midrib

name-m very small; premature. Cf: Dhicis

midi, n.m. - duhurka; duhurka maalintii; maalinbadh; 12aadka duhurnimo.

sud - Koonfur (jiho).

(Cirib-ta)

1. Cagta dadka meesha ugu danbaysa oo adag oo u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta.

2. Cirib-danbeed.

m.dh (-rbo m.l) 1. Cagta dadka meesha ugu damabeysa oo adag ee u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta. 2. Ciribdambeed. la-mid: cidhib¹.

m.dh (-rbo m.l) 1. Cagta dadka meesha ugu damabeysa oo adag ee u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta. 2. Ciribdambeed. la-mid: cidhib.

f. n. heel; destiny, fate; consequences

-ta: (n) [Pl. cirbo-ha] heel (hid)-, heel bone

-ta: (magac, dhedig, keli) cidhibdanbeed, caaqiibo.

cirib-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cidhib.

a: cedhib

de: heel; [fig.] destiny, fate; consequences

lx: cirib

pd: (-ta Pl: cirbo (/ha))

ps: n3-f

key: cirib

(Didib-ka, Didib-ta)

1. Dhul dibir ah.

2. Ciid biido cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

didib¹: m.l/dh 1. Dhul dibir ah. 2. Ciid budo cad ah ama dhagax xaraarta ka samaysmay.

didib²: m.l (kiimika) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

m.l (kiim.) Dhagax badanaaba ku jira macdanta kaarboneyt, gaar ahaanna kaarbooneytyada kaalsiyam iyo magniisiyam.

Hard pan

f. n./m, [collective] stony soil

-ka: (n) hard ground, a solid surface of the earth ~ gawaan, dibir

-ka: (magac, lab, keli) dhagax lakabeed cadaadis ku samaysmay.

didib -ka: (magac, lab, keli) dhadhaab midab cad leh oo loo isticmaalo dhismaha iyo sameynta sibidhka.

cf: dibir, digdigo, gawaan

de: stony soil

lx: didib

pd: (-ta ~ -ka)

ps: n1-f/m-col

key: didib

-da: (magac, dhedig, keli) seko raashin ah oo dadka laga bixiyo bisha Ramadaan, bixinteeduna waxay waajib tahay maqribka maalinta Ramadaan u danbaysa illaa salaadda Ciidda Fidri ee kowda Shawaal. Fidrida qofkii waxa laga bixiyaa laba galaan iyo nus. Dh: seko.

fidri-da: (magac, dhedig, keli) ciidda ramadaan iyo wixii maalintaa la xidhiidha oo dhan.

(Jidib-ka)

Bir daab leh oo dhirta lagu jaro; masaar; godin: faas.

m.l (-byo, m.dh) Bir daab leh oo dhirta lagu jaro; masaar.

m. n. axe

-ka: (magac, lab, keli) qalab ka samaysan bir af leh, lagu gooyo dhirta, daba fiiqan daabka loo geliyo leh, bir daab leh oo dhirta lagu jaro. Dh: faas, faash.

cf: faas, godin, masaar

de: axe

lx: jidib

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: jidib

m.l Been.

-ka: (magac, lab, keli) wax aan jirin oo la sheego; wax aan run ahayn. Dh: been.

m.l la-mid: kareeb.

-ka: (magac, lab, keli) dhar jilacsan, midab leh oo qurxan oo haweenku qaataan. Dh: kareeb.

(Midab-ka)

1. Fallaaraha kala duwduwan oo iftiinku kolka ay wax qabtaan, saamayska ay hadba isha u yeelaan ama ay ku reebaan, midkood; midabyada waxaa kamid ah cagaarka iyo guduudka iyo cillaanka.

