mesel — Macnaha & Turjumaada

1

mesel¹: m.l la-mid: masal¹.

2

mesel²: f.g1 (-elay, -eshay) la-mid: masal².

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): example; like, similar

waa la naqliyay ✓

(adv) for example; according to; for instance ~ mataal, matal.

waa la naqliyay ✓

1

de: example; [atr.] like, similar

2

lx: mesel

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: masal (and related forms)

6

key: mesel

waa la naqliyay ✓

1

(Mee-sha)

2

Kob.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Goob; kob; cad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Goob; kob.

waa la naqliyay ✓

f. n. place, spot; part, portion

waa la naqliyay ✓

-meesha: (n) place (paleeys); space (ispeeys); portion (poor-shan); location (loo-keey-shin) ~kob, qayb

waa la naqliyay ✓

dhexaad.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) goob, kob. Meel aan lagu engejisanayn laguma maydho.

waa la naqliyay ✓

1

de: place, spot; part, portion

2

lx: meel

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: meel

waa la naqliyay ✓

مكان

waa la naqliyay ✓

s.m. - bil.

waa la naqliyay ✓

1

metel¹: m.l la-mid: masal¹.

2

metel²: f.g1 (-elay, -eshay) la-mid: masal².

waa la naqliyay ✓

m. n. example

waa la naqliyay ✓

1

-ay meteshay: (v) represent (ri-para-zent); stand for; on behalf of ~ matil.

2

ku metel -ay / matashay: (v) compare with

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tusaale lagu fahmo samee; isku ekeysii. Inoo mesel sida shabeelku u boodo. Dh: masal.

2

metel: (fal) riwaayad film iyo wixii la mid ah jil oo ka qayb gal. Adu xiddigga riwaayadda metel. Dh: masal.

3

metel: (fal) cid maqan ka wakiil noqo. Batroonkii wuu maqan yahaye qof kaloow metel. Dh: mesel, masal, matal, sugsii.

4

metel -ka: (magac, lab, keli) tusaale laga qiyaas qaato. Dh: misaal, mataal, masal, tusaale.

waa la naqliyay ✓

1

de: example

2

lx: metel

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: masal (and related forms)

6

key: metel

waa la naqliyay ✓

1

masal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Tusaale. 2. M.kayga, m.kaaga iyo wixi lamida: wax, wax kale kala mid ah xagga dhaqanka, jimirka, dhererka iyo wixi lamida. la-mid: masil¹, matal¹, matil¹, mesel¹, metel¹.

2

masal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. (riw.) Filim, riwaayad iyo wixi lamida jilid. 2. Cid wakiil ka noqosho. 3. Ku m.: wax, wax kale ku qiyaasid. la-mid: masil², matal², matil², mesel², metel².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg masal². la-mid: masilid, matalid, matilid, meselid, metelid.

waa la naqliyay ✓

1

masal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Tusaale. 2. M.kayga, m.kaaga iyo wixi lamida: wax, wax kale kala mid ah xagga dhaqanka, jimirka, dhererka iyo wixi lamida. la-mid: mesel, metel, matal.

2

masal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. (riw.) Filim, riwaayad iyo wixi lamida jilid. 2. Cid wakiil ka noqosho. 3. Ku m.: wax, wax kale ku qiyaasid. m.f.dh, masalid. la-mid: matil, mesel, metel.

waa la naqliyay ✓

1

-ay/matashay: (v) represent (ri para zent); stand for; on behalf of matil.

2

ku matal -ay/ matashay: (v) compare with

3

matal: -ka: (adv) for example ~ mataal, matalan, mesel

waa la naqliyay ✓

/bihaaf/ (n) dar ing roog (meselow). The chief spoke on behalf of his tribe.

waa la naqliyay ✓

1

(xidhiidhiye) lagu bilaabo kolka tusaale ama masal la qaadanayo oo inta badan isku xidha waxa laga hadlayo iyo tusaale han dhicin laakiin inuu dhaco suuragal noqon kara oo la macno ah kaba soo qaadoo. Masalan xaaskaaga oo shakisan hadday kaa soo horbaxdo adoo gabadh la socda maxaad yeeli lahayd! Dh: tusaale, matalan.

