midaar — Macnaha & Turjumaada

1

(Midaar-ka)

2

1. Baaqa dadka dhegaha la' lagula hadlo.

3

2. Dadka dhegaha la' fartooda.

waa la naqliyay ✓

1

midaar¹: m.l Dhaqdhaqaaq baaq ah oo cid wax lagu garansiiyo siiba dadka dhegaha la'.

2

midaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Dhaadhaqaaq baaq ah cid wax ku garan siin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sign language

2

midaar v. sign, signal, make gestures, converse in sign language

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qaabka dadka dhegaha la' lagula hadlo.

2

midaar-ka: (magac, lab, keli) farta dadka dhegaha la' ay wax ku bartaan.

waa la naqliyay ✓

Frame

waa la naqliyay ✓

(fal) «u ~» u baaq adiga oo maro ama gacan u lulaya.*

waa la naqliyay ✓

1

(Bidaar-ta)

2

Gelgelin yar oo wareegsan oo timuhu ka dhacaan oo raggu dhalada ku yeesho kolkuu da' gaaro.

waa la naqliyay ✓

1

bidaar¹: m.l Nin ay timaha bidaar ka gashay. la-mid: bidaarle, bidaarre.

2

bidaar²: m.dh Iin madaxa ragga gasha oo timaha hoosha ama wax yar ku reebta.

waa la naqliyay ✓

1

bidaar¹: m.l Nin ay timaha bidaar ka gashay. la-mid: bidaarle, bidaarre.

2

bidaar²: m.dh Iin madaxa ragga gasha oo timaha hoosha ama wax yar ku reebta.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. baldness, bald patch, bald head

2

bidaar m. n. bald person

waa la naqliyay ✓

nickname-m bolded. Cf: Hiiraale

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) bald head; baldness (booldi nes); hairlessness; alopecia (a-la-piisha)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha oo madaxa ragga qaarkiis ka go'a ama ka daata. Bidaari sibiq bay kugu gashaa.

waa la naqliyay ✓

أَصْلَع

waa la naqliyay ✓

nickname-m tall and thin

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil abuur ahaan dhuuban oo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Gidaar-ka)

2

Derbi, darbi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Dhisme ballac leh, dhagax, shamiinto, iyo wixi lamida ka samaysan, oo wax celiya, ama waxyaabo lagu kala qoqobo; derbi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Dhisme ballac leh, dhagax, shamiinto, iyo wixi lamida ka samaysan, oo wax celiya, ama waxyaabo lagu kala qoqobo; derbi.

waa la naqliyay ✓

m. n. wall

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) wall (wool) ~ (derbi)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhisme ka samaysan dhagax ama dhoobo oo sare u taagan lana wareejiyo si uu wax u qariyo ama u kala xidho. Dh: derbi, deyr.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: wall

3

lx: gidaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gidaar

waa la naqliyay ✓

1

(Kidaar-ka)

2

Kimis, muufo.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc kibis ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): flat bread

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto bur iyo hadhuudh la qooshay laga dubo, oo loo sameeyo qaab balbaldhaban oo laxooxda u eg ka se qara weyn. Dh: moofo.

waa la naqliyay ✓

1

de: flat bread

2

lx: kidaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

syn: muufo {N}

6

key: kidaar

waa la naqliyay ✓

1

(Madaar-ka)

2

1. Hadal daboolan oo cid loola dan lee yahay; duurxul; araarasho.

3

2. Talal; taah.

waa la naqliyay ✓

1

madaar¹: m.l 1. Gadgaddoonka iyo taaha uu qof buka sameeyo xanuun awgiis. 2. Cida ay sameeyaan xoolo ilmohooda u soo insaarixinaya.

2

madaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Qof buka, xanuun awgiis taah iyo gadgaddoon samayn. 2. Xoolo ilmohooda u soo insaarixin.

waa la naqliyay ✓

1

v. conceal one's meaning, talk with hidden meaning; use sign language

2

madaar m. n. airport

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) airport (eer-poort) ~ eeraboor, gagada dayuuradaha

2

madaar -ka: (n) 1. groaning (gur-uuning)-, mournful cry, usually of pain; moan (moown) ~ jibaad, taah. 2. figurative speech; metaphor (meta-foor) ~ duurxul

waa la naqliyay ✓

1

(fal) taah iyo guux samee adoo hurda. Sidii nin buka u madaar ha lagu daayee. Dh: taah.

