mataxnaan

Is-giriirixinaya.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) la-mid: mutuxan.

(tilmaame) wax amardiiddo la soo taagan ah oon cabsoonayn. Qof soo mataxan uun sideed odhan! Dh: mutuxan, taagan, yuucan.

mataxan: (tilmaame) mudh iyo gacan ah oo qaawan oon dhar dushiisa saarnayn. Dh: qaawan, mutuxan.

mataxan: (tilmaame) orod aan joogsi iyo jeedsi midna lahayn ordaya. Isagoo orod mataxan ayuu halkaa nagu dhaafay Dh:maqiiqan, mutuxan.

(Taxnaan-ta)

Wax taxan ama la taxay ahaan.

m.f.dh eeg taxan². la-mid: taxnaansho, tixnaan, tixnaansho.

f. n. state of being threaded on a string; being arranged ~ aligned

de: state of being threaded on a string; being arranged ~ aligned

initial: t

lx: taxnaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: taxnaan

m.f.dh eeg maalan. la-mid: maalni.

(pronoun plus negative) we ... not. Ex: maannaan arag; we didn't see ~ maannu

(Qatanaan-ta)

Qatanaansho.

m.dh la-mid: qadsanaan, qadsanaansho, qatanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo iyo baad la'aan ku jirid. Sow waraabayaal qatanaa wax badan welo uma diran. Dh: qatanaansho.

m.f.dh eeg fatahan². la-mid: fatahnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn; meel keli ah joogid.

(Macaanaan-ta)

Wax macaan ahaan.

m.f.dh eeg macaan³. la-mid: macaanaansho, macaani (2).

f. n., [abstract] sweetness

-ta: (n) sweetness (iswiitnes)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax macaan ahaan. Muus aan bislaan macaanaan ma leh.

a: macaani

de: sweetness

lx: macaanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: macaanaan

m.f.dh eeg makalan. la-mid: makalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax makalan oo hantaaqo qaba ahaan. Makalnaan waad mutaysatee la meermeer.

(Mataanayn-ta)

Mataano dhalid.

m.f.dh eeg mataanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) mataano dhalid. Beydan waa lagu yaqaan mataanaynta.

mataanayn -ta: (magac, dhedig, keli) midayn oo walaalayn laba dhinac.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Ku m. wax, wax kale mataan la ah ahaansho. 2. Wax, wax kale lagu biiriyey ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Ku m. wax, wax kale mataan la ah ahaansho. 2. Wax, wax kale lagu biiriyey ahaansho. m.f.dh, mataansanaan.

m.f.dh eeg mutuxan. la-mid: mataxnaan, mataxnaansho, mutuxnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) soo taagnaan oo jikaar iyo dood keenid.

(Qayaxnaan-ta)

Wax qayaxan ahaan.

m.f.dh eeg qayaxan². la-mid: qayaxnaansho.

f. n., [abstract] state of being shelled ~ husked

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diirka laga qaaday oo cad ahaan; wax qayaxan ahaan. Waxwalba qayaxnaanta kuma wanaagsanee fiirso, Dh: caddaysnaan. Li: asturnaan, dahsoonaan.

de: state of being shelled ~ husked

lx: qayaxnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qayaxnaan

m.l/dh eeg mataxnow. la-mid: mutuxnaansho.

-ha: (magac, lab, keli) wax mataxan ahaan.

m.f.dh eeg maraxsan. la-mid: maraxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, kell) wax la madhxiyay oo meel kayd ahaan luugu qariyay ahaan. Dh: madhaxsanaan.

(tilmaame) mataano ah.

m.dh la-mid: abasaxsanaan.

m.f.dh eeg ganaaxan. la-mid: ganaaxnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la ganaaxay ahaan. Dh: taqsiirnaan, yakaysnaan.

m.f.dh eeg gumaaxan². la-mid: gumaaxnaansho.

(Jactadnaan-ta)

Wax jactadan ahaan.

m.f.dh eeg jactadan. la-mid: jactadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar iyo wax la mid ah, isku ur'ururid oo daranyaysnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) daacadnimo iyo caloolxaadhnaansho.

m.f.dh eeg khatalan³. la-mid: khatalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la khatalay ahaan. Dh: sirnaan.

m.f.dh eeg maanacan. la-mid: maanacnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mamnuuc ahaan; wax la maanacay oon la oggolayn ahaan. Maanacnaanta qaadku muddo kooban ayay hirgashy. Dh: mamnuucnaan.

