maxaa yeelay
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maxaa yeelay
(conjunction) because (bi kooz); because of ~ maxaa yeelay, sababtoo ah
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Maxaayeelay
Maxaawacay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maxaayeelay
e.we la-mid: maxay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maxaayeelay
conj-expr: because, since
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maxaayeelay
de: because, since Lit: what caused it?
lx: maxaayeelay
ps: conj-expr
xe: I cannot give you any money because none has arrived yet.
xv: Lacag ku maan siin karo maxaa yeelay weli ma iman.
key: maxaayeelay
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhardhaar
dhardhaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhagxaanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo la korsaaro midkood. 2. Dhagax weyn oo la qaadi karo. 3. la-mid: dhardhaarid. la-mid: dhadhaar¹.
dhardhaar²: m.dh Naxash.
dhardhaar³: m.dh (-rro, m.dh) (xisaab) Weedh ama hawraar loo qaatay run iyada oo aan la caddeyn, taas oo laga sii diiri karo weedho ama aragtiyo kale. Marka xisaabi la caddeynayo dhadhaarradu badanaaba waxa ay yihiin qaacidooyin la yaqaan oo sidooda loo qaato, maxaa yeelay caddeyntooda ayaa hore loo dhisay.
dhardhaar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Weel wax lagu karinayo dhagxaan u dhigid. la-mid: dhadhaar².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
lool
lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.
lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.
lool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Awr si aan toos ahayn awr kale mici ugu dhufasho. 2. Laal ciyaarid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mansuun
m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Eray ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee “mawsim” macnaheeduna yahay “xilli”, carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
muruq diillimaysan
m.l (-qyo ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Sooh muruqyada jirku ka sameysanyihiin, waxa kale oo loo yaqaan muruq qalfoofeed, maxaa yeelay wuxuu ku dheganyahay qalfoofka wuxuuna dhaqaajiyaa lafaha; waxa kale oo loo yaqaan muruqa loo taliyo maxaayeelay dhaqaajintisu waxay ku xirantahay qofka taladiisa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qanaat
m.l (-tyo, m.dh) (juqraafi) Sida Iiraan looga yaqaan, waa marin biyood dhulka ka hooseeya oo biyaha waraabka ka soo qaada buuraha roobku ku badanyahay geeyana dhulalka qallalan ee ka hooseeya. Marinka qanaatka waxaa laga arki karaa hawada, maxaa yeelay waxaa jira daloollo wareegsan oo in isu jir-jira oo u eg karaytarro yar-yar. Qanaatka waxay isleeyihiin foggaaraha woqooyiga Afrika.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
roob ka jeed
m.l (-bab ..., m.l) Meel celceliska roobka ay heshaa uu yaryahay maxaa yeelay silsillo buuro ah ayaa ka xira dabaylaha roobka keena ee meeshaas ka dhaca.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
saa
saa¹: fk. 1. Armaa, billaa, sow. 2. Sida tan.
saa²: xi. 1. Markaas; haddaba. 2. Maxaa-yeelay, waxay kunoqotay, sabab.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhardhaar
dhardhaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhagxaanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo la korsaaro midkood. 2. Dhagax weyn oo la qaadi karo.
dhardhaar²: m.dh Naxash.
dhardhaar³: m.dh (-rro, m.dh) (xisaab) Weedh ama hawraar loo qaatay run iyada oo aan la caddeyn, taas oo laga sii diiri karo weedho ama aragtiyo kale. Marka xisaabi la caddeynayo dhadhaarradu badanaaba waxa ay yihiin qaacidooyin la yaqaan oo sidooda loo qaato, maxaa yeelay caddeyntooda ayaa hore loo dhisay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
lool
lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.
lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
mansuun
m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Erey ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee 'mawsim' macnaheeduna yahay 'xilli', Carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
muruq diillimaysan
m.l (-qyo ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Sooh muruqyada jirku ka sameysanyihiin, waxa kale oo loo yaqaan muruq qalfoofeed, maxaa yeelay wuxuu ku dheganyahay qalfoofka wuxuuna dhaqaajiyaa lafaha; waxa kale oo loo yaqaan muruqa loo taliyo maxaayeelay dhaqaajintisu waxay ku xirantahay qofka taladiisa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
qanaat
m.l (-tyo, m.dh) (juqraafi) Sida Iiraan looga yaqaan, waa marin biyood dhulka ka hooseeya oo biyaha waraabka ka soo qaada buuraha roobku ku badanyahay geeyana dhulalka qallalan ee ka hooseeya. Marinka qanaatka waxaa laga arki karaa hawada, maxaa yeelay waxaa jira daloollo wareegsan oo in isu jir-jira oo u eg karaytarro yar-yar. Qanaatka waxay isleeyihiin foggaaraha woqooyiga Afrika.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
because
/bikoos/ (conj) maxaa yeelay (waayo).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
why
/way/ (adv) (conj) waayo (maxaa yeelay).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
waayo
(adv) why (waay); for what reason? ~ maxaa yeelay
waayo: (conjunction) because (bi kooz); since (si-nis)
waayo -waayaha: (n) time (taaym); era (iira); days (deeyis) Ex: waayahii hore; the olden days; waayahaan dambe, nowadays [modern times]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
lool
(fal) ciyaarta loolka ciyaar.
