maxaansugaa

Absolute magnitude

m.f.dh eeg mataansan. la-mid: mataansanaansho.

Absolute permitivity

question word, vl. pron. what ... we? [excl.]

(question word) what ... we. Ex: maxaannu samaynay? what have we done?

de: what ... we? [excl]

lx: maxaannu

ps: qw + vpro

xe: What are we going to see?

xv: Maxaannu soo arkaynaa?

key: maxaannu

(Macaansad-ka)

Macaansasho.

m.l la-mid: macaansasho.

-ka: (magac, lab, keli) dhadhan jeclaysi raaxo leh. Macaansadka shaahu yaanu ku hodine iska jooji. Dh: macaansi macaansasho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Ku m. wax, wax kale mataan la ah ahaansho. 2. Wax, wax kale lagu biiriyey ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Ku m. wax, wax kale mataan la ah ahaansho. 2. Wax, wax kale lagu biiriyey ahaansho. m.f.dh, mataansanaan.

e.we la-mid: maxay.

m.dh la-mid: faraxsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) farxad iyo raynrayn qabid.

m.f.dh eeg marqaansan. la-mid: marqaansanaansho, murqaansanaan, murqaansanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jaad ka dhergey oo mirgaan tal ah ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta reer guuraya; kaynaansanaan.

(fal) marqaan ha ku hayo; wax margaansan ahaw. Laba saacadood margaansanow Dh: mirqaansanaw.

Nooc kamid ah Baanadaha ee leh labo madax oo sugan.

(Maangaab-ka, Maangaab-ta)

(qof, cid) waxgarasho yar; caqli gaaban oo aan meel dheer wax ka arag; fiiro gaaban.

m.l Qof caqli iyo garaad yar.

m.l Qof caqli iyo garaad yar.

m. n., [compound] (adj.): unintelligent person, dimwit; feeble-minded

-ka: (n) fool (fuul); bone-head (bownheed); dunce (dansi); blockhead (balook-heed); sucker (saker); person with a low IQ ~ nacas, doqon, axmaq

Stupido

Stupid

-ka: (magac, lab, keli) qof waxgarasho yar, caqli gaaban oo aan meel dheer waxba ka eegin. Nin maangaab ah ayaad wax u diratay Dh: fiiragaab.

de: unintelligent person, dimwit; [atr.] feeble-minded

lx: maangaab

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n2a-m/f-cmp

key: maangaab

-ta: (magac, dhedig, keli) bir sida marashada u samaysan aadse uga yar oo inta aad loo afeeyo oo qori af godan daab looga dhigo dhirta lagu jaro. Dh: masaar, gudumo, gudin.

(fal) barwaaqee oo wax ka farxiya wada gaadhsii. Rooboow dhulka noo maanshay. Dh: nimcee, wanaaji, maashee, maashay.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabayl xilliyeed ka timaad badweynta Hindiya oo roobab badan u soo xambaarta xeebaha ku wareegsan. Xilliyada dabaylaha maansuuntu waa bad xidhan. Dh: maasuun.

(fal) wax macaan oo sida malabka u macaan ahaw. Shaahyahaw macaanaw. Li qadhaadhaw.

macaanaw: (fal) dabeecad samaw oo qof la wada jecel yahay ahaw. Waryaa dadka u macaanaw.

(fal) wax macaan ka dhig. Shaaha macaanay. Dh: macaanee. Li: qadhaadhee.

macaanay: (fal) hadal, sheeko, iyo wixii la mid ah wax xallad leh ka dhig. Sheekada macaanee. Dh: xalladay, macaanee.

(Macaansi-ga)

Macaansasho.

m.l la-mid: macaansasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg macaansad.

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax dhadhankiisa jeclaysasho. 2. Sheeko, salaax, iyo wixi lamida u bogid.