2

masalan: (tilmaame) la meseley oo loo ekeysiiyay ah. Dh: jilan, metelan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) riwaayad ama filin jilid oo ka qayb qaadasho. Dh: masalaad, jilid.

2

metelaad -da: (magac, dhedig, keli) cod sawir muqaal iyo wixii la mid ah isku ekeysiin oo sidii oo kale iska dhigid.

3

metelaad -da: (magac, dhedig, keli) cid maqan ka wakiil noqosho. Dh: meselaad, medtelid.

waa la naqliyay ✓

1

(xidhiidhiye) lagu bilaabo kolka tusaale ama masal la qaadanayo oo inta badan isku xidha waxa laga hadlayo iyo tusaale han dhicin laakiin inuu dhaco suuragal noqon kara oo la macno ah: kaba soo qaadoo. Metelan xaaskaaga oo shakisan hadday kaa soo horbaxdo adoo gabadh la socda maxaad yeeli lahayd! Dh: tusaale, matalan.

2

metelan: (tilmaame) la meseley oo loo ekeysiiyay ah. Dh: jilan, masalan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sharrixitaan co aad u macnayn. Qeexitaankii meselada ayaan ku raagnay. Dh: qeexniin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) fasirid iyo kala dhigid meselo lagu sameeyo. Nin godobadda si wanaagsan u garanaya qeexniinka u dhiiba. Dh: qeexid, qeexis.

waa la naqliyay ✓

1

a: matal ~ mesel

2

de: recite, interpret (a part); represent s.o. ~ s.t.

3

hm: 2

4

lx: masal

5

pd: (masalay)

6

ps: v1=tr

7

key: masal_2

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) eeg matalan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: masalid.

waa la naqliyay ✓

Naafto

waa la naqliyay ✓

diesel, n.m. - Naafto (wixii ku shaqeeya naafto).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhanka kale u jeedi; kala wareeji. Kolkaad meydka dhan maydho dhanka kale u melmel. Dh: jeedi.

2

melmel: (fal) si duuban oo xooggan u tuur. Horiyo daba qabo oo sida dhagaxa u melmel. Dh: tuur, gan, maqiiq.

3

melmel -ka: (magac, lab, keli) jeedinta wax dhinicii hore laga jeediyo oo dhinac kale loo jeediyo. Ninka bukaa melmel ma doonayee iska daa. Dh: jeedin, geddin, rogid, qallibid.

waa la naqliyay ✓

1

(n) blood and dead cell debris that is discharged from the uterus through the vagina by adult women at approximately monthly intervals between puberty and menopause.

2

caado

waa la naqliyay ✓

n., dhiig, -gi, xayl, -ki.

waa la naqliyay ✓

/mirli/ (adv) oo kaliya (oo qura; oo aan siyaado lahayn).

waa la naqliyay ✓

1

(Mesder-ka)

2

(naxwe) Xididka ama magaca hawsha falku qabanayo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: masdar.

waa la naqliyay ✓

m. n. verbal noun; verb root {grammar}

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ilaha cilmiga iyo aqoonta loogu noqdo. Dh: maraajic.

2

mesder -ka: (magac, lab, keli) xididka ama salka erayga marka mawduuca naxwaha la joogo. Dh: masdar, ereysaleed.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: verbal noun; verb root {grammar}

3

lx: mesder

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

see: masdar

7

key: mesder

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg meydal.

waa la naqliyay ✓

/mayself/ (pron) qudhigeyga (aniga naftayda).

waa la naqliyay ✓

Dhuun yaro

waa la naqliyay ✓

/vesal/ (n) 1. weel (sida galaas, kirli, jirigaan iwm) (n) 2. markab ama doon-weyn (n) 3. xididada dhiigga.

waa la naqliyay ✓

n., (utensil) weel, -ki, gurgur, -ki; earthen used for cooking, dheri, -gi; bark vessel, agan, -ti; made of a large gourd, baro, -adi, dubbo, -adi, ubo, -adi; vessel made of a camel's skin, tebed, -di; vessel with a handle, hudda, -ihi, tebeda dara,-ihi; used for ablutions before prayer, weyso, -adi.

