Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

v. wash, bathe

waa la naqliyay ✓

(Maido) C Phoenix reclinata Jacq. Palmae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhar jidh aqal iyo wixii la mid ah dhaqo oo uskagga iyo foolxumada ka nadiifi. Jidhka maydho. Dh: dhaqo, qubayso, qasaalo.

2

maydho -da: (magac, dhedig, keli) geed leh caleemo dhaadheer oo la jaad ah timirta iyo baarka. Dh: caw, mayro.

waa la naqliyay ✓

1

a: mayro {N}

2

de: wash, bathe

3

lx: maydho

4

pd: (maydhay)

5

ps: v3b=

6

key: maydho

waa la naqliyay ✓

inch. v. become empty, get used up

waa la naqliyay ✓

-madhtay / madhatay: (v) be empty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhammaaday oo idlaaday noqo. Gurcudoow madho, caddoow noo imo, aan ciyaarnee. Dh: idlaa.

2

madho: (fal) ka dhex naqayso. Buug fiican buugaagta ka dhex madho. Dh: xulo, baadho, sooco.

waa la naqliyay ✓

1

de: become empty, get used up

2

lx: madho

3

pd: (madhay / madhatay)

4

ps: v3b=inch

5

see: maro {N}

6

key: madho

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) wash (woosh) dhaq, mayr

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo ku dhaq oo uskagga ka nadiifi. Dharkaaga maydh. Dh: dhaq, mayr. Li: uskagee.

2

maydh-ka: (magac, lab, keli) xaal uu bixiyo qofka ku xadgudba gabadh ama ruux xil ku leh. Dh: xaal, mayr, xumayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhankaad u socotay ma ahee dhinac kale u kac. Bidix u baydho markaad balanbaalka ku baxdid. Dh: weeco, leexo.

waa la naqliyay ✓

(Saydo) S Sporobolus helvolus (Trin) Th. Dur & Schinz. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

/beysan/basins;(n) 1. saxan xeero oo kale ah oo wax lugu shubto (cuntada)(n) 2. meesha musqusha (suuliga) wajiga iyo gacmaha lagu dhaqdo (maydho).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» afka cid kale u maydh; cid kale u luqluq. Ilmaha intaanad cuntada siin u afdhaq.

2

afdhaq -a: (magac, lab, keli) afka oo biyo lagu maydho; afka luqluqid. Dh: luqluqad, afmaydh.

3

afdhaq -a: (magac, lab, keli) biyaha faraxalka ah ee gacmaha iyo afka lagu maydho cuntada ka dib ama ka hor. Afdhaq innoo diyaari, cuntadii waa la keenaye. Dh: faraxal.

waa la naqliyay ✓

(fal) afka maydho; afka biyo ku dahirso.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah qalabka codka weyneeya, bahiyana. Baaf baa i dul yaalay oo waxba ma maqlayn, kolkaad ila hadlaysay.

2

baaf -ka: (magac, lab, keli) saxanka lagu dhaqo maryaha; saxniga dharka lagu maydho. Dh: tashti, saxni, sixni, saxan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyaha daadku raadka ay dhulka kaga tagaan. Biyajidka daadka iyo daadxoor buu roobkii meel weliba dhigay.

2

biyajiid -ka: (magac, lab, keli) dhuun ama gacan biyaha qaada oo dhulka mara meel ka qaadid oo meel kale geyn. Biyaajid bay shirkaddu noo soo samaysay.

3

biyajiid-ka: (magac, lab, keli) agabka marka aqalka sibidhkiisa la maydho biyaha lagaga daluugo ama lagaga jiido. Biyajidkii baa iga jabaye tuwaalka ku masax.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab jaadad badan leh oo wax lagu rinjiyeeyo, lagu maydho, lagu balaasheeyo, ama ilkaha lagu cadaydo.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) weel sarriig maydho iyo wixii la mid ah laga tolo oo kimista lagu rito. Odayadii dabaq loxoox ah ayaa loo geeyey.

2

dabaq -a: (magac, lab, keli) dabool weelasha afka laga saaro. Dugsibaa ku dhaca xeedhadaan dabaqu saarayne. Dh: dabool.

3

dabaq -a: (magac, lab, keli) dhismaha guryaha la is kor saaro ee ka kooban laba iyo wixii ka badan. Faadumo aqal dabaq ah ayay dhisatay. Dh: fooq, bandarad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale ku biir ama ku darsan.

