moos — Macnaha & Turjumaada

1

(Moos-ka)

2

1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talaggalay inuu biyaha daadka ah celiyo.

3

2. Biyammareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada.

4

3. Muuska la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

moos¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talagalay inuu biyaha daadka ah celiyo. 2. Biyamareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada. 3. Cabbirka beeraha oo dhan jibaal afar meelood loo qaybiyey meel ahaan.

2

moos²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.l) 1. (botani) Geed tallaal, caleemo balballaaran dhaadheer, oo waxyaabo badan laga wershedeeyo leh, oo miro macaan oo khudrad ahaan loo cuno leh. 2. (botani) Miro dhaardheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bisladaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaanyihiin. la-mid: muus¹ (2).

3

moos³: f.g1 (-say, -stay) 1. Dhis ama dhoobo beer iyo wixi lamida biyo kaga celin. 2. Biyo daad ah weecin ama duwid.

waa la naqliyay ✓

1

moos¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talagalay inuu biyaha daadka ah celiyo. 2. Biyamareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada. 3. Cabbirka beeraha oo dhan jibaal afar meelood loo qaybiyey meel ahaan.

2

moos²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.l) 1. (botani) Geed tallaal, caleemo balballaaran dhaadheer, oo waxyaabo badan laga wershedeeyo leh, oo miro macaan oo khudrad ahaan loo cuno leh. 2. (botani) Miro dhaardheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bisladaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaanyihiin. la-mid: muus.

3

moos³: f.g1 (-say, -stay) 1. Dhis ama dhoobo beer iyo wixi lamida biyo kaga celin. 2. Biyo daad ah weecin ama duwid. m.f.dh, moosid.

waa la naqliyay ✓

1

v. dam; drain

2

moos m. n. dam; drainage-channel, drain

3

moos m. n. banana

waa la naqliyay ✓

1

(Mos) All.Som. Musa sp. Musaceae.

2

All. Som. Musa paradisiaca L. Musaceae.

3

S Ensete ventricosum (Welw.) Cheesman. Musaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) banana (ba nan a) ~ muus

2

moos -ay -tay: (v) embank (em baank); dam (dhaam), dam up, earth up ~ muus

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daad weeci oo maangad uu maro u jeex. Daadku intaanu ku soo galin iska moos. Dh: du', weeci.

2

moos-ka: (magac, lab, keli) faag ballaadhan oo ciidda dhan keliya looga rogo oo daadku inuu maro loo jeexo. Dh: maangad.

3

moos-ka: (magac, lab, keli) ciid la teedo oo loogu talagalo in ay biyaha soconaya joojiso ama meel kale u weeciso.

4

moos-ka: (magac, lab, keli) geed qudradda ka mid ah oo bixiya midho rooshaan ah oon laf dhexda ku lahayn. Dh: muus.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Moos samaysasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) ciid tiirso oo moos ka dhig. Aqalka daadka ka mooso.

waa la naqliyay ✓

La moosay.

waa la naqliyay ✓

1

(Moosid-da)

2

Biyo socda ama fadhiya, moos celiya ama weeciya u sameyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Moosin-ka)

2

1. Dabayl xilli ku socota oo ka dhacda Badweynta Hindi iyo Aasiyada Koofure. Waa labo: mid koofur-galbeed oo dhacda afar bilood (Maajo-Agosto) oo labo bilood oo celcelis ahi (tangambili) ku xigaan (Setember-Oktoobar) iyo mid woqooyi-bari oo iyana afar bilood dhacda (Nofember-Febraayo) oo iyadana ay ka danbeeyaan labo kale oo bilood oo celcelis ah (Maarso-Abriil).

3

2. Xilli; waqti.

waa la naqliyay ✓

1

(Muus-ka)

2

1. Miro dheerdheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bislaadaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaan yihiin; geedka muusku, geed dhab ah ma aha; waa caws weynaadey, caleemihiisuna waa wax dhab u balballaaran oo dheerdheer; (ama moos).

