mayay — Macnaha & Turjumaada

1

(Mayay-ga)

2

1. Roobka da'a maalinta qaarkeeda hore; bariiso.

3

2. Roob weyn; jir.

waa la naqliyay ✓

1

mayay¹: m.l (-llo, m.dh) Roob xoog leh oo maalinta gelinkeeda hore da'a. la-mid: mayaay¹.

2

mayay²: f.mg1 (-yay, -yday) Maalin gelinkeeda hore, roob di'id. la-mid: mayaay².

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Roob xoog leh oo maalinta gelinkeeda hore da'a. la-mid: mayaay.

waa la naqliyay ✓

m. n. dawn rain; heavy rain, downpour

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) roob is daba jog ah oon kala qaad lahayn oon duufaan iyo dabylana wadan. Waxaa mayay soo madaw, waxaa miiraale yimid: ninkii meelloow ka roor. Dh: miiraale, gudgude.

waa la naqliyay ✓

1

de: dawn rain; heavy rain, downpour

2

lx: mayay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: mayay

waa la naqliyay ✓

(fal) heesta ugaadha ku hees. Haddaad hal'abuur tahay maayay Dh: hees, maayee.

waa la naqliyay ✓

1

mayaay¹: m.l la-mid: mayay¹.

2

mayaay²: f.mg1 (-yay, -yday) la-mid: mayay².

waa la naqliyay ✓

vl. pron. she / they,

waa la naqliyay ✓

(n) (suffix) used to form the past continuous tense of verbs with prounoun I or he. Ex: wuu arkayay; he was seeing, wuu maqlayay; he was hearing, wuu soconayay; he was walking

waa la naqliyay ✓

May; ma aha.

waa la naqliyay ✓

diid. Erey tilmaama jawaab diidmo ah. la-mid: may.

waa la naqliyay ✓

diid. (naxwe) Erey tilmaama jawaab diidmo ah. la-mid: may.

waa la naqliyay ✓

: no

waa la naqliyay ✓

(adv) not at all ~ may; ma jirto

waa la naqliyay ✓

eeg may.

waa la naqliyay ✓

1

de: no Opp: haa

2

lx: maya

3

ps: neg

4

key: maya

waa la naqliyay ✓

لا

waa la naqliyay ✓

1

(Magay-ga)

2

God biyuhu galaan oo ka samaysma dhulka caadda ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (magay, m.dh) God biyuhu galaan oo ka sameysmaan dhulka caadda ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. waterhole, hollow in the earth (that fills with water)

waa la naqliyay ✓

[past tense of mag] see also [eeg] mag

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel biyo qabatin ah oo daadku qoday. Magaygiyo dhijaamahaa xarfanaaya xareed. Dh: god, dhijaan, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: waterhole, hollow in the earth (that fills with water)

2

lx: magay

3

pd: (-ga Pl: magay (da))

4

ps: n5-m

5

key: magay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) malo ama talo lagu meel maro keen. Adaa aabbo naga ahe noo malay waxan yeelaynno. Dh: tali, malee.

2

malay: (fal) qiyaas oo mala'awaal samee. Bal malay imisa cishaan Muqdisho lug ku gaadhi. Dh: qiyaas.

waa la naqliyay ✓

Acacia nilotica 20

waa la naqliyay ✓

m.dh Cutub caws ah oo dusha looga maro geeddi (xarig yar), marka la samaynayo raar, raarkuna kuwaas oo badan uu ka koobmo.

waa la naqliyay ✓

égal.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is le'ekeysii; isku mid ka dhig. Masay dhererka labada toob. Dh: sin, masee.

2

masay -da: (magac, dhedig, keli) xigga marka laga shaqeeyo ama la xigo inta miiqyada la nadiifiyay ah ee xadhkaha laga sooho. Maasay aan wadhaf ka sameeyo ii keen. Dh: maasay.

waa la naqliyay ✓

1

Maxay?

2

1. Waa waxee?

3

2. (maxaa + ay) maxaa iyadu, kd.

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Erey weyddiimeed oo ka kooban 'maxaa' iyo 'ay', labo xaaladood ayaana loo adeegsadaa, sida: a) “Waa maxay?”; b) “Maxay doonaysaa ama doonayaan?” 2. Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye; maxaawacay; maxaayeelay; waayo. Tusaale: “Shalay kuuma imaan, maxaajiraa, hawl baan lahaa”.

waa la naqliyay ✓

e.we (naxwe) 1. Erey weyddiimeed oo ka kooban 'maxaa' iyo 'ay', labo xaaladood ayaana loo adeegsadaa, sida: a) Waa maxay? b) Maxay doonaysaa ama doonayaan? 2. Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye; maxaawacay; maxaayeelay; waayo. Tusaale: Shalay kuuma imaan, maxaajiraa, hawl baan lahaa.

waa la naqliyay ✓

question word, vl. pron. what ... she? / they?

waa la naqliyay ✓

(question word) what...they or she.. Ex: maxay samaysay? what has she done?