2

darmo -da: (magac, dhedig, keli) bal la goglado oo maydho laga sameeyo ama iyada oo samaysan dibadda laga soo dhoofisto. Darmo xardhan ayay hooyo noo samaysay. Dh: bal, caw.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) mishiin koranto ku shaqeeya oo dharka lagu maydho.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meesha dharka lagu maydho iyo qofka ka shaqeeyaba.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caw, maydho, iyo wixii la mid ah, gogol ka samayn. Dh: falkis.

waa la naqliyay ✓

(fal) faraha biyo ku nadiifi oo ku maydh; faraha maydho. Dh: faramayro, faraxalo.

waa la naqliyay ✓

(fal) gacmadhaqo; faraha maydho.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) maydhista wejiga.

2

fooldhaq-a: (magac, lab, keli) in yar oo biyo ah oo wejiga lagu maydho. Dh: goror.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhar horay loo soo adeegsaday oo dib inta loo maydho la iibiyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo yar oo lagu daahirsado oo saxarada iyo kaadida lagu maydho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dermo gogoleed maydho ama caw laga falkiyo oo oday iyo marti uun loo dhigo. Dh: dafooley, salli, dhanbal.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax biro jilicsan ka samaysan oo weelka lagu maydho.

2

liif-ka: (magac, lab, keli) gufka timirta ama xigga oo la feedho oo weelasha lagu maydho ama furaashyada iyo makhaddadaha lagu cabbeeyo.

3

liif -ka: (magac, lab, keli) hilib la saafay oo la balaadhshay. Dh: isteeg.

4

liif-ka: (magac, lab, keli) ciyaar lagu dheelo dhagxan xalleefsan ama qoryo loo sameeyay oo la tuurto. Dh: luuf.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo cantuug oo in cabbaar ah afka ku hay oo ku dhaqo, dabadeed na iska tuf.

2

luqluqo-da: (magac, dhedig, keli) biyo yar oo afka gudihiisa lagu maydho oo lagu afdhaqdo. Dh: luqluq.

3

luqluqo-da: (magac, dhedig, keli) afmaydhidda lafteeda.

waa la naqliyay ✓

(fal) erey habaar ah oo uu macnihiisu yahay, 'sabool noqo' 'waxba ha haysan'. Dh: sabooloow, cayrow. Li: hodanoow.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kaa ordaya, xagga danbe ka mar oo xoog u eryo. Dh: caymadi, eryo, caymadi, cayrso, baacso.

waa la naqliyay ✓

(fal) laydha isu dhig; hawo qaado. Dh: neecawso, layrso.

waa la naqliyay ✓

1

(Mahadha-da)

2

(wax) Saamays weyn leh oo aan weligi la illaawin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhacdo saamays weyn leh oo aan la illaawi karin. 2. Sheeko.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhacdo saamays weyn leh oo aan la illaawi karin. 2. Sheeko.

waa la naqliyay ✓

f. n. unforgettable event (e.g., favor for which one is forever grateful; suffering which one can never forget)

waa la naqliyay ✓

-mahadhada: (n) [Pl. mahadhooyin -ka] memorable event; everlastingness (ever-laastingnes); remembered or deep-rooted event

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax saamays weyn reeba oo aan waaqiis la hilmaamin. Sayid Maxamed mahadho ayuu iska reebay. Dh: xus, taariikh, raad.

waa la naqliyay ✓

1

de: unforgettable event (e.g., favor for which one is forever grateful; suffering which one can never forget)

2

lx: mahadho

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: mahadho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xulasho. Afartii mameertee, mogolaha nin laga jaray, loo mayayay iyo, mahurtadii illawdoo, mahadhooyin reebtee

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jidh dhar ama wax kale dhaqasho; biyo ku nadiifsasho. Maydhadka dharkaaga cidna kuuma diidayso. Dh: maydhasho. Li: uskagayn.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax nadiif ah oo la maydhay ah. Dh: dhaqan, qasaalan. Li: uskagaysan.