3

2. Mandiil daab leh oo isku laabanta oo lagu xiirto.

waa la naqliyay ✓

m.l Moos waaweyn oo la kariyo. la-mid: bukaani.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qobka ka fuqsasho, Tus.” mooskii baan diirtay”.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geedgaab qodax qaroofan, miro kuwa mooska u eg leh oo iniinahooda la cuno, xabag macaanna leh.

waa la naqliyay ✓

1

kar¹: m.l 1. Aburka kulaylka biyaha iyo wixii la mid ah soo saaraan. 2. (-rar, m.l) Cad wax lagu karo.

2

kar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Gabal yar oo harag, xaashi adag iyo wixi lamida oo wax lagu karo. 2. Madax nirgood oo la cucubay oo hal lagu maalo.

3

kar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Wax sameyntooda awood u yeelasho. 2. (f.g) Meel dillaacsan wax ku dul tolid. 3. (f.mg) Hoore burid. 4. (f.mg) Wax muggooda kordhin. 5. (f.mg) Moos iyo wixi lamida bislaansho. 6. (f.mg) Middi af yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Moos waaweyn oo marka la kariyo la cuno.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la moosay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mooso.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc mooska ka mid ah oo waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg moos³.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg moosan. la-mid: moosnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: moosnaan.

waa la naqliyay ✓

1

muus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Mindiil daab leh, isku laabanta, oo lagu xiirto. 2. la-mid: moos².

2

muus²: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid.

waa la naqliyay ✓

bukǫoni: m.l Moos waaweyn oo la kariyo. la-mid: bukaani.

waa la naqliyay ✓

dįiro: f.g3 (-rtay, -ratay) Wax qobka ka fuqsasho, Tusaale: Mooskii baan diirtay. m.f.dh, dįirasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geedgaab qodax qaroofan, miro kuwa mooska u eg leh oo iniinahooda la cuno, xabag macaanna leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Boos-ka)

2

1. Aad u gaboobey oo tabar yareeyey; daldaloollo iyo nabarro filweynidu keentay.

3

2. Midab (faras); boosay.

waa la naqliyay ✓

1

boos¹: m.l (-sas, m.l) 1. Qof gaboobay. 2. Nin lug ama gacan la'. 3. Meel qof deeqda. 4. Dhul sharciyeysan oo qof gaar ahaan u leeyahay. 5. la-mid: boosay. Midab cad oo farduhu yeeshaan.

2

boos²: m.dh 1. Haweenay lug ama gacan la'. 2. B. ah: haan duug ah oo biyaha sii deysa; abaali.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qof gaboobay. 2. Nin lug ama gacan la'. 3. Meel qof deeqda. 4. Dhul sharciyeysan oo qof gaar ahaan u leeyahay. 5. la-mid: boosay. Midab cad oo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. very old and worn-out thing; decrepit person

2

boos m. n. property, owned ~ assigned land

waa la naqliyay ✓

nickname-m a decrepit person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. place (paleeys). 2. land or property title; deed (diidh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab faras. Faras boos ah buu soo gatay. Dh: boosey.

2

boos-ka: (magac, lab, keli) meel salka la dego ama salka dhigo.

3

boos-ka: (magac, lab, keli) qof addimada midkood la'.

4

boos-ka: (magac, lab, keli) qof aad u gaboobey. Libaax boos noqday suryada fadhiyee uga baydha.

5

boos -ka: (magac, lab, keli) dhul sharciyeysan oo qof gaar u leeyahay.

6

boos -ta: (magac, dhedig, keli) sanduuga waraqdaha la isugu diro.

7

boos -ta: (magac, dheddig, keli) haweenay gacan ama lug la'.

8

boos-ta: (magac, dheddig, keli) haan duug ah oo biyaha daadisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Foos-ka)

2

Xoog; col.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) 1. Dad badan oo hubaysan. 2. F. ah: qofka qaybinaya turubka qofka ku xiga ee midig ka jira.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) 1. Dad badan oo hubaysan. 2. F. ah: qofka qaybinaya turubka qofka ku xiga ee midig ka jira.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Fos

waa la naqliyay ✓

m. n. front line, forefront; force, armed troops

waa la naqliyay ✓

name-f front line, forefront; force, armed forces

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil jiidda dagaalka hore ka gala ama ciidanka qalabka sida ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoog col ah ama ciidan.

