ereyga

maxaa yeelay

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

maxaa yeelay

DHAN

(conjunction) because (bi kooz); because of ~ maxaa yeelay, sababtoo ah

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Maxaayeelay

DHAFAN

Maxaawacay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

maxaayeelay

DHAFAN

e.we la-mid: maxay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

maxaayeelay

DHAFAN

conj-expr: because, since

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

maxaayeelay

DHAFAN
1

de: because, since Lit: what caused it?

2

lx: maxaayeelay

3

ps: conj-expr

4

xe: I cannot give you any money because none has arrived yet.

5

xv: Lacag ku maan siin karo maxaa yeelay weli ma iman.

6

key: maxaayeelay

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dhardhaar

DHAABAN
1

dhardhaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhagxaanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo la korsaaro midkood. 2. Dhagax weyn oo la qaadi karo. 3. la-mid: dhardhaarid. la-mid: dhadhaar¹.

2

dhardhaar²: m.dh Naxash.

3

dhardhaar³: m.dh (-rro, m.dh) (xisaab) Weedh ama hawraar loo qaatay run iyada oo aan la caddeyn, taas oo laga sii diiri karo weedho ama aragtiyo kale. Marka xisaabi la caddeynayo dhadhaarradu badanaaba waxa ay yihiin qaacidooyin la yaqaan oo sidooda loo qaato, maxaa yeelay caddeyntooda ayaa hore loo dhisay.

4

dhardhaar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Weel wax lagu karinayo dhagxaan u dhigid. la-mid: dhadhaar².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

lool

DHAABAN
1

lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.

2

lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

3

lool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Awr si aan toos ahayn awr kale mici ugu dhufasho. 2. Laal ciyaarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

mansuun

DHAABAN

m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Eray ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee “mawsim” macnaheeduna yahay “xilli”, carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

muruq diillimaysan

DHAABAN

m.l (-qyo ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Sooh muruqyada jirku ka sameysanyihiin, waxa kale oo loo yaqaan muruq qalfoofeed, maxaa yeelay wuxuu ku dheganyahay qalfoofka wuxuuna dhaqaajiyaa lafaha; waxa kale oo loo yaqaan muruqa loo taliyo maxaayeelay dhaqaajintisu waxay ku xirantahay qofka taladiisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

qanaat

DHAABAN

m.l (-tyo, m.dh) (juqraafi) Sida Iiraan looga yaqaan, waa marin biyood dhulka ka hooseeya oo biyaha waraabka ka soo qaada buuraha roobku ku badanyahay geeyana dhulalka qallalan ee ka hooseeya. Marinka qanaatka waxaa laga arki karaa hawada, maxaa yeelay waxaa jira daloollo wareegsan oo in isu jir-jira oo u eg karaytarro yar-yar. Qanaatka waxay isleeyihiin foggaaraha woqooyiga Afrika.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

roob ka jeed

DHAABAN

m.l (-bab ..., m.l) Meel celceliska roobka ay heshaa uu yaryahay maxaa yeelay silsillo buuro ah ayaa ka xira dabaylaha roobka keena ee meeshaas ka dhaca.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

saa

DHAABAN
1

saa¹: fk. 1. Armaa, billaa, sow. 2. Sida tan.

2

saa²: xi. 1. Markaas; haddaba. 2. Maxaa-yeelay, waxay kunoqotay, sabab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dhardhaar

DHAABAN
1

dhardhaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhagxaanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo la korsaaro midkood. 2. Dhagax weyn oo la qaadi karo.

2

dhardhaar²: m.dh Naxash.

3

dhardhaar³: m.dh (-rro, m.dh) (xisaab) Weedh ama hawraar loo qaatay run iyada oo aan la caddeyn, taas oo laga sii diiri karo weedho ama aragtiyo kale. Marka xisaabi la caddeynayo dhadhaarradu badanaaba waxa ay yihiin qaacidooyin la yaqaan oo sidooda loo qaato, maxaa yeelay caddeyntooda ayaa hore loo dhisay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

lool

DHAABAN
1

lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.

2

lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

mansuun

DHAABAN

m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Erey ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee 'mawsim' macnaheeduna yahay 'xilli', Carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

muruq diillimaysan

DHAABAN

m.l (-qyo ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Sooh muruqyada jirku ka sameysanyihiin, waxa kale oo loo yaqaan muruq qalfoofeed, maxaa yeelay wuxuu ku dheganyahay qalfoofka wuxuuna dhaqaajiyaa lafaha; waxa kale oo loo yaqaan muruqa loo taliyo maxaayeelay dhaqaajintisu waxay ku xirantahay qofka taladiisa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

qanaat

DHAABAN

m.l (-tyo, m.dh) (juqraafi) Sida Iiraan looga yaqaan, waa marin biyood dhulka ka hooseeya oo biyaha waraabka ka soo qaada buuraha roobku ku badanyahay geeyana dhulalka qallalan ee ka hooseeya. Marinka qanaatka waxaa laga arki karaa hawada, maxaa yeelay waxaa jira daloollo wareegsan oo in isu jir-jira oo u eg karaytarro yar-yar. Qanaatka waxay isleeyihiin foggaaraha woqooyiga Afrika.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

because

DHAABAN

/bikoos/ (conj) maxaa yeelay (waayo).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

why

DHAABAN

/way/ (adv) (conj) waayo (maxaa yeelay).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

waayo

DHAABAN
1

(adv) why (waay); for what reason? ~ maxaa yeelay

2

waayo: (conjunction) because (bi kooz); since (si-nis)

3

waayo -waayaha: (n) time (taaym); era (iira); days (deeyis) Ex: waayahii hore; the olden days; waayahaan dambe, nowadays [modern times]

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

lool

DHAABAN
1

(fal) ciyaarta loolka ciyaar.

