miranaayo

m.dh Godob, utun.

-da: (magac, dhedig, keli) godob ama utun.

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: meraayo.

(Hanaaya-da)

Eed; utun; asaaye.

m.dh Cadaawad, nacayb.

f. n. accusation, blame

-da: (magac, dhedig, keli) eed ama utun la galo. Hanaayadu qofkii gala ayey sugtaa. Dh: asaaye, utun, eed.

de: accusation, blame

lx: hanaayo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: hanaayo

(Hinaaya-da)

Uurkutaallo.

m.dh Uurkutaallo.

f. n., [abstract] bitterness, grief

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore la isku gaadhsiiyey xasuusta iyo caloosha ku haynta aan saamaxaada lahayn. Dh: uurkutaallo, caloolxumo.

de: bitterness, grief

lx: hinaayo

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: hinaayo

v., sg., neg., present progressive: I am not / he is not coming

imanayo v., sg., relative form present progressive: that I am / he is coming

m.dh la-mid: makhaayad.

f. n. restaurant, coffee shop

a: makhaayad ~ maqaayad

de: restaurant, coffee shop

lx: maqaayo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: maqaayo

-da: (magac, dhedig, keli) hab lagu sameeyo hasha rimi weyda oo ah fandhaal maydhax lagu duubo oo sibisha lagaga xoqo si loogu daweeyo oo ay u rinto.

(tilmaame) aad u jilicsan oon tabar lahayn oo si xun u kala jeejeeda. Nin timo mayaayo ah leh ayaa gaadhiga waday. Dh: bayaayo.

mayaayo-da: (magac, dhedig, keli) dhareer ka soo daata afka. Cibaadada badi inta aad duq mayaayo leh noqon. Dh: cantar, cantaf.

mayaayo -da: (magac, dhedig, keli) dhul gabiib ama xaraar cas leh. Meel mayaayo ah ayaan soo maray oon timaha ka dhoobaystay.

mayaayo -da: (magac, dhedig, keli) roob aad u weyn oo cabsi leh. Ee mayaayada soo madow: ninkii meelloow ka roor. Dh: quulaamo, daruuro.

m.dh Xul. la-mid: miraayo.

m.f.dh eeg miran. la-mid: mirnaansho.

m.dh la-mid: muraayad.

name-f mirror; glass. syn: Mandarad. Cf: Biladdaya

magac loo bixiyo gabadh quruxbadan oo dhalaalka iyo nadaafaddeeda muraayad lagu masaalay.

v., sg., neg., present progressive: I am not / he is not saying

oranayo v., sg., relative form present progressive: that I am / he is saying

m.dh la-mid: murcanyo.

m.dh la-mid: manjaxaabin.

avouer.

-da: (magac, dhedig, keli) farafaraynta iyo faragelinta wax aan fasax loo haysan. Dh: faradiiddo, faradheeri.

-ka: (magac, lab, keli) geed caleen madow leh oo aan gu' iyo jiilaal toona qallalin oo buuraha ka baxa.

-magangalyada: (n) asylum (a saaylam)-, refuge (refyuuj); protection (pro-takshan),

m.dh Maaweelo nayaayiro leh.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad u yar oon badnayn. Maradhaamo ayaan ka soo qaaday Dh: dhaarshil, haqabtir.

maradhaamo -da: (magac, dhedig, keli) maaweele iyo maddadaalo; wax nafta lagu maaweeliyo. Dh: maaweelo.

(Maradhaara-da)

Tashiil; dhaqaale.

m.dh Tashiilidda wax la tashiilo. la-mid: maraadharin.

f. n. economy, care

(fal) xoolahaaga yaryarayso. Biilka maradhaaro. Dh: tashiilo. Li: dhammee, daadi.

maradhaaro -da: (magac, dhedig, keli) yaryarayn iyo ilaalin laga ilaaliyo ku takri fal aan bannaanayn. Dh: tashiilid, dhaqaale.

cf: dhaqaale, tashiil

de: economy, care

lx: maradhaaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: maradhaaro

(Melanzano) S Solanum melogena L. Solanaceae.

