mirdareerid

(Dareerid-da)

(xoolo, wax shubma) meel ka tegid oo meel kale aadid; dhaqaaqid.

m.f.dh eeg dareer². la-mid: dareer¹, dureer¹, dureerid.

-da: (magac, dhedig, keli) durdurid oo yaacid. Ishu dareeridda lilmada ma joojinayso.

dareerid-da: (magac, dhedig, keli) xoolo, sooftegid. Dh: soofid, foofid.

m.dh la-mid: musaraarid.

(Bareerid-da)

Qarsoodi la'aan wax u falid.

m.f.dh eeg bareer². la-mid: bareer¹, bareero.

-da: (magac, dhedig, keli) gabbashala'aan iyo qarsoodi wax u falid, u dhihid. Dh: badheedhid.

(Dareemid-da)

Maanka ku garasho.

m.f.dh eeg dareen².

-da: (magac, dhedig, keli) iyada oo aan la arkayn in wax jiraan maanka ka garasho.

(Dareerin-ta)

1. (xoolo, biyo, kd.) meel ka kaxayn oo meel kale u dhaqaajin.

2. (hilib) daliigo dheerdheer ka dhigid.

3. (hadal, akhris) tixid; matin.

dareerin¹: m.f.dh eeg dareeri. la-mid: dareeris¹, dureerin.

dareerin²: m.dh (xisaab) Wadarta tibxaha ee susun. Guud ahaan, waa tibaax leh sansaanka ah x1 + x2 + x3 + x4 +... taas oo x1 ay yihiin tirooyin maanagal ah ama murakab ah (series).

m.dh (xisaab) Wadarta tibxaha ee susun. Guud ahaan, waa tibaax leh sansaanka ah x1 + x2 + x3 + x4 +... taas oo x1 ay yihiin tirooyin maanagal ah ama murakab ah (series).

Series

-ta: (magac, dhedig, keli) kaxaynta xoolaha laga saaro xerada oo la soofgeeyo. Dh: soofin.

dareeris¹: m.dh la-mid: dareerin¹.

dareeris²: m.dh (daawo) Dareerin dhacaan ku jira meel jirka ka mid ah sida biyaha isgoosyada xubnaha gala ama malax ama kaadi qof kaadi ku dhagtay.

m.dh (daaw.) Dareerin dhacaan ku jira meel jirka ka mid ah sida biyaha isgoosyada xubnaha gala ama malax ama kaadi qof kaadi ku dhagtay.

m.dh la-mid: dareerid.

-ka: (magac, lab, keli) qayladhaan inta maro la wadhfiyo qaylo iyo orod la israaciyo. Dh: go'rid, qayladhaan, maraxoor.

(Midaarid-da)

Baaq midaar ah, ku baaqid, cid wax ku barid, ku hadlid.

m.f.dh eeg midaar².

(Wareerid-da)

Wareer ku dhicid.

m.f.dh eeg wareer².

-da: (magac, dhedig, keli) madax xanuun dareemid. Illaa saaka wareerid ayaan la joogi kari la'ahay.

wareerid -da: (magac, dhedig, keli) dawakh iyo wareer qaadid.

vl. n., [compound] orbit

de: orbit

lx: cirmeerid

pd: (-da)

ps: vn1-f-cmp

key: cirmeerid

m.f.dh eeg dhareer². la-mid: dhareer¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dhareer sii dayn.

m.f.dh eeg maageer². la-mid: meegaarid, waageerid, weegaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) maageer samayn: liin, deyr iyo wixii la mid ah wereejin oo wax maageersan ka dhigid. Maageeridda qalwadu mitir iyo saawiyad ayay u baahan tahay.

maageerid -da: (magac, lab, keli) xaydaan kut wareejin dhinacyada ka xidhid. Maageeridda jagadu kharash badan bay ku kacaysaa. Dh: wareejin, xaydaabid.

(Mijereri) N Littonia hardeggeri Bech. Liliaceae.

N Littonia obscura Bak. Liliaceae.