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) erey su'aaleed ka horreeya weedh wardoon ah oo la koobayo. Maxay la dibad baxayaan?

waa la naqliyay ✓

1

de: what ... she? / they? = maxaa + bay

2

lx: maxay

3

pd: (maxey)

4

ps: qw + vpro

5

xe: What did she say?

6

xv: Maxay tiri?

7

key: maxay

waa la naqliyay ✓

1

(Mayac-a)

2

1. (hilib) Suyuc.

3

2. (caano) Suusuc ku dhowaad.

4

3. Kibir, islaweyni.

waa la naqliyay ✓

1

mayac¹: m.l 1. Caano dhaynimadii ka tegay suusacna aan gaarin. 2. Kibir. la-mid: manyac¹.

2

mayac²: f.mg1 (-cay, -cday; -yici) 1. Mayac noqosho (caano). 2. Wax kibray noqosho. la-mid: manyac².

waa la naqliyay ✓

1

mayac¹: m.l 1. Caano dhaynimadii ka tegay suusacna aan gaarin. 2. Kibir. la-mid: manyac.

2

mayac²: f.mg1 (-cay, -cday; -yici) 1. Mayac noqosho (caano). 2. Wax kibray noqosho. m.f.dh, maydicid. m.f.dh, mayicid. la-mid: manyac.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] (adj.): staleness, sourness, spoilage; stale, spoiled, 'off'; caprice, whim

2

mayac [inchoative] v. begin to spoil; go off, become stale, sour ~ spoiled

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) gone bad; spoiled (ispooylidh) ~ mayacsan

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) dhanaan aan xoog ahayn oo caanuhu sameeyaan. Dh: maydhanaan.

2

mayac -a: (magac, lab, keli) qoyaan siniin yeesha oo wakhti yaallay. Dh: suyuc.

3

mayac-a: (magac, lab, keli) kibir manaanakh ah oo la kibro, Kibir darteed baad mayac joogtaaye waa la iska kaa celin. Dh; mannaanakh.

waa la naqliyay ✓

1

(Mayal-ka)

2

Meesha gaashaanka la qabto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Siddada gaashaanka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Siddada gaashaanka.

waa la naqliyay ✓

m. n. handle of shield

waa la naqliyay ✓

name-m the handle of the sheild

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meesha gaashaanka la qabto. Dh: gacan.

2

mayal-ka: (magac, lab, keli) hoggaan; majare. Waa in madaxweyne dalka mayalka u qabta la doorto. Dh: suti.

waa la naqliyay ✓

1

de: handle of shield

2

lx: mayal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: mayal

waa la naqliyay ✓

-ga: (maagac, lab, keli) roob is daba jog ab oon kala qaad lahayn oon duufaan iyo dabylina la socon oo shubma. Dh: miiraale.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: mayayid.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) marka biyaha roobku u qariyaan dhulka si siman. Mayay baa nagu da'ayoo dhulku waa daadwararac.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) mayay fudud; roob habeenkii da'a oo aanan xoog badnayn oo tiixtiix ah, horayse aan u qaadin. Dh: dhabacle, mirtifiqle, tumay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal guud oo cufan oo cabsi leh oo laga dareemo daruuraha iyo mawjadaha badda oo meel fog ka muuqda. Habeenka ay soo onkoddo maanyo madaw mayay baa laga baqaa. Dh: mawjad, rayo.

2

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) magac ay Soomaalidu badda u taqaan. Biyo maanyo sixirka iyo ishaba waa u daawo. Dh: bad.

3

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurta lagu ciyaarsiiyo oo inta jirjirka loo jiifsado ilmaha la ciyaarsiinayo lagu fadhiisiyo faraha lugah dushooda oo kol kor loo qaado kolla hoos loo dhaadhiciyo isaga oo loo heesayo. Dh: bidhibidhi, bidhinbidhi.

4

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) geed ay xooluhu daagaan. Maanyo ayuu xoolihiisii u soo guray.

5

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) sakaarada dhedig. Maanyo orod laguma gaadho. Dh: yac. Li: atoor.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xulasho. Afartii mameertee, mogolaha nin laga jaray, loo mayayay iyo, mahurtadii illawdoo, mahadhooyin reebtee

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) erey u dhigma aaway, halkee ayuu jiraa. Maye qalinkii iyo buuggii. Dh: aaway. Mee, meeyey.

