Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(fal) wax niyadda ka doon oo inaad hesho aad u jeclaw. Inaad xajka tegto aad u miic. Dh: jamo, mililic.

2

miic-a: (magac, lab, keli) qori cas aad u adag oo ay guduntu ku dhibaatooto goyntiisa. Loox mic ah oo musbaarku mari waayay ayaad ii keentay Dh: oog.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhirta qaar geed lab ah oo marka ay qallalaan aad u adkaada oo aan godintu dhakhso u jarin. Dh: oog, adag, biixi. Li: xolxolle, xorshosh.

waa la naqliyay ✓

1

(Milic-da)

2

Kulaylka qorraxda.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qorrax. 2. Kulka fallaaraha qorraxda.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qorrax. 2. Kulka fallaaraha qorraxda.

waa la naqliyay ✓

f. n. heat of the sun

waa la naqliyay ✓

-da: (n) sun heat

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kuleylka qoraxdu sameyso. Milicda hadh ka joogso. Dh: kulayl, cadceed. Li: hadh, qabaw.

2

milic-da: (magac,dhedig, keli) cadceedda kulaylka bixisa. Kulaylaka milicda ka baxso. Dh: qorrax.

waa la naqliyay ✓

1

de: heat of the sun

2

lx: milic

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

syn: suudi

6

key: milic

waa la naqliyay ✓

/mimik/ (n) qofka dadka canjila (qofka ku fiican dhaajinta iyo matalaadda dadka).

waa la naqliyay ✓

1

magac loo bixiyo wiil xilli barwaaqo ah dhashay.

2

Meecaad -ka: (magac, lab, keli) xiddig ka mid ah xidigaha wax laga saadaaliyo oo ah xiddigaha Cirirka tan ugu dambaysa oo u dhaxaysa Rab Danbe iyo Godinta. Dh: Miicaad.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil dhasha xilli uu jiro xiddig miicaad la yiraahdo ama seben barwaaqo la joogo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) laf ka mid ah lafaha ad'adag ee dhuuxa leh. Haddaad haatan biixida wadheen, bagiyo haankiinna.

2

biixi-ga: (magac, lab, keli) geed engegey oo aad u adag, sida galool gallalay. Ma bakhtiyo sidii bixi la shiday, jacaylkaad igu beertay. Dh: miici.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xorshosh noqosho. Bololid iyo miici galool kala dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) god hoos u hul; hoos u qod.

2

god: (fal) qallooci oo toosnaanta ka bi'i; wax godan ka dhig. Li: toosi.

3

god-ka: (magac, lab, keli) meel hoos ama dhinac loo qoday. God qarandi qodday dacawaa ku magac leh. Dh: hog.

4

god-ka: (magac, lab kali) meelaha ama manaasisha uu dayaxu fadhiisto ama dego ee samada. Godadka dayaxu waa; saddexda Miicaad, todobada Habarnaaf, afarta Kudxin, afarta Dirir, afarta Daalalo iyo lixda Cirir.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo xiddig oo midda yari godantahay; waa xiddiga labaad ee Miicaadda. Habeenkay bishu kaw tahay ee uu dayuxu la soo baxo, qofka dhasha waxa lagu yaqaan inuu noqdo qof weyd ah oo godan. Miicaada koobaad waa habeenka gugu kawsado. Dh: miicaad.

waa la naqliyay ✓

(fal) maad samee oo dad ka qosli. Sidii Boon Xirsi iyo miicaad miiggane u maadee. Dh: majaajillee, maadey.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig. keli) bandhig maaweelo oo lagu qoslo samayn; hadal maad ah sheegid. Jigjigaawi iyo Miicaad Miiggane maadeyn waa looga hadhay. Dh: majaajillayn, maaweelayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) taageerid: gargaarid, Nin itaal yarbaa miiciinid xaq u leh. Dh: maciinid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) god ka mid ah labaatanka iyo siddeeda god ee dayaxu u hoydo islamarkaa na waa saddexda xiddigood ee u horraysa siddeed iyo labaatanka mansil.