(Shareerid-da)

Wax shareeran ka dhigid.

m.f.dh eeg shareer³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax shareeran ka dhigid.

m.f.dh eeg istareex².

m.f.dh eeg jambareer².

(fal) matag balqan isjiidanaya ah hunqaac. Waligaaba mandhareeri haddaad wax cunin waxba kaa soo dhici maayaan. Dh: matag, madhareeri.

(Mustareexid-da)

Si aan hawl iyo dhib lahayn ku sugnaan, ku noolaan; raaxaysasho; (ama istareexid).

m.f.dh eeg mustareex².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg mabsuudid.

(Qardajeexid-da)

Meel aan dhabbe lahayn oo socod xun, marid, ku socosho.

m.f.dh eeg qardajeex². la-mid: qardajeex¹.

-da: (magac, dhedig, keli) toobiyayn oo meel aan dhabbe lahayn marid. Waddo la'aanta ayaa qardajeexidda nagu kalliftay. Dh: qardajeexis

-da: (magac, dhedig, keli) tiir ama goobo ku dul duurduurid oo kolkaad mar wareegtaba haddana ku celin.

warwareegid -da: (magac, dhedig, keli) Socsocosho oo kolba meel iska marid Warwareegid bilaa macni ah waa lagu daalaa. Dh: Socsocod.

warwareegid -da: (magac, dhedig, keli) socod aan toos ahayn oo kolba dhinac loo baydho socosho. Dalcadaha toos looma bexee warwareegid ayaa lagu fuulaa. Dh: duurduur, baydhbaydh.

(Miraxareedaad-ka)

Lullumada kaneecada.

m.l (cilmiga naflayda) Ukunta kaneecada iyo xayawaanka kale ee biyo ku noolka ahi ka abuurmaan.

m.l (cilmiga naflayda) Ukunta kaneecada iyo xayawaanka kale ee biyo ku noolka ahi ka abuurmaan.

m. n., [collective] mosquito larvae

-ka: (magac, lab, keli) bahalo yarar oo kalluunka u eg eg laakiin aad uga yaryaror biyaha ajada ah iyo ceelasha waawayn ku dhasha.

de: mosquito larvae Lit: fruit of rainwater

lx: miraxareedaad

pd: (-ka)

ps: n-m-col

syn: lullumo

key: miraxareedaad

(Dardaarwerin-ta)

Qof u sheegid dareen iyo dhibatooyin xunxun oo ku soo socda oo ku dhici doona; gooddi.

m.f.dh eeg dardaarweri. la-mid: dardaarweris.

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii talo iyo tusale dadkii hori yidhaaheen sheegid.

dardaarwerin-ta: (magac, dhedig, keli) xumaanta iyo xisaabta aakhiro ee sugaysa qof kale, u sheegid.

dardaarwerin -ta: (magac, dhedig, keli) sheekooyinka dadka waaweyn ay weriyaan oo dhacdooyin, waaya'argnimo iyo mawaaqif xigmadaysan ay ku sheegaan.

(Dardaarweris-ka)

Dardaarwerin.

m.l la-mid: dardaarwerin.

vl. n., [compound] warning

-ka: (n) concernment (kon-seen-ment), a matter that is of concern, worry (woorz) ~ u dardaarwari

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, warar hore iyo waaya'aragnimo u sheegid.

de: warning

lx: dardaarweris

pd: (-ka)

ps: vn2a-m-cmp

key: dardaarweris

m.f.dh eeg jaahwareer². la-mid: jaahwareer¹ (2), jahawareer¹, jahawareerid.

m.dh la-mid: jaahwareerid.

(tilmaame) gar ay samatalisku qaadaan oo labada dhinac midna la qadin. Garta noocan ah, markhaati iyo dhaar lama doondoono waxaana labada daraf la xasuusiyaa xidhiidhka tolnimo ka diineed ka gacalnimo iyo wax kasta oo xidhiidh ah oo horay u jiray. Tolow garteenu gar geed maahee waa garmuslax ee han is calool xaadhano. Dh: garmuslax. Li: garcadaawe, gargeed.

m.dh la-mid: manjarroorid.

m.f.dh eeg shaamareer².

