meurtre

meurtrier, n.m. - qofka cid dila; gacan-ku-dhiigle; dilaa; qaatil; laayaan

meurtrir, v. - dhibid; cadaadin; xanuujin.

Mitir

/miitar/ (n) qalab wax lugu cabbiro (siiba dhererka).

Miitir

mètre, n.m. - Mitir (m)

mètre carré - mitir labalaaban ama labo jibaaran (m²).

mètre cube - mitir saddex jibaaran (m³).

m.l Xabag aad u qaraar oo uu dhalo geedka dheddin oo daawo ahaan loo isticmaalo; malmal.

m.l Xabag aad u qaraar oo uu dhalo geedka dheddin oo daawo ahaan loo isticmaalo; malmal.

-ha: (magac, lab, keli) geed xamagtiisa bararka la dulmariyo oo la isku daweeyo. Dh: mur.

beurre, n.m. - Subag burcad ah (buuro); Burcad; wax lagu darsado; Nooc subag ah;

heurté, adj. - iska horimaad; is diidid fikradeed

cong. - markii, intii (waqti).

mettre, v. - dhigista; dhigid; dhigo.

mettre sens dessus-dessous - qalibid.

mettre en pièces - googo'in

mettre la table - miis diyaarin (wax lagu cuno).

mettre en soute - meesha tareenka ama markabka shidaalka loogu kaydiyo.

mettre en échec - fashilin; jabin.

mettre en vigueur - xoog u marin; ku khasbid.

mettre pied à terre - ka degid (waxaad fuushanayd).

mettre à l'épreuve - imtixaanid; tijaabin.

mettre fin à - dhammayn (qaandaraaskii urur ka dhammaaday).

mettre au supplice - Haweysi; wuxuu qof haweysanayo ama ku hawiyo.

mettre à part, à l'écart - laga sooco inta kale; gooni ka geysid kuwa kale.

mettre de côté - la badbaadiyey; la beydsho; keydinta lacagta iwm; mustaqbalka loo dhigo.

mettre à mort - gawracis; qalis; dilid (nafta ka qabasho).

mettre nu - ka bixin; qaawin (diir ama qolof); ka xuubin ama la xayuubin.

mettre debout - sare u qaadid

mettre en danger - khatar gelin; la khatar gesho.

mettre en désordre - kala daadin; kala lumin.

se mettre - fadhiisad

se mettre en colère - cadhooda

v.tr. - derbi dhagax ah ku oodid.

neutre, adj. - Dhanna raacsanayn; dhexdhexaad ah.

tertre, n.m. - meel yare taag ah

v.intr. - bislaansho.

v.tr. - fekerid.

v.tr. - mutaysasho, istaahilid.

v.tr. - cabbirid, ku jimayn.

être, v. - jirid; ahaan

étant - jiritaan; jira.

être plus nombreux - ugu badnida ahaan

être utile - faa'ido leh

être debout - taagnaan

être dessous - hoos jiifsasho.

être, n.m. - jiritaanka; ahaanta

/mir/merest;(adj) in aan ka badnayn (in yar).

mère, n.f. - hooyo

mère célibataire - hooyo aan nin lahayn; leh caruur aan aabbo lahayn.

mère patrie - dhulka hooyo.

idée-mère - Fikradda saldhigga ah.

(n) unable to speak.

hadli karin

/myuut/mutely; (adj) aamusan (aan shanqar lahayn).

mute: /myuut/ (adj) qofka aan hadli karin.

(see dumb).

m.l Aboorka kiisa labka.

-ha: (magac, lab, keli) aboorka kiisa lab. Urraha ayaa wax dhisa oo difaaca aboorka.

autre, adj. - wax kale

l'un l'autre - midba midka kale.