2

madaar: (fal) ci' qayla dheer leh ci'. Sida dameeraha u madaar. Dh: ci'.

3

madaar: (fal) hadal sarbeeb ah ku hadal. U madaar marka hore hadday fahmi waayaanna u caddee. Dh: sarbeeb.

4

madaar -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq ci kulul sameeya siiba fardaha. Dh: danan, ci'.

5

madaar -ka: (magac, lab, keli) garoonka diyaaraduhu ku degaan kana duulaan. Dh: gego.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) khad wax lagu qoro. Dh: anqaas.

2

midaad -ka: (magac, lab, keli) xoojin iyo gargaar. Dagaalkii Beder muslimiinta waxa midaad looga dhigay Malaa'ig. Dh: gurmad, taageero.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Isle'eg ay ku rumoobayso dhammaan qiimayaasha suurtagalka ah ee loo doorto doorsoomeyaasha ku jira isle'eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Isle'eg ay ku rumoobayso dhammaan qiimayaasha suurtagalka ah ee loo doorto doorsoomeyaasha ku jira isle'eg.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) isle'eg ay ku rumoobayso dhammaan qiimayaasha suurtagalka ah ee loo doorto doorsoomeyaasha ku jira isle'eg.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax maanka ka qiyaas inta uu le'ekaan karo. Dh: qiyaas, cabbir

2

qidaar -ka: (magac, lab, keli) weel wax lagu cabiro.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) garyaqaan rug caddaa ah. Dh: garyaqaan.

2

xidaar -ka: (magac, lab, keli) qof aad u yaqaan xidigiska iyo cilmiga xiddigaha. Dh: xidigiye. Wa: xidaarro.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) adiga oo aan hadal adeegsan jirka ama indhaha kala hadal qof. Way isu sangadeen iyada iyo saaxiibkeed. Dh: iljebin, afjaaq, midaar.

2

sanqo -da: (magac, dhedig, keli) cod xidhan, iin dadka qaarkii yeesho, codka oo ka duwanaada ka dadka, qofka oo sanqada ka hadla awggeed. Sanquu leeyahay oo sahal codkiisa looma fahmo.

3

sanqo -da: (magac, dhedig, keli) sanka gudihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

de: sign language

2

hm: 1

3

lx: midaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: midaar_1

waa la naqliyay ✓

1

de: sign, signal, make gestures, converse in sign language

2

hm: 2

3

lx: midaar

4

pd: (midaaray)

5

ps: v1=intr

6

key: midaar_2

waa la naqliyay ✓

1

(Midaarid-da)

2

Baaq midaar ah, ku baaqid, cid wax ku barid, ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg midaar².

waa la naqliyay ✓

1

(Liqdaar-ka)

2

Si dherer ah meel isu taag.

waa la naqliyay ✓

1

liqdaar¹: m.l Taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn.

2

liqdaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Si aan dhaqdhaqaaq lahayn u istaagid. la-mid: isliqdaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. stability, being erect ~ upright and fixed

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) stand something vertically.

2

ku liqdaar -ay / tqy: (v) block or retain in place a piece of a hard substance, such as wood; wedge

3

ka liqdaaran -ka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku si dherer ah, oo aan dhinacna uga dhicin, ku taag.