2

miicaad -da: (magac, dhedig, keli) bil xilli roobaad ah oo barwaaqo ah. Dh: meecaad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dabashabeelin iyo ka warwareegid wax in la sameeyo aan la doonayn laga meermeero. Dh: marmarsiiyood.

2

miicmiicad -ka: (magac, lab, keli) ka gabgabbasho hadalka runta ah laga gagabado oo la agmarmaro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qoryaha kuwooda waaweyn ee dabka lagu shito. Ruud innoo soo gura gudgudo roob baa da'ayee. Dh: xulod, dogob, miici.

waa la naqliyay ✓

1

(Biic-a)

2

Wax kala gadad; ganacsi; wax gadasho; iib; geddis; rogrogasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: beec. Qiimaha wax lagu iibinayo. 2. B. ah: wax iib u yaal.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: beec. Qiimaha wax lagu iibinayo. 2. B. ah: wax iib u yaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. sale, business, commerce

waa la naqliyay ✓

(fal) qof aan kuu jeedin daandaanso, ka gardarraw.

waa la naqliyay ✓

1

de: sale, business, commerce

2

lx: biic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

see: beec

6

key: biic

waa la naqliyay ✓

1

(Fiic-a)

2

Qof wax gaar ah aqoon weyn u leh; qof wax ku fiican.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof karti iyo hufnaan ku sifoobey.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof karti iyo hufnaan ku sifoobey.

waa la naqliyay ✓

m. n. skilled person, expert

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) qof wax ku fiican oo aqoon gaar ah u leh; wax gaar ah aqoon weyn u leh. Fiic ayaad ku tahay suugaanta.

2

fiic -a: (magac, lab, keli) qof xumo ka dhawran; qof wanaagsan ama suubban.

waa la naqliyay ✓

1

de: skilled person, expert

2

lx: fiic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: fiic

waa la naqliyay ✓

1

(Jiic-a)

2

Geed-abaareed aad u dheeraada oo aan qodax lahayn oo xooluhu daaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiic, m.dh) (botani) Geed abaareed dhirta dhaadheer ka mid ah oo aan qodax lahayn qoryahiisana wax lagu shito.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiic, m.dh) (botani) Geed abaareed dhirta dhaadheer ka mid ah oo aan qodax lahayn qoryahiisana wax lagu shito.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tree species

waa la naqliyay ✓

[JE] Acacia seyal 01, Cadaba baccarinii 01, Maerua sessiliflora 01

waa la naqliyay ✓

1

(Chieh) All Som. Maerua sessiliflora Gilg. Capparidaceae.

2

NFD, N, S Boscia angustifolia A.Rich. Capparidaceae.

3

C Cadaba longifolia DC. Capparidaceae.

4

C,N Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.

5

C Cadaba baccararinii Chiov. Capparidaceae.

6

NFD Cadaba farinosa Forsk. Capparidaceae.

7

May, C, S Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

8

S Maerua triphylla A.Rich. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp.

2

lx: jiic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-col

5

key: jiic

waa la naqliyay ✓

1

liic¹: m.l Foorar; janjeer.

2

liic²: f.mg1 (-cay, -cday) Wax dhinac u janjeerid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cay, -cday) Wax dhinac u janjeerid. m.f.dh, liicid.

waa la naqliyay ✓

v. bend, be bent (over), lean, tilt

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) bend or slant away from the vertical; tilt (tilt); lean (liin) ~ janjeer

waa la naqliyay ✓

(fal) jilayc daraaddii qalloocsan; doc u dheelli. Dh: qalloocsan, janjeedhso.

waa la naqliyay ✓

1

de: bend, be bent (over), lean, tilt

2

lx: liic

3

pd: (liicay / liicday)

4

ps: v1=intr

5

key: liic

waa la naqliyay ✓

1

(Miid-da)

2

1. Wax kasta oo shubma oo culus oo saafi ah oo badanaa macaan, (sida miidda malabka iyo surta iyo subagga iyo miraha bislaada ama sonkorta lagu kariyo kd.).