(Curra-ha)

Dummadda keeda lab; (ama curri).

m.l (-rayaal, m.l/dh) Bisad ama mukulaal lab. la-mid: curri.

m.l (-rayaal, m.l/dh) Bisad ama mukulaal lab. la-mid: curri.

m. n. male cat, tomcat

-curraha: (n) tomcat (toomkaat); a male cat ~ curri

-ha: (magac, lab, keli) bisaaska, kiisa lab; dinnadda keeda lab. Dh: curri.

de: male cat, tomcat

lx: curre

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: curre

entre, prép. - dhexdooda; ku dhex jira; dhexda ama badhtanka (meel ama cid); ee.

magac loo baxsho wiil dheg laga saray oo fur loo yeelay farre awgii.

-ha: (magac, lab, keli) qof ama neef fur leh oo dhegtu daloosho.

heure, n.f. - saacad; waqti; saacad sheegista baa lagu isticmaala.

il est cinq heures - waa 5 (shan) saac.

d'heure en heure - saacad walba; saacad kasta; saacadiiba mar.

heures supplémentaires - shaqayn waqti dheeraad ah.

laisser passer l'heure - iska indhatirid.

heure de travail - waqti shaqo.

quelle heure est-il? - meeqa saac?

3 heures et quart - waa saddexdii iyo rubuc.

4 heures et demi - waa afartii iyo badh.

8 heures moins le quart - waa siddeedii oo rubuc dhimman.

à l'heure - markeed (goorteed; jeerkeeda).

heure du repas - saacadda qadada.

heurt, n.m. - isku dhac.

m.l Midab madow-dhalaal ah.

m.l Midab madowdhalaal ah.

nickname-m black; darker

magac ama naanayso loo baxsho wiil aad u madaw. Dh: madoobe. Li: caddawe.

(Marra-ha)

Quraanka oo suuradihiisa kol la wada akhriyo ama suurad keliya 114 jeer la akhriyo.

m.l (dii.) Qur'aanka caddaddiisa (114) oo hal mar la akhriyo. la-mid: marro (2).

m.l (dii.) Qur'aanka caddaddiisa (114) oo hal mar la akhriyo. la-mid: marro.

m. n. reading of the whole Koran at one session

-ha: (magac, lab, keli) Qur'aanka oo suuradihiisa kol la wada akhriyo ama suurad keliya 114 jeer la akhriyo. Reerka marre ha loo akhriyo. Dh: xirsixidh.

a: marro

de: reading of the whole Koran at one session (usually as a ritual to benefit the sick)

lx: marre

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: marre

s.m. Mariikh, Farraarre.

(Meera-ha)

(meereyaal) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal: Dusaa (Cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (Sahra), Dhulkeenna, Farraarre (Mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (Mushtar), Raage (Saxal), Uraano, Netuun iyo Buluto.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

Planet

m. n. planet

-meeraha: (n) 1. planet (palaan'it) 2. solar system

-ha: (magac, lab, keli) mid ka mid ah bahgorraxeeddeena oo ka kooban sagaal meere marka laga reebo Bilutoon oo intan danbe lagu daray meeredicinnada; mid ka mid ah xiddigo gaboobay oo dhulal noqday oo qorraxda ku meeraysta iftiinkana ka qaata oo dhulka aan ku noollahayna uu ka mid yahay.

meere -ha: (magac, lab, keli) marka laga eego dhanka faalxidiginta, waa xiddigta wareegta.

bw: Dusaa, Bakaal, Dhul, Farraarre, Cirjeex, Raage, Uraano, Netuun, Buluto; xiddig

de: planet

lx: meere

pd: (/ha)

ps: n7-m

syn: qorraxkusidkane

key: meere

كوكبة

s.f. - maskax.

s.f. - badeeco, alaab.

merde, n.f. - Xaar; saxaro; wasakh.

/merji/ (v) 1. ku dhex-qarsoomid (ku dhex-dhumid). 2. ku darsamid (isku-tagid).

/merri/merrily, merriment; (adj) farax; faraxsan. (riyaaqsan).

a., badhaadhsan, faraxaan ah.