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax dhadhankiisa jeclaysasho. 2. Sheeko, salaax, iyo wixi lamida u bogid. m.f.dh, macaansasho.

v. sweeten, make something sweet (for oneself); be fond of, love

(fal) aad u dhandhanso oo jeclayso. Macaanso dhadhanka malabka.

macaanso: (fal) isku illaw oo sii socoshadeeda jeclayso. Habeenkii hurdada macaanso.

de: sweeten, make s.t. sweet (for oneself); be fond of, love

lx: macaanso

nt: macaansad (ka) [vn-m], macaansasho (/da) [vn-f], macaansi (ga) [vn-m]

pd: (macaansaday)

ps: v3a=

key: macaanso

(Macangag-ga)

(qof) Madax adag oo aan hadalku gelin; aan wax la dhacsiin karin.

macangag¹: m.l.kh M. ah: qof aan waxba laga dhaadhicin karin.

macangag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku m.: arrin diididdeeda ama fulinteeda ama aad ugu adkeysasho.

macangag¹: m.l.kh M. ah: qof aan waxba laga dhaadhicin karin.

macangag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku m.: arrin diididdeeda ama fulinteeda ama aad ugu adkeysasho. m.f.dh, macangagid.

m. n. obstinate, testy ~ unteachable person

-ga: (n) unreasonable, stubborn (istab an), obstinate (oobas tineeyt), unyielding (an-yiildhing) or tenacious (ta neey shas) man ~ canaadi, madax-adag

-ga: (magac, lab, keli) qof madax adag oo aan gari galin garina ka bixin. Abuu Jahal wuxu ahaa macangag mushrik ah. Dh: digtaatoor. Li: miskiin.

de: obstinate, testy ~ unteachable person

lx: macangag

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: jaguug, madax adag

key: macangag

عنيد

-ga: (magac, lab, keli) baahi hilib cuniddii loo baahdo. Magaag buu la miliilsan yahay. Dh: suruuradow.

magangal¹: m.l la-mid: magangelid.

magangal²: f.g/mg. 1 (-alay, -ashay; -geli) Cid magan u noqosho (qof).

f.g/mg1 (-alay, -ashay; -geli) Cid magan u noqosho (qof). m.f.dh, magangelid.

v., [compound] take sanctuary, seek refuge ~ asylum

-ay / magangashay: (v) take refuge; take cover; find shelter

(fal) badbaado weydiiso; magan u noqo. cid ku badbaadin karta cadawga ka magangal.

magangal -ka: (magac, lab, keli) cid badbaado weydiisasho; cid magan u noqosho. Magangalku waa dhaqan soo jireen ah.

de: take sanctuary, seek refuge ~ asylum

lx: magangal

nt: magangal (ka) [vn2-m]

pd: (magangalay)

ps: v1=cmp

key: magangal

-ka: (magac, lab, keli) cid wax weydiisasho. Magansad baan kuugu imide ha i hongoobin. Dh: tuugid, baryootan.

m.l.kh M. ah: qof yaqaan farsameynta matoorrada.

m.l.kh M. ah: qof yaqaan farsameynta matoorrada.

m. n. mechanic

-ga: (n) mechanic (ma-kaanik)

-ga: (magac, lab, keli) qof makiinadaha iyo farsamada biraha yagaan. Mooteerka makaanig u gee. Dh: makaaniig, farsamayaqaan.

de: mechanic {Eng}

lx: makaanig

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: makaanig

1. La malaasay; qafilan; adag.

2. Jaahil (aan wax la gelisiin karin).

malaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) 1. Wax la malaasay noqosho. 2. Ka m. wax xallintooda maaro loo waayey noqosho. Tusaale: “Cabdi arrintii way ka malaasantay”.

malaasan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax la malaasay ahaansho. 2. Meel furnayd sida irrid, god, duleel iyo wixi lamida wax la xiray ahaansho. 3. Qof aan wax fahmin ahaansho. 4. Ka malaasan qof aan arrin xogteeda la socon ahaansho.

der. [adjective] plastered, stuccoed, dressed with lime and clay, smeared with mud; stiff; closed (opening); ignorant, mentally

-malaasnaa: (adj) plastered (palaas teridh)

(tilmaame) oodan oo daloolkii wax lagu qariyay ah. Aqal wada malaasan halkee laga gali!

malaasan: (tilmaame) aad u buuxa oo meelna dhinnayn; tif ah. Macallinku waa maskaxdii dunidoo malaasan. Dh: buuxan.