2. Kalluunka jaadki.

m.l (-bbo/-byo, m.dh) 1. Marka fallaaraha ilaysku ku dhacaan walax ee ay ka soo noqdaan, muunadda ay isha tusaan: sida casaan, cagaar iyo wixi lamida. 2. Nooc ka mid ah kalluunka oo yaryar, oo sharaxsharax leh.

m.l (-bbo/-byo, m.dh) 1. Marka fallaaraha ilaysku ku dhacaan walax ee ay ka soo noqdaan, muunadda ay isha tusaan: sida casaan, cagaar iyo wixi lamida. 2. Nooc ka mid ah kalluunka oo yaryar, oo sharaxsharax leh.

midabarag-la'aan m.dh (daaw.) Xaalad cudureed uusan qofka kala sooci karin aragga midabyo qaarkood. Nooca uga badan waxa la yiraahda daltoonism (protanodia), arkid la'an cagaarka iyo gaduudka (yacnii waa laysku khaldaa labadaa midab).

Colour

n. color, complexion

-ka: (n) color (kal'ar), colour

Colore

Colour

-ka: (magac, lab, keli) marka fallaaraha ilaysku ku dhacaan walax ee ay ka soo noqdaan, muunadda ay isha tusaan: sida casaan, cagaar iyo wixii la mid ah. Wa: midabbo.

midab -ka: (magac, lab, keli) jaadadka kalluunka jaad ka mid ah.

لون

m.dh la-mid: mindi.

f. n. knife

-da: (n) knife (naayf)

-da: (magac, dhedig, keli) bir afaysan oo daab la qabto leh oo wax lagu jarjaro xoolahana lagu gawraco. Dh: mindi. Wa: midiyo.

a: mindi

de: knife

lx: middi

pd: (-da)

ps: n2a-f

key: middi

m.f.dh eeg mid³.

(Midig-ta)

1. Oogada docdeeda bari xigta haddii qof u jeedo xagga woqooyi oo ay ku taal gacanta dhab loogu adeegto; docda bidixda u tusmaysan.

2. Gacanta dhab loogu adeegto oo laysku salaamo lafteeda.

m.dh (-gyo, m.l/dh) 1. Qof wejigiisu waqooyi u jeedo dhiniciisa bari xiga. 2. Labada gamcood ee qof, midda aan bidixda ahayn ee badanaa la adeegsado.

m.dh (-gyo, m.l/dh) 1. Qof wejigiisu waqooyi u jeedo dhiniciisa bari xiga. 2. Labada gamcood ee qof, midda aan bidixda ahayn ee badanaa la adeegsado.

f. n., loc. right (hand ~ side)

-ta: (n) right (raayt); right hand. Ex: gacanta midig; the right hand

-ta: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ta wax an ku cunno ee dadka intooda badan awoodda weyn leh. Gacantayda midig iyo bidixdu isma gaadhaan. Li: gur, bidix.

midig-ta: (magac, dhedig, keli) jihada xigta xagga ay gacanta midig jirto.

de: right (hand ~ side) Opp: bidix

lx: midig

pd: (-ta)

ps: n2a-f-loc

xe: Turn right!

xv: Midig u leexo!

key: midig

يَمِينِ يُمْنِي، أَيْمَنِ

(fal) ridiq oo daqiiq ka dhig. Budo innoo midd aan shuuro ka dhigannee. Dh: ridiq, daqiji.

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: miyiri.

(Mirid-da)

1. Habeen la hurdo imaansho (roob, col).

2. Mirtii xoolo daajin.

m.f.dh eeg mir³.

-da: (n) midnight feeding, usually infant feeding ~ mir

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax cid ama meel si xawli ah ugu tuurtuurid. Miridda dhagaxa xaafadaha ha laga daayo. Dh: aa'id, dhagxin, miris, shiidid.

mirid-da: (magac, dhedig, keli) habeen daajin oo xoolo eegid. Miridda xoolaha carruur looma diro. Dh: miris.

