migil — Macnaha & Turjumaada

name-m germination, sprouting, bud, new growth or prosperity

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil dhashay xilliga caweyska habeenaad ee la soo jeedo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilliga waariga ee cashada ka dambeeya illaa habeen badhka. Xalay migilkii ayuu aabbo yimid.

2

migil -ka: (magac, lab, keli) dib u dhigga lisidda xoolaha oo xilligii habeenka la lisayay dib looga dhigo illaa habeen badhka ku dhawaad. Wax la raajaa rag kuma sama riyuhuna migil kuma sama.

waa la naqliyay ✓

1

(Miil-ka)

2

1. Cabbir dherer le'eg 1609,35 mitir ama 1760 yaardi; mayl.

3

2. Labada madax oo markabka ama doonnida midkood.

4

3. Markab weyn oo badaha isaga gudba oo waqti la yaqaan ku socda.

5

4. Ciyi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Labada madax oo markabka ama doonta midkood. 2. Hilibka la siiyo deriska marka la shiraysto. 3. Hilib dhinacyada geela laga gooyo. 4. la-mid: mayl.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Labada madax oo markabka ama doonta midkood. 2. Hilibka la siiyo deriska marka la shiraysto. 3. Hilib dhinacyada geela laga gooyo. 4. la-mid: mayl.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mile

2

miil m. n. stern, poop deck (of a large ship)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hilib habeen la qasho. Miil waa ka baryay ninkii qaataa liita. Dh: ciyi.

2

miil-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah cunto la kala qaybiyay oo qaybba meel loo xidhay. Miil kaagii wakaa halkaa yaal ee qaado. Dh: sad, qayb.

3

miil-ka: (magac, lab, keli) qiyaas lagu cabbiro dhererka oo 1 miil uu u dhigmo 1609.35 mitir ama 5,280 feet ama 1,760 waar. Dh: mayl.

4

miil-ka: (magac, lab, keli) markab xamuul ah oo wayn oo dad iyo shixnad ba qaada. Sida may ka soo baxay hindiya marinnadii jaawa. Dh: markab.

5

miil-ka: (magac, lab, keli) laba madax oo ay maraakiibta, iyo doonyuhu leeyihiin midkood. Milka markabka arag. Dh: mayl.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) (muus.) Qalab muusig hawada ku shaqeeya, labada dacal ka furan, leh daloolo sawdkeeda lagu codeeyo oo sida badan ay ciidammadu isticmaalaan, turumbo.

waa la naqliyay ✓

m. n. bugle

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qalab u samaysan sida buunka oo ciidamadu u isticmaalan siiyaaba kala duwan, marka la afuufo cod dheer ka soo baxo. Dh: turunbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bugle {Eng}

2

lx: bigil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: bigil

waa la naqliyay ✓

n. clan name

waa la naqliyay ✓

name-m arterial; jugular; important

waa la naqliyay ✓

1

de: clan name

2

lx: Digil

3

ps: n0

4

key: Digil

waa la naqliyay ✓

1

(Higil-ka)

2

Muuqaal weyn oo madow oo aan qeexnayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Muuqaal meel fog laga arko oo aan la sixi karin waxa uu yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Muuqaal meel fog laga arko oo aan la sixi karin waxa uu yahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. darkness; dark shape, shadow

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) muuqaal weyn oo meel dheer ka madaw oo dhinaca isku wada haya, laakiin araggiisu aanu si fiican u qeexnayn, sida daruur oo kale. Higil madaw baan meel dheer ka arkaa. Dh: muuqaal, gibil.

2

higil -ka: (magac, lab, keli) muuqaal madow oo aan aragtidiisu kala qeexnayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: darkness; dark shape, shadow

2

lx: higil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: higil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gacanta marka lasoo laabo xaggeeda dambe. Dh: xusul, suxul.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) saan geel oo ay Soomaalidii hore kabaha ka tolan jireen. Dh: saan, harag.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nooc tigaadda ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Milil-ka)

2

Carun; malax.

waa la naqliyay ✓

1

milil¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Dhecaan malax iyo dhiig isugu jira oo ay nabarrada hurgumaa yeeshaan. 2. Dhecaan ka yimaada nafley dhimatay marka ay muddo meel taal.

2

milil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. Nabar hurgumay dhecaan iyo malax yeelasho. 2. Nafley dhimatay dhecaan ka dareerid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. Nabar hurgumay dhecaan iyo malax yeelasho. 2. Nafley dhimatay dhecaan ka dareerid. m.f.dh, mililid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): pus; venom; serum

2

milil v. lose pus (of a wound); lose serum

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caabuq yeelo oo malaxayso. Nabaryahaw milil anaa ku dawayne.

2

milil-ka: (magac, lab, keli) xanuun dheecaan biya ah keena oo nabarradu yeeshaan kolka ay xumaadaan. Dh: millile.

3

milil -ka: (magac, lab, keli) nabar jidhka dushiisa ah oon dillaacin; nabar hoosta ka buka. Dh: nabar.

4

milil-ka: (magac, lab, keli) dhuubni aad ah. Cunto la'aanta ayaa milil ka dhigtay. Dh: miliil.