3

2. Cadka ama inta wax ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: miir 2. Hoore layiig ah oo shubma, sida: malabka, subagga iyo wixi lamida. 2. M. ah: hoore saafi ah oo aan wax kale ku labnayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: miir 2. Hoore layiig ah oo shubma, sida: malabka, subagga iyo wixi lamida. 2. M. ah: hoore saafi ah oo aan wax kale ku labnayn.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): nectar, syrup

waa la naqliyay ✓

-da: (n) concentrated syrup

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) subag, malab iyo wixii la mid ah inta miidda ah ee qushka oo dhan laga sifeeyo. Malab miid ah ayaa la ii keenay.

waa la naqliyay ✓

1

de: nectar, syrup

2

lx: miid

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-mass

5

key: miid

waa la naqliyay ✓

1

miig¹: m.l Nooc ka mid ah dayaaradaha dagaalka oo lagu sameeyo dalka Ruushka.

2

miig²: f.g1 (-gay, -gtay) Xarig, dun iyo wixi lamida giijin.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah dayaaradaha dagaalka oo lagu sameeyo dalka Ruushka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mara biyo ku nuug si ay shaandho usarka reebta u noqoto. Biyaha miig oo qushka iyo dhoobada iska reeb.

2

miig -ga: (magac, lab, keli) nooc diyaaradaha ka mid ah dagaalka ee Ruushku sameeyo. Wa: migag.

3

miig-ta: (magac, dhedig, keli) nooc ciqaabta askarta ka mid ah oo qofka inta bogga loo jiifiyo lugaha oo la soo laabay gacmihiisa oo dib loo jebiyay lagu xidho gadhkana dhulka loo geliyo. Dh: figo.

waa la naqliyay ✓

1

(Miil-ka)

2

1. Cabbir dherer le'eg 1609,35 mitir ama 1760 yaardi; mayl.

3

2. Labada madax oo markabka ama doonnida midkood.

4

3. Markab weyn oo badaha isaga gudba oo waqti la yaqaan ku socda.

5

4. Ciyi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Labada madax oo markabka ama doonta midkood. 2. Hilibka la siiyo deriska marka la shiraysto. 3. Hilib dhinacyada geela laga gooyo. 4. la-mid: mayl.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Labada madax oo markabka ama doonta midkood. 2. Hilibka la siiyo deriska marka la shiraysto. 3. Hilib dhinacyada geela laga gooyo. 4. la-mid: mayl.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mile

2

miil m. n. stern, poop deck (of a large ship)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hilib habeen la qasho. Miil waa ka baryay ninkii qaataa liita. Dh: ciyi.

2

miil-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah cunto la kala qaybiyay oo qaybba meel loo xidhay. Miil kaagii wakaa halkaa yaal ee qaado. Dh: sad, qayb.

3

miil-ka: (magac, lab, keli) qiyaas lagu cabbiro dhererka oo 1 miil uu u dhigmo 1609.35 mitir ama 5,280 feet ama 1,760 waar. Dh: mayl.

4

miil-ka: (magac, lab, keli) markab xamuul ah oo wayn oo dad iyo shixnad ba qaada. Sida may ka soo baxay hindiya marinnadii jaawa. Dh: markab.

5

miil-ka: (magac, lab, keli) laba madax oo ay maraakiibta, iyo doonyuhu leeyihiin midkood. Milka markabka arag. Dh: mayl.

waa la naqliyay ✓

1

(Miin-ka)

2

Xarafka saddex-iyo-tobnaad magaciisa; (m).

waa la naqliyay ✓

1

miin¹: m.l (-nan, m.l) Summad ishkinka lagu dhigo oo ah goobaabin jiitindhinac looga qabtay (§).

2

miin²: m.dh Duuduubka haragga dadku yeesho, da' awgeed.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. M [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

2

miin [feminine] n., [collective] wrinkles, folds, creases ~ crease (of the skin)

waa la naqliyay ✓

1

(Miiq-a)

2

Daliig dhuuban oo cudbi ah ama wax kale oo la maroojiyey oo wax lagu tolo; dun yar; lifaaq.

waa la naqliyay ✓

1

miiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Liilan dun ah. 2. la-mid: miiqid.

