midi — Macnaha & Turjumaada

1

midi, n.m. - duhurka; duhurka maalintii; maalinbadh; 12aadka duhurnimo.

2

sud - Koonfur (jiho).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: mindi.

waa la naqliyay ✓

f. n. knife

waa la naqliyay ✓

-da: (n) knife (naayf)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir afaysan oo daab la qabto leh oo wax lagu jarjaro xoolahana lagu gawraco. Dh: mindi. Wa: midiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: mindi

2

de: knife

3

lx: middi

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f

6

key: middi

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mid³.

waa la naqliyay ✓

1

(Midig-ta)

2

1. Oogada docdeeda bari xigta haddii qof u jeedo xagga woqooyi oo ay ku taal gacanta dhab loogu adeegto; docda bidixda u tusmaysan.

3

2. Gacanta dhab loogu adeegto oo laysku salaamo lafteeda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gyo, m.l/dh) 1. Qof wejigiisu waqooyi u jeedo dhiniciisa bari xiga. 2. Labada gamcood ee qof, midda aan bidixda ahayn ee badanaa la adeegsado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gyo, m.l/dh) 1. Qof wejigiisu waqooyi u jeedo dhiniciisa bari xiga. 2. Labada gamcood ee qof, midda aan bidixda ahayn ee badanaa la adeegsado.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. right (hand ~ side)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) right (raayt); right hand. Ex: gacanta midig; the right hand

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ta wax an ku cunno ee dadka intooda badan awoodda weyn leh. Gacantayda midig iyo bidixdu isma gaadhaan. Li: gur, bidix.

2

midig-ta: (magac, dhedig, keli) jihada xigta xagga ay gacanta midig jirto.

waa la naqliyay ✓

1

de: right (hand ~ side) Opp: bidix

2

lx: midig

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f-loc

5

xe: Turn right!

6

xv: Midig u leexo!

7

key: midig

waa la naqliyay ✓

يَمِينِ يُمْنِي، أَيْمَنِ

waa la naqliyay ✓

(fal) ridiq oo daqiiq ka dhig. Budo innoo midd aan shuuro ka dhigannee. Dh: ridiq, daqiji.

waa la naqliyay ✓

1

(Mindi-da)

2

Bir xalleefsan oo daab leh oo dhinac af ku leh oo wax lagu gooyo; (ama middi).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Shay bir ah oo ka mid ah qalabka guriga looga adeegto, oo leh af wax lagu gooyo iyo daab la qabsado. la-mid: middi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Shay bir ah oo ka mid ah qalabka guriga looga adeegto, oo leh af wax lagu gooyo iyo daab la qabsado. la-mid: middi.

waa la naqliyay ✓

f. n. knife

waa la naqliyay ✓

-da: (n) knife (naayf), cleaver (kilii 'var) ~ middi-da, mandiil

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir af badan oo wax lagu googoosto xoolahana lagu bireeyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: knife

2

lx: mindi

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: mindi

waa la naqliyay ✓

1

(Adeega-ha)

2

Hawlqabte; xoojiye; midiidin.

waa la naqliyay ✓

1

(Adeegid-da)

2

Hawl cid u qabasho; midiidimid; qabbaanid; xoojin; shaqayn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bari-da) Salka dadku ku fariisto; labada doollood wadajirkooda; (idaha) xubinta weyn oo baruurta ah oo dabaggibinta, ama subagga laga shiilo.

2

2. (Bari-ga) Qofka woqooyi ujeeda, docda midigtiisa ku abbaaran; docda qorraxdu kasoo baxdo; qorraxkasoobbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidix-da)

2

Qof woqooyi u jeeda docdiisa galbeed ku abbaaran oo ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan; docda midigta u tusmaysan, oo wadnuhu ku yaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciidan-ka)

2

1. Qofka ama dadka qabta waxyaalaha hawluhu u baahan yihiin; dadka adeega; xoogsato; shaqaale; midiidin.

3

2. Xoogga hubka sida; col: askar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabadhilif-ka)

2

1. Qof qof u midiidin ah oo weligi dabasocda; kabsid.

3

2. Dhilif.

waa la naqliyay ✓

1

(Deebaani-ga)