(Mirif-ta)

Saxarrada yaryar oo ciiddu bitiso, siiba kuwa ku daata ceelasha gudohooda.

m.dh Saxarro yaryar oo dabaysha bitin karto. la-mid: muruf.

m.dh Saxarro yaryar oo dabaysha bitin karto. la-mid: muruf.

f. n., (mass n.): dust (carried by the wind); mud ~ dust particles (in water)

-ka: (magac, lab, keli) qashinka iyo huubaha la iska hurgufo: huubaha iyo haramaha laga bidhiiqiyo badarka la kariyo. Dh: midhif.

mirif -ta: (magac, dhedig, keli) saxarro yaryar oo inta badan biyaha dushooda heehaaba.

de: dust (carried by the wind); mud ~ dust particles (in water)

lx: mirif

pd: (-ta Pl: mirfo (/ha))

ps: n3-f-mass

key: mirif

(Mirhig) N Euphorbia cameronii N. E. Br. Euphorbiaceae.

miriq¹: m.dh.sh.r Muuqaal mar la arko ka dibna qarsooma.

miriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) 1. Bidhaan fogaatay muuqaalkeeda qarsoomid. 2. Muuqaal deg u qarsoomid.

miriq¹: m.dh.sh.r Muuqaal mar la arko ka dibna qarsooma.

miriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) 1. Bidhaan fogaatay muuqaalkeeda qarsoomid. 2. Muuqaal deg u qarsoomid. m.f.dh, mirqid.

f. n. sudden apparition, image that appears for only a moment

miriq v. disappear, vanish

(Mirig) N Euphorbia cameronii N.E.Br. Euphorbiaceae.

-a: (magac, lab, keli) biyo laga tuujo naaska qaalin dhawaan rintay. Dh: mirqin.

miriq-a: (magac, lab, keli) baabuur weyn oo Ruushku ku taakuleyn jiray ciidammadii Soomaaliya. Dh: baabuur.

(Mirir-ka)

Dheeh cillaan iyo guduud isku jira ah, oo biyaha ama dabayshu, birta u yeelaan; daxal.

mirir¹: m.l 1. Dheeh guduudan oo uumi-biyoodku biraha ku dul sameeyo. 2. Cida ay riyuhu sameeyaan marka ay dhashooda waayaan. 3. (-rro, m.dh) Daqiiqad.

mirir²: f.mg1 (-rdhay, -rirtay) 1. Bir mirir yeelasho. 2. Ri' ilmeheeda wayday ciyid.

mirir¹: m.l 1. Dheeh guduudan oo uumi-biyoodku biraha ku dul sameeyo. 2. Cida ay riyuhu sameeyaan marka ay dhashooda waayaan. 3. (-rro, m.dh) Daqiiqad.

mirir²: f.mg1 (-rdhay, -rirtay) 1. Bir mirir yeelasho. 2. Ri' ilmeheeda wayday ciyid. m.f.dh, miririd.

m. n., (mass n.): rust

mirir [inchoative] v. rust, oxidize, become ~ get rusty

-ay / tay: (v) become corroded; conode (ko rowdh); rust (raast) ~ miridh

Ruggine

Rust

-ka: (magac, lab, keli) eeg miridh.

mirir-ka: (magac, lab, keli) qiyaas wakhtiyeed oo ah hal saac oo lixdan meelood loo qaybshey meel ka mid ah oo u dhiganta lixdan ilbidhiqsi ama seken. Dh: miridh, midhidh

-ta: (magac, dhedig, keli) dhagax cid ama meel si xawli ah ugu tuurtuurid. Mirista dhagaxa xaafadaha ha laga daayo. Dh: aa'id dhagxin, mirid, shiidid.

miris -ta: (magac, dhedig, keli) habeen daajin oo xoolo eegid. Mirista xoolaha carruur looma diro. Dh: mirid.

-a: (magac, lab, keli) ninka ciidan duulaya ugu sarreeya ee hoggaminaya. Dh: abbaanduule.

mirix -a: (magac, lab, keli) ninka geeljiraha ugu sarreeya ee loo yaqaan iineytaha. Dh: iineyte.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: murdi.