5

milil-ka: (magac, lab, keli) yacarun iyo caabuq ay nabarradu yeeshaan. Dh: millile.

waa la naqliyay ✓

(fal) kala sooc dhagax yaryar iyo hadhuudh. Ka mimil hadhuudhka dhagaxa. Dh: milmil, madh.

waa la naqliyay ✓

m.l Gaaridda ay gaaraan meseggo, digir iyo wixi lamida heerkii la goosan lahaa.

waa la naqliyay ✓

/vijal/ (n) feejignaan (digtooni).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel degel ah oo guudkeeda la degi karo. Wigil bannaan baad dushiisa moodaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fiid tamashlayn oo cawayn.

2

caways -ka: (magac, lab, keli) habeenkii milayga geela la maalo ee ay caruurtu na seexato. Dh: migil.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xilliga waariga ee xiraadka ka dambeeya illaa habeen badhka. Dh: migil.

waa la naqliyay ✓

1

(Gilgil-ka)

2

Gilgilid.

waa la naqliyay ✓

1

gilgil¹: m.l la-mid: gilgilid.

2

gilgil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Wax si xooq leh u ruxid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) Wax si xooq leh u ruxid. m.f.dh, gilgilid.

waa la naqliyay ✓

Tectonic

waa la naqliyay ✓

v. shake, rattle, rock

waa la naqliyay ✓

-ay / gilgilatay: (v) cause to move to and fro violently: shake (sheeyk)-, agitate (ajiteeyt)', rock (rook)', sway (isweey); churn (jeem) ~ ruxrux

waa la naqliyay ✓

(fal) dhaqdhaqaaji oo lul; aad u ruxrux.

waa la naqliyay ✓

1

bw: cuddi, kilkil

2

de: shake, rattle, rock

3

lx: gilgil

4

nt: gilgil (ka) [vn-m]

5

pd: (gilgilay)

6

ps: v1=

7

key: gilgil

waa la naqliyay ✓

1

(Hingil-ka)

2

Dibbiro; buurnaan.

waa la naqliyay ✓

1

hingil¹: m.l la-mid: hengel¹.

2

hingil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Dibbirid; is'afuufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bloated ~ distended stomach

2

hingil v. become distended, be blown up, get swollen

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) maryo fool xunxun oo muujinaya geeri dhacday. Dh: agal, hangal, asay.

2

hingil: (fal) dibbir oo is afuuf.

3

hingil -ka: (magac, lab, keli) dibbiro iyo afuufnaan. Dh: buurnaan.

waa la naqliyay ✓

s.m. - mayl, miil.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg miig².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhuubo oo aad u weydaw. Isboor ciyaar oo buurnida ka miliil.

2

miliil-ka: (magac, lab, keli) dhuubni xoog ah oo uu shay intii caadiga ahaa uu uga qarayaraado.

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u xanuun oo dheecaan biyo ah yeelo Nabaroow millil dawaan kuu hayaaye. Dh: caabuq millile-ha: (magac, lab, keli) xanuun iyo dheecaan biyo ah oo nabarradu yeeshaan kolka ay xumaadaan. Wiilkii irbad millilaha ka engejisa ayaa la turgay.

waa la naqliyay ✓

1

(Milmil-ka)

2

Dhar sida baftada u cad oo aad u jilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhar aad u jilicsan sida faashadda iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n. soft transparent white fabric

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhar cad oo sida baftada ah balse duntiisu aad u jilicsantahay oon jidhka qarin oo aan jactadin. Dh: nayloo.

waa la naqliyay ✓

1

de: soft transparent white fabric

2

lx: milmil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: milmil

waa la naqliyay ✓

1

(Mingis-ka)

2

Cayaar ragga iyo dumarkuba ka qayb galaan; dhinac tumiddeedu aad bay u qurux badan tahay, dhinacna senen aad u foolxun bay ku dhisan tahay; waa loo dhacaa oo loo bukoodaa oo waxaa la qabaa in jinniyo magacyo badan leh (sida: Maamme; Yoose) ay dadka caafimaadkiisa gacanta ku hayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (dii.) Rooxaan ama jin la rumaysanyahay in uu dadka cudur geliyo. 2. Cudur dadka ku dhaca oo la aamminsanyahay inuu ka yimaado rooxaanta (mingiska). 3. Cayaar jiib, jaan iyo durbaan leh oo loo tumo qofka jirrada mingiska qaba.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (dii.) Rooxaan ama jin la rumaysanyahay in uu dadka cudur geliyo. 2. Cudur dadka ku dhaca oo la aamminsanyahay inuu ka yimaado rooxaanta (mingiska). 3. Cayaar jiib, jaan iyo durbaan leh oo loo tumo qofka jirrada mingiska qaba.

waa la naqliyay ✓

m. n. demon ~ evil spirit that possesses people; dance to relieve this possession

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a sickness believed to be caused by an evil spirit: demon (diiman) ~ boorane, saar, wadaaddo

waa la naqliyay ✓

1

ciyaar da' weyn oo ka mid ah ciyaaraha saarka waxana laga ciyaaraa gobollo ay ka mid yihiin Waqooyi-Galbeed, Mudug, Bari iyo Banaadir ee Soomaaliya; qalabka loo qaato ama lagu ciyaar waxaa ka mid ah: durbaan iyo narso waxana la shidaa waxyaabaha udugga leh iyo cadarro kala nooc ah oo la isku shubo.