2

liqdaar -ka: (magac, lab, keli) si dherer ah meel iyo wixii la mid ah, ugu taagnaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lig

2

de: stability, being erect ~ upright and fixed

3

lx: liqdaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m

6

key: liqdaar

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Dukaan yar oo cunto iyo wixi lamida oo tafaariiq ah lagu gado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Dukaan yar oo cunto iyo wixi lamida oo tafaariiq ah lagu gado.

waa la naqliyay ✓

m. n. shop, store

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dukaan aad u camiran oo wax walba haya; goob baayacmashtar oo weyn. Dh: dukaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: shop, store (where one keeps an account) {N < Arb}

2

lx: macdaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: macdaar

waa la naqliyay ✓

(fal) naqshadee oo midab ama midabbo u yeel. Sawirka midabay. Dh: midabee.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: maddaad.

waa la naqliyay ✓

m. n. Midgan (low caste Somali), racist word

waa la naqliyay ✓

nickname-m skillful; hunter; sharpshooter

waa la naqliyay ✓

1

cf: caadaqaate

2

de: Midgan (low caste Somali)

3

lx: Midgaan

4

pd: (-ka Pl: Midgo (/ha))

5

ps: n8-m

6

key: Midgaan

waa la naqliyay ✓

n. phr. that one

waa la naqliyay ✓

(pronoun) that one

waa la naqliyay ✓

1

de: that one

2

lx: midkaas

3

ps: np

4

key: midkaas

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta ay le'eg tahay masaafada uu dhaan maalin socon karo. Dhaankii ayaa laba midqaal soo socday.

waa la naqliyay ✓

1

miidaan¹: m.l (-nno, m.dh) Goob dadku isugu yimaado oo lagu qabto waxyaalo kala duwan.

2

miidaan²: m.dh Xasil. la-mid: miidaamo (3).

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Goob dadku isugu yimaado oo lagu qabto waxyaalo kala duwan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] calm; caution

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) garoon ballaadhan oo shirar ama ciyaaro loo diyaariyo. Ama waa la muuqdaa ama miidaanka lama tego. Dh: fagaare, goob, gego.

2

miidaan -ka: (magac, lab, keli) ujeeddo; hadaf. Dh: ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: calm; caution

2

lx: miidaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: miidaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kala gur; kala habee. Kala minawar alaabta. Dh: kala maamul.

2

minawar -ka: (magac, lab, keli) kala hagaajin iyo kala maarayn. Cali wuu ku wanaagsan yahay minawarka waddooyinka. Dh: maarayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: muqdaaf.

waa la naqliyay ✓

m. n. nail (carpenter's tool)

waa la naqliyay ✓

1

a: musbaar

2

de: nail (carpenter's tool)

3

lx: mismaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

see: musmaar

7

xv: Arabic

8

key: mismaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac,lab,keli) qof da'yar ha yeeshee xilkas ah oo waajibaadka iyo xuquuda yaqaan. Dh: xilkas.

waa la naqliyay ✓

1

(Daar-ta)

2

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

waa la naqliyay ✓

1

daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.

2

daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.

3

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

waa la naqliyay ✓

1

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

2

daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stone house ~ building

2

daar v. light, kindle, ignite

3

daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m igniter; ignite, instigate

waa la naqliyay ✓

1

-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)

2

daar -ta: (n) stone house ~ sar

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.

2

daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.

3

daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.

4

daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.

5

daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.

6

daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.

7

daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.

8

daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.

9

daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.

10

daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.

11

daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.

12

daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maar-ka) (dhul, xoolo, kd.) Inta isku jaad ah ama isu eg; meesi.

2

2. (Maar-ta) Macdan cawl ah oo aad u jilicsan oo waxyaalo badan laga sameeyo (lacag, alaab, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

maar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Lakabyo isdul saarsaaran. 2. Afarta meesi ee xoolaha midkood. 3. Degaan geedo iyo ciid isku mid ah leh. 4. Dhawr warqadood oo turub ah oo hal mar la isku qaato ama la wada bixiyo. 5. Maal.

2

maar²: m.dh 1. Macdan cawlan, jilicsan, oo lacagta iyo alaabooyin kale laga sameeyo. 2. Daxalka biraha dushooda ku samaysan. 3. Biyo muddo fadhiyey wasakhda ka dhalata. 4. Caws jilicsan oo xooluhu daaqaan raradana laga sameeyo. 5. Midab, guduud madow yari ku jiro ah oo lo'du yeelato.

waa la naqliyay ✓

1

maar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Lakaybo isdul saar-saaran. 2. Afarta meesi ee xoolaha midkood. 3. Degaan geedo iyo ciid isku mid ah leh. 4. Dhawr warqadood oo turub ah oo hal mar la isku qaato ama la wada bixiyo. 5. Maal.