(Sidib-ta)

Meel ama wax sinsiman oo lagu sidban karo.

m.l/dh Meel siman oo lagu simbiriirixan karo.

f. n. slippery ground ~ rock

-ka: (magac, lab, keli) meel ama wax sinsiman oo lagu sidban karo, sinbiriirixan karo.

cf: sallax

de: slippery ground ~ rock

initial: s

lx: sidib

pd: (-ta)

ps: n-f

key: sidib

cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.

cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cagta dadka qaybteeda danbe ee adag ee u dhexaysa boqonta iyo raysmagaadhada; cagta inta dhulka la dhigo qaybteeda danbe. Cidhibta ayay qodaxi iga mudday.

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) jaansaarka danbe ee kabta oo ku beegan halka ay cidhibta cagtu dul saaran tahay.

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) suunka xagga danbe kabta ka haya.

cidhib-ta: (magac, dhedig, keli) caaqibada danbe ee ay shaqo la falay leedahay; aayaha danbe ee arrini ku dhammaato; natiijo iyo wax ka dhashay hawl iyo hedel horay loo qabtay. Dh: dhaxal.

(Maqrib-ka)

1. Waqtiga u dhexeeya qorraxdhaca taniyo aaska dumiddiisa.

2. Salaadda waqtigaas la tukado.

m.l 1. Galabnimada marka qorraxdu dhacdo. 2. (dii.) Salaadda la dukado marka qorraxdu dhacdo. la-mid: makhrib.

m.l 1. Galabnimada marka qorraxdu dhacdo. 2. (dii.) Salaadda la dukado marka qorraxdu dhacdo. la-mid: makhrib.

n. sunset, dusk, twilight; prayers said at sunset (in Islam)

-ka: (n) 1. Moslem sunset praying time. 2. sunset (san-set) ~ makhrib -ka, qorraxdhac

-ka: (magac, lab, keli) xilliga qoraxdu godka gasho ee salaadda maqrib gaadho. Dh: fiidaddaw, gabbaldhac, makhrib.

maqrib -ka: (magac, lab, keli) salaad faralka ah oo saddex rakcadood ka kooban oo la tukado kolka cadceeddu dhacdo. Salaadda maqrib lama qasriyo. Dh: makhrib.

a: makhrib

bw: Arabic

de: sunset, dusk, twilight; prayers said at sunset (in Islam)

lx: maqrib

pd: (-ka)

ps: n2-m(-time)

key: maqrib

-ta: (magac, dhedig, keli) saxarro yar yar oo inta badan biyaha dushooda heehaaba

midhif -ta: (magac, dhedig, keli) xashiishka iyo jabadka ay biyaha haraha iyo dhijaamaha galaa ay iska soo tuuraan ee geerarka iyo moosaska afkooda ku soo urura. Midhiftii oo dhani waxay isugu timi mooskii. Dh: daadxoor.

-da: (magac, dhedig, keli) bildhaan kol keliya ishu qabatey oo hadana qarsoontay. Dh: bilig.

midiid¹: m.l Catireynta weel la culayo aad loo catiriyo. la-mid: madiid¹.

midiid²: f.g1 (-day, -dday) Weel la culayo aad u catirid. la-mid: madiid².

(fal) gacanta aad ugu adkee wax aad xuruudayso. Aad ugu midiid dhoobada gidaarka Dh: madiid.

midiid -ka: (magac, lab, keli) culay xoog: hogayn aad loo hogeeyo gorfaha iyo qadaadayaasha Dh: catirid.

Bijection

-ka: (magac, lab, keli) kolba hal; wax guud ahaan mid ah aanse isku xidhnayn. Kol ha wada bixinee midmid u baxa. Dh: halhal, xabbad xabad. Li: idayl, kooxkoox.