2

foos-ka: (magac, lab, keli) meesha hogga ah ee biyaha musquluhu iskugu tegaan. Wa: foosas.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah banaatiikhdii waayadii hore faransiisku samayn jirey.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hoos-ka) Waxa ifku qabto harka ka baxa; hoosiis; har.

2

2. (Hoos-ta) Xagga dhulka xiga; aan kor ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

hoos¹: m.l (-sas, m.l) Shey if ku qabtay oo ilees-ma-gudbiye ah harka ka soo baxa.

2

hoos²: m.dh Meel ay wax kale ka sarreeyaan.

3

hoos³: f.g1 (-say, -stay) Wax har u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

hoos¹: m.l (-sas, m.l) Shey if ku qabtay oo ileesmagudbiye ah harka ka soo baxa.

2

hoos²: m.dh Meel ay wax kale ka sarreeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc. (adj.): lower part, underneath; bottom; under, below, down, low, lower, inferior

2

hoos m. n. shade, shadow

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (preposition) under (an dher); below (bi low); beneath (beniith). Ex: kursiga hoostiisa; under the chair. Dulka hoostiisa; under the ground;

2

hoos u dhac -ay: (v) decrease (dkiriis); diminish (di minish).

3

hoos u dhac dhaqaale: (n) depression (dipareeshen); recession (ri sa-shan).

4

hoosta ka xarriikh -ay / -day: (v) underline (andher laayn)

5

hoos -ka: (n) shadow (shaa dhow); shade (sheeydh)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadh.

2

hoos-ta: (magac, dhedig, keli) salka ama gunta. Dh: gun, dacal. Li: dul, baar, kor.

3

hoos: (tilmaame) xagga dhulka xigta; aan korka xigin. Li: dul, kor.

waa la naqliyay ✓

تَحْتِ، ضِدُّ، فَوْقَ

waa la naqliyay ✓

1

(Koos-ka)

2

Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada koofur-galbeed.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada koonfurgalbeed. 2. (-sas, m.l) Gobol; dhul.

waa la naqliyay ✓

m. n. southwest wind ~ monsoon

waa la naqliyay ✓

name-f continent; earth. Cf: Aasiya

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) deegaan ama degmo. Dh: deegaan.

2

koos-ka: (magac, lab, keli) dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaadda koonfurta galbeed...

waa la naqliyay ✓

1

de: southwest wind ~ monsoon

2

lx: koos

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: koos

waa la naqliyay ✓

Groundnut

waa la naqliyay ✓

(los) All. Som. Arachis hypogaed L. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg laws.

waa la naqliyay ✓

mois, n.m. - Bil.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Mood!) Erey duco ah oo madaxda loo dabbaaldega hayo lagu yiraahdo; Raag!

2

2. (Mood-da) Daliigo balballaaran oo sagalka u eg oo waqtiyada roobka cirka ku dhilma kolka qorraxdu dhacdo.

3

3. (Mood-ka) Maalka inta aan xoolaha nool ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

mood¹: m.l 1. Maalka inta aan xoolaha nool ahayn. 2. Meyd.

2

mǫod¹: m.dh Qorraxdu marka ay soo baxayso fallaaraheeda caadka qabta ee midabka quruxda badan yeesha.

3

mood²: e.d Erey duco ah oo madaxda loo dabbaaldegayo lagu yiraahdo; raag!

4

mǫod²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel dhaafid. 2. (f.lg) Si gef ah wax, u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

mood¹: m.l 1. Maalka inta aan xoolaha nool ahayn. 2. Meyd.

2

mood²: e.d Erey duco ah oo madaxda loo dabbaaldegayo lagu yiraahdo; raag!