-da: (magac, dhedig, kel) geed qadhaab dhafaruurta ka yar oo bixiya midho yaryar oo casaada oo la cuno.

m.f.dh eeg miirran. la-mid: miirranaansho.

m.dh la-mid: manjaxaabin.

m.f.dh eeg mirayso.

-da: (magac, dhedig, keli) miro yeelasho; midhaysasho. Xilligii miraysashada geedaha ayaa la joogaa.

m.l/dh la-mid: mirnaan.

m.f.dh eeg mitanso. la-mid: miltansasho.

(Qaranqaara-da)

Meel nabar ku dhacay, malaxda iyo dhiigmadoobaadka ku guntama.

m.dh 1. Malaxda iyo dhiigga ku guntama meel nabar ku dhacay. 2. Cayayaan yar, duula, dhurdaha u eg kase weyn oo sameeya malab.

f. n. pus-filled ~ suppurating wound

-da: (magac, dhedig, keli) raad uu reebo wax jidhka lagu dhifto oon sarin ama dhiig yaacin. Hadday gacantu qaranqaaro iyo qolof madaw yeelan. Dh: ligis, qarqoor.

de: pus-filled ~ suppurating wound

lx: qaranqaaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qaranqaaro

m.dh la-mid: riiraxyo.

-da: (magac, dhedig, keli) qufac badan oo is dabajoog ah. Calaamadaha qaaxada waxa ka mid ah riiraxanyo. Dh: dhigdhiko, riirixanyo.

-da: (magac, dhedig, keli) qof war badan oo inta uu cid war ka qaado cid kale u warrama isaga oon loo diran. Waranwaryo waa isku dire. Dh: namiim, diradiraale.

waranwaryo -da: (magac, dhedig, keli) sheeko la iskaga gudbiyo laba qof oo wax isku tidhi oo isku dir looga gol leeyahay. Waranwaryada waa la isku nacaaye iska daa. Dh: namiimad, iskudir.

m.l/dh la-mid: hirqanaan.

m.l/dh la-mid: jirranaan.

m.l/dh la-mid: jirsanaan.

m.l/dh la-mid: marganaan.

-ha: (magac, lab, keli) eeg marganaan.

m.l/dh la-mid: marqanaan.

m.l/dh la-mid: marsanaan.

-ha: (magac, lab, keli) faaruq ahaansho. Dh: madhnaan.

m.l/dh la-mid: marganaan.

m.l/dh la-mid: qirsanaan.

m.l/dh la-mid: sixranaan.

-ha: (magac, lab, keli) qof la sixray oo falan ahaansho. Dh: falnan.

m.l/dh la-mid: tirsanaan.

de: that I am / he is doing (X)

lx: -anayo

ps: v3-1sg/3m-rel-prpg

key: -anayo

m.l la-mid: asaaye.

m.l Asaaye. la-mid: asaaye.

-ha: (magac, lab, keli) eeg asaaye.

(Maanya-da)

1. Heesaha ugaarta.

2. Bad.

3. Geed xoolaha qaarkood daaqaan.

maanyo¹: m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo xeebta iyo Jubbada hoose, waxaa laga sameeyaa dhecaan geed; qubley, manyiikay, libin, waaray.

maanyo²: m.dh 1. Bad. 2. Hees ay dabatadu ugaarta ku sasabato. 3. Nooc dhirta ka mid ah oo ay xawayaanku nafaqo ka helaan marka ay cunaan.

m.dh 1. Bad. 2. Hees ay dabatadu ugaarta ku sasabato. 3. Nooc dhirta ka mid ah oo ay xawayaanku nafaqo ka helaan marka ay cunaan.

n. song relating to hunting ~ fishing

maanyo [feminine] n. sea

maanyo [feminine] n., [collective] plant species, used for grazing

-maanyada: (n) sea (sii); ocean (ow shan) ~ bad-da

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal guud oo cufan oo cabsi leh oo laga dareemo daruuraha iyo mawjadaha badda oo meel fog ka muuqda. Habeenka ay soo onkoddo maanyo madaw mayay baa laga baqaa. Dh: mawjad, rayo.