2

mingis-ka: (magac, lab, keli) saarka laga tumo dadka saarka leh. Dh: saar.

waa la naqliyay ✓

1

cf: boorane, saar, yoose

2

de: demon ~ evil spirit that possesses people; dance to relieve this possession In folklore

3

lx: mingis

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

key: mingis

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: merjin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: merjin.

waa la naqliyay ✓

agg. e s.m. - ilaaliye, gaar haye; (v. urbano: askari dawlad hoose; v. del fuoco: ciidanka dabdemiska).

waa la naqliyay ✓

1

(Iil-ka)

2

1. Godka xabaasha dhinaciisa hoose oo inta la barbarqodo qofka dhintay la gesho.

3

2. Meel leexsan.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin. m.f.dh, iilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. turn aside; lean

2

iil: m. n. side-chamber of the grave, where the corpse is placed

3

iil: v., sg., simple past tense: I was (at ~ in a place)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) grave (gareeyvf, especially where the corpse is placed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kel) meel cidhifkeed. Dh: baal, dhinac, barbar, gees.

2

iil-ka: (magac, lab, keli) godka xabaasha dhinaca hoose laga jeexo ee meydka la dhigo ama lagu dhababo, Dh: luxud.

waa la naqliyay ✓

1

mil¹: m.l Milme hoore lagu qasay natiijada ka soo baxda.

2

mil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Adke milme ah, sida sonkor, cusbo iyo wixi lamida hoore ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

mil¹: m.l Milme hoore lagu qasay natiijada ka soo baxda.

2

mil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Adke milme ah, sida sonkor, cusbo iyo wixi lamida hoore ka dhigid. m.f.dh, milid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): solution, liquid with something dissolved in it {chemistry}

2

mil v. dissolve ~ melt something

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax adke ah dareere u beddel, Mili biyaha ku mil.

2

mil-ka: (magac, lab, keli) milme hoore lagu qas natiijada ka soo baxda.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid. m.f.dh, biilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. maintenace money for daily expenses

2

biil v. give someone money for daily expenses, maintain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) maintenance (meyn-ta- nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort) ~ masaariif.

2

biil -ay/shay: (v) provide for or maintain, by supplying with money or necessities

waa la naqliyay ✓

1

(fal) masruuf sii. Bahda weyn iyo bahda yar isku si u biil. Dh: quudi, biili.

2

biil-ka: (magac, lab, keli) nafaqo ama quud siin. Dh: masruuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciil-ka)

2

Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid. m.f.dh, ciilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. disturb, make someone anxious, anger, embitter

2

ciil m. n. grief, anger, resentment, grudge

3

ciil v. shrink, fall, diminish

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) anger (ang ger); rage (reeyj) ~ xanaaq. —Syn: fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

Risentimento

2

Resentment

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib oo caloolxumo ku reeb; ciil iyo tiiraanyo ku reeb. Wiilka maxaa loo ciilay?

2

ciil: (fal) hoos u dhac, aad u shiiq; sii baaba'a; ciir.

3

ciil -ka: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo xumaan ah oo ka dhasha dulmi jawaab loo waayay; xumaan qofka wax loo dhimay ku abuuranta. Dh: umal, caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

غَيْظَ، غَضَبٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Dii-sha)

2

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

diil¹: m.dh (-lo, m.l) Dhabbo; jid.

2

diil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. long animal track ~ path

2

diil [feminine] n. stripe, line

3

diil [feminine] n. cunning, trickery

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) farsamo iyo xeelad cid kale lagaga badin karo. Diil hayaa wax diida. Dh: xirrib, il; tab.

waa la naqliyay ✓

m.l Midab cad oo geela iyo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, soo bax oo biqil.

2

fiil-ka: (magac, lab, keli) baarka yar ee aadka u qoyan ee geeduhu bixiyaan kolka roobku ku da'o. Dh: magool, fiile, filo.

3

fiil-ka: (magac, lab, keli) midab geel oo caddaan ah; waxa la yidhaahdaa geela fiilka ahi adkaysi ma laha.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hiil-ka) Labo qof oo la kala godobsado oo mid, af ama addin wax laga taro, si uu kan kale uga adkaado; hiillo; danaano.

2

2. (Hii-sha) a) Digo ama saalo badan oo xeryaha ariga ku ururta. b) Geed yar oo xoolaha cuna caanohooda xaraar ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

hiil¹: m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

2

hiil²: f.mg1 (-lay; -iishay) la-mid: hiili.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo xoolaad oo uruurtay.

waa la naqliyay ✓

m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): sheep ~ goat dung

2

hiil m. n. support, partisanship, siding with one's friends ~ relatives

waa la naqliyay ✓