maw — Macnaha & Turjumaada

1

(Maw-ga)

2

Weelka guud ahaan siiba kan biyaha lagu dhaansado.

waa la naqliyay ✓

m.l Weelasha biyaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m. n. jar, water-jar

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu cabbiro jabaqda. meel hoos u dheer oo gunteedu fog tahay. Ceelka guntiisa ayuu maw ku yidhi. Dh: dubuq, dalam.

2

maw -da: (magac, dhedig, keli) meel uub ah oo aad u dheer. Nebi Yuusuf maw dheer bay walaalihii ku tuureen. Dh: uub, aakhiro.

3

maw -ga: (magac, lab, keli) weelka guud ahaan siiba kan biyaha lagu dhaansado. Dh: agab.

waa la naqliyay ✓

1

de: jar, water-jar

2

lx: maw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: maw

waa la naqliyay ✓

n., (stomach of birds) bog, -gi.

waa la naqliyay ✓

Mawaa? Miyaa?

waa la naqliyay ✓

1

(Mawliid-ka)

2

Mowliid.

waa la naqliyay ✓

1

Miyaa?

2

Mawaa?

waa la naqliyay ✓

1

(Mowd-ka)

2

Mawd.

waa la naqliyay ✓

1

(Wamma-ha)

2

Geed yar oo jilicsan oo lugtool ah oo korna ubax qurux badan ku yeesha, hoosna buruq kuusan oo kulul oo biir leh, oo xoolaha lagu dhacariyo, layskuna daweeyo; (ama mawe).

waa la naqliyay ✓

m.l (--afwebi, m.l) (juqraafi) Halka webiga iyo baddu iska galaan, halkaas oo saamaynta mawjaddu ay ka muuqato, isla markaasna ah halka biyaha webiga ee macaan iyo biyaha baddu iskaga darsoomaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Dhaqdhaqaaq mawjadda oo kale ah oo ku socda xubnaha qaarkood ee jirka kuma xirna rabista qofka, wuxuuna caan ku yahay xubnaha ka sameysan muruq wareegsan iyo muruq dherer u dhigan - sida: xiidmaha.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

dundun¹: m.l la-mid: diddin¹.

2

dundun²: m.l Mawduuc, arrin, baab.

3

dundun³: m.dh la-mid: duddun.

4

dundun⁴: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) la-mid: diddin².

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) (daawo) Farsamada adeegsata mawjadaha ultarasawndiga ah si loo darso qaabka gudaha ee jirka.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Isticmaalka mawjado ultrasawnd ah si loo ogaado shaqada iyo garaaca wadnaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Laan ka mid ah xisaabta oo lagu barto xigidda iyo abyinaynta fansaarada iyo mawaadiicda la xiriira. Waxaana loo qaybiyaa kalkulas abyineed iyo kalkulas xigsinayd.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Eray ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee “mawsim” macnaheeduna yahay “xilli”, carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qoraal mawduuc saameeyo oo lagu soo daabaco joornaal ama majallad. la-mid: maqaal, maqaalo.

waa la naqliyay ✓

1

mawjad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Dhaqdhaqaaqa biyuhu sameeyaan marka ay dabeeshu ku dhacdo. 2. Qulqul baahsan, xiriir ah oo ay samayso korontadu marka hawada lagu sii daayo. la-mid: mowjad, hir.