2

miiq²: m.l (-qyo, m.dh) 1. (cilmiga naflayda) Dhisme kala jaadjaad ah oo duno oo kale ah oo laga helo jidhka xayawaanka, sida miiqyada muruqyada, miiqyada dareenwadka, ama miiqyo kollayiin. 2. (baayoloji) Unug dhireed dheeraaday oo gidaaradiisa ay adkaysay xabag ku dahaadhani.

3

miiq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Suuf dun ka samayn. 2. Dun iyo wixi lamida caarad dhuuban u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

miiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Liilan dun ah. 2. la-mid: miiqid.

2

miiq²: m.l (-qyo, m.dh) 1. (cilmiga naflayda) Dhisme kala jaadjaad ah oo duno oo kale ah oo laga helo jidhka xayawaanka, sida miiqyada muruqyada, miiqyada dareenwadka, ama miiqyo kollayiin. 2. (baay.) Unug dhireed dheeraaday oo gidaaradiisa ay adkaysay xabag ku dahaadhani. m.f.dh, miiqid.

waa la naqliyay ✓

Man-made fibe

waa la naqliyay ✓

1

m. n. twine (for binding ~ whipping)

2

miiq v. bind (up with rope); whip (with twine)

waa la naqliyay ✓

-ay -day: (v) wind together; strand (istaraandh); twist (tuwist) as in thread making

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cudbi iyo wixii la mid ah dhuub oo dun dheer ka dhig. Shaarubaha miiq oo labada daan ku laab. Dh: dhuub, sooh.

2

miiq-a: (magac, lab, keli) dalliig dhuuban oo dheer oo dun ama wax kale ah. Miiq dun ah qaado oo go'a iska tol. Dh: daliig, nud.

waa la naqliyay ✓

1

miir¹: m.l 1. Wax la miiray. 2. la-mid: miyir. 3. la-mid: miirid¹.

2

miir²: m.dh 1. la-mid: miid. 2. Meel yar oo biyo qabatin leh.

3

miir³: f.g1 (-ray, -rtay) Hoore gufur ka saarid.

waa la naqliyay ✓

1

miir¹: m.l 1. Wax la miiray. 2. la-mid: miyir.

2

miir²: f.g1 (-ray, -rtay) Hoore gufur ka saarid. m.f.dh, miirid.

waa la naqliyay ✓

v. filter, strain

waa la naqliyay ✓

-ay/tay: (v) draw off liquid by filtration: leach (liij); filter (fil'tar); percolate (peer 'kileeyt), strain (ista-reeyn), elutriate (i-li-tiri-yeeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareere wax kale ku dhex jira dhinac uga shub; inta saafiga gaar u shub. Dh: sooc.

2

miir: (fal) laba dareere oo isku jira kala saar oo kala shub. Subagga iyo biyah kala miir.

3

miir -ka: (magac, lab, keli) deyr dhagax ama leben ah. Miir adag ayaa wershedaha lagu maageeraa.

4

miir -ta: (magac, dhedig, keli) subag, malab iyo wixii la mid ah inta miidda ah ee qushka oo dhan laga sifeeyo. Malab miir ah ayaa la ii keenay.

waa la naqliyay ✓

1

de: filter, strain

2

lx: miir

3

pd: (miiray)

4

ps: v1=tr

5

key: miir

waa la naqliyay ✓

1

(Miis-ka)

2

1. Qalab guri ama xafiis oo ka samaysan alwaax ama bir ama wax kale oo fidsan oo lugo ku taagan; dushiisa wax baa lagu cunaa ama la saaraa ama lagu qoraa; shillal (ama miisad).

