mir
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Mir
(Mir-ta)
Wax habeenkii inta la hurdo dhaca ama yimaada ama la falo.
2. Goortaas lafteeda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mir
mir¹: m.l Wax tiradoodu hal tahay.
mir²: m.dh 1. Falalka habeenkii dhaca ama la sameeyo. 2. Habeen. 3. Roob habeen da'a. 4. Daajinta geel habeen la daajiyo.
mir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Habeen nafley cunto siin. 2. (f.mg) Col, roob iyo wixi lamida habeen imaansho. 3. Xoolo, badar iyo wixi lamida oo isku dhex jira sida ay leeyihiin u kala saarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
mir
mir¹: m.l Wax tiradoodu hal tahay.
mir²: m.dh 1. Falalka habeenkii dhaca ama la sameeyo. 2. Habeen. 3. Roob habeen da'a. 4. Daajinta geel habeen la daajiyo.
mir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Habeen nafley cunto siin. 2. (f.mg) Col, roob iyo wixi lamida habeen imaansho. 3. Xoolo, badar iyo wixi lamida oo isku dhex jira sida ay leeyihiin u kala saarid. m.f.dh, mirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
mir
num: one ~ a piece of (something)
mir [feminine] n. seed, pip, kernel; fruit; grain crops
mir [feminine] n. event ~ action at night time
mir v. occur ~ come in the middle of the night (e.g., rain; an attack)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
mir
-ta: (n) [singular of miro-ha] seed (siidh)
mir -ta: (n) midnight feeding, usually infant feeding ~ miridh-da
mir -tay / miratay: (v) do some activities in the middle of the night
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mir
(fal) saq dhexe oo habeennimo ku gud. Caawa mir intay hurdaan. Dh: guur.
mir: (fal) habeen xoolo daaji. Lo'du galabtay soo fushee caawa soo mir. Dh: daaji.
mir: (fal) shiid samee oo dhagaxaan dad ku tuurtuur. Kac naga mir waraabaha.
mir-ka: (magac, lab, keli) hal qudha; xabbad keliya. Wixii aan kuraasi hayay mir kama yaallo. Dh: midh.
mir-ta: (magac,dhedig, keli) daaqsinta habeenkii xoolaha la daajiyo; xunto saq dhexe wax la cuno. Xooluhu xalay mirtii ayay ku raageen oo saaka ayay yimaaddeen. Li: barqasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abqo
(Abqa-da)
Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adaar-biciid
(Adaar-biciid-ka)
Nagaar aan qodax lahayn oo ka baxa balliyada iyo togagga; wuxuu lee yahay, miro kuwa bunka u eg, dhirta dawadana waa ka mid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aneexo
(Aneexa-da)
Geed dhirta yaryar ka mid ah oo bixiya miro arorro leh oo ceeriinka iyo bisaylkaba lagu cuno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Araanjo
(Araanja-da)
Geed-abaareed leh miro jilicsan oo kankoonsan oo diir adag oo midabkoodu yahay cillaan-guduud.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Arah
(Arah-da)
Socdaal meel loo aado in laga soo gurto miro iyo waxyaalo kaloo la cuno ama wax lagu samaysto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Askax
(Askax-da)
Geed dhirta yaryar ka mid ah oo mirihiisa ceeriinka lagu cuno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Babbaay
(Babbaay-ga)
Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balanbal
(Balanbal-ka)
1. Geed aan weyneyn oo dhirta dawada ka mid ah; wuxuu lee yahay caleemo balbaallaaran iyo miro korka xaad adag ku leh; waxaa kaloo loo yaqaan geed-jinni iyo banji.
2. Dhibaato weyn; hoog; ba'; silic; saxariir; luufluuf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Basbaas
(Basbaas-ka)
Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Batiikh
(Batiikh-a)
Geed sida qaraha faalala oo yeesha miro waaweyn oo cillaan ah oo la cuno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beer
1. (Beer-ka) a) Xubinta oogada kamid ah oo xammeetida samaysa dhiiggana ka ilaalisa wixii sun iyo waabaayo ah. b) (miro) qalbacyada hoose, (sida bun, yicib, quulle, garas,...).
