mito — Macnaha & Turjumaada

s.m. usdhuura.

waa la naqliyay ✓

agg. - qasan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) (baayoloji) Unug taranka dhammayska ah ee socda ee xayawaanka lab, kaas oo soo saaraan xiniinyuhu. Wuxuu ka koobanyahay qayb madaxa oo leh bu' dhiman iyo akrasoom, kaas oo u oggolaada xawada inay gasho, ukunta markay bacrimintu dhacayso, qayb dhexe oo leh mitokondoriya siisa tamarta dhaqdhaqaaqa iyo qayb dabo ah oo u samaysan qaab hore u socodsiiya xawada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Qayb ka mid ah neefsashada unugyada, kaas oo asiidha bayruufig marka ay ogsajiin joogto, way marto meerto kakan oo falgal isnaym xukumo ah, una soo saarta tamar qaab ah ATP, iyo kuwo dhexe oo soo saara walxo kale, sida asiidh duxeed iyo amiino-asiidhyo. Meertada Kerb waxay ka dhacdaa mitokondoriyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-go, m.l) (baayoloji) Jidh ku dhex samaysma unugga, marka ay dhacayaan mayoosiska iyo mitoosisku, kaasi oo ka qayb qaata filiqsanaanta koromatidhyada bu'da unugga hooyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) (baay.) Unug taranka dhammayska ah ee socda ee xayawaanka lab, kaas oo soo saaraan xiniinyuhu. Wuxuu ka koobanyahay qayb madaxa oo leh bu' dhiman iyo akrasoom, kaas oo u oggolaada xawada inay gasho, ukunta markay bacrimintu dhacayso, qayb dhexe oo leh mitokondoriya siisa tamarta dhaqdhaqaaqa iyo qayb dabo ah oo u samaysan qaab hore u socodsiiya xawada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baay.) Qayb ka mid ah neefsashada unugyada, kaas oo asiidha bayruufig marka ay ogsajiin joogto, way marto meerto kakan oo falgal isnaym xukumo ah, una soo saarta tamar qaab ah ATP, iyo kuwo dhexe oo soo saara walxo kale, sida asiidh duxeed iyo amiino-asiidhyo. Meertada Kerb waxay ka dhacdaa mitokondoriyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-go, m.l) (baay.) Jidh ku dhex samaysma unugga, marka ay dhacayaan mayoosiska iyo mitoosisku, kaasi oo ka qayb qaata filiqsanaanta koromatidhyada bu'da unugga hooyada.

waa la naqliyay ✓

mitoyen, adj. - darbi (laba reer wadaagaan).

waa la naqliyay ✓

agg. - kay(ga).

waa la naqliyay ✓

1

(Bita-da)

2

Ciid aad u fudud oo dabayshu kiciso; aan culays lahayn oo bida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): flying dust

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciid khafiif ah dabaylshu kiciso. Bitay dabayshu nagu soo kicisay. Dh: budo, boodh.

waa la naqliyay ✓

1

de: flying dust

2

lx: bito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: bito

waa la naqliyay ✓

s.m. far.

waa la naqliyay ✓

1

(Hita-da)

2

Waxkasheeg; ceeb.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Gudashada cid eed gashay laga guto. 2. Rogidda ceeb la iska rogo.

waa la naqliyay ✓

f. n. slander

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cambaarayn iyo ceeb. Afkaaga hitada ka ilaali kolkaad soomman tahay. Dh: dhaleecayn, ceebayn, canbaarayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: slander

2

lx: hito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: hito

waa la naqliyay ✓

m.dh Caano baq noqday.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dildillaac iyo nabarro ku dhaca naasaha lo'da irmaan oo xanuun ah.

2

jito-da: (magac, dhedig, keli) caano la gadhoodhshay oo baq noqday.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg miile.

waa la naqliyay ✓

1

(Mina-da)

2

Biyo cad oo layiig ah oo ka yimaada xubnaha laga dhalo oo laboodka; shahwo; (ama mani).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dareere layiig ah oo ka yimaada xubnaha taranta ee laboodka; shahwo. la-mid: mani.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dareere layiig ah oo ka yimaada xubnaha taranta ee laboodka; shahwo. la-mid: mani.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): semen, sperm

waa la naqliyay ✓

-minada: (n) semen (sir men); sperm (ispeerm) ~ shahwo, biyo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha taranka.

