maxaayeelay — Macnaha & Turjumaada

Maxaawacay.

waa la naqliyay ✓

e.we la-mid: maxay.

waa la naqliyay ✓

conj-expr: because, since

waa la naqliyay ✓

1

de: because, since Lit: what caused it?

2

lx: maxaayeelay

3

ps: conj-expr

4

xe: I cannot give you any money because none has arrived yet.

5

xv: Lacag ku maan siin karo maxaa yeelay weli ma iman.

6

key: maxaayeelay

waa la naqliyay ✓

(conjunction) because (bi kooz); because of ~ maxaa yeelay, sababtoo ah

waa la naqliyay ✓

1

1. Maxaayeelay; maxaawacay; waxay ku noqotay; sabab.

2

2. Kolkaas; markaas; haddaba; kaddib.

3

3. Armaa; billaa; sow.

4

saa- — (saan: saa waan, saa anigu; suu: saa wuu, saa isagu; kd.).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Waayo?) Maxaayeelay; maxaawacay.

2

2. (waa ayo) waa ayo?; waa qofma?; waa kuma? waa tuma?

3

3. (Waaya-ha) a) Arrimo; xaal; sah. 6) Dhibaha adduunka; tabaalo. c) Waxyaalo loo soo joogey; goobjoog loo ahaa; xog'ogaal; wacaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed abaareed gaaban ee ka baxa gobolka badda cad, wuxuuna ka koobanyahay dhir yaryar iyo qodxaaley. Kuwaas oo adkaysi u leh abaarta; dhirtaas waxaa ka mid ah oliifka iyo mayrtalka. Dhirtani faa'iidada ay u leedahay bani'aadamka waa yartahay, maxaayeelay waa adagtahay si loogu banneeyo beeris.

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Erey weyddiimeed oo ka kooban 'maxaa' iyo 'ay', labo xaaladood ayaana loo adeegsadaa, sida: a) “Waa maxay?”; b) “Maxay doonaysaa ama doonayaan?” 2. Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye; maxaawacay; maxaayeelay; waayo. Tusaale: “Shalay kuuma imaan, maxaajiraa, hawl baan lahaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Sooh muruqyada jirku ka sameysanyihiin, waxa kale oo loo yaqaan muruq qalfoofeed, maxaa yeelay wuxuu ku dheganyahay qalfoofka wuxuuna dhaqaajiyaa lafaha; waxa kale oo loo yaqaan muruqa loo taliyo maxaayeelay dhaqaajintisu waxay ku xirantahay qofka taladiisa.

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: “Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay”.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed abaareed gaaban ee ka baxa gobolka badda cad, wuxuuna ka koobanyahay dhir yaryar iyo qodxaaley. Kuwaas oo adkaysi u leh abaarta; dhirtaas waxaa ka mid ah oliifka iyo mayrtalka. Dhirtani faa'iidada ay u leedahay bani'aadamka waa yartahay, maxaayeelay waa adagtahay si loogu banneeyo beeris.

waa la naqliyay ✓

e.we (naxwe) 1. Erey weyddiimeed oo ka kooban 'maxaa' iyo 'ay', labo xaaladood ayaana loo adeegsadaa, sida: a) Waa maxay? b) Maxay doonaysaa ama doonayaan? 2. Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye; maxaawacay; maxaayeelay; waayo. Tusaale: Shalay kuuma imaan, maxaajiraa, hawl baan lahaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Sooh muruqyada jirku ka sameysanyihiin, waxa kale oo loo yaqaan muruq qalfoofeed, maxaa yeelay wuxuu ku dheganyahay qalfoofka wuxuuna dhaqaajiyaa lafaha; waxa kale oo loo yaqaan muruqa loo taliyo maxaayeelay dhaqaajintisu waxay ku xirantahay qofka taladiisa.

waa la naqliyay ✓

xi. 1. Markaas; haddaba. 2. Maxaayeelay, waxay kunoqotay, sabab.

waa la naqliyay ✓

1

waayo¹: m.l.w 1. Waqti hore oo la soo dhaafay. 2. Dhacdooyin la soo joogay; wacaal. 3. Arrin; xaal; sah. 4. Dhibaha adduunka; tabaalo.

2

waayo²: xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo weer sababley ah; sababtu waxaa weeye, maxaajira, maxaawacay, maxaayeelay. Tusaale: Xasan wuu iska tegay, waayo, waad ka caraysiisay.

3

waayo³: e.we 1. Waa ayo?, waa kuma? 2. Sababtu maxay tahay?

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) waa maxay sababtu; leesh. Waayo maxaad sidaa u yeeshay. Dh: maxaayeelay, maxaawacay, sabab.

2

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhibaha adduunka; tabaalo.

3

waayo -ha: (magac, lab, keli) dhacdooyin loo soo joogey; goobjoog loo ahaa.