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: bilmasal.

waa la naqliyay ✓

v. compare something with something else

waa la naqliyay ✓

1

a: masal

2

de: compare s.t. with s.t. else

3

lx: ku mesel

4

pd: (meselay)

5

ps: v1=expr

6

key: ku_mesel

waa la naqliyay ✓

1

(Eel-ka)

2

Dhibaato weyn; arrin xun oo culus; hoog.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m. n. hardship, misery

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato weyn iyo arrin xun oo culus oo hoog weheliyo.

2

eel-sha: (magac, dhedig, keli) nabar hore u jirey oo kol danbe soo ifbaxda ka dib intii laga bogsaday.

3

eel-sha: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo hibato iyo xusuus leh. Markaad eel bogsiiso ba mid buu aalidh kacayaa. Dh: nabar, nabur, utun.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, misery

2

lx: eel

3

pd: (-ka Pl: eelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: eel

waa la naqliyay ✓

n., (a fish) hud, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

Mee?

2

Xaggee jiraa? Aaway? Meeyey?

waa la naqliyay ✓

e.we (meedey; meeye/maye) Xaggee ayuu jiraa?, aaway?. Tusaale: “Wiilku mee?”, “Ku mee?”.

waa la naqliyay ✓

e.we (meedey; meeye/maye) Xaggee ayuu jiraa?, aaway?. Tusaale: Wiilku mee? Ku mee? e.we, maye. e.we.dh, meeday. e.we, meeyay. e.we, meeye.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, m. where is he / it [masc.]?

waa la naqliyay ✓

(interrogative word) where is he? Ex: mee Cali? where is Ali?

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) erey u dhigma aaway, halkee ayuu jiraa. Dh: aaway, aw, meeyey.

waa la naqliyay ✓

1

a: meeyey

2

de: where is he / it [masc]?

3

lx: mee

4

ps: qw-loc-m

5

key: mee

waa la naqliyay ✓

mes, adj.poss. - Waxayga; kayga; markaad waxayga sheegayso

waa la naqliyay ✓

sel, n.m. - milix

waa la naqliyay ✓

1

(Bee-sha)

2

1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

3

2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid. m.f.dh, beelid.

waa la naqliyay ✓

1

v. lose

2

beel vl. n. loss, lack of (X)

3

beel [feminine] n. settlement, group of families, community; colonization

waa la naqliyay ✓

1

-beesha: (n) a small community

2

beel: -ay / beeshay: (v) lost (loost); suffer loss. Ex: wiilkii gacan buu beelay; the boy lost an arm

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aad haysatay waa; wax aad lahayd oo kaa hallaaba. Wax badso wax beel bay leedahay.

2

beel: (dabagelis) ereyada uu raaco u roga diidmo iyo waayid sida: indhabbeel, dhegabbeel, jeelbbeel, arradbbeel iyo waxii la mid ah.

3

beel -ka: (magac, lab, keli) qof saaxiibkaa ah. Dh: wadaay, rafiiq, jaal.

4

beel-sha: (magac, dhedig, keli) dad isku qolo ah ama isku isir ah. Dh: qabiil.

5

beel-sha: (magac, dhedig, keli) reero badan oo meel wada yaal oo isku deegaan ah. Bulladiyo ciyaaraha, lagu waa bariistoo, beeluhu gu' joogaan, sow berisamaadkii, Beled Weyne maan tegin. Dh: duddo, qeyro. Wa: beelo.