2. (Beer-ta) Dhul la falay oo dhir iyo miro iyo badar iyo waxyaalo kale lagu abuuro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Berde
(Berda-ha)
Geed weyn oo weligii cagaaran oo miro la cuno leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bisayl
(Bisayl-ka)
1. (cunno) dab lagu karshay oo gaaray heerka lagu cuno.
2. (miro) dhuguc.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bisil
1. (cunno) La karshey ama la shiilay; aan ceeriin ahayn.
2. (miro) dhuguc noqday; aan cargo iyo yacyacood ahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bocor
1. (Bocor-ka) Subagga ka baxa caanaha geela.
2. (Bocor-ta) Miro arorro leh oo sida qaraha u weyn oo la cuno; geedka mirahaas bixiya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Booc
1. (Booc-a) Hunguri; cune.
2. (Booc-da) Geed aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro waaweyn oo afuufan leh; wuxuu lee yahay liil jilicsan oo qurux badan oo xargo iyo dhar iyo waxyaalo kale laga sameeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bun
(Bun-ka)
1. Cabitaan la cabbo oo udgoon oo laga sameeyo miro yaryar oo kulkulucsan oo beer leh oo uu dhalo geed dheer oo dhulka kulul ka baxa: inta iniinaha la dubo oo la budeeyo baa sida shaaha loo karshaa; qaxwe.
2. Sharuur.
3. Miraha geedka.
4. Geedka laftiisa (caleemihiisa waxaa la yiraahdaa quddi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Busur
(Busur-ta)
Miraha timirta oo yacyacoodka noqda welise aan bislaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caday
(Caday-ga)
Geed-abaareed leh miro la cuno oo biir leh, laamihiisa iyo xididdadiisana ilkaha lagu nadiifiyo; rummay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caduuro
(Caduura-da)
Geed aan qodxo lahayn oo bixiya miro yaryar oo kuwa kiriiriga u eg, oo la cuno.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
emir
/amir/ (n) amiir, taliye.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
émir
émir, n.m. - amiir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
miir
miir¹: m.l 1. Wax la miiray. 2. la-mid: miyir. 3. la-mid: miirid¹.
miir²: m.dh 1. la-mid: miid. 2. Meel yar oo biyo qabatin leh.
miir³: f.g1 (-ray, -rtay) Hoore gufur ka saarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
miir
miir¹: m.l 1. Wax la miiray. 2. la-mid: miyir.
miir²: f.g1 (-ray, -rtay) Hoore gufur ka saarid. m.f.dh, miirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
miir
v. filter, strain
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
miir
-ay/tay: (v) draw off liquid by filtration: leach (liij); filter (fil'tar); percolate (peer 'kileeyt), strain (ista-reeyn), elutriate (i-li-tiri-yeeyt)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
miir
(fal) dareere wax kale ku dhex jira dhinac uga shub; inta saafiga gaar u shub. Dh: sooc.
miir: (fal) laba dareere oo isku jira kala saar oo kala shub. Subagga iyo biyah kala miir.
miir -ka: (magac, lab, keli) deyr dhagax ama leben ah. Miir adag ayaa wershedaha lagu maageeraa.
miir -ta: (magac, dhedig, keli) subag, malab iyo wixii la mid ah inta miidda ah ee qushka oo dhan laga sifeeyo. Malab miir ah ayaa la ii keenay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
miir
de: filter, strain
lx: miir
pd: (miiray)
ps: v1=tr
key: miir
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
mira
s.f. - shiishid(da).