/metrow/ (n) tareenka dhulka hoose mara.

s.m. mitir.

métro, n.m. - Tareenka dhulka hoostiisa mara.

meule, n.f. - caws la uruuriyo si loo siiyo xoolaha marki dhibaato jirto (abaar, baraf)

meule à aiguiser - dhagaxa wax lagu fiigo; lisin.

-ha: (magac, lab, keli) milgo iyo sharaf. Hadal mirre leh ku hadal. Dh: xushmad.

mirre-ha: (magac, lab, keli) magaca geed malmal ka baxo lagana sameeyo mooyaha iyo tibaha.

mirre-ha: (magac, lab, keli) martabo sare oo lagu gaadho dilka cadawga. Mirre beegsani maayoo, midigtii ba ka beelay.

s.f. - geeri, dhimasho (da).

-ha: (magac, lab, keli) jaadadka hadhuudhka jaad ka mid ah oo noocyada u fiican ah. Mesengo iga daa oo mukre ii kari.

mürir, v. - bislayn.

m.l (-kayaal, m.l/dh) Weel yar oo xoolaha lagu maalo.

-ha: (magac, lab, keli) gorof weyn oo caano lagu maalo.

murke-ha: (magac, lab, keli) qas uu wax isku marmo oo kala saarsaaridiisa lagu daalo.

(Murti-da)

1. Ulajeeddo kasmo iyo aqoon iyo waaya'aragnimo ku dhisan oo ama cusub ama la dhaxlay oo fil weyn, oo sida eg ama runtu tahay, si sarbeeb ah ama cad, dadka u barta, oo hadalka iyo maansada iyo heesta iyo maahmaahda iyo waxyaalo kale oo suugaanta kamid ah, laga dhex helo; hadal saamays weyn leh; suugaan; xigmad; quluud.

2. Duluc; ujeeddo.

m.dh Ulajeeddo kasmo, aqoon iyo waaya-aragnimo ku jirto oo hadalka, heesaha, gabayada iyo wixi lamida laga dhex helo; xigmad.

m.dh Ulajeeddo kasmo, aqoon iyo waaya-aragnimo ku jirto oo hadalka, heesaha, gabayada iyo wixi lamida laga dhex helo; xigmad.

f. n., [abstract] content, scope; essential point of literature; culture, cultural heritage

-da: (n) the essence of a speech or a piece of text; saying (seeying); proverb (proveerb)~oraah, maahmaah

Massima

Maxim

-da: (magac, dhedig, keli) hadal ereyo kooban ah ha yeeshee xambaarsan macno weyn oo dhaqan diin waano ama waxsheeg sida oo aqoon iyo waayo aragnimo ku salaysan. Hadal waa murti iyo maaweelo. Dh: maantooley, xikmad.

cf: milgo, quluud, ulajeeddo

de: content, scope; essential point of literature; culture, cultural heritage

lx: murti

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: murti

outre, prép. - lagu daro; in kale; lagu kordhiyo.

perte, n.f. - waayid.

privation - waayid wax fiican shaqo; la indha beelo.

mort - geeri; marka qof dhinto.

perte d'une bataille - khasaaro ku dhacdo; wuxu doonayay waayo; ku guulaysan waayo.

à perte - khasaarid; marka beec mushtar lagu khasaaro.

à perte de vue - aad u fog.

en pure perte - si macno la'aan ah aan faa'iido ku jirin.

serré, adj. - dhuujin.

name-m honey, sweet

terre, n.f. - dhul; wadan; dal

verre, n.m. - quraarad; qaaruurad; koob (galaas bilaale; bakeeri).

verre à vin - koobka khamriga (koob yar).

aurore, n.f. - Waabberi; Kolka waagu dillaco, arooyo; oog

(Burte) S Salsola dendroides Pall. Chenopodiaceae.

Xuddun

bartamaha, dhexda

/senta/ (bre) center (ame); (n) 1. bartanka; dhexda (n) 2. xarun; saldhig (v) 3. bartamaha geeyn.

centre, n.m, - Dhexda; Xarun; Badhtan.

n., dhex, -di.

v.tr. - daweyn; baxnaanin.