6

beel -sha: (magac, dhedig, keli) koox abuuraha Ilaahay ah oo isku jinsi ah sida dhirta, dugaagga iyo shinbiraha.

waa la naqliyay ✓

فَصِيلَة

waa la naqliyay ✓

1

(Ceel-ka)

2

God la qoday oo hoos u dheer oo wareegsan oo laga helo biyo ama saliid ama dhuxul ama wax kale.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jooloji) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jool.) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

Well

waa la naqliyay ✓

m. n. well; fuel dump

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. ceelal-ceelasha] well (weel); watering place

waa la naqliyay ✓

1

Pozzo

2

Well

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhulka oo hoos loo qodo oo isha biyaha laga gaadho; god dheer oo hoos loo qodo, si looga soo saaro biyo, shidal, macdan ama wax kale.

2

ceel: (eraydhawaaq) dameeraha biyaha loogu yeedho. 'Ceel' dheh dameeraha, biyaha ha u soo weecdaane.

waa la naqliyay ✓

1

de: well; [ext.] fuel dump

2

lx: ceel

3

pd: (-ka Pl: ceelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: ceel

waa la naqliyay ✓

بنر

waa la naqliyay ✓

1

(Deel-ka)

2

Xarafka afraad oo alifka Soomaalida magaciisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Astaan xoolaha lagu sunto oo u eg deelka xuruufta carabiga. 2. la-mid: d (da').

waa la naqliyay ✓

m. n. D [letter of the Arabic alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xarafka siddeedaad ee alif ba'da carabiga oo Soomaalida badhkood deel ugu dhawaaqaan. Dh: daal.

2

deel -ka: (magac, lab, keli) astaan xoolaha lagu dhigo oo lagu calaamadiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: da'

2

bw: Arabic

3

de: D [letter of the Arabic alphabet]

4

lx: deel

5

pd: (-ka Pl: deelal (/sha))

6

ps: n4-m, n2-m

7

key: deel

waa la naqliyay ✓

1

(Ehel-ka)

2

Xigto; sokeeye; qaraabo.

waa la naqliyay ✓

m.l Qaraabo, sokeeye, xigto. la-mid: ahal, ahalo, ehelo.

waa la naqliyay ✓

m.l Qaraabo, sokeeye, xigto. la-mid: ahal, ehelo.

waa la naqliyay ✓

m. n. relative, kinsman, family; parent

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) people related by kinship, common origin, or marriage; folks (fowkis); relatives (relativis) qaraabo, ehelo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaraabo iyo dad dhawaale ah. Ehel lama aflagaadeeyo. Dh: xigaal, xigto, sokeeye, qaraabo, ehelo. Li: shisheeye.

waa la naqliyay ✓

1

a: ehelo

2

de: relative, kinsman, family; parent

3

lx: ehel

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: ehel

waa la naqliyay ✓

/fiil/ (v) 1. dareemid (v) 2. malayn, citiqaadid. e.g. I feel that she has not been completely honest with me.

waa la naqliyay ✓

v.i., taabo; v.c., taabsii; v.tr., I feel a great pain, xanuun xun baa i haya, or aad baan u xanuunsanayaa; how do you feel yourself or how do you do? sideed tahay? maxaad joogtaa? maxaad falaysaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Geel-a)

2

Xoolaha la dhaqdo kan ugu weyn; wuxuu lee yahay sur aad u dheer, kurus ama labo kurus, addimo dheerdheer, cagfo balballaaran; waxtarkiisa lama koobi karo; waa la rartaa, waa la fuulaa; waxaa laga helaa caano, hilib, subag, xuuko, harag laga samaysto lammooyin, kabo, abxado, kolayo, xargo; dhogor laga dhigto aqallo, busteyaal, dhar, kebdo, kd.; wax badan buu biyaha ka qadaa. ~ Gaal.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-lal, m.dh) Xoolaha la dhaqdo midka ugu weyn, wuxuu leeyahay hal ama labo kurus, addimo dhaadheer, cago balballaaran; gaal.

waa la naqliyay ✓