2

maydhan: ama Mayran magac loo bixiyo gabadh wax turxaan ah lagu arag ama la rajaynayo ianay noqoto gabadh dul iyo dabeecadba fiican oo nadaafad badan.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) cad ku yaalla dheega geela oo feedhaha iyo kuriska dhexdooda laga jeexo. Maydhaquu ugu jecel yahay odeygu cadka. Dh: sarar, mayraq.

waa la naqliyay ✓

1

maydhax¹: m.dh (-xo, m.dh) la-mid: mayrax.

2

maydhax²: m.dh (-xo, m.dh) (botani) Nudo cunto gudbiya oo ay leeyihiin dhirta keliya. Cuntada waxay ka soo qaadaan halka lagu sameeyo, waxaanay geeyaan meelaha looga baahanyahay, sida meelaha korritaanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.dh) (botani) Nudo cunto gudbiya oo ay leeyihiin dhirta keliya. Cuntada waxay ka soo qaadaan halka lagu sameeyo, waxaanay geeyaan meelaha looga baahanyahay, sida meelaha korritaanka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jillaw jilicsan oo u dhaxaysa diirka iyo lafta laamaha geedaha oo inta la calaliyo ama la tumo xadhko iyo dufka kebdaha laga sameeyo. Hablihii maydhax bay soo diiranayaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nadiifin oo uskagga iyo foolxumada ka dhaqid. Dh: dhaqid, maydhis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maydhid. maydhitaan -ka: (magac, lab, keli) dhiqitaan oo nadiif ka dhigitaan. Dh: maydhniin, dhaqitaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, hal mar si baahsan loo daadshey; sayrmo.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax isku jira kala sooc oo inba dhan u saar; wax isku jira inta fiican dhan u saar. Dh: sooc, xul.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) calaamad muuqata oo wax lagu garto. Mogolo mooyee mado ma dilo may yidhaahiin, duud mooyee daleedi ma qariso may yidhaahiin.

2

mado -ha: (magac, lab, keli) rajo laga qabo meel ama arrin. Mado la'aan meel lama maro.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) la-mid: muho.

waa la naqliyay ✓

v. desire, want

waa la naqliyay ✓

(fal) wax jeclaw. Dh: muho.

waa la naqliyay ✓

1

de: desire, want

2

lx: maho

3

pd: (mahday)

4

ps: v3b=intr

5

see: muho

6

key: maho

waa la naqliyay ✓

1

(Badha-da)

2

1. Neef baaqimo ah: caano yar

3

2. Dhex. kalabbar, bartan, bartame; wadaage.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Neef caano yar; baaqimo; gabno. 2. Dhex, kalabar, bartame.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. animal with poor milk-yield

2

badho [feminine] n., loc. center, middle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax buuxay, mid dhiman ka dhigo.

2

badho -da (magac, dhedig, keli) neef ishkin ah oo caano yar. Badho bidhe ma buuxiso. Dh: gabno, hooto. Li: ayro, haldoor.

waa la naqliyay ✓

v. turn, move, change direction

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) move aside or turn direction ~ bayr

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhinac ama gees u leexo. Hablayahow dhanqankii ka baydhee, maad is badhqabataan. Dh: weeco, bayr.

2

baydh -ka: (magac, lab, keli) weel aan weynayn oo wax lagu qiyaaso waxna lagu cabbiro. Laba baydh oo burcad ah haddaad shiisho hal baydh oo miid ah ma noqdaan. Dh: afkulibidh, bayr, bidhiq.

waa la naqliyay ✓

1

a: bayr {N}

2

de: turn, move, change direction

3

lx: baydh

4

pd: (baydhay)

5

ps: v1=

6

key: baydh

waa la naqliyay ✓

1

(Cadha-da)

2

Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daawo) Caallir maqaarka oo uu keeno “sarcoptes scabiei”. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daaw.) Caallir maqaarka oo uu keeno 'sarcoptes scabiei'. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

cadho [feminine] n., [collective] scabies; scab, itch; mange

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) a contagious skin disease, especially in domestic animals or livestock; scabies (iskay-biiz)

2

cadho -da: (n) anger (ang-ger) ~ xanaaq, caro. —Syn: rage, fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca. Xoolihii cadho ayaa haysa. Dh: candho.