2

mino-da: (magac, dhedig, keli) dhisme lagu hoydo ama lagu noolaado. Dh: hoy. Wa: minan.

waa la naqliyay ✓

1

de: semen, sperm

2

lx: mino

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

syn: biyo, mani, shahwad ~ shahwo, xawo

6

key: mino

waa la naqliyay ✓

1

1. (Mira-ha) (weligeed magac kooxeed) geedka qaybihiisa tan la cuno oo iniinaha iyo lafaha iyo beerku ku jiraan; qaar hilib bay lee yihiin sida babbaayga iyo qaraha, qaar laf adag sida canbaha iyo murcudka iyo qaar engegan sida lowska iyo badarka.

2

2. Tixaha heesaha.

3

3. (bad) lohodka iyo wixii u eg.

waa la naqliyay ✓

1

miro¹: m.l.u 1. Timaarta dhirtu dhasho. 2. Xabuubka beeraha ka baxa. 3. Tix ay heesi ka koobantahay. 4. Lohod iyo wixi lamida.

2

miro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Xoolo kale ka soocasho. 2 (f.mg) Xoolo habeen daajisasho. 3. (f.mg) Xoolo habeen daaqid.

waa la naqliyay ✓

1

miro¹: m.l.u 1. Timaarta dhirtu dhasho. 2. xabuubka beeraha ka baxa. 3. Tix ay heesi ka koobantahay. 4. Lohod iyo wixi lamida.

2

miro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Xoolo kale ka soocasho. 2 (f.mg) Xoolo habeen daajisasho. 3. (f.mg) Xoolo habeen daaqid. m.f.dh, mirasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. get oneself something to eat in the middle of the night

2

miro m. n., [collective] fruit; grain; crop, yield; verse of a song; shellfish

waa la naqliyay ✓

-miraha: (n) [plural of mir-ta] fruit (furuut); seeds (siidhis)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) saqda dhexe wax cun oo u toos. Caawa bariiska miro.

2

miro -ha: (magac, lab, keli) firida ay geeduhu bixiyaan. Casakoridu miro macaan ayay bixisaa.

3

miro -ha: (magac, lab, keli) qolofleyda badda qaar keed sida lohodka iyo wixii u eg. Badda miro ka soo qabso. Dh: xayawaan.

waa la naqliyay ✓

فَاكِهَةٌ ثَمَرَةَ

waa la naqliyay ✓

agg. - deggan, xasillan.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madho.

waa la naqliyay ✓

s.m. - dhaqdhaqaaq; (mettere in m.: kicin baabuur).

waa la naqliyay ✓

moto, n.f. - dhugdhugle (mooto).

waa la naqliyay ✓

agg. - af la'; aflaawe, dhagool (ah).

waa la naqliyay ✓

s.m. - dhuqus, xus (diimeed).

waa la naqliyay ✓

s.m. - rug, meel.

waa la naqliyay ✓

s.m. - jibaad, taah.

waa la naqliyay ✓

s.m. - xusul, suxul.

waa la naqliyay ✓

s.m. say.

waa la naqliyay ✓

s.m. - istaahil, mudnaan.

waa la naqliyay ✓

1

agg. - aad u yar.

2

s.m. - daqiiqo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) tareen aad u dheereeya oo dhulka hoostiisa mara oo magaalooyinka loogu kala qoosho. Mitroo ayaan baaris ka raacay Dh: roor, tareen. Wa: mirtooyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hilib uumi kulul lagu bisleeyey.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cunto uumi lagu bisleeyey; cunto uumi lagu kariyay.

waa la naqliyay ✓

s.m. - matag, hunqaaco.

waa la naqliyay ✓

s.m. labbis.

waa la naqliyay ✓

s.m. - kaalmo, gargaar, taageero.

waa la naqliyay ✓

s.m. - saaxiib.

waa la naqliyay ✓

s.m. - aamito.

waa la naqliyay ✓

/amiti/ (n) saaxiibtinimo laba qof ama laba waddan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar-carruureed fadhiga lagu dheelo, oo inta lugaha la fidiyo, wax la tiriyo oo qofka ay tiradaasi ku dhammaato lugihiisa mid laabo; guunguun.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar-carruureed fadhiga lagu dheelo, oo inta lugaha la fidiyo, wax la tiriyo oo qofka ay tiradaasi ku dhammaato lugihiisa mid laabo; guunguun.