3

mǫod: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel dhaafid. 2. (f.lg) Si gef ah wax, u qaadasho. m.f.dh, moodid.

waa la naqliyay ✓

1

v. think, guess, suppose

2

mood v. pass (by), move beyond; surpass

3

mood m. n., [collective] inanimate goods, non-living property (as opposed to livestock); death

4

mood [feminine] n. horizontal streaks of color in the sky after sunset

5

mood inter. hooray! right on!

waa la naqliyay ✓

/muudh/ (n) 1. sida qofka niyaddiisu hadba tahay (sida inuu faraxsan yahay, murugeysan yahay, caraysan yahay iwm) 2. xanaaqsan (marka qofku uusan faraxsanayn) 3. niyadda qofku siday-tahay.

waa la naqliyay ✓

1

-ay/een/nay: (v) 1. presume (piri-zuum); believe (bi-liiv); think (thingk). Ex: mar kasta wuxuu moodaa inuu sax yahay; he always thought he was right ~ u malee. 2. pass (paas); cross (karoos) paths with dhaaf, gudub

2

mood -ka: (n) property (pora parti) ~ hanti

waa la naqliyay ✓

1

'duco' erey duco ah oo wanaag raaga lagu rajeeyo. Rooboow mood raxmad Allaay kaalay.

2

mood: (fal) si ay kuula muuqato u qaado oo u malee. Guuxiisa mood gob inaad ku tahay geeska Afrikoow. Dh: malee.

3

mood: (fal) ka qudub oo dhaaf. Sheekadaa mood oo tu kale innoo bilaw Dh: dhaaf.

4

mood-da: (magac, dhedig, keli) dalliigaha casuuska ah ee cirka ku samaysma marka ay cadceedu dhacdo dabadeed yar.

5

mood-ka: (magac, lab, keli) maradu marka ay aad u madhato ee ay maydhidda iska xajin karayn. Maryaha moodka noqday karbaashka ku tola. Dh: calal, hun.

6

mood-ka: (magac, lab, keli) hanti wixii aan naflay ahayn oo dhan. Li: nool.

7

mood -ka: (magac, lab, keli) wixii cusub ee kolkaa dhallinyaradu la falgasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan ogeyn; aan war hayn.

2

2. (Moog-ga) Kol; mar.

3

3. Kal; miile; jil.

waa la naqliyay ✓

1

moog¹: m.l (-gag, m.l) 1. Kol; mar. 2. Kal; mile; jil.

2

moog²: f.g4 (-gaa, -gayd) Cid aan ogeyn noqosho; aan wax ka ogeyn; cid aan wax aqoon noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

moog¹: m.l (-gag, m.l) 1. Kol; mar. 2. Kal; mile; jil.

2

moog²: f.g4 (-gaa, -gayd) Cid aan ogeyn noqosho; aan wax ka ogeyn; cid aan wax aqoon noqosho. m.f.dh, moogaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] ignorant, unaware; absent, lacking

2

moog m. n. time, occasion; turn

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) turn (teen); chance (jaanis); opportunity (ap'ar-tuniti). Ex: waxay sugaysaa moogeedii; she is waiting for her next turn

2

moog -aa: (adj) unaware (an a weer); uninformed (an infoomidh).

3

is moogeysii -yey/say: (v) disregard (dis ri-gaardh); ignore (ig-noor); pay no attention

waa la naqliyay ✓

1

(dabakar) erey magacyada xagga dambe ka raaca oo macnaha ka dhiga ogaal la'aan ay cidda laga sheekaynayaa ku jirto. Colmoog, warmoog. dhibmoog...

2

moog: (tilmaame) waxaba aan war u hayn oo aan waxa dhacayaba la socon ah. Dh: ogayn. Li: og.

3

moog -ga: (magac, lab, keli) galaas weyn caanaha lagu dhamo ama wax lagu miiso sida galaanka. Dh: galaas, galaan.

4

moog -ga: (magac, lab, keli) mar ama kol. Ninku moog qudha ayuu feedhay. Dh: kol.

5

moog -ga: (magac, lab, keli) ogaal la'aan; ka warqabid la'aan. Li: xasuus.

6

moog -ga: (magac, lab, keli) tooggo ama meerto la wadaagayo oo qofba markiisa qaadanayo.