malaasan: (tilmaame) sida kubbadda u duuduuban oo u kuusan. Dhagax malaasan ii keen. Dh: kuusan. Li: xalleefsan, bagafsan, ballaadhan.

cf: jaahil

de: plastered, stuccoed, dressed with lime and clay, smeared with mud; stiff; closed (opening); [fig.] ignorant, mentally dull

lx: malaasan

pd: (malaasnaa)

ps: adj-der

key: malaasan

name-m prosperer

-da: (n) nipple (nip'al); infant pacifier ~ mujurc-a

-da: (magac, dhedig, keli) weel inta badan caag dhinacyada lambarro ku leh ah oo afkana cinjir naas u eg ku leh oo carruurta caanaha lagu siiyo. Bile masaasad buu caanaha ku dhamaa.

(fal) isku xooji oo walaalo ka dhig labo shay iyo wax ka badan. Dh: mataanee.

mataanay: (fal) mataano labo iyo wax ka badan ah dhal. Dh: madtaanee.

mataanay: (fal) wax kale oo la mid ah ku labee oo ku xooji.

-ga: (magac, lab, keli) qof jecel inuu dadka dirdirsado oo hadba qof ku adeegta. Nin weyn oo maxaabsi ah lalama yaabo.

(v) we know. Ex: afka Ingiriiska waan naqaanaa; we know the English language

-da: (magac, dhedig, keli) ur udgoon oo roobku keeno. Dh: qaya-ur, laydh, saxansaxo, noocaw.

vl. pron. what we [exclusive.] ...

(pronoun we plus action verb) ...we.... Ex: waxaannu maqalnay imaatiinkaagii; we heard your arrival

de: what we [exclusive] ... [CLEFT FOCUS] = waxa + aannu

initial: w

lx: waxaannu

ps: focus + vpro

key: waxaannu

-a: (magac, lab, keli) kolba bax oo haddana soo gal.

baxaanbax -a: (magac, lab, keli) dabeecad furfurnaan ah oo la yeesho. Li: oodan.

(tilmaame) wax cad oo aad u muuqda. Far bayaansan buu ku qoray baaqa.

m.l la-mid: cawaansasho.

-ka: (magac, lab, keli) kaalmo iyo taageero ka doonid; xoog iyo ciidan bidid. Dh: cawaansasho, cawaansi.

m.l la-mid: dawaansasho.

-ka: (magac, lab, keli) kolba meel gelid;

galaangal -ka: (magac, lab, keli) furfurnaan iyo dad dhexgalnimo. Cali waa nin galangal badan. Dh: baxaanbax. Li: xidhxidhnaan.

garaangar¹: m.dh la-mid: garangar¹.

garaangar²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: garangar².

(Gasangas) C, May N? Momordica sessilifolia Cogn. Cucurbitaceae.

-ka: (magac, lab, keli) geed badhi leh oo sida saabuunta dharka lagu dhaqdo. Dh: gasangas.

(tilmaame) meel daaq leh; dhul urshi leh; meel uraad badan.

(Hamaansad-ka)

Hamaansasho; hamaansi.

m.l la-mid: Hamaansasho; hamaa-nid.

-ka: (magac, lab, keli) afka kala waaxis iska timaadda oo neef badan afka laga keeno, kolka la iska dareemo daal ama hurdo ama wax la mid ah. Dh: hamaansi, hamaansasho, hamaahsad, hamaahsi.

تُؤَبَاء

(tilmaame) cid kaynaansan ama hayaan ah.

crocodille

m.l la-mid: lixaadsasho.

-ka: (magac, lab, keli) laxaad yeelasho: tabaraysasho; lixaadsasho.

-a: (magac, lab, keli) qof caqligiisu dhammayn oon heerkii waallidana gaadhsiisnayn; qof iska dhiga wax aan waxba fahmayn. Kolkolbuu sakhraanku maansuukh iska dhigaa. Dh: derder, maangaab, dhaandhaan, maraan.

-ga: (magac, lab, keli) u baahni aan laga kaaftoomi karayn. Dh: maarmiwaa. Li: maarmid, maaran.