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) magac ay Soomaalidu badda u taqaan. Biyo maanyo sixirka iyo ishaba waa u daawo. Dh: bad.

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurta lagu ciyaarsiiyo oo inta jirjirka loo jiifsado ilmaha la ciyaarsiinayo lagu fadhiisiyo faraha lugah dushooda oo kol kor loo qaado kolla hoos loo dhaadhiciyo isaga oo loo heesayo. Dh: bidhibidhi, bidhinbidhi.

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) geed ay xooluhu daagaan. Maanyo ayuu xoolihiisii u soo guray.

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) sakaarada dhedig. Maanyo orod laguma gaadho. Dh: yac. Li: atoor.

m.l Jecleysashada uu qof jecleysto cunto aan markaa la hayn. Cali magaaygu wuu ka bi'i lahaa hadduu timir helo.

m.l Jecleysashada uu qof jecleysto cunto aan markaa la hayn. Cali magaaygu wuu ka bi'i lahaa hadduu timir helo.

-ga: (magac, lab, keli) jecleysashada uu qof jecleysto cunto aan markaa la hayn.

m.l la-mid: maraa.

Acacia nilotica 50

mayaay¹: m.l la-mid: mayay¹.

mayaay²: f.mg1 (-yay, -yday) la-mid: mayay².

(fal) sharrax oo macnaha loo jeedo dadka u sheeg. Aayadda af Soomaali ku micnay. Dh: fasir macnee, sharrax.

(fal) miino qaraxda xidh oo meel ay ku qaraxdo ku aas. Xadka meelaha cadawgu ka soo gali karo miinay. Dh: miinee, dhig

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo loo ururiyo boqorrada ama ugaasyada. Dh: baaho.

minaad-ka: (magac, lab, keli) kolkaad, goortaad, markaad, haddaad. Minaad rabtid iska seexo.

m.l (-qyo, m.dh) Laba qori oo yaryar oo darafyadooda sare harqoodka galaan, darafyada hoosana indhali isu hayso, oo dibiga qoortiisu ku dhex jirto.

m.l (-qyo, m.dh) Laba qori oo yaryar oo darafyadooda sare harqoodka galaan, darafyada hoosana indhali isu hayso, oo dibiga qoortiisu ku dhex jirto.

-a: (magac, lab, keli) mid ka mid ah labo qori ee dibida qoorta loo geliyo marka beerta lagu qodayo oo hargoodka ka laadlaada. Wa: minaaqyo.

(Miraaf-ka)

Socsocod aan toos loo socon; warwareeg.

miraaf¹: m.l Warwareeg badan oo aan ujeeddo lahayn oo meelo badan lagu tago. la-mid: miraafid.

miraaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Miraf sameyn ama meelo warwareegid.

v. wander about, take a roundabout course ~ way

(fal) warwareeg oo socsoco. Orod oo dhulka miraaf. Dh: duur.

miraaf -ka: (magac, lab, keli) socod aan toosnayn; warwareeg. Miraafka ka fadhiiso. Dh: dinal meehannaw. Li: barraah, dhacadiid.

de: wander about, take a roundabout course ~ way

lx: miraaf

nt: miraaf (ka) [vn-m], miraafid (da) [vn-f]

pd: (miraafay)

ps: v1=intr

key: miraaf

(Mirane) S, C,N? Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.

(Mirayn-ta)

1. Miro bixin, soo saarid, dhalid.

2. Miraha heesta tirin, qaadid.