2

mawjad²: m.dh (-do, m.l) (juqraafi) Kicidda iyo degista oogada badda, ugu dhowaan laba jeer maalintii, oo uu dhaliyo cufisjiidadka dayaxa iyo xoogga kan qorraxda ah. Oogada badweynta, faraqa u dhexeeya mawjadaha sare iyo kuwa hoose wuu ka yaryahay 1 m.; laakiin badaha godan ee qaaradaha xadka la leh waxaa laga yaabaa inuu ka bato 6 m., mawjadaha afafka dhuuban ee webiyada wuxuu gaadhaa 15 m. ama ka badan. Qulqul mawjadeed: waa u socodka biyaha mawjadda xagga khoori, af-webi, deked, iyo wixi lamida ee fatah mawjadeedka ama dusheeda ama mawjad noqdo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-o ..., ml.) (juqraafi) Mawjadaha aad u waaweyn kolka dhulka, qorraxda, iyo dayaxu ay xariiq toosan oo isku mid ah yihiin; xoogga cufisjiidadka ee qorraxdu wuxuu ka yimaadaa jiho la mid ah tan dayaxa, markaana wuu hiirigeliyaa.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mawd.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: mawjad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) (dii.) Meel yar oo lagu cibaadaysto oo Eebbe lagu baryo. la-mid: mawlac.

waa la naqliyay ✓

1

(Mawd-ka)

2

Geeri; wed; dhimasho; (ama mowd).

waa la naqliyay ✓

m.l Dhimashada nafleyda. la-mid: mowd.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhimashada nafleyda. la-mid: mowd. mawduuc m.l (-cyo, m.dh) Duluc.

waa la naqliyay ✓

m. n. death

waa la naqliyay ✓

-da: (n) death (dheeth) the act of dying mowd, wad-ka

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhimashada ay naftu noolaha ka baxdo. Geeri maxaa u dambeeyey? mawdkaa la sii sido. Dh: meyd, wed, dhimasha mowd, geeri. Li: nolol.

waa la naqliyay ✓

1

de: death

2

lx: mawd

3

pd: (-ka Pl: mawdad (ka))

4

ps: n4-m

5

see: mowd

6

key: mawd

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: wamme.

waa la naqliyay ✓

1

(Maue) C Moringa borziana Mattei Moringaceae.

2

May, S Moringa longituba Engl. Moringaceae.

3

NFD Moringa stenopetala (Bak.F.) Cuf. Moringaceae.

4

S Pyrenacantha malvifolia Engl. Icacinaceae.

5

Elaeodendron schweinforthianum (Loes.)Loes. Celastraceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed ay haweenka umusha ahi ay u shitaan sida uunsiga oo ilmaha yarna dharka loogu qiijiyo lana aaminsan yahay inuu shaydaanka ka ilaaliyo. Dh: mawo, wame.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) farabadan; aad u badan. Dh: badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) geed biyood buruq aasan oo la qodo leh.

waa la naqliyay ✓

1

Aw: (Aw-ga)

2

1. Awoowe hore; ab.

3

2. Qof cilmi iyo kasmo gaar ah leh; wadaad.

4

Aw: (Aw-geed; aw-giis) daraad; dar; aawo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin cibaadeysta oo aan diinta Islaanka wax badan ka aqoon. 2. Awoowyaashii hore. 3. la-mid: aawo, awo¹.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin cibaadeysta oo aan diinta Islaanka wax badan ka aqoon. 2. Awoowyaashii hore. 3. la-mid: aawo, awo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. purpose; cause, reason, sake

2

aw m. n. father, ancestor; sir, mister

waa la naqliyay ✓

nickname-m a learned man of God; sheikh or mullah (prefix of title)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) for the sake (seeyk) of; [with possessive pronoun; -giis, -geed, -geen ] purpose or motive. Ex: awgiis; for his sake

2

aw: -ga: (n) a virtuous person; glorified person; saint (seeynt)-, Abbr. S., St. Ex: Aw Xaashi; St. Hashi

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qof cilmiga diinta aqoon iyo kasmo u leh. Waa erey ka soo jeedda dhaqankii Xarlada oo la macne ah 'sheekh' ama 'macallin'. Aw Geeddi muxuu maanta yidhi? Dh: wadaad. Wa: awyaal.

2

aw-ga: (magac, lab, keli) awoowe hore; ab.

waa la naqliyay ✓

1

Ma — Erey ulajeeddadiisu kol ay tahay: a) Wax isweyddiis (sida: Cali ma yimid? Libaax ma aragtay? Ma aniga?). b) Kolna ay u dhiganto may, maya (sida: Cali ma yimid? Ma iman; Maanta Axad ma aha...).