2

(dhoof) xarigdoonyaad isu haya faarmaanka docdiisa midig iyo doonnida.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaadiidsi-ga)

2

1. Gaadiid ka yeelasho; hawl ku qabasho.

3

2. Sida gaadiidka ugu adeegasho; midiidin ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Garraar-ka)

2

Hab dumarku dharka u qaataan: labo dacal oo dhabarka iyo laabta ka kala yimaada oo qarqarka midig korkiisa laysaga gunto.

waa la naqliyay ✓

1

(Go-sha)

2

1. Dharka dumarka qaarki, sida marsiinada, inta laabta iyo naasaha iyo caloosha qarisa, gacanta midig hoosteedana ka furan; nabas.

3

2. (oogo) dhexda iyo lugtu kobtay isaga soo dhowaadaan; dhinac.

4

3. Dhul ku yaal webi dhinacyadiis.

5

4. Dhul qaniin leh.

6

5. Buuraha dhinacyadooda aan soo baxsanayn ee xagga gudaha isugu riixan.

7

6. Dhul dib u ceshan oo baddu soo gudaggasho; khoori; gacan: guho. 7. (Gol lahaan) ulajeeddo; u wadasho: dan; muraad.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurey-ga)

2

Qof gacanta bidix wax ku qabsada ee aan, sida loo badan yahay, gacanta midig wax ku qabsan; qof gurran; labammidigle.

waa la naqliyay ✓

Qof gurta wax ku qabsada; wixii gacanta midig lagu qaban jirey, gacanta bidix ku qabta.

waa la naqliyay ✓

1

(Hayeeshaala-ha)

2

Qofka wax kasta oo cid ka sarraysaa farto ama ka doonto, aan diidin ama hadal ka soo celine yeela oo haye yiraahda; midiidin aan sharaf lahayn; haaheeyarraac.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabsid-ka)

2

Midiidinka liita oo kabaha dadka u qaada; kabaqaad; dabadhilif.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaaddin-ka)

2

Adeege; midiidin; ciidan.

waa la naqliyay ✓

1

(Labammidigla-ha)

2

1. Qof gacanta midig iyo tan bidix isku si wax ugu qabta, ugu adeegta.

3

2. Qof gurran, guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Leelleeltir-ka)

2

Wax xoolo ama wax kale ah, oo midiidinka iyo dadka adeega iyo ciidanka waayeelooba, abbaalgud ama kaalmo loo siiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Lillaahi-da)

2

Ilaah horti; Ilaah darti; aan dhagar iyo laqdabo midina ku jirin; daacad.

waa la naqliyay ✓

1

(Lugyara-da)

2

Labada lugood oo midi yaraato cudur ama wax kale oo gaarey darteed.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Mid-da) Meermeerto weyn oo badda kore ka dhex samaysanta.

2

2. (Mid-ka) Tirada labada ka horraysa; keli ah; aan la wehelin; kow; hal.

waa la naqliyay ✓

1

mid¹: m.l.t 1. Erey wax lab oo keli ah tilmaama; hal. Tusaale: “Labadii m. baa yimid”. 2. Dad is- raacsan oo isku ujeeddo ah. 3. Kala m. ah: wax kala duwan. 4. Kala m. ah: fikrad, muuqaal, midab iyo wixi lamida cid ka raacid. 5. Jiididda la jiido shaqalka carabiga marka lagu dhawaaqayo.

2

mid²: m.dh 1. (m.t) Wax tiro ahaan hal ah oo dheddig. 2. Meermeerto weyn oo biyaha baddu sameeyaan.

3

mid³: f.g1 (-day, -dday) Shaqal carabi ah ku dhawaaqiddiisa jiidid.

waa la naqliyay ✓

1

mid¹: m.l.t 1. Erey wax lab oo keli ah tilmaama; hal. Tusaale: Labadii m. baa yimid. 2. Dad is- raacsan oo isku ujeeddo ah. 3. Kala m. ah: wax kala duwan. 4. Kala m. ah: fikrad, muuqaal, midab iyo wixi lamida cid ka raacid. 5. Jiididda la jiido shaqalka carabiga marka lagu dhawaaqayo.

2

mid²: m.dh 1. (m.t) Wax tiro ahaan hal ah oo dheddig. 2. Meermeerto weyn oo biyaha baddu sameeyaan.

