metis

bêtise, n.f. - Hadal ama qoraal maalayacni ah; Hadal aan ujeedo lahayn; aan cagliga geli karin;

dire des bêtises - Hadal dogonimo; Hadal Nacasnimo.

(n) vomiting; an act of vomiting.

matag ama hunqaaco

(adj) an agent that causes vomiting.

waxii keeni kara matag

/imetik/ (n) matajiye (sida daawo qofka ka matajisa). e.g. an emetic medicine.

n., dawada ka mantajisa.

/fetish/ (n) 1. sanam (v) 2. ka-dambayn, caabudid.

(Heetis-ka)

Heetin.

m.l la-mid: heetin (2).

-ka: (magac, lab, keli) eeg heetin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg mafrash.

(Meeris-ka)

1. Waxbarashada ardada, in kol la qaato oo la barto; cashar; dersi.

2. Wax la falkinayo ama la tolayo, wareeggii kol la soo meeriyoba.

meeris¹: m.l 1. Hal geeddi (xarig) oo raar, derin, haan iyo wixi lamida la sameeyo. 2. Dersi, cashar iyo wixi lamida. 3. la-mid: meerin.

meeris²: m.l (xisaab) Fogaanta ku wareegsan xood oodan oo kasta ama dhererka goobada oo la mid ah 2r, taas oo, r tahay gacanka goobada.

meeris¹: m.l 1. Hal geeddi (xarig) oo raar, derin, haan iyo wixi lamida la sameeyo. 2. Dersi, cashar iyo wixi lamida.

meeris²: m.l (xisaab) Fogaanta ku wareegsan xood oodan oo kasta ama dhererka goobada oo la mid ah 2r, taas oo, r tahay gacanka goobada.

Circumference, Perimeter

vl. n. lesson, lecture, exercise

meeris vl. n. row of knitting ~ sewing; circumference

-ta: (n) recitation (ri-siteey-shin); recital (ri-saay-tal) ~ meeris

-ka: (magac, lab, keli) wareegyada masafaha dabaqda gorfaha iyo wixii la mid ah mid ka mid ah. Shan meeris kolkaad tosho xaradhka iyo naqshadaynta bilaw. Dh: wareeg.

meeris-ka: (magac, lab, keli) xadhig, hal geeddi ah oo raar, derin, haan iyo wixii la mid ah la sameeyo.

meeris -ka: (magac, lab, keli) dersi, cashar iyo wixii la mid ah. Dh: meerin.

meeris-ka: (magac, lab, keli) fogaanta ku wareegsan xood oodan oo kasta ama dhererka goobada oo lamid ah 2 r, taas oo, r tahay gacanka goobada.

meeris -ta: (magac, dhedig, keli) eeg meerin.

-ka: (magac, lab, keli) meel la fadhiisto o la iskugu yimaaddo waana meel inta badan lagu qayilo. Dh: majilis, mijilis, gole.

mentir, v. - beenayn.

mépris, n.m. - Xaqirid; la xaqiro; aan tixgelin la siin

m.l la-mid: merjin.

m.l la-mid: merjin.

Miitar

métier, n.m. - xirfad; shaqo; aqoon

homme de métier - Xirfadle; ninka hawl gacmeedka u xirfadda leh.

/metrik/ (adj) mitir ahaan (hab mitir ku salaysan).

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg mootin.

(n) the male reproductive gland, normally paired in an external scrotum or sac of skin.

qanjirada taranka labka

Xanuunka ilmagaleenka

mes, adj.poss. - Waxayga; kayga; markaad waxayga sheegayso

(Tis-ka)

Ood la gooyey oo is-haysata; jebis.

tis¹: m.l.u Ood la gooyey oo is-haysata oo hal mar qof qaadi karo; jebis.

tis²: f.mg1 (-say, -stay) Tis meel isugu keenid.

m. n., [collective] bundle of brushwood; branch of a thorny tree

(fal) is dulsaar, aad u gufee. Tis ooda yaan bahalu soo marine.

tis: (fal) ku ka buuxi oo tan dhaafi; aad u diiq. Ku tis shandada dharka.

tis -ka: (magac, lab, keli) ood la gooyey oo is haysata oo hal mar qof qaadi karo. Tiska u qaad reerka. Dh: jebis.

de: bundle of brushwood; branch of a thorny tree (used for making livestock enclosures)

initial: t

lx: tis

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: tis

maïs, n.m. - Hadhuudh; Masaggo; Badar; Galley; Arabikhi.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: mihi.