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Mire
name-m occurer; comer of the middle of the night. Lit: he who was born in the middle of the night
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Mire
magac loo bixiyo wiil dhasha wakhti habeen saq dhexe ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mire
-ha: (magac, lab, keli) roob wayn oo habeenkii da'a. Dh: miraale.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
mire
mire, n.f. - masdarad lagu qiyaaso kala saraynta.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
mire
n., (mud) doxbo, -adi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Miro
1. (Mira-ha) (weligeed magac kooxeed) geedka qaybihiisa tan la cuno oo iniinaha iyo lafaha iyo beerku ku jiraan; qaar hilib bay lee yihiin sida babbaayga iyo qaraha, qaar laf adag sida canbaha iyo murcudka iyo qaar engegan sida lowska iyo badarka.
2. Tixaha heesaha.
3. (bad) lohodka iyo wixii u eg.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
miro
miro¹: m.l.u 1. Timaarta dhirtu dhasho. 2. Xabuubka beeraha ka baxa. 3. Tix ay heesi ka koobantahay. 4. Lohod iyo wixi lamida.
miro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Xoolo kale ka soocasho. 2 (f.mg) Xoolo habeen daajisasho. 3. (f.mg) Xoolo habeen daaqid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
miro
miro¹: m.l.u 1. Timaarta dhirtu dhasho. 2. xabuubka beeraha ka baxa. 3. Tix ay heesi ka koobantahay. 4. Lohod iyo wixi lamida.
miro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Xoolo kale ka soocasho. 2 (f.mg) Xoolo habeen daajisasho. 3. (f.mg) Xoolo habeen daaqid. m.f.dh, mirasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
miro
v. get oneself something to eat in the middle of the night
miro m. n., [collective] fruit; grain; crop, yield; verse of a song; shellfish
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
miro
-miraha: (n) [plural of mir-ta] fruit (furuut); seeds (siidhis)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
miro
(fal) saqda dhexe wax cun oo u toos. Caawa bariiska miro.
miro -ha: (magac, lab, keli) firida ay geeduhu bixiyaan. Casakoridu miro macaan ayay bixisaa.
miro -ha: (magac, lab, keli) qolofleyda badda qaar keed sida lohodka iyo wixii u eg. Badda miro ka soo qabso. Dh: xayawaan.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
miro
فَاكِهَةٌ ثَمَرَةَ
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ir
-ka: (magac, lab, keli) dhismaha weyn ee ka sarreeya dhulka iyo wixii ku nool. Dh: cir, samo.
ir-ta: (magac, dhedig, keli) ismariwaa aad u adag. Xaajadii waxay gaadhay ir iyo ir.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
mi
pron. - i, ii (aniga oo fale ahayn).
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
mi
mi-, préf, - ugu dhexeeya; dhexda.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Air
Hawo
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
air
/eer/airs, airing, aired;(n) hawo, hawada sare. e.g. The air temperature is now 60 degrees celsius.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Air
Layr
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
air
/eer/ (n) neef, howy.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
air
air, n.m. - Hawo; dabayl
avoir l'air - U ekaan, u eg; Sansaan keed leh; Qaab keed leh.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
air
n., (one of the four elements) hawo, -di, dabayl, -shi, neecaw, di; (countenance, features) soo joog, -gi, jaah, -hi, weji, -gi.
air, v.tr., (aerate) neecaawi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bir
(Bir-ta)
1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.
2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bir
bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.
bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.
bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bir
bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.
bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bir
Metal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bir
f. n. pupil of the eye
bir [feminine] n., [collective] iron; metal
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bir
ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)
bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Bir
Ferro
Iron
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bir
(fal) eeg bidh.
bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.
bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.
bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.
bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bir
de: iron (the powder used as medicine)
lx: bir
pd: (-ta)
ps: n0-f-mass
key: bir
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bir
حديد
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cir
1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;
2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cir
cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.
cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cir
cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.
cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cir
m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain
cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cir
-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cir
-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.
cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.
cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
cir
سماء
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dir
(Dir-ka)
(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dir
dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.
dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.
dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.
dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dir
dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.
dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.
dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Dir
f. n. major Somali clan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dir
v. send, dispatch
dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dir
name-m origin; race; ancestor
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dir
-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso
isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dir
(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.
dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.
dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fir
fir¹: m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir¹.