2

Ma? — (sida: Kuma? Tuma?).

waa la naqliyay ✓

1

ma¹: qr.diid Qurub tilmaamaya in weerta falkeeda uu yahay fal diidmo. Tusaale: “Cali ma imaanayo”.

2

ma²: qr.we 1. Qurub tilmaama in ay su'aali saaran tahay ereyga uu weheliyo. Tusaale: “Cali ma yimid?”, “Ma Cali baa yimid?”, “Ma waxaa yimid Cali?”, “Ma waad imaanaysaa?”. 2. Qurub tilmaama in ay su'aali saarantahay erayga uu ku nudanyahay. Tusaale: “Goorma?”, “Inma?”, “Idinma?”, “Kuwama?”. 3. Qurub ka muuqda su'aal ee qof lagu dhiirigelinayo in uu fal sameeyo. Tusaale: “Maad iska celisid qofkaa?”.

3

ma³: xi. Mase: ama. la-mid: mise.

4

ma⁴: m.l 1. Meel. 2. (qr.we) Mehee?: meeshee?.

waa la naqliyay ✓

1

ma¹: qr.diid Qurub tilmaamaya in weerta falkeeda uu yahay fal diidmo. Tusaale: Cali ma imaanayo.

2

ma²: qr.we 1. Qurub tilmaama in ay su'aali saaran tahay ereyga uu weheliyo. Tusaale: Cali ma yimid? Ma Cali baa yimid? Ma waxaa yimid Cali? Ma waad imaanaysaa? 2. Qurub tilmaama in ay su'aali saarantahay erayga uu ku nudanyahay. Tusaale: Goorma? Inma? Idinma? Kuwama? 3. Qurub ka muuqda su'aal ee qof lagu dhiirigelinayo in uu fal sameeyo. Tusaale: Maad iska celisid qofkaa?

waa la naqliyay ✓

1) est-ce? 2) quel? 3) ne ... pas, 4) ni ... ni.

waa la naqliyay ✓

/maa/ (n) hooyo (mam oo la soo gaabiyey) e.g. Ma, can I have some more money?

waa la naqliyay ✓

1

(interrogative adverb)-, did you; it is; Ex: ma jeceshahay? do you like it? ~ miyaad, maad

2

ma: (adv) used to express negation, denial; un- , not (nat). Ex: ma fiicna; it is not good

waa la naqliyay ✓

cong. - laakiin.

waa la naqliyay ✓

1

(qurub) diidmo oo tilmaamaya in weerta falkeeda uu yahay fal diidmo. Suubbane ma aqbalayo taladan.

2

ma: (qurub) weydiineed oo tilmaamaya inay su'aali saaran tahay weedha uu weheliyo. Waaberi ma toosay? Ma galabtaad dhoofaysaa?

3

ma: (qurub) weydiineed oo tilmaamaya inay su'aali saarantahay erayga uu ku nudanyahay. Hadma? Goorma? Inma? Kuwama?

4

ma: (xidhiidhiye) mase; ama; mise. ma-ha: (magac, lab, keli) meel. Mahee? mehee? meeshee?

waa la naqliyay ✓

ma, adj.poss. - Waxayga; Kayga; Tayda.

waa la naqliyay ✓

هَمْرَةُ الاسْتِفْهام

waa la naqliyay ✓

1

baw!: (ereycodeed) loo adeegsado tilmaamidda wax lala yaabo. Baw! War baladu ma beri bay ka timid.

2

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog uga soo baxaya il sida biyo ama dhiig, cadaadis awgii. Bawda biyaha halkan hayaa baahi loo qabaye.

3

baw!: (tilmaame) sheegaya in ay meeshu tahay meel biyo badan. Ceelku baw, oo barqinba waad uli, ee buqashada daa. Dh: bad, birqod.

4

baw!: (ereycodeed) tusmeeya wax xawli u baxay, xoog u orday. baw dheh oo in daqsi loogu qoorjari ku soo noqo. Dh: taw!, kay!