/mes/ (n) 1. is-dhex daadsan (isku-dhex yaacsan); aan habaysnayn. 2. meesha ama weelka wax lugu wada cuno (siiba askarta) 3. Dhibaato.

mess, n.m. - miiska saraakiisha ay wax ka cunaan ama ku shiraan.

s.f. - kalabbar.

s.f. - hadaf, yool.

(Miis-ka)

1. Qalab guri ama xafiis oo ka samaysan alwaax ama bir ama wax kale oo fidsan oo lugo ku taagan; dushiisa wax baa lagu cunaa ama la saaraa ama lagu qoraa; shillal (ama miisad).

2. Maqaan; darajo; magac; qiime.

miis¹: m.l 1. la-mid: miisad. Qalab ka samaysan alwaax, bir, ama wax kale oo fidsan lugo ku taagan oo siyaalo kala geddisan loogu isticmaalo xafiisyada iyo guryaha. 2. Xoogaa cunto ah oo beegan oo aan bislayn. 3. Heer nolosha laga gaaro. 4. Meel dad koox ahi cunto loogu sameeyo. 5. la-mid: miisid.

miis²: f.g1 (-say, -stay) Cunto beegid.

miis¹: m.l 1. la-mid: miisad. Qalab ka samaysan alwaax, bir, ama wax kale oo fidsan lugo ku taagan oo siyaalo kala geddisan loogu isticmaalo xafiisyada iyo guryaha. 2. Xoogaa cunto ah oo beegan oo aan bislayn. 3. Heer nolosha laga gaaro. 4. Meel dad koox ahi cunto loogu sameeyo.

miis²: f.g1 (-say, -stay) Cunto beegid. m.f.dh, miisid.

m. n. table, desk; counter (in a store)

miis v. measure out (grain, etc.), weigh; fill up ~ to the brim

-ka: (n) table (teey-bal); desk (dhaski)

miis -ay / -tay: (v) scale or measure [especially grains]

(fal) buuxi oo meella ha inqin; afka ka keen oo tif ka dhig. Dh: buuxi. Li: inqi.

miis: (fal) weel wax ku qiyaas si aad u garato inta uu yahay. Hadhuudhka galaan ku miis.

miis-ka: (magac, lab, keli) loox ballaadhan oo lugo loo yeelo oo wax lagu dulqorto ama alaabo la duldhigto oo aqallada xafiisyada iyo dugsiyada la dhigo kuraasina hareeraha lagaga wareejiyo. Wa: miisas.

مائدة

mois, n.m. - Bil.

Koon

-ta: (magac, dhedig, keli) bedidda wax magtiisa lagugu lahaa. Gaadhigii aad jiidhay bedistiisa ayaa lagaa sugayaa. Dh: magis.

bedis-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar intii jeer ee lagaa dhaliyey dib u dhalinteed.

m.l la-mid: bojin.

m.l la-mid: celin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg celin.

m.l la-mid: cuddin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cutin.

m.l Nooc libaax badeedka ka mid ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel yaalla hagoogis ama daboolis.

m.dh la-mid: degid.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan degaan hore kuu ahayn hoy ka dhigasho oo habeen iyo dharaarba u soo hoyasho. Dh: galid.

degis-ta: (magac, dhedig, keli) kacdoon, colaad iyo qalalaaso ka qaboobid. Dh: defid.

degis-ta: (magac, dhedig, keli) doon ama markab cillad darteed badda ku degid oo quusid. Degista doonta duufaanka a u sabab ahaa.

m.l la-mid: dejin.

-ta: (magac, dhedig, keli) doon ama markab badda dhex quusin oo qarqin.

dejis-ta: (magac, dhedig, keli) meel qalalaase iyo fadqalallo ka taagan tahay qaboojin oo colaadda demin.

dejis -ta: (magac, dhedig, keli) reer meel cusub furid oo hoy ay galaan uga diyaarin. Saddex cisho ayaan ku maqnaa dejista reerka.

m.l la-mid: demin.

-ka: (magac, lab, keli) dab ama laydh dhidan bakhtiin.

demis-ka: (magac, lab, keli) qalab yar oo ilaaliya ama joojiya qulquldanabka maraya mareegta.