4

waayo -ha: (magac, lab, keli) saha iyo xaalka kolkaa la joogo. Ninba waayihii ku lammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Garaadyeelad-ka)

2

Garaad yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Fil wax lagu kala garto gaarid. la-mid: garaadyeelasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [compound] age of reason (knowing right from wrong)

waa la naqliyay ✓

1

de: age of reason (knowing right from wrong)

2

lx: garaadyeelad

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m-cmp

5

key: garaadyeelad

waa la naqliyay ✓

(fal) suuq iyo meherado u samee oo magaalo ka dhig. Hayjadda magaalay oo tukaanno ka fur. Dh: magaalee.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhabdhab oo saabasaabo samee si aad wax u hesho. Macaajilee inaad meesha wax ka hesho. macaajilee.

waa la naqliyay ✓

(weyddiin iyo waxkadheh, labadaba) waxa sababta keenay ama wacay; waxa ay ku noqotay; maxaayeelay; sabab.

waa la naqliyay ✓

e.we la-mid: maxay.

waa la naqliyay ✓

conj-expr: since, because

waa la naqliyay ✓

1

cf: sabab

2

de: since, because Lit: what was the cause?

3

lx: maxaawacay

4

ps: conj-expr

5

key: maxaawacay

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale dhibaato u geyso. cadawga dalkaaga waxyeellay.

waa la naqliyay ✓

(fal) hadal suugaaneed oo maad ah ku hadal. Sidii Boon Xirsi u majaajillay Dh: majaajillee.

waa la naqliyay ✓

(conjunction) because (bikooz); because of ~ maxaa yeelay, sababtoo ah

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sugaan majaajillo ah ku hadlid. Dh: majaajillays, maadeyn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg majaajillayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) carruur malacaamad dhigata. Malcaamadlaydii waa loo buneeyey. Dh: arday.

waa la naqliyay ✓

question word, [expression] what happened?

waa la naqliyay ✓

1

de: what happened?

2

lx: maxaa dhacay

3

ps: qw-expr

4

key: maxaa_dhacay

waa la naqliyay ✓

1

(Garaadyeelasha-da)

2

Fil wax lagu kala garto gaarid; garaadsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: garaadyeelaad.

waa la naqliyay ✓

vl. n. process of attaining wisdom

waa la naqliyay ✓

1

de: process of attaining wisdom

2

lx: garaadyeelasho

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: garaadyeelasho

waa la naqliyay ✓

1

aabayeel¹: m.l 1. A. ah: qaddarinta ama tixgelinta cid la siiyo. 2. la-mid: aabayeelid.

2

aabayeel²: f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin. Tus.: 'Argagixisadu cidna uma abayeesho'. m.f.dh., aabayeelid.

waa la naqliyay ✓

-ay / aabayeeshay: (v) respect (ris-pekt); consideration or courtesy. Ex: Waxba uma aabayeelin; he didn't respect anything ~ turid, —u aabayeel: (v) be considerate (bi kon-sidereyt); be thoughtful ~ tixgali —u aabayeelid -da: (n) consideration (kon-sidereyshin)

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: they were

waa la naqliyay ✓

(v) they were. Ex: waxay ahaayeen dad shaqo badan; they were a hard, working people

waa la naqliyay ✓

1

de: they were

2

lx: ahaayeen

3

ps: v5a-3pl-past

4

xe: They were all teachers.

5

xv: Kulligood macallimiin bey ahaayeen.

6

key: ahaayeen

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo timaadda xili roobaadka dadyeel baa na kala qarisey ani iyo xoolihii. Dh: dhedo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nin farsamo yaqaan ah oo biraha xadiidka ee dhiska laabi yaqaan. Dh: birollaab.

2

farayeel -ka: (magac, lab, keli) biraha xadiidka ah ee inta la farsameeyo oo la isku laallaabo, guryaha lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid si xiiso iyo raaxo leh waqtiga ku dhaafin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid si xiiso iyo raaxo leh waqtiga ku dhaafin. m.f.dh, maaweelin.

waa la naqliyay ✓

v. entertain, amuse

waa la naqliyay ✓

-yey / maaweelisay: (v) entertain (en tarteeyn); amuse (amyuus), divert (diveert), regale (rigeeyl); keep amused ~ madadaali

waa la naqliyay ✓

1

(fal) maddadaalo u samee; u sheegee oo maad iyo maaweelin u samee. Carruurta sii maaweeli. Dh: maddadaali, haasaawi.

2

maaweeli: (fal) mashquuli oo wax aan muhiim ahayn ku baashaali.

waa la naqliyay ✓

1

de: entertain, amuse

2

lx: maaweeli

3

pd: (maaweeliyey)

4

ps: v2a=tr

5

syn: madaddaali

6

key: maaweeli

waa la naqliyay ✓

1

(Maaweela-da)

2

Sheekooyin iyo wixii kaloo la mid ah oo qosol iyo murti leh oo waqtiga laysku dhaafiyo; madaddaalo; maadeys.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Madaddaalo.

waa la naqliyay ✓

f. n. entertainment, amusement

waa la naqliyay ✓

-maaweelada: (n) entertainment (entarteeynment), amusement (am yuus ment), distraction (dis-tarak-shin) ~ madadaalo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maadays iyo sheeko aan ujeeddo badan lahayn oo wakhti la isku dhaafiyo ama wax lagu sugo. Hadal waa murti iyo maaweelo. Dh: haasaawe, maddadaalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: entertainment, amusement

2

lx: maaweelo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: madaddaalo

6

key: maaweelo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax macaan ka dhig. Shaaha macaanay. Dh: macaanee. Li: qadhaadhee.