2

maar²: m.dh 1. Macdan cawlan, jilicsan, oo lacagta iyo alaabooyin kale laga sameeyo. 2. Daxalka biraha dushooda ku samaysan. 3. Biyo muddo fadhiyey wasakhda ka dhalata. 4. Caws jilicsan oo xooluhu daaqaan raradana laga sameeyo. 5. Midab, guduud madow yari ku jiro ah oo lo'du yeelato.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): look alike, something of the same type ~ breed; matching

2

maar [feminine] n. rust, oxidation of metal; copper

waa la naqliyay ✓

Aristida adoensis 10, A. kelleri 30, Panicum pinifolium 10

waa la naqliyay ✓

1

(Mar) C Aristida kelleri Hack. Gramineae.

2

N Aristida caerulescens Desf. Gramineae.

3

May, S? Grewia tenex (Forsk.) Fiori Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. rust (raast); corrosion (korrowshari) ~ daxal. 2. copper (kop-par); symbol Cu

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciqaab ka badbaadi; cid gef lagu helay ka dhaaf oo ka saamax xukunkii ku dhici lahaa. Hadduu dembiga qirtay xadhigga ka maar. Dh: saamax, cafi.

2

maar -ka: (magac, lab, keli) khaatiyaan iyo dhibsasho xooq ah. Ninkaa maar baan ka taaganahay.

3

maar -ka: (magac, lab, keli) xoolaha inta isku jaadka ah ama isu eeg. Adhi isku wada maar ah ayuu haystaa. Dh: meesi, maarkad, muunad.

4

maar -ka: (magac, lab, keli) lakabyada ciidda midka mid ah. Markaad ciidda sare dhaafto maar cusub oo ciid ah ayaad u tagaysaa. Dh: lakab.

5

maar -ka: (magac, lab, keli) dooradaha ciyaarta turubka middood. Maar keliya ayaad badisay: Dh: wareeg, door.

6

maar -ta: (magac, dhedig, keli) macdan dhulka hoostiisa laga qodo oo gudbinta qulqulka danabka aad ugu fiican lehna midab dahabi casaan xiga ah oo laga sameeyo waxyaabo badan oo la adeegsado. Dh: naxaas.

7

maar -ta: (magac, dhedig, keli) moofle niib ah oo ceelka guntiisa ah.

8

maar -ta: (magac, dhedig, keli) liin cas oo ilkuhut yeeshaan. Nin ilka maar ku leh ayaa baaburka wada.

waa la naqliyay ✓

Bir diirimaad nugul oo quwadda korontada sahal u gudbisa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed carriseed xoolaha iyo ugaadhu ba daaqaan oo udgoon. Waxa uu u kala baxaa, adaarriyaad iyo adaarbiciid. Adaar badan baa ballayga ka dul baxay. Dh: adaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: thornless medicinal plant with fruit resembling coffee beans

2

lx: adaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: adaar

waa la naqliyay ✓

1

(Idaad-da)

2

Xarig adag oo yaryar oo inta jilib lacaaf leh afka lagaga xiro, badda, kd., lagu tuuro oo kalluunka lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

idaad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Bir qaroofan oo mallayga lagu dabo. 2. Laqanyo.

2

idaad²: f.mg1 (-day, -dday) Laqanyo dareemid.

waa la naqliyay ✓

f. n. fishing line, tackle

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dareen uu keeno cunitaanka baruurta idaha iyo wax la mid ah. Dh: laqanyo, ladaadyo.

2

idaad-da: (magac, dhedig, keli) xadhig dhuuban oo aad u adag oo callaafta lagu xidho marka la kalluumaysanayo. Waan soo kalluumaysan lahaaye, idaaddii baa iga luntay.

waa la naqliyay ✓

1

de: fishing line, tackle

2

lx: idaad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: idaad

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): seasoning, condiment, gravy

waa la naqliyay ✓

(Idan) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