(Deris-ka)

Dadka degmada isxiga oo isu dhow.

deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.

deris²: m.l (-syo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.

deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.

deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.

deris²: m.l (derisyo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah. m.f.dh, dersid.

deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.

m. n. neighbor

deris v. be neighbors, be adjacent

deris v. learn; study

-dersay / deristay: (v) study (stadhi); examine (igzaamin); investigate (in-vesti-geeyt). Ex: deris sababta ay ku dhacday! Investigate to find out the reason why it happened!

deris -ka: (n) neighbor (neey-bor); neighborhood (neey-bor-huudh) ~ daris, jaar, jiiraan

Vicini

Neighbours

-ka: (magac, lab, keli) dadka aad is ag deggan tihiin. Haddaad janno dooni deriskaaga ilaali. Dh: jaar.

deris-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees.

deris-ka: (magac, lab, keli) waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac.

deris-ka: (magac, lab, keli) laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.

m.dh la-mid: eedid.

-ta: (magac, dhedig, keli) fal qaldan oo la sameeyay wixii dhib ah ee ka dhashay dusha ku qaadasho oo ka qoomamayn. Dh: eedid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg eefid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg eegid.

m.l la-mid: eexin.

vl. n. benevolence, favor, inclination

-ka: (magac, lab, keli) eeg eexin.

de: benevolence, favor, inclination

lx: eexis

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: eexis

/fetidh/ (adj) qurmuun, uraya.

a., qudhmuun, ur qudhmuun.

(n) the unborn young of a human after the eighth week of pregnancy until birth.

ilmahu marka u ku jiro sideed usbuuc ila inta u ka dhalanaayo

/fiitas/foetus (n) uur-kujir, uurjiif.

gelis¹: m.l la-mid: gelin.

gelis²: m.dh la-mid: gelid.

vl. n. insertion

de: insertion

lx: gelis

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: gelis

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la waayey ama hore u lumay la kulmid, arkid, keenid; helis; helid.

1. (Jebis-ka) a) In is-haysata oo kol meel ka jabta ama ka go'da. b) Ood weyn oo is-haysata oo kol la gooyo; tis. c) Rarada, kd., kobta ama afka laga jebiyo, laga bilaabo (sida taxtaxa kebdaha). d) Waddo aan la falin. e) Jebin.

2. (Jebis-ta) Jebiso.

jebis¹: m.l 1. In is haysata oo kol meel ka jabta ama ka go'da. 2. (-syo, m.dh) Ood weyn oo is haysata oo kol la gooyo; tis. 3. Rarada iyo wixi lamida meesha afka ah ee laga laabo. 4. J. ah: waddo weyn oo aan la falin ee maritaan keliya ku samaysantay. 5. Laba dawlis oo laysku soohay. 6. J. ah: ceel markaas la qoday. 7. la-mid: jebin.

jebis²: m.dh la-mid: jebiso.

m.l 1. In is haysata oo kol meel ka jabta ama ka go'da. 2. (-syo, m.dh) Ood weyn oo is haysata oo kol la gooyo; tis. 3. Rarada iyo wixi lamida meesha afka ah ee laga laabo. 4. J. ah: waddo weyn oo aan la falin ee maritaan keliya ku samaysantay. 5. Laba dawlis oo laysku soohay. 6. J. ah: ceel markaas la qoday.

vl. n. act of breaking

jebis [feminine] n. python

-ka: (n) the act of breaking or defeating ~ jabin-ta, jebin-ta

-ka: (magac, lab, keli) ka fullaacidda ama qayb ka dillaacinta wax meel ku yaallay. Dh: in, dalool, meel, qayb, qaar.

jebis-ka: (magac, lab, keli) nooc qaadka ka mid ah oo dhaadheer.

jebis-ka: (magac, lab, keli) ood in is haysata oo qof qaadi karo.

jebis-ka: (magac, lab, keli) waddo aan laga shaqayn oo rafaad ah.

m.l la-mid: jerin.

vl. n. search, research

a: jerin (ta) [vn-f]

de: search, research

lx: jeris

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: jeris

(Kedis-ka)

Kedin.

m.l 1. Fal u dhaca si lama filaan ah. 2. Barnaamaj aqooneed oo lagu tartamo. 3. la-mid: kadin².