meeday?

(fal) cid kale, eed iyo denbi dusha ka saar; cid kale, denbi ku oog. Dh: cambaaray, eedee.

(Eedayn-ta)

Xaal u qabsasho; eed saarid.

m.f.dh eeg eedee. la-mid: eedays.

-ta: (n) blaming; accusation (akiyu-seey-shin) ~ eedays

Accusare

Accusation

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, denbi ku soo oogid; cid kale, eed u qabsasho. Eedaynta ay maxkamaddu u soo jeedisay Dharaar waa xatooyo. Dh: tuhmid, eedays, canbaarayn. Wa: eedeymo.

تُهْمَة، إِنَّهَام

(Eedays-ka)

Eed la isa saaro; gar la isu qabsado.

m.l la-mid: eedayn.

vl. n. dispute, mutual accusations

-ka: (n) allegation (ala geey-shin); blame (baleeym) ~ eed

-ka: (magac, lab, keli) eeg eedayn. eedaysan: (tilmaame) qof denbi loo haysto oo la eedeeyey.

de: dispute, mutual accusations

lx: eedays

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: eedays

(fal) goob lagu ogaado u yeel. Alaabta u meelay. Dh: meelee.

meelay: (fal) shaqo ama mihnad uu ku negaado sii. Wiilka iga meelay. Dh: shaqysii.

combien?

e.we eeg mee.

(magac'uyaal) su'aaleed oo u dhigma aaway, halkee ayuu jiraa. Qalinkii iyo buuggii meeyey? Dh: aaway, aw, meeydey

(fal) harag dhogorta ka nadiifi oo idiin ka dhig. Haragga masallo ayaan ka dhigiye ii megday. Dh: megdee, megdi.

(Meelayn-ta)

(wax, qof) Meel dhigid, u yeelid, ku ogaansho.

m.f.dh eeg meelee.

-ta: (n) placement (paleeys mant)

Da archiviare

To file away

Archiviazione; conservazione

Filing; conservation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel lagu ogaado u samayn oo u diyaarin. Dh: meelays.

meelayn-ta: (magac, dhedig, keli) xil ama shaqo qof u diyaarin. Dh: balaasayn, meelays, shaqaysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg meelayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhogorta ka sifayn oo idiin ka dhigid. Woobka iyo maraaga ayaa megdaynta hargaha ugu fiican. Dh: megdin, megdeyn, megdays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhogorta ka sifayn oo idiin ka dhigid.

f.g3 (-stay, -satay) Wax meel dhigasho.

v.auto: put something in a place

(fal) hanti meel kuu gaar ah ood ku ogaato dhigo. Intaada horta meelayso inta dadka waad u soo noqone. Dh: xaslado, meeldhigo.

meelayso: (fal) meel yeelo oo guur ama shaqo diyaarso. Intaad yartahay meelayso.

de: put s.t. in a place

lx: meelayso

nt: meelaysasho (/da) [vn-f]

pd: (meelaystay)

ps: v3b=auto

key: meelayso

-ga: (n) the act of revolving; orbital motion; circling; rotation (rooteeyshan)

-ga: (magac, lab, keli) wareegaysi; meertaysi. Meeraalaysiga waa lagu wareeraa.

(fal) wareego oo adu isku meerayso. Dh: wareegayso, meertayso

meerayso: (fal) socsoco oo magaalada kolba dhinac u soco adoon meelna ku hakan. Kolkaad boolis shaqaynaya tahay iska meerayso oo ammaanka sug. Dh: socsoco, duurduur.

-ta: (magac, dhedig, keli) weedh ka dhigid; weereyn; weedhays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg weedhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) casuumadayn oo sooryo u samayn. Dh: xeedhays, daraarayn, casuumadayn. Li: qadin.

xeedhayn -ta: (magac, dhedig, keli) xeedho aroos loogu diiqayo samayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xeedhayn.

où?

vl. pron., neg. she / they ... not

a: mey ~ may

de: she / they ... not

lx: meey

pd: (maay)

ps: neg + vpro

key: meey

de: her

lx: -eeda

ps: pro-det-3f

xe: her name

xv: =-keeda

key: -eeda

(Eedaq-a)

(caano) garoor.

m.l Caano garoor ah.

m.l Caano garoor ah.

m. n., (mass n.): sour milk

-a: (magac, lab, keli) caano fadhiya oo subaggii aan lagala bixin; caano gadhoodhay ama fadhiistay. Dh: gadhoodh, caanafadhi, garoor. Li: dhay.

de: sour milk

lx: eedaq

pd: (-a)

ps: n2-m-mass

key: eedaq

(fal) faldenbiyeed ku xidhiidhin ama ceeb u tirin. Anbaqaadku tay uma ekayn eersigii sababta, an maahayne eesay kan loo aniga ha i saarin. Dh: eeday.

