahaan.

2

moos²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.l) 1. (botani) Geed tallaal, caleemo balballaaran dhaadheer, oo waxyaabo badan laga wershedeeyo leh, oo miro macaan oo khudrad ahaan loo cuno leh. 2. (botani) Miro dhaardheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bisladaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaanyihiin. la-mid: muus¹ (2).

3

moos³: f.g1 (-say, -stay) 1. Dhis ama dhoobo beer iyo wixi lamida biyo kaga celin. 2. Biyo daad ah weecin ama duwid.

waa la naqliyay ✓

1

moos¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talagalay inuu biyaha daadka ah celiyo. 2. Biyamareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada. 3. Cabbirka beeraha oo dhan jibaal afar meelood loo qaybiyey meel ahaan.

2

moos²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.l) 1. (botani) Geed tallaal, caleemo balballaaran dhaadheer, oo waxyaabo badan laga wershedeeyo leh, oo miro macaan oo khudrad ahaan loo cuno leh. 2. (botani) Miro dhaardheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bisladaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaanyihiin. la-mid: muus.

3

moos³: f.g1 (-say, -stay) 1. Dhis ama dhoobo beer iyo wixi lamida biyo kaga celin. 2. Biyo daad ah weecin ama duwid. m.f.dh, moosid.

waa la naqliyay ✓

1

v. dam; drain

2

moos m. n. dam; drainage-channel, drain

3

moos m. n. banana

waa la naqliyay ✓

1

(Mos) All.Som. Musa sp. Musaceae.

2

All. Som. Musa paradisiaca L. Musaceae.

3

S Ensete ventricosum (Welw.) Cheesman. Musaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) banana (ba nan a) ~ muus

2

moos -ay -tay: (v) embank (em baank); dam (dhaam), dam up, earth up ~ muus

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daad weeci oo maangad uu maro u jeex. Daadku intaanu ku soo galin iska moos. Dh: du', weeci.

2

moos-ka: (magac, lab, keli) faag ballaadhan oo ciidda dhan keliya looga rogo oo daadku inuu maro loo jeexo. Dh: maangad.

3

moos-ka: (magac, lab, keli) ciid la teedo oo loogu talagalo in ay biyaha soconaya joojiso ama meel kale u weeciso.

4

moos-ka: (magac, lab, keli) geed qudradda ka mid ah oo bixiya midho rooshaan ah oon laf dhexda ku lahayn. Dh: muus.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: goosasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel leh baad la cuno ama doog xooluhu daaqaan. Meeshaasi goosi bay reerka u leedahay ee ha ka rarin. Dh: daaq, baad.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax hoos u yeelid.

waa la naqliyay ✓

v. shade; put someone in the shade

waa la naqliyay ✓

(fal) hadh u same; hadh u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

de: shade; put s.o. in the shade

2

lx: hoosi

3

pd: (hoosiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: hoosi

waa la naqliyay ✓

Grewia cerasifera 10

waa la naqliyay ✓

(Moli) N Dracaena schizantha Bak. Agavaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg maal.

2

mooli -ga: (magac, lab, keli) geed dheeraada oo guntiisu aanay dhuux adag iyo kurtinno lahayn oo qorixarraha laga qoro.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Moos samaysasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) ciid tiirso oo moos ka dhig. Aqalka daadka ka mooso.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel dhaafin ama gudbin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel dhaafin ama gudbin. m.f.dh, mootin.

waa la naqliyay ✓

v. make someone ~ something pass through; cause to cross ~ go beyond

waa la naqliyay ✓

(fal) gudbi oo horay u dhaafi. Xoolaha xadka subaxa hore mooti. Dh: marsii.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gudbi

2

de: make s.o. ~ s.t. pass through; cause to cross ~ go beyond

3

lx: mooti

4

pd: (mootiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: mooti

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey ula jeeddadiisu tahay ma ogi, war kama hayo. Mooyi in berri imtixaan aradaydu marayaan. Dh: mooyaan mooji.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka qaylin, gacmaha ka taagid, cabasho siyaado ah. Oo'idda odayga wayn iska eeg cuqubaa ku jirtee.

waa la naqliyay ✓

1

(Oodid-da)

2

Ood saarid; xirid; awdid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ood².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ood ku meerin.

2

oodid-da: (magac, dhedig, keli) ood afka ka saarid. Oodidda Irridda Saynab baan u diray. Dh: awdid.

3

oodid-da: (magac, dhedig, keli) alaab furan xidhid. Dh: xirid, awdid. Dh: furida.

waa la naqliyay ✓

1

(Oogid-da)

2

1. (dab) aad u shidid.

3

2. Sii wadid; joojin la'aan; toosin; qumin; abaabulid, kicin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg oog³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dab aad u shidid. Dh: oogis.

2

oogid -da: (magac, dhedig, keli) abaabulid, dardar cusub galen. Dh: oogis

3

oogid-da: (magac, dhedig, keli) salaad iyo wixii la mid ah, samaynteeda si niyadsami ah ugu istaagid. Oogidda salaaddu waa rukun asaasi ah.

4

oogid-da: (magac, dhedig, keli) dacwad samayn oo cid ku eedayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) safar ka nagaansho: socod loo bixi lahaa ka joogid. Dh: oolis.

waa la naqliyay ✓

1

(Oomid-da)

2

Biyo cabbid u baahasho; harraadid; surmiyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg oon³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aad biyo ugu baahasho. Dh: harraadid, dhanqalmid.

waa la naqliyay ✓

Ootidh

waa la naqliyay ✓

1

(Ooyid-da)

2

Booyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ooy. la-mid: booyid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ilmayn iyo qaylin ciilkaambi ah oo ay keento xanuun, dilmo, murugo iyo wixii la mid ah. Nin dhintay ooyid kuma soo noqdo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley hurdo ka kicin. 2. Wax qallooc ka bi'in. 3. Cid qalad ka leexin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley hurdo ka kicin. 2. Wax qallooc ka bi'in. 3. Cid qalad ka leexin. m.f.dh, toosin.

waa la naqliyay ✓

1

v. wake someone up, awaken

2

toosi v. straighten, correct; direct someone somewhere; erect, raise

waa la naqliyay ✓

(Tosi) May, NFD, S Boscia tomentella Chiov. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. awaken (a-weey-ken); cause someone to wake up. 2. make straight; straighten (ista-reey-ten); align (a-laayn)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hagaaji, wanaaji, wax toosan ka dhig.

2

toosi: (fal) hurdada ka kici, baraaruji. Toosi shaqada ha tagee.

3

toosi: (fal) kor u joojinta wax dhulka yaala.

waa la naqliyay ✓

1

(Boobid-da)

2

Si boob ah wax u qaadasho; hooshid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg boob². la-mid: boob¹ (4).

waa la naqliyay ✓

vl. n. robbery, marauding; hurry, haste

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si dhakhso ah wax xoog ugu qaadasho. Boobid sed laguma biirsado. boobis -ta: (magac, dhedig, keli) si degdeg ah wax qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: boobis (ta)

2

de: robbery, marauding; hurry, haste

3

lx: boobid

4

pd: (-da)

5

ps: vn1-f, vn2-f

6

key: boobid

waa la naqliyay ✓

1

(Boodid-da)

2

Bootin samayn; dhaqso u hinqad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bǫod.

waa la naqliyay ✓