2

cadho -da: (magac, dhedig, keli) dareenka qofku yeesho marka uu maankiisu wax diido. Dh: umal, xanaaq, dhirif. Li: farxad.

waa la naqliyay ✓

m. n. poor person; the poor

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) poor (puur); impoverished (im-poovarishidh) ~ fakhri, cayr. —Syn: indigent, needy, impecunious, penniless, poverty-stricken, destitute

2

caydh -a: (n) the poor (da puur)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magacwadareed) dad aan xoolo lahayn; dad sabool ah. Li: hodan.

2

caydh -ka: (magac, lab, keli) dabaysha iyo dhibcaha weerarka la moodo ee roobka horaantiisa soo dhaca. Dh: cayr.

3

caydh: (tilmaame) mid ama wadar aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: cayr {N}

2

de: poor person; [pl] the poor

3

lx: caydh

4

pd: (-ka Pl: caydh (-a ~ -dha))

5

ps: n5-m

6

key: caydh

waa la naqliyay ✓

m.dh Roob da'a xilliga guga ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) habeen dayaxu la fariisto dirirka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marada jidhka intiisa hoose qarisa, sare u qaad oo ilaa kubabka gaadhsii. Dh: xaydo, feydo.

2

faydo -da: (magac, dhedig, keli) faa'iido iyo macaash. Dh: ribix.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil oohin iyo cabaad badnaa kolkii uu yaraa.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) dhaxan qabow oo roobka ku dhaafay soo celiyo. Dh: geydh.

2

gaydh -a: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo ciil aan wax laga qaban karin ku dheehan yahay oo lala calaacalo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.

waa la naqliyay ✓

Aberation

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): air; breeze, fresh air

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) electrical light ~ layr

2

laydh -a: (n) air (eer) ~ layr -ta; hawo -da

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) hawo qabow oon boodh iyo dhib midna lahayn. Hooyaday laydh qabaw Allahayoow luxudka ugu gee. Dh: layr, hawo, neecaw. Li: hanfi.

2

laydh -ka: (magac, lab, keli) iftiin wax lagu arko oo koranto iyo wixii la mid ah ku shaqeeya. Dh: layr, nal, faynuus. Li: mugdi.

3

laydh -ka: (magac, lab, keli) xiisadda iyo tamarta birlabdanabawga. Dh: kooraan, koronto.

waa la naqliyay ✓

1

a: layr

2

de: air; breeze, fresh air

3

lx: laydh

4

pd: (-dha)

5

ps: n0-f-mass

6

key: laydh

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) geed cawseed ka baxa ciid casta oo raarka laga sameeyo. Wallee geela maadhaa ka badan inadan maalayn.

2

maadh -ka: (magac, lab, keli) hanti badan oo qiimo weyn leh oo qaybo badan ka kooban; barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Dhulkeenna maadh adduun waxba kama maqna. Dh: hanti, khayraad, adduunyo.

3

maadh -ka: (magac, lab, keli) barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Meesha aan joogo maadh.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Ka m.: halis iska ilaalid. la-mid: maaro².

waa la naqliyay ✓

v. hide oneself (from)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is ilaali oo indhaha dadka iska gari is dhawr oo digtoonow. Cadawga ka maado.

2

maado -da: (magac, dhedig, keli) eeg maaddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide oneself (from) (with preposition ka)

2

lx: maado

3

pd: (maatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: maado

waa la naqliyay ✓

1

(Madda-da)

2

1. Ceelka bartankiisa, meesha ilaha biyuhu isugu wada yimaadaan.

3

2. Meesha wax walba u ah bartamaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ceelka bartankiisa, meesha ilaha biyuhu isugu yimaadaan. 2. Meesha wax walba u ah bartamaha. 3. Ceelasha aan biyahoodu go'in.

waa la naqliyay ✓

f. n. center of a well, fount; central area

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ceelka bartankiisa, meesha ilaha biyuhu isugu yimaadaan.

2

maddo -da: (magac, dhedig, keli) meesha wax walba u ah bartamaha.

3

maddo -da: (magac, dhedig, keli) ceelasha aan biyahoodu go'in.

waa la naqliyay ✓

1

de: center of a well, fount; [fig.] central area

2

lx: maddo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: maddo

waa la naqliyay ✓

v. empty, finish off

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make empty; finish the contents of ~ mari

waa la naqliyay ✓

(fal) waxba ha reebin; wada idlee. Xeedhada cuntada ka madhi. Dh: mari, dhammee, faaruqi. Li: reeb.

waa la naqliyay ✓