5

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadhdha jabitaanka. Maxaa jabay oo baw yidhi? Dh: balaw!

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caw-da) Caleemo dheerdheer oo ka baxa geed la jaad ah timirta iyo baarta.

2

2. (Caw-ga) Dhinac; cuun; ag.

waa la naqliyay ✓

1

caw¹: m.l 1. Dhinac; dhan. 2. Aagga u dhow meel. la-mid: caaw¹.

2

caw²: m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta. la-mid: caaw².

waa la naqliyay ✓

m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida, oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. side, flank; nearness, proximity

2

caw [feminine] n. frond, palm leaf ~ leaves

waa la naqliyay ✓

-da: (n) leaves used to make mattings used for covering floors and similar purposes; like leaf of a palm tree ~ cawbaar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa gobollada iyo daaca webiyada iyo dooxyada durdura oo timirta iyo baarka la bah ah. Waxa laamihiisa laga sameeyaa dermooyinka, masafaha, salabaha iyo weelcaanoodka.

2

caw-da: (magac, dhedig, keli) mid agabka guriga lagu dhiso ka mid ah oo caws laga tolo, si farshaxannimo ahna loo sameeyey, oo badiyaa aqalka dadab looga dhigo. Dh: alool.

3

caw-da: (magac, dhedig, keli) gogol laga sameeyo laamaha geedka cawda ama wax kale oo lagu fadhiisto.

4

caw-ga: (magac, lab, keli) dhinaca wax ama agtiisa. Cawga cawga u saar, cid kaleete u diid. Dh: cuun, dhinac, coon, ag.

waa la naqliyay ✓

v.i., (cry as the rook) ci or ci’.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daw-da) Ceelal isu dhowdhow oo meel ku wada yaal; so'.

2

2. (Daw-ga) a) Dhul la falay oo loo sameeyey in la maro; dhabbe; waddo, marin, jid; ... b) Tusmada wanaagsan oo ay eg tahay in dadka lagula dhaqmo.

waa la naqliyay ✓

1

daw¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Waddo, dariiq; jid. 2. Wax habboon ama xaq ah. la-mid: dow.

2

daw²: m.l (-yo, m.dh) (juqraafi) Meel gaaban lagana gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa.

3

daw³: m.dh Ceelal badan oo isku meel ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

1

daw¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Waddo, dariiq; jid. 2. Wax habboon ama xaq ah. la-mid: dow.

2

daw²: m.l (-yo, m.dh) (juqraafi) Meel gaaban lagana gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa.

3

daw³: m.dh Ceelal badan oo isku meel ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

Pass

waa la naqliyay ✓

1

m. n. way, road, path; right, prerogative; system

2

daw [feminine] n., [collective] group of wells

waa la naqliyay ✓

-ga: (n), way (weey); right way; proper way. Ex: sidaan daw ma 'ha; this is not the right way

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dariiq la maro. Na dalaandali oo daw na mari. Dh: jid, waddo, dariiq.

2

daw -ga: (magac, lab, keli) meel gaaban oo laga gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa u dhaxaysa.

3

daw-ga: (magac, lab, keli) sida habboon ama saxda ah; sida waafaqsan dhaqanka iyo diinta. Li: dawdarro.

waa la naqliyay ✓

faw! (ereycodeed) lagu cabbiro wax dareere ama hawo ah oo meel si xawli ah uga soo furmay. Dh: xaw, gaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Isku g.: isku jin ah, isku jaan go'an. 2. (sh.r) la-mid: gawsii. G. ka sii: cod lagu muujiyo wax tumidda. la-mid: gow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) 1. Jar dheer; qar. 2. Weel afkiisa sare. la-mid: go(ø)w.

waa la naqliyay ✓

gąw: m.l (-wyo, m.dh) 1. Jar dheer; qar. 2. Weel afkiisa sare. la-mid: gǫw.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): edge, side, flank; exact, precise

waa la naqliyay ✓

exactement.

waa la naqliyay ✓

-ah: (adv) exactly (igzaktili); sharp (shaarp); punctually (pangjuwali). Ex: saddex saac oo gaw ah; at three o 'clock sharp

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) tusmeeya sanqadha wax dhammaaday oo madhasho ah. Abidkeed rag waa go'i jiree tanise waa gaw. Dh: ibir, nag, khalaas.