-da: (magac, dhedig, keli) daah wejiga saarid oo ku qarin.

m.l Ari badan oo goosmay.

m.l (juqraafi) Duuduubka deggan, badanaa: fidsan, guud ahaan aan dhir lahayn, bannanno caws leh - dhul cawsaadka loolka dhexe - ee woqooyiga Maraykanka, ee qariya gobollada koonfureed ee Alberta, Saskatuun iyo Manitoba oo Kanada ah iyo Badhtamaha midowga Mareykanka ilaa bilow-kureed Buur Dhadhaabeedyada oo ay ugu barayeyso ilaa dhigta harada Mishigan.

m.l (juqraafi) Duuduubka deggan, badanaa: fidsan, guud ahaan aan dhir lahayn, bannanno caws leh - dhul cawsaadka loolka dhexe - ee woqooyiga Maraykanka, ee qariya gobollada koonfureed ee Alberta, Saskatuun iyo Manitoba oo Kanada ah iyo Badhtamaha midowga Mareykanka ilaa bilow-kureed Buur Dhadhaabeedyada oo ay ugu barayeyso ilaa dhigta harada Mishigan.

Prairies

-ka: (magac, lab, keli) deegaan badanaa fidsan oo guud ahaan aan dhir lahayn.

s.f. - rugta biirka lagu gado ama lagu cabbo.

m.f.dh eeg dardar³. la-mid: barbarid, berberid, dardar¹, derder¹, derderid.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) biirbiirin.

dardarid -da: (magac, dhedig, keli) dareere ama wax kale oo weel ku jira, kolba in yar ka qaadid.

de: leak, gush out, flow

hm: 1

lx: dareer

pd: (dareeray)

ps: v1=intr

key: dareer_1

de: scattering, outpouring, circulation, flow; procession

hm: 2

lx: dareer

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: dareer_2

f.g3 (-saday, -satay) Xoolo meel ay tuurnaayeen ka kaxaysasho. la-mid: dureerso.

v. lead ~ take (animals) along

(fal) xoolo xero ku jira oodda ka sii dayso oo kaxayso.

de: lead ~ take (animals) along (for one's own purposes)

lx: dareerso

pd: (dareersaday)

ps: v3a=tr

key: dareerso

(Dareerta-da)

Bushinta kore dusheeda shaaribku ka baxo, kobta sheexada ah oo kalabbarta.

m.dh 1. Lafta dheer ee dhabarka. 2. Meesha godan, sanka hoostiisa ku beegan ee bishinta sare kala barta.

m.dh 1. Lafta dheer ee dhabarka. 2. Meesha godan, sanka hoostiisa ku beegan ee bishinta sare kala barta.

f. n. area between the nose and upper lip

-da: (magac, dhedig, keli) wixii xoolo soofi kara ee daaqtegi kara. Dh: xoolo.

de: area between the nose and upper lip

lx: dareerto

pd: (/da)

ps: n6-f

key: dareerto

m.f.dh eeg dariir.

(Daruurid-da)

Daruur (tolmo) u yeelid.

m.f.dh eeg daruur4.

-da: (magac, dhedig, keli) tolmo iyo wax la mid ah, rigrigo u samayn.

daruurid -da: (magac, dhedig, keli) xardhid iyo qurxin. Ilaahii daa'in ahaayee, samadaa dusha geeyayee, xiddigahaa ku daruurayee. Dh: xardhid.

m.dh la-mid: dardarid.

(Dirdirid-da)

In kol ka badan meel u dirid ama wax u dirid.

m.dh la-mid: dareerin¹.

(Filared) May Boscia coriacea Pax. Capparidaceae.

May Maerua Sp. Capparidaceae.

m.dh la-mid: gardarro.

m.dh la-mid: gardarro.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hardamid.

m.dh 1. Aragti-dheer ahaansho. 2. la-mid: ildheeraan.

m.dh 1. Aragti-dheer ahaansho. 2. la-mid: ildheeraan.