2

macaanay: (fal) hadal, sheeko, iyo wixii la mid ah wax xallad leh ka dhig. Sheekada macaanee. Dh: xalladay, macaanee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -neysay) Wax macaan ka dhigid. la-mid: macee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -neysay) Wax macaan ka dhigid. m.f.dh, macaanayn. la-mid: macee.

waa la naqliyay ✓

v. sweeten

waa la naqliyay ✓

-yey / macaaneysay: (v) make sweet or sweeter; sweeten (iswiitari) ~ macee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg macaanay.

waa la naqliyay ✓

1

a: macee

2

de: sweeten

3

lx: macaanee

4

pd: (macaaneeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: macaanee

waa la naqliyay ✓

(fal) dambas ku dar buuriga. Buuriga ii magaadee. Dh: dambasee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) Meel magaalo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. set up a town; make (a village) into a city

waa la naqliyay ✓

-yey / magaaleysay: (v) urbanise (eerbaneeyz); make urban; make into a city

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg magaalay.

waa la naqliyay ✓

1

de: set up a town; make (a village) into a city

2

lx: magaalee

3

pd: (magaaleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: magaalee

waa la naqliyay ✓

1

S Sorghum arundinaceum (Desv) Stapf. Gramineae.

2

S Sorghum versicolor Anders. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qooshan oo dhegdheg isjiidanaya ah. Qoosh maleelan laxoox ma noqdo. Dh: malleelan, cajiinan.

waa la naqliyay ✓

1

(Maqaalad-da)

2

Hadal wargeys lagu qoro; qodob; (ama maqaal, maqaalo).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qoraal mawduuc saameeyo oo lagu soo daabaco joornaal ama majallad. la-mid: maqaal, maqaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qoraal mawduuc saameeyo oo lagu soo daabaco joornaal ama majallad. la-mid: maqaal, maqaalo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maqaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: makhaayad.

waa la naqliyay ✓

f. n. restaurant

waa la naqliyay ✓

-da: (n) restaurant (res-taroont) ~ baar, makhaayo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg makhaayad.

waa la naqliyay ✓

1

a: makhaayad

2

de: restaurant

3

lx: maqaayad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: maqaayad

waa la naqliyay ✓

(fal) dheeldheelli oo mawjadaha badda dartood kolba dhinac u dullaan. Dh: maraabee, leegleego.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-beeyay, -baysay) Doon, markab iyo wixi lamida hadba dhan u iilasho. la-mid: maraamee.

waa la naqliyay ✓

v. roll (of a ship ~ boat); move on the waves

waa la naqliyay ✓

(fal) kolba dhan u dheelli oo u dullaan. Sidii markab duufaan helay u maraabee. Dh: maraabay, duldullaan, dheeldheelli, leegleego.

waa la naqliyay ✓

1

de: roll (of a ship ~ boat); move on the waves

2

lx: maraabee

3

pd: (maraabeeyey)

4

ps: v2b=intr

5

key: maraabee

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-meeyay, -meysay) la-mid: maraabee.

waa la naqliyay ✓

v. roll (of a ship ~ boat)

waa la naqliyay ✓

1

de: roll (of a ship ~ boat)

2

lx: maraamee

3

pd: (maraameeyey)

4

ps: v2b=intr

5

see: maraabee

6

key: maraamee

waa la naqliyay ✓

(fal) meel masaafo jirta gee oo ku soo meheri. Gabadh aabbeheed nool yahay masaafay ha odhane aabbeheed u yeedh. Dh: masaafee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -feysay) Naag la doonayo in la mehriyo weligeeda (waalid; walaal iyo wixi lamida) ka fogeyn.

waa la naqliyay ✓

v. take to a distant place; make someone elope

waa la naqliyay ✓

-yey: (v) elope (ilowp); run away with a girl, especially with the intention of getting married with out her parent's approval

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xawaare xoogan ku soco; xoog u wad. Masaafee gaadhiga an kaa kale gaadhnee. Dh: degdeg.

2

masaafee: (fal) naag la doonayo in la mehriyo weligeeda (waalid, walaal iyo wixii la mid ah) ka fogee.

waa la naqliyay ✓

1

de: take to a distant place; [ext.] make s.o. elope (i.e., take a girl away to marry without her parent's consent)

2

lx: masaafee

3

pd: (masaafeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: masaafee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku xooji oo walaalo ka dhig labo shay iyo wax ka badan. Dh: mataanee.

2

mataanay: (fal) mataano labo iyo wax ka badan ah dhal. Dh: madtaanee.

3

mataanay: (fal) wax kale oo la mid ah ku labee oo ku xooji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Mataano dhalid (nafley). 2. Labo walxood hal magac ka dhexaysiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Mataano dhalid (nafley). 2. Labo walxood hal magac ka dhexaysiin. m.f.dh, mataanayn.

waa la naqliyay ✓