7

moog-ga: (magac, lab, keli) kal; miile; jil. Nimb mooggiisa ha sugo

waa la naqliyay ✓

1

(Moh) N Solanum somalense Franch. Solanaceae.

2

N Solanum coagulans Forsk Solanaceae.

3

N Solanum macracanthum A. Rich. Solanaceae.

4

Dj Solanum marginatum L.F. Solanaceae.

5

N Solanum incanum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) geed gaab yar oo midho sida kubadda teniska ah bixiya oo carruurtu ku ciyaarto. Dh: xanbuu.

waa la naqliyay ✓

1

(Mool-ka)

2

Meel biyo fadhiyaan oo dhulkii aan la gaari karin ama uu aad u fog yahay; qusur.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Meel biyo fadhiyaan oo dhulkii aan la gaari karin ama aad u fogyahay; qusur.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Meel biyo fadhiyaan oo dhulkii aan la gaari karin ama aad u fogyahay; qusur.

waa la naqliyay ✓

Deep

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): deep ~ inaccessible water

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) deepest part of a water body

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel biyo fadhdhiyaan oo gun dheer, Dh: qusur, cumuq.

2

mool -ka: (magac, lab, kei) aan geesa lahayn oo moolo ah. Sac mool ah ayaan soo iibsaday.

3

mool-ka: (magac, lab, kel) bir ballaadhan oo saxni yar le'eg oo mishiin koranto leh inta la geliyo biraha lagu jaro ama lagu jeexo oo kolka uu dhammaadana la beddelo.

4

mool -ka: (magac, lab, keli) dhigaha guriga kuwo la isku xidho qaarkood. Aqalka horta moolka saara intaanad hagoogta saarin.

waa la naqliyay ✓

Labada god ee isku aaddan oo ku kor yaalla tunka cuddadda ee loogu isticmaalo qalloocinta iyo laabidda biraha yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qusur

2

de: deep ~ inaccessible water

3

lx: mool

4

pd: (-ka Pl: moolal (ka))

5

ps: n4-m-mass

6

key: mool

waa la naqliyay ✓

Dayax

waa la naqliyay ✓

Dayax

waa la naqliyay ✓

/muun/ 1. (n) dayax; (phr) 2. once in a blue moon: mar dhif ah (markii tuke cad la arko).

waa la naqliyay ✓

n., dayax, -i; moon light, caddo, -adi; half moon, dayax badhkii; full moon, dayax dhan, dayixi dhamaa; new moon, dayax cusub; quarter of the moon, bil, -shi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) 1. Shay cusub ama aan la doonayn in la furo wax lagu xiro. 2. Lacagaha la bixinayo canshuur yar oo boqolkiiba in dawladdu ku leedahay. 3. M. ah: qof cayr ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) 1. Shay cusub ama aan la doonayn in la furo wax lagu xiro. 2. Lacagaha la bixinayo canshuur yar oo boqolkiiba in dawladdu ku leedahay. 3. M. ah: qof cayr ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. sealing wax; seal, stamp

waa la naqliyay ✓

1

Bollo

2

Stamp-duty

3

Waxaa lagu dul dhajiyaa warqad kasta oo ay ka muuqato hawl la qabtay, wax la kala gatay, mushaar la bixiyey, iwm., waxaana qiimihiisa loo qiyaasaa boqolkiiba in sharci ku qotonta.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xidhan oo aan la furin ah. Dt: xidhan, moorgaraysan.

waa la naqliyay ✓

1

a: muur

2

bw: Arabic

3

de: sealing wax; seal, stamp

4

lx: moor

5

pd: (-ka Pl: moorar (ka))

6

ps: n4-m

7

key: moor

waa la naqliyay ✓

n., (marsh) rubad, -ki.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc shimbiraha ka mid ah. 2. la-mid: mooye (2). Neef xoolaad oo tood ah (tooji).

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc shimbiraha ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

mors, n.m. - baaq

2

mors à chameaux - dacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Soos-ka)

2

Xasilla'aan: isku kicid; qas; wareer; lab; dhiillo.

waa la naqliyay ✓