2

maye -ha: (magac, lab, keli) roob is daba joog ah oon kala qaad lahayn oon duufaan iyo dabylna wadan. Dh: mayay, miiraale, gudgude.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) roob weyn oo ungod iyo daroora cufan leh. Waxaa mayay soo madaw waxaa miiraale yimid ninkii meelloow ka roor.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) roob wayn habeenkii da'a. Miraalaha hortiibaa guryaha la iska moosaaye. Dh: gudgude, mayay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka yaal kor u hinjin. Qaadidda ad qodaxda dawga ka qaaddaa waa sadaqad. Dh: qaadis. Li: dhigid.

2

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) in wax mug leh gudihiisu deeqi karo ku shubid. Weel gaadid yar wax laguma shubto. Dh: deeqid, qaadis.

3

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) cudur ama bugtaan cid kale haysa la bukoosho. Tallaalku kala qaadidda cudurrada ayuu yareeyaa.

4

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) duullaan meel ugu kacid oo dagaal u xamaanqaadasho. Dh: weerarid.

5

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) ku luuqaynoo ku heesid. Qasaa'idka waa la kala qaadid ogyahay. Dh: heesid, qaadis.

6

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) da'idda joojin Mayay qaadiddii milay ma leh. Dh: kacid, joogi. Li: da'id, hoorid.

7

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) xil aqbalid oo masuul noqosho, xil dusha u ridasho. Xilka qaadiddiisa dad badan ayaan ku degdegin. Dh: xilqaadis.

8

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) dhac xoolaad samayn oo boobid. Qaadidda geel aad lahayn waa dembi kuu yaal. Dh: dhicid, boobid.

9

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) deeq iyo axsaan ku siin. Isku qaadidda jaadku way ka fududahay isa siinta lacagta. Dh: siin. Li: diidid.

10

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kaxaysasho. Qaadidda gabdhaha in reerkooda laga doono ayaa ka sharaf badan. Dh: la tagid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax dhulka yaal kor u hinjitaan. Qaaditaanka culayska badan iska iaali. Dh: qaadniin. Li: dhigniin.

2

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn la tegitaan. Qaaditaanka habluhu waa dhaqan qaldan. Dh: la tegitaan.

3

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) wax mug leh muggiisa wax le'eg deeqitaan. Dhiilku qorofka wuu ka qaaditaan yaryahay: Dh: deeqitaan.

4

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) bugtaan ama cudur yeelasho. Waa in la xakameeyo kala qaaditaanka cudurrada faafa.

5

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) duullaan meel ugu kicitaan oo dagaal u xamaanqaadasho. Ciidankii weerar qaaditaan ayuu u kabaalqabtay. Dh: weeraritaan.

6

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) ku heesitaan.

7

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) joogsashada da'itaanka roobka. Roobku waa mayay oo qaaditaan ma leh. Dh: joogsi, kacitaani. Li da'itaan, hooritaan.

8

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) xil aqbalitaan oo masuul noqosho; xil dusha u riditaan. Dh: xilqaadniin.

9

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) xoog ku dhacitaan oo boobitaan. Qaaditaanka geel dad kale waa dembi kuu yaal. Dh: dhicitaan, boobitaan.

10

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) deeq bixin oo cid kale siin. Dh: siin. Li: diiditaan.

waa la naqliyay ✓

n., roob, -ki; long and lasting rain, mayay or macay, -gi; rain water, xareed, -di; rain is over, roobki qaad; v.i., da'; it rains, da', cirki da'.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) heesta ugaadha ku heesid. Abwaaniintu maayaynta way ku kala ba'as yihiin. Dh: heesid, maanyays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg maanyayn.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aad u jilicsan oon tabar lahayn oo si xun u kala jeejeeda. Nin timo mayaayo ah leh ayaa gaadhiga waday. Dh: bayaayo.

2

mayaayo-da: (magac, dhedig, keli) dhareer ka soo daata afka. Cibaadada badi inta aad duq mayaayo leh noqon. Dh: cantar, cantaf.

3

mayaayo -da: (magac, dhedig, keli) dhul gabiib ama xaraar cas leh. Meel mayaayo ah ayaan soo maray oon timaha ka dhoobaystay.