(fal) wax cid na dhib u ah cid kale na xannaanayn u ah samee. Ma idahaynu eexaynaa oo bannaanka ayaan degnaa mise riyahaynu eexaynaa oo buurta ayay nu u guurnaa. Dh: xannaani, eexi, naasnuuji, xig, gacanbidixeedi.

Kan iyadu leedahay.

keeda¹: mu.lh.l (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig, oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dhaddig) ay leedahay. Tus.”keedu wuxuu ka muuqdaa halkaas”.

keeda¹: mu.lh.l (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig, oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dhaddig) ay leedahay. Tusaale: Keedu wuxuu ka muuqdaa halkaas.

keeda²: (-keeda) dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. la-mid: keed.

(magacuyaal) lahaansho oo dhedig oo tilmaamaya wax qofka saddexaad ee kelida ah ee dhedig ay leedahay. Wa: kuweeda.

keeda: (dibkabe) lahaansho oo tilmaamaya wax qofka saddexaad ee kelida ah ee dhedig ay leedahay. Dh: keed.

/medhal/ (n) billad.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: madan.

(tilmaame) dhagax ku dilan. Nin medan ayaa xabaalaha lagu aasay.

medan: (tilmaame) med leh oo la jiiday ah Qur'aanka ereyga medan waa la dheereeyaa.

Meeqa?

Inma? Intee? Immisa?

mu.we Immisa.

mu.we Immisa.

question word: how many?; how much?

(interrogative word) how much

(magac'uyaal) erey lagu cabbiro weydiinta qiime ama tiro in la ogaado la rabo. Meeqa ayaad surwaalka siinaysaa, meeqa sano ayaad jirtaa. Dh: imisa, intee.

de: how many?; how much?

lx: meeqa

ps: qw

xe: How many months?

xv: immisa, intee {S}

key: meeqa

كمْ (للاستفهام)

Meeye?

Xaggee jiraan? Aawaye?

e.we eeg mee.

loc. question word, pl. where are they?

(question word) where are they?

(magac'uyaal) ereysu'aaleed u dhigma aaway halkee ayuu jiraa.

de: where are they?

lx: meeye

ps: qw-loc-pl

syn: aawaye

key: meeye

m.l la-mid: milay.

(fal) wax kala firidhsan isu keen oo mid ka dhig. Dalka midee. Li: firdhi.

/niidhi/ (adj) baahan (gaajaysan).

(man), a., (nin) caydh ah, caydh, -ki.

/siidhi/ (adj) 1. tacbaan (liita, aan fiicnayn) 2. iniinyo badan (iniinyo ka buuxaan).

Tan iyadu ay leedahay.

teeda¹: mu.lh.dh (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: “Weyddii halka ay teeda uga tagtay”.

teeda²: (-teeda) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: “Gacanteeda ayay ku qortay warqaddan”. la-mid: teed³.

teeda¹: mu.lh.dh (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: Weyddii halka ay teeda uga tagtay.

teeda²: (-teeda) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: Gacanteeda ayay ku qortay warqaddan. la-mid: teed.

(magac'uyaal) lahaansho oo muujinaya tan iyadu ay leedahay. Li: tiisa.

beedal¹: m.l la-mid: beeddal¹.

beedal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: beeddal².

-ka: (magac, lab, keli) is bihinbihinta iyo isku looxlooxidda ay samayso neef dhedig oo oofanayaa. Dh: oofad, lugadeg.

(fal) beel ka dhig. Dh: beelee.

(fal) xuuman aan qofku lahayn ku sheeg. Dh: canbaaray; fadeexadee;.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: caydan.