3

mid³: f.g1 (-day, -dday) Shaqal carabi ah ku dhawaaqiddiisa jiidid. m.f.dh, midid.

waa la naqliyay ✓

1

num. one; a, an, any; a unit; someone ~ something [feminine.]

2

mid [feminine] n. whirlpool (at sea); vortex

waa la naqliyay ✓

un, unique.

waa la naqliyay ✓

1

-da / -ka: (n) one (wan); single person or thing; a unit.

2

isku mid -ah: (adj) same (seeym); identical (aay-dhen tikal) ~ iskumid. Ex: laba buug oo isku mid ah; two copies of the same book

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meermeerto weyn oo biyaha badweynta ka dhexsamaysanta oo wixii dulmaraa aanay ka geyoon xiisaddeeda.

2

mid -ka: (magac, lab, keli) wax tiradiisu ay hal keliya tahay. Ilaahay waa mid aan ku labaad lahayn. Dh: hal, midh. Wa: halal, midhadh.

3

mid -ka: (magac, lab, keli) tirada labada ka horraysa. Mid mid u gee waa labo. Dh: hal, kow.

waa la naqliyay ✓

pron., subj: someone, anybody

waa la naqliyay ✓

(pronoun) somebody (sam-baadhi)-, someone (sam-wan) Ex: meeshaan cidi ma joogtaa? is there someone here? meeshaan cidi ma joogto; nobody is here

waa la naqliyay ✓

1

de: someone, anybody = cid + -i; Contrast: cidna 'nobody'

2

lx: cidi

3

ps: pro-subj

4

key: cidi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). m.f.dh, didin. la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

v. disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to flee in panic; scare away (iskeer a-weey); stampede (istaan-piidhy, frighten (faraay-teri) ~ bajin . Ex: xoolaha ha didin; don't scare the flocks

waa la naqliyay ✓

(fal) noole degganaansho ku jooga baqa geli.

waa la naqliyay ✓

1

de: disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

2

lx: didi

3

pd: (didiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: didi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin. m.f.dh, fidin.

waa la naqliyay ✓

v. stretch, spread something out, expand

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) spread (ispareed); stretch (istareej) ~ balaari

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax duubnaa, kala bixi. Fidi gogosha ha lagugula fadhiistee. Dh: baahi, fitaaxi, ballaadhi, faafi. Li: laab, duub.

2

fidi: (fal) dhiib oo tebi. Qalinkaa ii soo fidi. Li: celi.

3

fidi: (fal) shaaci oo dad badan gaadhsii. Diinta fidi ajir baad heliye. Dh: tebi.

waa la naqliyay ✓

1

de: stretch, spread s.t. out, expand

2

lx: fidi

3

pd: (fidiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fidi

waa la naqliyay ✓

(fal) niyad sami wax u bixi; daacadnimo wax ugu deeq. Dh: hannee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed abaareed leh qodxo cagaaran oo buurburan oo isku cufan oo lagu culo weelasha caanaha lagu shubto weelashana laga qorto. Wa: kidiyo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Madi-da, Madi-ga) Neef xoolo ah oo aad u caano badan; aan baaqimo ahayn.

2

2. (Madi-ga) Nin aan lahayn walaallo rag ah.

waa la naqliyay ✓

1

madi¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

2

madi²: m.dh (-iyo, m.l) 1. Gabar aan lahayn walaalo. 2. Neef xoolo ah oo caano badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

waa la naqliyay ✓

Unique

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sole ~ only son, man without brothers but may have sisters

2

madi [feminine] n. only daughter ~ female child

3

madi [feminine] n./m: animal giving plenty of milk

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) only son; one who has no brothers

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah oo caano badan. Madi cararta maqasheeda koris minan san baa dhaanta. Dh: ayro. Li: gabno.

2

madi-ga: (magac, lab, keli) wiil aan wiilal la dhalan Aabahay madi buu ahaa oo adeerro ma lihi.