2

lool: (fal) bir soofee oo lool mari.

3

lool -ka: (magac, lab, keli) ciyaar, laal.

4

lool -ka: (magac, lab, keli) dhagax gaar ah oo mindiyaha iyo wixii la mid ah lagu afeeyo. Dh: lisin, soofe, moolis.

5

lool -ka: (magac, lab, keli) dhigo ka mid ah aqalka reer miyiga.

6

lool -ka: (magac, lab, keli) juqraafi ahaan, xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

roobkajeed

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) meel celceliska roobka ay heshaa uu yaryahay maxaa yeelay silsillo buuro ah ayaa ka xira dabaylaha roobka keena ee meeshaas ka dhaca.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

parce que

DHAABAN

parce que, prép. - maxaa yeelay; sababtu waxay tahay; waxay ku dhacday.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

pourquoi

DHAABAN
1

pourquoi, prép. - maxaa yeelay? sababtu maxay ku dhacday

2

c'est pourquoi - sababtu waxay tahay

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

maxaa wacay

DHAFANDHAAF

(conjunction) because (bikooz); because of ~ maxaa yeelay, sababtoo ah

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Garaadyeelad

DHAFANDHAAF
1

(Garaadyeelad-ka)

2

Garaad yeelasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

garaadyeelad

DHAFANDHAAF

m.l Fil wax lagu kala garto gaarid. la-mid: garaadyeelasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

garaadyeelad

DHAFANDHAAF

vl. n., [compound] age of reason (knowing right from wrong)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

garaadyeelad

DHAFANDHAAF
1

de: age of reason (knowing right from wrong)

2

lx: garaadyeelad

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m-cmp

5

key: garaadyeelad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

maxaa dhacay

DHAFANDHAAF

question word, [expression] what happened?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

maxaad sheegtey

DHAFANDHAAF

greeting: How are you?

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

macaajilay

DHAFANDHAAF

(fal) dhabdhab oo saabasaabo samee si aad wax u hesho. Macaajilee inaad meesha wax ka hesho. macaajilee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Maqal Beel

DHAFANDHAAF

Hearing loss

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

maxaa kale

DHAFANDHAAF

(expression.) what else?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Maxaawacay

DHAFANDHAAF

(weyddiin iyo waxkadheh, labadaba) waxa sababta keenay ama wacay; waxa ay ku noqotay; maxaayeelay; sabab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

maxaawacay

DHAFANDHAAF

e.we la-mid: maxay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

maxaawacay

DHAFANDHAAF

conj-expr: since, because

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

maxaawacay

DHAFANDHAAF
1

cf: sabab

2

de: since, because Lit: what was the cause?

3

lx: maxaawacay

4

ps: conj-expr

5

key: maxaawacay

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

waxyeellay

DHAFANDHAAF

(fal) cid kale dhibaato u geyso. cadawga dalkaaga waxyeellay.

waa la naqliyay ✓

Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]

YABAALYEEL

DHAFANDHAAF

[YABARAYEL] Gardenia florii 01

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

garaadyeelo

DHAFANDHAAF

v., [compound] become mature ~ intelligent; reach state of wisdom

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

garaadyeelo

DHAFANDHAAF
1

de: become mature ~ intelligent; reach state of wisdom

2

lx: garaadyeelo

3

pd: (garaadyeeshay)

4

ps: v3b=cmp

5

key: garaadyeelo

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

majaajillay

DHAFANDHAAF

(fal) hadal suugaaneed oo maad ah ku hadal. Sidii Boon Xirsi u majaajillay Dh: majaajillee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

waxaa weeye

DHAFANDHAAF

class-expr: it is ... / there is ...

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

maxaa_dhacay

DHAFANDHAAF
1

de: what happened?

2

lx: maxaa dhacay

3

ps: qw-expr

4

key: maxaa_dhacay

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Garaadyeelasho

DHAFANDHAAF
1

(Garaadyeelasha-da)

2

Fil wax lagu kala garto gaarid; garaadsasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

garaadyeelasho

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: garaadyeelaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

garaadyeelasho

DHAFANDHAAF

vl. n. process of attaining wisdom

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

garaadyeelasho

DHAFANDHAAF
1

de: process of attaining wisdom

2

lx: garaadyeelasho

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: garaadyeelasho

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bacaad xeelli

DHAFANDHAAF

Bar

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

macaandheregla'

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) lafdhabarta geela oo cadka laga jaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

maxaad_sheegtey

DHAFANDHAAF
1

de: How are you? Lit: What did you tell?

2

lx: maxaad sheegtey

3

ps: greeting

4

key: maxaad_sheegtey

waa la naqliyay ✓