waa la naqliyay ✓

s.m. wasmo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhita-da)

2

Caano ama subag ama wax kale oo inta la uruursho meel la dhigto, si waa danbe, dan loogu qunsado; dhigaal; kayd.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Caano loo keydiyey in la lulo ama la dhamo.

waa la naqliyay ✓

f. n. hoard, store (of food)

waa la naqliyay ✓

-dhitada : (n) savings (seeyvingsf deposit (di-paasity, reserve (riseerv)-, fund (fandh), hoard (hoodhy cache (kaash) ~ dhigaal, kayd

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) subag burcad ah oo maalin ay dhiili dhashay oo inta la isku ururiyo oo sida kubbada mar meel dhoto' loogu siiyo. Dh: fud.

2

dhito -da: (magac, dhedig, keli) wax aad meel dhigato si aad mar danbe u isticmaashid. Dhitadii waa la iga dhuuqay. Dh: kayd.

waa la naqliyay ✓

1

de: hoard, store (of food)

2

lx: dhito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dhito

waa la naqliyay ✓

/dhitow/ (n) sidaas oo kale, la mid. e.g. Mr. Abdi is sick; ditto Mr. Farah.

waa la naqliyay ✓

s.m. - go'aan, natiijo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - neef, adkeysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiita-da)

2

1. Ubuxu intuu duuban yahay oo uusan weli dillaacin.

3

2. Cudur idaha, kd., irmaan naasaha ka gala.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ubax aan weli dillacin o isku duuban. 2. Caws cosob ah oo aan la daaqin. 3. Dhaawac biskoon waayey. 4. Cudur idaha irmaan naasaha ka gala.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ubax aan weli dillacin o isku duuban. 2. Caws cosob ah oo aan la daaqin. 3. Dhaawac biskoon waayey. 4. Cudur idaha irmaan naasaha ka gala.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bud

2

fiito [feminine] n., [collective] pimple; wound; disease affecting udder of lactating cattle

3

fiito [feminine] n. veto

waa la naqliyay ✓

fiitada: (n) veto (vii-tow) ~ diimada qayaxan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubaxu inta u duuban yahay oo aanu weli dillaacin.

2

fiito -da: (magac, dhedig, keli) geedcawseed adhigu daqaan.

3

fiito -da: (magac, dhedig, keli) curub; yurub.

4

fiito -da: (magac, dhedig, keli) nabarro iyo dhaawac aan bogsanayn.

5

fiito -da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo cosob aan weli la daaqin.

waa la naqliyay ✓

agg. - dhalanteed ah, dabiici ahayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fidmo.

waa la naqliyay ✓

agg. - jiq.

waa la naqliyay ✓

s.m. - urin (ta).

waa la naqliyay ✓

agg. - faraxsan.

waa la naqliyay ✓

s.m. - liitar.

waa la naqliyay ✓

1

(Maata-da)

2

Beesha inteeda tabarta yar; xaas; hoomo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dadka intiisa tamarta yar sida carruurta, waayeelka, iyo haweenka. 2. la-mid: maati. Warqadaha turubka mid ka mid ah oo wax nin u eg ku sawiranyahay, mar kastana raaci karta; jookar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dadka intiisa tamarta yar sida carruurta, waayeelka, iyo haweenka. 2. la-mid: maati. Warqadaha turubka mid ka mid ah oo wax nin u eg ku sawiranyahay, mar kastana raaci karta; jookar.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] dependents, weakest elements in the community: children, old people, the poor

waa la naqliyay ✓

-maatada: (n) disadvantaged people, such as children, women, aged persons; vulnerable groups ~ maati

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) eeg maati.

waa la naqliyay ✓

1

bw: maati

2

de: dependents, weakest elements in the community: children, old people, the poor

3

lx: maato

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

syn: hoomo, marras

7

key: maato

waa la naqliyay ✓

agg. - waalan.

waa la naqliyay ✓

s.m. lafta garka.

waa la naqliyay ✓

/metrow/ (n) tareenka dhulka hoose mara.

waa la naqliyay ✓

s.m. mitir.

waa la naqliyay ✓

métro, n.m. - Tareenka dhulka hoostiisa mara.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: meyti.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: macne.

waa la naqliyay ✓

m. n. meaning; explanation; intent, purpose

waa la naqliyay ✓

-micnaha: (n) meaning (miining). See also [eeg] macne

waa la naqliyay ✓