lool: (fal) bir soofee oo lool mari.
lool -ka: (magac, lab, keli) ciyaar, laal.
lool -ka: (magac, lab, keli) dhagax gaar ah oo mindiyaha iyo wixii la mid ah lagu afeeyo. Dh: lisin, soofe, moolis.
lool -ka: (magac, lab, keli) dhigo ka mid ah aqalka reer miyiga.
lool -ka: (magac, lab, keli) juqraafi ahaan, xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
roobkajeed
-da: (magac, dhedig, keli) meel celceliska roobka ay heshaa uu yaryahay maxaa yeelay silsillo buuro ah ayaa ka xira dabaylaha roobka keena ee meeshaas ka dhaca.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
parce que
parce que, prép. - maxaa yeelay; sababtu waxay tahay; waxay ku dhacday.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
pourquoi
pourquoi, prép. - maxaa yeelay? sababtu maxay ku dhacday
c'est pourquoi - sababtu waxay tahay
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maxaa wacay
(conjunction) because (bikooz); because of ~ maxaa yeelay, sababtoo ah
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garaadyeelad
(Garaadyeelad-ka)
Garaad yeelasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadyeelad
m.l Fil wax lagu kala garto gaarid. la-mid: garaadyeelasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaadyeelad
vl. n., [compound] age of reason (knowing right from wrong)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaadyeelad
de: age of reason (knowing right from wrong)
lx: garaadyeelad
pd: (-ka)
ps: vn2a-m-cmp
key: garaadyeelad
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maxaa dhacay
question word, [expression] what happened?
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maxaad sheegtey
greeting: How are you?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
macaajilay
(fal) dhabdhab oo saabasaabo samee si aad wax u hesho. Macaajilee inaad meesha wax ka hesho. macaajilee.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Maqal Beel
Hearing loss
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maxaa kale
(expression.) what else?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Maxaawacay
(weyddiin iyo waxkadheh, labadaba) waxa sababta keenay ama wacay; waxa ay ku noqotay; maxaayeelay; sabab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maxaawacay
e.we la-mid: maxay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maxaawacay
conj-expr: since, because
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maxaawacay
cf: sabab
de: since, because Lit: what was the cause?
lx: maxaawacay
ps: conj-expr
key: maxaawacay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waxyeellay
(fal) cid kale dhibaato u geyso. cadawga dalkaaga waxyeellay.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAALYEEL
[YABARAYEL] Gardenia florii 01
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaadyeelo
v., [compound] become mature ~ intelligent; reach state of wisdom
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaadyeelo
de: become mature ~ intelligent; reach state of wisdom
lx: garaadyeelo
pd: (garaadyeeshay)
ps: v3b=cmp
key: garaadyeelo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
majaajillay
(fal) hadal suugaaneed oo maad ah ku hadal. Sidii Boon Xirsi u majaajillay Dh: majaajillee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waxaa weeye
class-expr: it is ... / there is ...
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maxaa_dhacay
de: what happened?
lx: maxaa dhacay
ps: qw-expr
key: maxaa_dhacay
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garaadyeelasho
(Garaadyeelasha-da)
Fil wax lagu kala garto gaarid; garaadsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadyeelasho
m.dh la-mid: garaadyeelaad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaadyeelasho
vl. n. process of attaining wisdom
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaadyeelasho
de: process of attaining wisdom
lx: garaadyeelasho
pd: (/da)
ps: vn6-f
key: garaadyeelasho
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bacaad xeelli
Bar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
macaandheregla'
-da: (magac, dhedig, keli) lafdhabarta geela oo cadka laga jaro.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maxaad_sheegtey
de: How are you? Lit: What did you tell?
lx: maxaad sheegtey
ps: greeting
key: maxaad_sheegtey