(Maaxsanaan-ta)

Wax maaxsan ahaan.

m.f.dh eeg maaxsan. la-mid: maaxsanaansho.

f. n., [abstract] state of being full of water

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maaxsan ahaan; maaxi ay buuxisay ahaan. Maaxsanaanta laaska waan ugu imidday.

de: state of being full of water

lx: maaxsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: maaxsanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) xadaysnaan oo daari lagu garto lahaan. Beeruhu madaysnaan kama maarmaan. Dh: daariyaysnaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) kebirsanaan oo isla weyni iyo qab la mannaanikhid. madmadnaansho -da: (magac, dhedig, keli) eeg madmadnaan.

m.f.dh eeg makaaban. la-mid: makaabnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) karkaarnaan oo wax afka qoryo kaga raaran ahaan. Ceelashu makaabnaanta ayay ku fiican yihiin. Dh: raarnaan.

(Malaasnaan-ta)

Wax malaasan ahaan.

m.f.dh eeg malaasan². la-mid: malaasnaansho, malaasni.

f. n., [abstract] state of being dressed with lime; stiff ~ smoothed off

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la malaasay ahaan. Malaasnaanta waan ugu imidday uun. Dh: malaasni.

de: state of being dressed with lime; stiff ~ smoothed off

lx: malaasnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: malaasnaan

(Maldahnaan-ta)

Wax maldahan ahaan.

m.f.dh eeg maldahan. la-mid: maldahnaansho.

f. n., [abstract] concealment

(magac, dhedig, keli) wax maldahan oo sarbeeban ahaan. Nin wayn maldahnaan baa wax loogu sheegaa. Dh: sarbeebnaan.

de: concealment

lx: maldahnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: maldahnaan

m.f.dh eeg maxlalan. la-mid: maxlalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maxlalasho sameeyey ahaan.

(Nastahnaan-ta)

Qof nastahan ahaansho.

f. n., [abstract] easy-going attitude

de: easy-going attitude

lx: nastahnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: nastahnaan

m.dh la-mid: qallacnaan.

(Qataarnaan-ta)

1. Wax qataaran ahaan; xirnaan.

2. Sixranaan.

m.f.dh eeg qaraaran². la-mid: qataarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sixran ahaan. Dh: falnaan, sixranaan, baabnaan.

qataarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) quful ku xidhnaan. Albaabka qataarnaanta ku daa oo ha furin. Dh: xidhnaan, qafilnaan. Li: furnaan.

(Salaaxnaan-ta)

Wax salaaxan ahaan.

m.f.dh eeg salaaxan. la-mid: salaaxnaansho.

f. n., [abstract] state of being caressed; having had the finishing touches put on (e.g., plastered)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax salaaxan ahaan.

salaaxnaan -ta: (magac, dhedig, keli) mid salaaxan ahaan. Dh: godlanaan.

de: state of being caressed; [ext.] having had the finishing touches put on (e.g., plastered)

initial: s

lx: salaaxnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: salaaxnaan

m.f.dh eeg tarraxan. la-mid: tarraxnaansho.

neg, vl. pron., neg. I ... not

de: I ... not = ma + aan + aan

lx: maanan

ps: neg + vpro + neg

xe: I would not have gone.

xv: Maanan tegi lahayn.

key: maanan

1. (Mataan-ka) a) Labo ilmood oo hooyo isku kol dhashay, midkood lab. b) Labo wax oo isku mataansan, midkood.

2. (Mataan-ta) a) Labo ilmood oo hooyo isku kol dhashay midkood dheddig. b) Ceel af dhuuban oo dheer.

mataan¹: m.l (-no, m.l) 1. Labo ilmood oo hooyo isla mar dhashay midkooda labka ah. 2. Labo waxyaalood oo laysugu magac daro.

mataan²: m.dh (-no, m.dh) 1. Labo ilmo oo hooyo isla mar dhashay midkooda dheddigga. 2. Laba waxyaalood oo laysugu magacdaro ama la israaciyo. 3. Ceel af dhuuban, biyo badan oo ceelal kale ku dhow.

mataan¹: m.l (-no, m.l) 1. Labo ilmood oo hooyo isla mar dhashay midkooda labka ah. 2. Labo waxyaalood oo laysugu magac daro.

mataan²: m.dh (-no, m.dh) 1. Labo ilmo oo hooyo isla mar dhashay midkooda dheddigga. 2. Laba waxyaalood oo laysugu magacdaro ama la israaciyo. 3. Ceel af dhuuban, biyo badan oo ceelal kale ku dhow.

m. n. twin (male ~ female)

name-m twin

-ka: (n) twin (tuwiin); one of two children born at the same birth

magac loo bixiyo wiil qof kale hooyadii uurka kula sidday oo la dhashay.