fir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Timo, caw iyo wixi lamida feerid. 2. Geedo cagaar yar bixin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fįr
m.l Cagaarka ka soo baxa meel laga guuray; fuf.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fir
m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fir
m. n. origin, descent
fir v. comb (hair)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fir
-ka: (n) 1. genetics (jineetikis), heredity, genesis. 2. offspring (oof- ispiring); descendants (di-sen-dhantis); children (jiil-dhareeri) ~ waraso, dir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fir
(fal) timaha shanlee, timaha feedh. Madaxa iska fir. Dh: fidh, feedh.
fir: (ereycodeed) tusa boodid ama dhaqaaq aan la isku diyaarin oo kedo ah. Maskii uu arkay ayuu yidhi.
fir -ka: (magac, lab, keli) meesha noole ka soo jeedo asalkiisu. Sacaygu waa firkii qaayib. Dh: isir, cayn, farcan, dir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hir
1. (Hir-ka) a) Hor iyo dib u socodka ama kor iyo hoos u socodka ka samaysma badda korkeeda, hawada iyo wixii la mid ah; mowjad; waddac. b) Muuqaal weyn oo hirka badda u eg (xiriirka buuraha, cirka, kd.).
2. (Hir-ta) Ariga (riyaha) jaad kamid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hir
hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.
hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.
hir³: m.dh Nafley bar yar oo buuralayda ku nool (ari).
hir⁴: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dheer ka soo muuqasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hir
hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.
hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Hir
Wave
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hir
m. n. wave, surge, rise and fall (of tide); radio wave
hir [feminine] n. goat species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hir
-ka: (n) [Plural hirar-ka] wave (weeyv).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hir
(fal) (iska ~) cid iska celi oo iska caabbi. Dh: difaac, dhaw.
hir-ka: (magac, lab, keli) garaaraha badda dusheed ka samaysma oo ay hawada iyo wixii la mid ahi dhaliyaan. Dh: mawjad, waddac. Wa: hirar.
hir -ka: (magac, lab, keli) muuqaalka guud ahaaneed ee buuraha xidhiidhsan..
hir -ka: (magac, lab, keli) birlab danabowga kala rakaadda ah ee uu hawada sii dhexmariyo tebiyaha wax baahshaa.
hir-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka riyaha jaad ka mid ah.
hir -ta: (magac, dhedig, keli) dooxada bannaan eet tigaaddu ka baxdo.
hir -ka: (magac, lab, keli) labidda kalgalka ah ee dheexyaal dhacda ama bug isku mid ah oo si isdaba joog ah u socota.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jir
(Jir-ka)
1. Wax jira oo meel maran buuxiya oo qaab la yaqaan leh (jir shubma, jir adag, jir gaas ah, jir xubno leh, jir aan xubno lahayn...).
2. Xubnaha nafleydu ka kooban tahay wadajirkood; oogo; kor.
3. Roob badan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jir
jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.
jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee... Tusaale: “Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco!”. 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jir
jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.
jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee Tusaale: Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco! 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale. m.f.dh, jirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jir
v.st: be (in a place), stay, dwell; exist, be available, be there
jir v.aux: used to do something [past habitual]
jir m. n. year (of age), years old
jir m. n. body
jir m. n., [collective] weather preceding ~ indicating heavy rain
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JIR
(Jir) S Paspalidium desertorum (A. Rich) Stapf. Gramineae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jir
-ka: (n) body (baadi); human body
jir -a: (adj) old (ooldh); age (eej). Ex: labaatan jir; 20 years of age or 20 years old
jir -ay -tay/ -een / -nay: (v) 1. been (biin); be in a place. Ex: xaggee jirtay? where have you been? 2. used to be. Ex: waxaan aadi jirnay..; we used to go.. 3. ku jir -ay / -tay / -een -nay: (v) participate (paar-tisi peeyt); join in; take part in something ka qaybgal. Ex: yaa shirka ku jiray? who participated in the meeting? 4. iska jir -ay/tay: (v) be careful; take care; watch out (waaj awt)