3

2. Maqaan; darajo; magac; qiime.

waa la naqliyay ✓

1

miis¹: m.l 1. la-mid: miisad. Qalab ka samaysan alwaax, bir, ama wax kale oo fidsan lugo ku taagan oo siyaalo kala geddisan loogu isticmaalo xafiisyada iyo guryaha. 2. Xoogaa cunto ah oo beegan oo aan bislayn. 3. Heer nolosha laga gaaro. 4. Meel dad koox ahi cunto loogu sameeyo. 5. la-mid: miisid.

2

miis²: f.g1 (-say, -stay) Cunto beegid.

waa la naqliyay ✓

1

miis¹: m.l 1. la-mid: miisad. Qalab ka samaysan alwaax, bir, ama wax kale oo fidsan lugo ku taagan oo siyaalo kala geddisan loogu isticmaalo xafiisyada iyo guryaha. 2. Xoogaa cunto ah oo beegan oo aan bislayn. 3. Heer nolosha laga gaaro. 4. Meel dad koox ahi cunto loogu sameeyo.

2

miis²: f.g1 (-say, -stay) Cunto beegid. m.f.dh, miisid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. table, desk; counter (in a store)

2

miis v. measure out (grain, etc.), weigh; fill up ~ to the brim

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) table (teey-bal); desk (dhaski)

2

miis -ay / -tay: (v) scale or measure [especially grains]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) buuxi oo meella ha inqin; afka ka keen oo tif ka dhig. Dh: buuxi. Li: inqi.

2

miis: (fal) weel wax ku qiyaas si aad u garato inta uu yahay. Hadhuudhka galaan ku miis.

3

miis-ka: (magac, lab, keli) loox ballaadhan oo lugo loo yeelo oo wax lagu dulqorto ama alaabo la duldhigto oo aqallada xafiisyada iyo dugsiyada la dhigo kuraasina hareeraha lagaga wareejiyo. Wa: miisas.

waa la naqliyay ✓

مائدة

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal jilicsan oo aan ujeedo laga garto lahayn. Arrin laga heshiiyay nic lagama dambaysiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qiic-a)

2

Qiiq; qaac.

waa la naqliyay ✓

1

qiic¹: m.l la-mid: qaac¹.

2

qiic²: f.mg1 (-cay, -cday) la-mid: qaac².

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): smoke

2

qiic v. smoke, give off smoke

waa la naqliyay ✓

-a: (n) smoke (ismook) ~ qiiq

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) uumi daruur u eg oo ishu qabato oo waxa qubanaya ka baxa. Dh: qiiq, qaac.

waa la naqliyay ✓

1

siic¹: m.l 1. Dhega-adeyg. 2. Dhib ku jirid; rafaadsanaan. 3. Yasid.

2

siic²: f.mg1 (-cay, -cday) 1. Dhega-adeyg muujin. 2. Dhibkujir. 3. Yas.

waa la naqliyay ✓

v. be difficult ~ stubborn

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) luudis tamardarro ah. Dh: tic. Li: firfircooni.

2

siic-a: (magac, lab, keli) dhega'adayg.

3

siic-a: (magac, lab, keli) dhib ku jirid; rafaadsanaan.

4

siic-a: (magac, lab, keli) yasid.

waa la naqliyay ✓

1

de: be difficult ~ stubborn (not saying no, but not doing s.t. either; generally associated with children's behavior)

2

initial: s

3

lx: siic

4

nt: siic (a) [n-m] 'stubbornness', siicid (da) [vn-f]

5

pd: (siicay)

6

ps: v1=

7

key: siic

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cay, -cday) Nafley xarrago, xanuuun iyo wixi lamida la dheeldheeliyid.

waa la naqliyay ✓

v. walk ~ move slowly (as a sick person)

waa la naqliyay ✓

(fal) socod luudis ah u soco. Iska soo tiic waad iman doontaaye. Dh: luud.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk ~ move slowly (as a sick person)

2

initial: t

3

lx: tiic

4

nt: tiicid (da) [vn-f]

5

pd: (tiicay)

6

ps: v1=intr

7

key: tiic

waa la naqliyay ✓

1

(Miibac-da)

2

Wax aan fudayd ku jabin oo aad u adag.

waa la naqliyay ✓