2

gaw: (ereycodeed) tusmeeya sangadha labo wax oo ad'adag oo la isku dhuftay.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, side, flank; [fig. atr.] exact, precise

2

lx: gaw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

xe: At 7 oclock sharp.

6

xv: Toddobada oo gaw ah.

7

key: gaw

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo hororidda ama haliilidda.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo dabeysha foorinteed.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro boodid xoog ah oo degdeg ah. Awrku markuu hashii arkay ayuu haw ku yidhi. Dh: qab, jagac.

2

haw: (ereycodeed) loola jeedo wax aad u butaacaya.

waa la naqliyay ✓

1

jaw¹: m.l Yoon dhegta dhexdeeda laga dareemo, kaddib markii aad loo harraado.

2

jaw²: m.dh 1. Kaamil. 2. Jibaad meel fog laga maqlaaya. 3. Keli ah.

3

jaw³: e.d Erey la yiraahdo kolka wax lala yaabo.

waa la naqliyay ✓

Daan

waa la naqliyay ✓

1

m. n. knee

2

jaw [feminine] n. wailing, moaning ~ ringing sound from a distance

3

jaw [feminine] n. (adj.): whole thing; uncooked grain; complete, unmixed

4

jaw [adverb] or [adverbial] [expression] only, exactly

5

jaw inter. oh!

waa la naqliyay ✓

1

(n) the bone holding the lower teeth.

2

daan

waa la naqliyay ✓

/joo/ (n) daan (afka labadiisa daan midkood).

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) muujiya layaab badan. Dh: naw.

2

jaw-da: (magac, dhedig, keli) digir la cambuuleeyey xabbadaha aan bislaan.

3

jaw-ga: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo bug is biirsada oo meel durugsan laga maqlo.

4

jaw-ga: (magac, lab, keli) cudur adhiga raafafka kaga dhaca oo dillaaciya nabarrana ku reeba. Dh: jaawqarreer, jaawgarrir.

waa la naqliyay ✓

n., daan, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaw-da)

2

Erey ulajeeddadiisa laga garto wax go'ay (xarig go'ay; naf baxday); kaf.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Erey ulajeeddadiisa laga garto wax go'ay (xarig go'ay; naf baxday); kaf.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Erey ulajeeddadiisa laga garto wax go'ay (xarig go'ay; naf baxday); kaf.

waa la naqliyay ✓

f. n. destruction; breakage; death

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tusmeeya wax go'ay ama naf baxday.

waa la naqliyay ✓

1

de: destruction; breakage; death

2

lx: kaw

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

key: kaw

waa la naqliyay ✓

Xeer

waa la naqliyay ✓

/loo/ (n) sharci, qaanuun.

waa la naqliyay ✓

Qaanuun, sharci, xeer

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) xagasha lugta xaggeeda sare inta u dhaxaysa xoogga iyo bawdada; halka ay bawdada iyo kubku iska galaan. Guntiga lawgaan, marada geynay, gacallow e. Dh: jilib.

2

law -ga: (magac, lab, keli) dhammaadka sare ee lafta dheer ee dhabarka; halka duudka iyo timaha madaxa u dhaxysa. Looto ayuu lawga kaga dhuftay. Dh: deli, tun.

waa la naqliyay ✓

n.. hawl, -ki, qaynuun, -ki, qayd, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

de: M [letter of the Somali alphabet] Voiced bilabial nasal; can be double; can never be final in a syllable or word

2

lx: ma'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

xe: miin

6

xv: nin ~ niman

7

key: ma'

waa la naqliyay ✓