4

mayaayo -da: (magac, dhedig, keli) roob aad u weyn oo cabsi leh. Ee mayaayada soo madow: ninkii meelloow ka roor. Dh: quulaamo, daruuro.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mayay². la-mid: mayaayid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) roob mayay ah soo kicin. Cirku daruuro waawayn buu leeyhay ma mayayid ayuu damacsan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: we were doing (X)

2

lx: -aynay

3

ps: v1-1pl-ppgr

4

xe: we were eating

5

xv: -aynnay ~ -eyney

6

key: -aynay

waa la naqliyay ✓

1

a: -aysey, -eysey

2

de: you were / she was doing (X)

3

lx: -aysay

4

ps: v1-2sg/3f-ppgr

5

key: -aysay

waa la naqliyay ✓

1

de: I / he was doing (X)

2

lx: -nayay

3

ps: v2-1sg/3m-ppgr

4

xe: I was lending it

5

xv: =-nayey

6

key: -nayay

waa la naqliyay ✓

(fal) wax calyo ku qoy.

waa la naqliyay ✓

1

(Caycay-ga)

2

(qof) Aan hawlaha iyo dhibaha u adkaysan karin; aan dhabar-adayg lahayn; durba daala.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley u nugul dhibaatada.

waa la naqliyay ✓

m. n. weakling, person with no strength ~ determination for work

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) feeble person; weak person; person lacking physical strength ~ cambacambe, daciif

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) nafley, mid aan adkaysi u lahayn dhibta la soo gudboonaata. Dh: nugayl.

2

caycay: (ereydhawaaq) la yidhaahdo kolka adhiga biyaha loogu yeedhayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: weakling, person with no strength ~ determination for work

2

lx: caycay

3

pd: (-ga)

4

ps: n1-m

5

key: caycay

waa la naqliyay ✓

(fal) caydh ka dhig: cayree; caydhee.

waa la naqliyay ✓

(Da-ai) S Chlorophytum longifolium (Rich.) Schweinf. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax lumay ama aan muuqan, meelo ka raadi.

2

dayday-ga: (magac, lab, keli) qof budhcad ah oo dadka dariiqyada intuu u fadhiisto waxay sitaan kaga xooga. Dh: gaangistar, mooryaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof geesi ah oo hoggaamiye ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. H. baaqid; h. u yeerid. 2. (e.d) Waryaa! naayaa!

waa la naqliyay ✓

1

inter. help!

2

hayaay [feminine] n. call ~ screaming for help

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey gurmaddoon ah oo lagu qayliyo marka dhiillo jirto ee ciidan iyo cududba la codsanyo. Dh: waawarey, gurmadaay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhallaanka, dumarka, duqayda, naafada iyo dhammaan dadka tabarta yar ee gacanqabadka u baahan ee in lagu xadgudbaa aanay bannaanayn. Waar maahayda meel aammin aha geeya. Dh: maahey, maahays, maxas.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si wanaagsan u maamul. Shaqada laguu dhiibo daacad u maaray.

2

maaray: (fal) daxalee oo wax midhidh yeeshay ka dhig. Billaawaha maaray.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kei) xigga marka laga shaqeeyo ama la xigo inta miiqyada la nadiifiyay ah ee xadhkaha laga sooho. Maasay aan wadhaf ka sameeyo ii keen. Dh: masay

waa la naqliyay ✓

1

(Maayad-da)

2

Orodka biyaha badda; xiis; xiisad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qulqulka biyaha badda.

waa la naqliyay ✓

f. n. tide; flood

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mawjado biyo ama daruuro ah oo kolka roobabbawga ah aad u madaw oo horseeda roobab lixaad leh iyo mawjado itaal waaweyn oo meel dheer ka muuqda. Mahiigaan sidiisii haddaan maayad soo kiciyo. Dh: mawjad.

2

maayad-da: (magac, dhedig, keli) orodka biyaha badda. Maayadda baddu mawjaday kicisaa. Dh: xiisxiisad.

3

maayad-da: (magac, dhedig, keli) hees ugaadha loo qaado oo midhaheeda ay ka mid yihiin: wallee wiil madow iyo tukuhu kugu madiixeeney hee!

waa la naqliyay ✓

1

cf: xiis

2

de: tide; flood

3

lx: maayad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: maayad

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: macaaneyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax mac ka dhigid. Dadku macaynta cuntada way ku kala fiican yihiin. Dh: macaanayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: macaaneyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg macayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) sharrax oo macnaha waxa loo jedo dadka u sheeg. Aayadda af Soomaali ku macnay. Dh: macnee, fasir, sharrax.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xad iyo daari u yeelid. Dh: xadayn, daariyayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Jecleysashada uu qof jecleysto cunto aan markaa la hayn. Cali magaaygu wuu ka bi'i lahaa hadduu timir helo.

waa la naqliyay ✓

m.l Jecleysashada uu qof jecleysto cunto aan markaa la hayn. Cali magaaygu wuu ka bi'i lahaa hadduu timir helo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jecleysashada uu qof jecleysto cunto aan markaa la hayn.

waa la naqliyay ✓