3

madi-ga: (magac, lab, keli) geed dhirtii uu la bahda ahaa aan ku dhex oollin oo kelidii meel ka baxa. Geed madi ah ayuu hadhsaday.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax tashiilid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax tashiilid.

waa la naqliyay ✓

1

(Mici-ga)

2

1. Ilig caarad fiiqan oo gowsasha iyo dhoolasha u dhexeeya.

3

2. Badarka la abuuro kolka u horreeya oo uu soo baxo isagoo duuban.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-iyo, m.l/dh) 1. Ilkaha fiiqfiiqan ee u dhexeeya foolaha iyo gawsaha midkood. 2. Dalag meseggo, galley iyo wixi lamida oo markaa soo baxaaya.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-iyo, m.l/dh) 1. Ilkaha fiiqfiiqan ee u dhexeeya foolaha iyo gawsaha midkood. 2. dalag meseggo, galley iyo wixi lamida oo markaa soo baxaaya.

waa la naqliyay ✓

Crag

waa la naqliyay ✓

1

m. n. canine tooth

2

mici m. n. shoot of plant germinating ~ appearing above the ground

waa la naqliyay ✓

1

(Mi') S Euphorbia acalyphoides Boiss. Euphorbiaceae

2

S Zanthoxylum chalybeum Engl. Rutaceae.

3

N Solanum obbiadense Chiov. Solanaceae.

4

N Solanum sepicula Dunal. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) canine (kay naan); cuspid (kas pidh)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) macaanaan oo dhandhan iyo wax wax laga cuno lahaan. Dh: maci.

2

mici-da: (magac, dhedig, keli) ilig fiiqan oo dhoolasha iyo gawsaha u dhexeeya oo xayawaanku wax ku qabsadaan. Mukullaal minankeeda joogtaa mici libaax bay leedahay. Wa: miciyo.

3

mici -da: (magac, dhedig, keli) biqilka yaryar ee badarka gaar ahaan gallayda. Micidii gallayda gogorri baa cuntay. Dh: biqil.

waa la naqliyay ✓

أَحَدُ الأَسْنان، ناب

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hal keli ah; xabbad qudha. Midh sigaar ah afkaaga ha saarin. Dh: mid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku m.: cid wax aan la siinayn ku hunguri gelin. la-mid: mehi, mohi, muhi.

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) get someone's hopes up; tantalize (tan 'ta-laayz); delude

waa la naqliyay ✓

(fal) inaad wax siinayso dareensii adoo aanay run kaa hayn. Telefanka ku mihi oo ku walacso. Dh: walci, walacso, mehi, mohi, muhi.

waa la naqliyay ✓

/mini/ (pref) aad u yar; gaaban.

waa la naqliyay ✓

1

(Miyi-ga)

2

Dhul aan la degganayn oo magaalooyinka ka fog; baaddiye.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul magaalooyinka ka fog oo xoolo dhaqatadu ku noolyihiin; baadiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul magaalooyinka ka fog oo xoolo dhaqatadu ku noolyihiin; baadiyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. countryside, the interior; rural area; savanna, grassland

waa la naqliyay ✓

rural.

waa la naqliyay ✓

-ga: -ha: (n) countryside (kaan 'tirisaaydh); country (kaan-tiri); boondocks (buundhakis); rural area; an area outside of cities and towns ~ baaddiye, baadiye

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meelaha aan magaalooyinka ahayn ee adeegga magaalana ka magan yahay. Miyi ayaan ka imid oo magaalaan ku socdaa Dh: baadiye. Li: balad, magaalo, bandar.

waa la naqliyay ✓

1

de: countryside, the interior; rural area; savanna, grassland

2

lx: miyi

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-loc

5

key: miyi

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) saxarro yar yar oo inta badan biyaha dushooda heehaaba

2

midhif -ta: (magac, dhedig, keli) xashiishka iyo jabadka ay biyaha haraha iyo dhijaamaha galaa ay iska soo tuuraan ee geerarka iyo moosaska afkooda ku soo urura. Midhiftii oo dhani waxay isugu timi mooskii. Dh: daadxoor.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bildhaan kol keliya ishu qabatey oo hadana qarsoontay. Dh: bilig.

waa la naqliyay ✓

1

midiid¹: m.l Catireynta weel la culayo aad loo catiriyo. la-mid: madiid¹.

2

midiid²: f.g1 (-day, -dday) Weel la culayo aad u catirid. la-mid: madiid².

waa la naqliyay ✓