mid kasta

(Geed-ka)

1. Wax nool oo dhulka ka soo baxa oo yeesha xididdo dhulka ku xabaalan, sal (gun, jirrid), dhex, laamo, caleemo, miro, ubax, qodxo, kd.

2. Wixii laabta ku soo dhaca oo dhan, ifyaal iyo uuryaal mid kasta ha ahaadee, haddii dadka iyo nafleyda kale laga reebo; wax.

3. (koox: geedo) waxyaalaha cunnada lagu daro oo udgoonka iyo dhadhanka wanaagsan u yeela; dhir.

(Nin-ka)

1. Qof lab oo weyn.

2. Qof, guud ahaan, lab iyo dheddig mid kasta ha ahaadee.

3. Astaamaha ragannimadu leedahay leh.

4. Labada is qaba, kooda lab; say.

(Tabiina-da)

Waxtar, af iyo addin mid kasta ha ahaatee.

1. Wax kasta ama mid kasta ha ahaadee; in kasta ha le'ekaadee; keliya; ana.

2. (Uun-ka) a) Wax la uumay; abuur; makhluuq. b) Uumi; oomaar.

(Xaraf-ka)

Mid kasta oo astaamaha alifka ka mid ah.

qr. 1. (naxwe) Qurub lagu adkeeyo diidmada. Tusaale: “Waxba ma aha”. 2. (naxwe) Mid kasta; wax kasta. Tusaale: “Nimba si ayuu u qaatay”. 3. (naxwe) In badan. Tusaale: “Wuxuu doonaba wuu ka helayaa”. 4. Xataa. Tusaale: “Aniguba (ama amba) waan arkay”. 5. (naxwe) Eray ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: “Aniguba waa aqaan”, “Markiiba wuu tegay”, “Kaasba qaad”, “Maba dhiibayo”, “Wuxuu sugaba galabtii buuiska tegay”.

m.l (baai.) Fayras ku dhex nool bakteeriyada. Mid kastaana waxa uu gaar u yahay hal nooc oo bakteeriya ah. Waxa uu si dhaqso ah ugu koraa una baabi'iya unugyada soorihiisa ah.

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Degaan b. ama sinjiyo noole ah oo ku nool biyaha dhexdooda, dhir iyo xayawaan mid kastaba ha ahaadee.

m.dh (c.fal.) Eray loo adeegsado labada barood oo ay iska gooyaan tub sannadeedka qorraxda iyo sallaxa gooya dhul-baraha; waa sannadkii marka qorraxdu ay bartamaha maalintii ku dul beegantahay badhaha. Waa marka ay ku jiraan labada cirif, isla markaas waa marka meel kasta oo dunida ka mid ahi ay maalmahooda iyo hebeennadodu isla egyihiin - 12 saacadood mid kasta.

m.dh Cilmiga laga barto walxuhu waxa ay ka sameysan yihiin iyo isbeddellada mid kasta ku imanaya nooca uu yahay.

m.l (baayoloji) Qaybsanka unugga si uu u sameeyo laba unug oo mataanaysan oo mid kastaa leeyahay bu' ay ku jiraan tiro isku mid ah oo isku nooca oo koromosoomya ah, sida unugga ay ka yimaadeen.

m.l (baayoloji) Nooc ka mid ah qaybsanka unugga, kaas oo soo saara afar unug taran, mid kastaana uu wato tirada koromosoomyada unugga waalidka.

m.l 1. Dhaxan weyn oo lala gariiro; diilalyo. 2. (-yayaal, m.l./dh) Mid kasta oo ka mid ah qoorta labadeeda muruq. la-mid: qarqariyo.

m.l (-dho/-cdho, m.l) (cilmiga naflayda) Mid kasta oo ka mid ah lafaha sameeya taxa lafdhabarta. la-mid: ricir (1).

sambab¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. (-bbo, m.dh) Xubinta jirka ka mid ah oo neefta gesho kana soo baxdo. 2. Cudur xun oo sambabada ku dhaca (xoolaha). la-mid: sanbab.

sambab²: m.l (-bbo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubimta neefsashada ee lafdhabarleyda hawada ku neefsata. Lammaane sambab ah ayey ku leeyihiin saabka qafiska feedhaha dhexdooda. Mid kasta waxa uu ka koobanyahay xuub yar oo qoyan kaas oo u laa-laaban si uu u kordhiyo bedka dusha.

m.l (daawo) Mid kasta oo ka tirsan koox infekshin ah oo uu keeno “Rickettsiae”. Astaamo: madax xanuun daran, finan jirko dhan ku faafsan, qandho badan oo muddo dheer socota iyo iskudaran.

m.l (xisaab) Doorsoome uu xadkiisu yahay eber. Laba doorsoome sida x iyo y oo mid kasta ku dhowaado eber, waa tirobeel yare oo isku heer ah haddii saamiga x uu yahay koobane oo aan ku dhowaan eber. Haddii x/y --> o, x waxa ay leeyahay tirobeel yare heerkiisa ka sarreeya kan y iyo haddii x/y --> '8?', xi waxay leedahay heer ka hooseeya kan y. y

uun¹: m.l 1. Wax kastoo Alle uumay. 2. Uumi.

uun²: f.g1 (uumay, uuntay; uumi) Eebbe wax abuurid.

uun³: fk. 1. Keliya. Tusaale: “Carruurta uun caanaha sii”. 2. Mid kastaba ha ahaadee. Tus.”Nin uun weyddii”. 3. Mid aan cayinnayn, mid aan la garanayn. Tusaale: “Wiil uun baa noo sheegay”.

m.l (-tayaal, m.l/dh) (xisaab) Garaaf fansaar tanjent. Kulannada kartis ee y=tanx waa xood kalgal ah oo leh laamo kala baxsan oo mid kasta leh bar rogmad halka dhibibkax kuna laacsan xarriiqyada x=+ , + 3 , + 5 iyo wixi lamida.

(-ba) qr. 1. (naxwe) Qurub lagu adkeeyo diidmada. Tusaale: Waxba ma aha. 2. (naxwe) Mid kasta; wax kasta. Tusaale: Nimba si ayuu u qaatay. 3. (naxwe) In badan. Tusaale: Wuxuu doonaba wuu ka helayaa. 4. Xataa. Tusaale: Aniguba (ama amba) waan arkay. 5. (naxwe) Eray ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: Aniguba waa aqaan; Markiiba wuu tegay; Kaasba qaad; Maba dhiibayo; Wuxuu sugaba galabtii buu iska tegay.